top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Efsanelerin şiirlerle yoğrulduğu bir kitap

    Afrika’dan Davul Efsanesi, Kore’den Bibloların Sırrı, Mısır’dan Çocuk Kral, Türkiye’den Kervankıran… Toplam 35 Efsane 35 Şiir... Dünya efsaneleri tükenmez hazine Belki bir denizin derinlerinde Belki bir ağacın düşlerinde Sen yeter ki bilmeyi iste Kulak kabartmak ister misin söylediklerine? Mavisel Yener, gezgin bir kuş oldu Kutuplardan, ekvatordan, bulutlardan Kıyılardan, dağlardan, rüzgârlardan Hayal pınarından, sözcük ovasından Yeryüzünün her yanından efsaneler topladı Hepsini dantel gibi işledi Komşuda pişti bize de düştü! Yüzlerce yıl önce Afrika’da yaşayan yerliler, gözlerini kırpmadan saatlerce Ay’a bakarlarmış. Ay’ın çok güzel olduğunu, onu yakından görmenin daha da muhteşem olacağını düşünürlermiş. Eski mi eski bir Afrika efsanesiymiş Ay ışığı ormana erişince Bütün aslanlar kükremiş Davullar güm güm gümleyince Görkemli sabahlara ulaşılmış İnsan payına düşeni bölüşünce Yürekler daha da büyümüş Mavisel Yener 1984’te Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinden mezun oldu. Edebiyatın farklı türlerinde yüz elliden fazla eser verdi, kitapları başka dillere de çevriliyor. Öykü, masal ve şiirleri ilköğretim ders kitaplarında da yer alıyor. 2012’de (Literature In Flux) Doğu Avrupa ve Türkiye’yi içine alan kültürlerarası edebiyat buluşmalarında Split ve Tiran’da, Macaristan, Rodos, Japonya, Belçika çocuk edebiyatı buluşmalarında ülkesini temsil etti. 2013’te Yılın Çocuk Kitapları Yazarı ödülüne değer bulundu. (Kosova) Çocuk ve gençlik edebiyatı alanında pek çok ödülü olan yazar, dünyanın en prestijli çocuk edebiyat ödülü olan 2018 Hans Christian Andersen Ödülü ve 2022 ve 2023 için (ALMA) Türkiye adayı oldu. DÜNYA EFSANELERİN PEŞİNDE Mavisel Yener Doğan Çocuk, 2022 Resimleyen: Cem Kızıltuğ Hedef Kitle: 8+yaş 176 s.

  • Adalet arayışında bir genç kız

    Esra Karadoğan, Janae Marks’ın gençlik romanı Zoe’nin Masasından üzerine yazdı: "Bu kitapla bir kez daha ayrımcılığın, çocukların yetişkinlerden öğrendiği bir şey olduğuna şahit oluyoruz." Esra Karadoğan Janae Marks’ın yazmış olduğu Zoe’nin Masasından romanı Genç Timaş’ın Gümüş Kitaplar serisinden çıktı. Bu seri, farklı temaların özenle seçildiği kitaplardan oluşan, gençlere hitap eden bir seri. Zoe’nin Masasından her ne kadar on iki yaşındaki bir kız çocuğunun hedeflerini, hayallerini, arkadaşlık ilişkilerini anlatsa da ayrımcılığı işliyor. Kitabın karakteri Zoe Washington siyahi bir kız çocuğu. Zoe’nin yaşadığı ayrımcılık, ancak yaşayanların hemen farkedeceği cinsten gibi görünse de sık ve tabii ki anlaması zor. Ayrıca Zoe’nun babası, biyolojik babası değil. Bu yüzden teninin rengi daha çok dikkat çekiyor, daha çok meraklı gözlerle karşılaşıyor. Çocukların bunları yaşamasını hiç istemesek ve teoride böyle olmaması gerektiğini savunsak da maalesef okulda, markette, sinemada, kısacası her yerde böyle şeylerle karşılaşabiliyor. Zoe’nin Masasından böyle hassas bir konuyu işlese de Zoe oldukça neşeli bir karakter. Yaşadığı ayrımcılığı hissediyor, bunları yaşama ihtimalinin de hep farkında ve bunları büyük bir sorun haline getirmiyor. O da diğer çocuklar gibi yaşadıklarını bir süre sonra unutup kendi dünyasına dalıyor. Üstelik Zoe’nin dünyası pek zengin. Onun pasta şefi olmak gibi bir hayali var. Mutfakta muffinler yapmak, pastalar pişirmek, yeni tarifler denemek, yemek kitapları, onun hayatının eğlenceli kısmı; okul ve güzel arkadaşlıkları da var. Fakat Zoe’nin odak noktası on ikinci doğum gününde aldığı bir mektupla yön değiştiriyor. Zoe’nin posta kutusunda bulduğu mektup o güne kadar hiç görmediği, hiç tanışmadığı biyolojik babası Marcus’tan geliyor. Bu mektup Zoe’nin kafasını karıştırıyor. Biyolojik babasına öfke dolu, çünkü o cinayetten hüküm giymiş bir mahkum. Öte yandan biyolojik babasının mektubu ona iyi bir insan olduğunu düşündürüyor. Böylece Zoe, babasının her zaman aklındaki gibi zalim bir katil olup olmadığını anlamaya çalışıyor. Anne ve babasından gizlice o mektuba cevap vermeye karar veriyor. Zoe her ne kadar biyolojik babasıyla olan bağını reddetmiş olsa da aralarındaki mektuplaşma devam ettikçe babasını tanıma isteği artıyor ve bir gün babasına gerçekten katil olup olmadığını soruyor. İşte romandaki ırkçılığın, ayrımcılığın derinlemesine işlenmesi işte burada başlıyor. Marcus’un anlattığına göre o masum. Bu açıklama Zoe’nin aklına yatsa da bu sefer de masum bir insanın neden yıllardır hapiste olduğunu, özellikle annesinin de neden onu katil olarak kabul ettiğini öğrenmek istiyor. Kitap burada gerçeklikle fazlasıyla örtüşüyor. Özellikle Amerika’da siyahilerin suçla ilişkilerine dair öğrenilmiş fakat gerçekliği yansıtmayan istatistikler mevcut. İnsanların zihninde ciddi ön yargılar var ve bu önyargılar yüzünden siyahiler daha çok suçla bağdaştırılıyor. Siyahilerin insanları masum olduklarına inandırmaları çok zor. Buna George Floyd’un öldürülmesinde hepimiz şahit olduk aslında. Kitapta bu ve diğer polis gözetimi altında işlenen cinayetlerden bahsetmese de Black Lives Matter hareketine yeterince ve oldukça uygun bir dille yer verilmiş. Zoe da bu konudaki gelişmelerden haberdar. Ancak masum insanların hüküm giymesiyle ilgili bilgisi pek yok, babasının açıklamasından sonra araştırmaya başlıyor. Ulaştığı bilgiler ise onu masum siyahilerin hapisten çıkarılmasına yönelik başka bir çalışmaya sevk ediyor. Anne babasından, hatta biyolojik babasının masumiyetine en başından beri inanan anneannesinden gizli bu araştırmaları yaparken en yakın arkadaşı Trevor ona yardımcı olmaya karar veriyor. Bu ikili başlarından büyük bir işe kalkışıyorlar. Ayrımcılığın çocukların dünyasında yeri yok. Ancak çocuklar da buna yetişkinler kadar maruz kalıyor. Bu kitapla bir kez daha bunun yetişkinlerden öğrenilen bir şey olduğuna şahit oluyoruz. Janae Marks, Marcus gerçekten masum mu ve bu masumiyet daha öncekinin aksine onu hapishaneden kurtarmaya yetecek mi sorularıyla dolu heyecanlı bir roman yazmış. Romanın seviyesini, dilini ve bakış açısını gerçekten sevdim. Bizim ülkemizde ırkçılık, ayrımcılık yaşanmadığını sanıyoruz fakat bu yanlış ve eksik bir bakış açısı. Bu yüzden ayrımcılığa uğrayan karakterlerle işlenmiş bir romandan bu durumu okumanın yararlı olacağına inanıyorum. En azından çocukların bu konudaki bakış açılarına olumlu bir yön vermek mümkün olabilir. Hem dil hem de kurgu olarak beğendiğim bir kitap oldu Zoe’nin Masasından. Okuru bir yandan heyecanla kurguyu takip ederken, bir yandan da sorunlarla baş etme becerilerine dair kazanımlar edinebilir. ZOE’NİN MASASINDAN Janae Marks Genç Timaş, 2022 Çeviri: Gizem Şakar 240 s.

  • Murathan Mungan'ın sinema dolu yeni kitabı çıkıyor!

    Murathan Mungan, 25 Kasım'da çıkacak yeni kitabı Işığına Tavşan Olduğum Filmler'de sinemanın devleşmiş isimleri Kurosawa, Antonioni, Coppola, Haneke, Parajanov’un yanı sıra Yorgos Lanthimos, Denis Villeneuve ve Ursula Meier gibi çok parlak yönetmenlerin filmlerine kendi merceğinden bakıyor. Murathan Mungan, 21 Nisan 1955 Istanbul doğumlu. Mardinli. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nü bitirdi. İlkin çeşitli dergi ve gazetelerde yazıları ve şiirleriyle görünen yazarın ilk kitabı 1980'de yayımlanan Mahmud ile Yezida'dır. Daha çok şiirleri, hikâyeleri, roman ve oyunlarıyla tanınan Murathan Mungan aynı zamanda radyo oyunu, film senaryosu, şarkı sözü yazdı. Çeşitli alanlara dağılmış yirmi yıllık çalışmalarından yaptığı özel bir seçmeyi Murathan '95'te topladı. Dünya edebiyatından öyküleri, denemeleri bir araya getirdiği seçkiler hazırladı; çeşitli yazı ve denemelerini kitaplaştırdı. 2000 öncesinde çıkardığı tüm şiir kitaplarını içeren 13+1 toplamından sonra 2002 yılında yedi öykünün yedi kitapçık olarak bir kutu içinde yer aldığı 7 Mühür'ü yayımladı. 2005'te, "ellinci yaşı" için hazırlanmış özel bir basım olarak yayımlanan Elli Parça, Mungan'ın ileride kitap olarak yayımlanacak dosyalarından farklı türlerde parçalar içeriyordu. Değişik kitaplarından seçtiği şiir ve öykülerini Doğduğum Yüzyıla Veda, Doğu Sarayı gibi her biri ayrı bir bağlam gözetilerek hazırlanmış seçkilerde topladı. Kürtçeye çevrilen şiirlerini bir araya getirenLi Rojhilatê Dilê Min / Kalbimin Doğusundakitabı Türkçe-Kürtçe olarak çift dilde basıldı. Büyümenin Türkçe Tarihi, Bir Dersim Hikâyesi gibi çeşitli yazarların katkılarıyla biçimlenen bağlamsal seçkiler hazırladı.

  • Can Yayınları kasım ayı yayın programı

    Büyük yazar Nikos Kazancakis'in Yunanistan'ın hemen ardından Türkiye'de yayımlanan kayıp romanı Yokuş, Ilja Leonard Pfeijffer'in Avrupa'nın "foya"sını ortaya çıkaran romanı Grand Hotel Europa, Batuhan Aşıktoprak'ın dikkat çeken ilk romanı Alesta Can Yayınları'nın kasım ayı kitapları arasında. Mine Söğüt / Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey Mine Söğüt 2010 yılında yayımlanan sıra dışı romanı Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey'de birbirinden ilginç insanları, tuhaf hayat hikâyeleriyle birlikte kapkara bir ortamda anlatırken, okurlarını Karanlık Yalı'nın karanlık odalarında dolaştırarak iktidar ve varoluş kaosunun içinden geçmeye davet ediyor. Mine Söğüt / Şahbaz'ın Harikulade Yılı 1979 Mine Söğüt 2007 yılında yayımlanan Şahbaz'ın Harikulade Yılı 1979'da, Türkiye'nin belki de en karanlık döneminden cesurca sayfalar açarken, belki hayal belki gerçek bir Şahbaz'la tanıştırıyor bizi. Şahbaz, 12 Eylül Darbesi'nin hemen öncesinde, 1979 yılı boyunca bir bodrum katında işkence görmüş bir kadını Şehrazat gibi, ardıl hikâyeler anlatarak hayatta tutmaya çalışıyor. Mine Sögüt yaşananların yazılanlardan daha kurmaca, hayatın şiddetinin yazının hayal bile edemeyeceği kadar uçta olabileceğini gösteriyor. Natalia Ginzburg / İşte Böyle Oldu (çev. Şemza Gezgin) Natalia Ginzburg, toplumun kayıtsızca azap çekmeye terk ettiği bir kadının çekmecedeki tabancaya uzanışının hikâyesini, öfkesini hiç gizlemeden ya da tatlandırmadan, oldukça yalın bir şekilde ifade ediyor ve kendine sorduğu soruyu bize de soruyor: Kadınlar kocalarını neden daha sık öldürmüyor? Henry David Thoreau / Walden (çev. Mahir Ünsal Eriş) 18 derlemeden oluşan ve belirli bir olay örgüsüne sahip olmayan Walden, bir vahşi yaşam methiyesi değil, insanı özünü bulmaya iten, insanlık tarihinin her noktasında anlam ifade edebilecek bir başyapıt. Dante Alighieri / Yeni Hayat (çev. Fatih Demirci) Klasik Avrupa edebiyatının temel metinlerinden biri olarak görülen Yeni Hayat, Dante'nin 1283-1293 yılları arasında kaleme aldığı çalışmalarının bir araya getirilmiş haliydi. Şiiri ve düzyazıyı otobiyografik öğelerle harmanlayan formuyla göz kamaştıran Yeni Hayat, aynı zamanda İlahi Komedya'nın da zeminini hazırlamıştı. Batuhan Aşıktoprak / Alesta Alesta alt orta sınıf bir çekirdek ailenin olduğu kadar çareyi ülkenin bunaltıcı atmosferinden kaçmakta bulan gençlerin, cinsiyet kimliklerine mühürlenen önyargıların, "insandışı hayvan"larla kurduğumuz ilişkilerin, içinden geçtiğimiz Türkiye hakikatlerinin de romanı. Nikos Kazancakis / Yokuş (çev. Hârun Ömer Tarhan) Otobiyografik yönü çok güçlü olan ve İkinci Dünya Savaşı'nı son derece hüzünlü bir dille anlatan Yokuş, Kazancakis'in ölümünden altmış beş, kaleme alınışından yetmiş beş yıl sonra okurla buluşuyor. 2009 yılından bu yana Girit'in Kandiye kentinin hemen dışındaki Mirtia köyünde bulunan Nikos Kazantzakis Müzesi'nde muhafaza edilen elyazması roman, Kazancakis'in planladığı şekilde kaleme alınmış ve bitirilmiş. Ilja Leonard Pfeijffer / Grand Hotel Europa (çev. Erhan Gürer) Şair, yazar ve akademisyen Ilja Leonard Pfeijffer'in 2018 yılında kaleme aldığı Grand Hotel Europa, Avrupa kıtasının dünü, bugünü ve yarınını "açığa çıkaran", ustalıkla kaleme alınmış, sinematik, lirik ve mizah dolu bir roman. Bu ay Kısa Klasikler'de: Denis Diderot / Bu Bir Masal Değildir (çev. Alper Bakım) Aydınlanma Çağı'nın Fransa'daki temsilcisi Diderot'nun, "Bu Bir Masal Değildir" ve "Bourbonne'lu İki Dost" öykülerini bir araya getiren ve ahlaki dersler vermeyi amaçlayan bu derleme, yazarın insan davranışı ve ahlak kavramına dair gözlemlerini sürükleyici birer olay örgüsü eşliğinde okurla buluşturuyor. Honoré de Balzac / Deniz Kıyısında Bir Dram (çev. Lale Arslan Özcan) "Deniz Kıyısında Bir Dram" ve "Uzun Yaşam İksiri" Balzac'ın büyük eseri "İnsanlık Komedyası"nın "Felsefi İncelemeler" bölümünde; "Pierre Grassou" ise "Özel Yaşamdan Sahneler" bölümünde yer alır. Okuru birbirinden farklı yaşantılara sürükleyen bu üç öykünün ortak özellikleri ise, hepsinin temelinde yatan ahlaki derslerdir.

  • Öykü: Mutlu Son

    "Şu zenginlik yok mu insanı göğe yaklaştırır der anam." Sibel Oğuz Gülerek doğmayagörsün insan, bir daha yakıştırmazlar ağlamayı, ağzın kulaklarında o ayıbı taşırsın, yazgın olur. Çocuklar ağlar, kadınlar ağlayabilir, erkekler ağlamaz, Mutlu’nun hakkı yoktur ağlamaya. Bu doğru önerme midir bilinmez. Mutlu mahallenin gösterişli apartmanlarından birinde oturur. Gelen geçen hayranlıkla bakar binaya. Bizim en ufak sarsıntıda utancından yerin dibine geçecek evlerimizin yanında, hayli göze gelir Mutlu’nun evi. Şu zenginlik yok mu insanı göğe yaklaştırır der anam. Elbette maşallah demeden de geçmez önünden. Gri, mavi betebeli binanın ön cephesine boydan boya, büyük harflerle “Mülk Allah’ındır.” yazmaktadır. Adının hakkını verir Adil amca. Vergi vermez devlete, öyle ya mülk Allah’ın ne de olsa. Mutlu, gülerek dünyaya gelmesinin cezasını, ağlanacak yerde gülerek öder. Mavi betebeli evde doğmak mutlu olmak için yeterli bir sebeptir elbette fakat Mutlu bu durumdan ziyadesiyle muzdariptir. Mahallenin gösterişli evinde kendisi oturur, en güzel kızına o âşıktır. Kerime on sekizinde, uzun, ince belli, iri ve kara gözleriyle bilmem kaç delikanlının yüreğini işgal eder. Bir yüreği mi? Akıllara durgunluk verir evlerden ırak. Saçlarının kıvrımında mahallenin gençlerini küçümseme vardır. Mutlu hariç; o gri mavi betebeli evde oturmanın mükafatıdır bir bakıma. İlkokulu Mutlu’yla beraber okuduk. Sabahları, köşedeki bir dalı kurumuş Çınar ağacının altında, servis aracı bekler gibi beklerdim Mutlu’yu. Kuralı bozmadan kaç dokuz ay bitirdik Allah bilir. Aynı sıraya kazdık aşklarımızı. Aynı yolları bazen dolambaçlı, bazen kestirmeden gittik. Aynı topa farklı açılardan vurduk. Onunki kaleye, benimki taça gitti. Biz ağladık, o güldü. Yazgının ötesine geçilmezdi değil mi? Üniversite sınavları açıklandığı gün, birbirimize gerçekleşmesi mümkün olmayan sözler verdik. Mutlu Eskişehir’de tıp kazandı, bu başarıda mavi betebeli evde oturmanın etkisi göz ardı edilemezdi. Ben ise Felsefe’ye ikinci tercihimle yerleştim. Kimseye kazandığım bölümün ne işe yaradığını anlatamadım. Aristo’nun poetikası koltuğumun altında gezdim. İnancım başta babam olmak üzere elden ele dolaştı. Ekimin ortalarıydı. Evde sonbahar hazırlıkları tüm hızıyla sürüyordu. Annemin yaptığı domates sosları bütün kışın güvencesiydi. Mutlu’ların kahvaltı sofrasına konservenin ekşi kokusu yayılmaz, annemin hormonlu diye yutturduğu çeri domatesler rokanın eşsiz uyumuyla şölene dönüşür, Mutlu’nun gevşek yüz kasları bayram günlerinin verdiği bir doyumsuzlukla belirginleşirdi. Sahip olduklarını ancak hayal edebildiğimiz Mutlu’nun evinde olan şeyler bizi çoğu zaman yakından ilgilendiriyordu. Fakat Mutlu’nun evi dışında hatırladığım bazı şeyler daha vardı. Okul hazırlıklarımı annemin köşelere sokuşturduğu sermayesiyle tamamlamış olmanın verdiği huzur ve annemin haklı gururu birkaç gün sürebildi. Kayıt günü sabahında sendika işçisi babam, kendi çapında hazırlıklarını tamamlamış, bu yaşına kadar yoğun çabalarının sonuç vermediği kravatını bağlamak için annemi bekliyordu. Kazandığım bölümün ailemin inancını sarsacağı endişesi unutulmuş, yerini üniversiteye yerleşiyor olmamın heyecanı almıştı. Nicedir Oğuz Kundura’nın vitrininde gidip gelip satılmış mı diye yokladığım, bir kayık edasıyla konumunun hakkını veren, uzun bir zaman sahip olamadığım, fakat benim olacağına dair inancımı yitirmediğim bordo ayakkabılar, hayatıma sevdiğim kız gibi girmiş, renk seçimimle okuyacağım bölümün hakkını vermiştim. Okulda, başta zekâ seviyesi olmak üzere, birtakım özelliklere sahip olanlar adından söz ettirirken, bordo ayakkabılarımla listeye sondan girmeyi başarmıştım. Bazı gözler, hepsi değil tabii, üzerimde hızla gezinip ayaklarıma takılır, bu sessiz ilgi karşısında mahallenin ileri gelenleri arasında hissederdim kendimi. Altı senenin sonunda Mutlu, beyaz önlüğün hakkını verdi. Ben ise iki yılda veremediğim modern mantık dersini, aklın ve zamanın kurallarına göre değişmeyeceğini savunarak geçirdim. Dört yıllık eğitim hayatımı koca yedi seneye yaydım. Yıllar geçerken sessiz sakin geçmedi elbet. Ellerinde fırçaları, kirli duvarlardan intikam alır gibi griye boyadılar saçlarımı. Babamı, ardından da Adil amcayı almayı ihmal etmediler. Mavi betebeli evin kapısı vergi borcu sebebiyle mühürlendi. Mülk önce Allah’ın sonra Adil amcanın olmaktan çıktı. Mutlu işine uzman olarak devam ettiği Eskişehir’den ayrılıp İstanbul’a yerleşti. Bir başına gittiği şehirden dört kişi olarak döndüler. Bolluk, bereket bırakmamıştı peşini. Ben ise çocukluğumun geçtiği mahallenin arka sokaklarından birine taşınmıştım. Bana göre değildi uzak şehirler, yollar, virajlar... Oturduğum bina beş katlı, geçenlerde üst katıma genç bir şair taşındı. Şiir olgunluk gerektirir tabularını yıktı mı bilmiyorum. Bir şairle aynı apartmanda oturmak, dingin yağmurda ıslanmak kadar huzur veriyor olsa da bu huzur, merdiven boşluğunda ilk selamı birbirimize yüklememizi engellemedi. Bitirdiğim üniversitede felsefe dersleri verdim bir süre. Hayatımda hiçbir şey uzun vadeli olmadı tabii. Ütüsüz gömleğimden sebep işimden oldum. İstikbal göklerde değil, kılık, kıyafetteymiş iyi mi? Evlenmedim, çıktığım kızlar birkaç haftaya kalmadan terk ettiler. Nazlı hariç. O giderken mektup bıraktı arkasında. Helallik istedi, çay, simit meselesi. Mutlu’nun dönüşü, beraberinde götürdüğü çocukluğumu geri getirmişti. Oturduğum evin çaprazındaki kafede sık sık görüşüp dertleşir olduk. Eskiden kahveydi burası. Kırmızı çiçekli, çayın tortusundan sararmış çay tabaklarının, yudumluk Paşabahçe bardakların yerini, bilmem ne marka kupalar almıştı. Bir de bizi dışında tutan yeni nesil sohbetler. Seneler Mutlu’yu teğet geçmemişti. Esmer yüzü, suyu çekilmiş tropikal bir meyveyi andırıyordu. Alnındaki yatay çizgiler derinleşmiş ve çoğalmıştı. Değişmeyen tek şey, olur olmaz şeylere gülüşüydü. Mesleğinin zorluğundan ziyade Kerime’nin düzelmek bilmeyen saçlarındaki alaycı kıvrımları, evliliklerine gün geçtikçe ilave düğümler atmıştı. O gece uzun uzun konuştuk. Daha doğrusu o konuştu, ben sustum. Meselenin önemi havaya, suya değinecek vaktimizin olmadığını gösteriyordu. Mutlu, sabah erkenden ameliyatının olduğunu söyleyerek ayrıldı. Giderek koyulaşan karanlık her şeyi örtbas etmeye hazırdı. Bardağımdan kalan çayın son yudumunu kafama diktim. Annemden kalma alışkanlıklarımdan biriydi. Felsefe ruhumu beslemişti fakat cüzdanımda değişiklik yapmamıştı. Kader bende yerinde sayıyordu. Yine çınar ağacının altında beklediğim gibi bekleyecek, Mutlu’nun boş vaktini kovalayacaktım. Yan masada kulağıma damlayan sırlı sözcüklerin merakı ve bir o kadar da bende uyandırdığı kalma isteğine rağmen arkama bakarak dışarı çıktım. Yolu iki taraftan kuşatmış mavi ışıklı, zenginlere özel tasarlanmış caddeden, kendi mahallemin kanaatkâr, sineklerin tavaf ettiği, sarı ışıkların balkonlara düştüğü, hastalıklı, birbirlerine hayli mesafeli sokak lambaları eşliğinde eve girdim. Önceliğim, verdiğim iş ilanlarını kontrol etmek oldu. Beni heyecanlandıracak bildirimler gelmemişti. Kanepeye uzandım. Bu gece sorgu ağlarıma Mutlu’nun amaçsız gülüşü takıldı. Zihnimde tarafsız bir çatışma başlamış, kimin haklı olduğunu zaman gösterecekti. Sabah zil sesine uyandım. Apartman görevlisi elinde kepek ekmeği ve gazeteyi uzatırken saatin geç olduğunu hatırlatan bakışıyla selamladı. Beden dilimizin etkili olduğu anlar az değildi. İhtimal ikinci gelişiydi. Sessiz tepkisinde haklıydı. Eyvallah, dedim. Kahvaltının vereceği mutlulukla içeri geçtim. Bir felsefecinin, şairleri bilmem, vazgeçilmezi olan demli çayımı doldurup, gazete sayfalarını çevirmeye başladım. Dikkatimi çeken herhangi bir şey yoktu. Pencereyi açtım, yağmur istediğim gibi yağıyordu. Coşkun, hızlı ve aralıksız… Önüne kattığı karpuz kabuklarını sonu belirsiz bir limana çıkaracaktı belli ki. Aylardır su değmemiş pencerem kirlerinden arınmıştı. Görüş alanımın açıldığına seviniyordum. Günlerim gelecek e-postanın kafamda oluşturduğu meşguliyetle geçse de her daim kendime bir pencere açacak, kimsenin bakmadığı açılardan bakacaktım hayata. Kaç gün geçti hatırlamıyorum, dün yediklerimi bile. Mutlu aradı, görüşmemizin gerekliliğini ifade eden bir ses tonuyla. Müsait misin diye sormadı. İtaati gecekonduda öğrenmiştim. Betebeli evde oturanlara yok denilemeyeceğini de. Aynı kafede buluştuk, ikimiz de seviyorduk burayı. Mutlu, nihayetinde tıp okumuştu. Apar topar girmezdi söze. Bu kez öyle olmadı. Kerime, dedi. Evi terk etti. Kaşları içindeki sırrı dışarı vermenin rahatlığıyla alnına yayıldı. Dün izni olmadan günlüğünü okudum. Bordo ayakkabılı bir felsefeci benim giremediğim satırlara girmiş, her gün adından söz ettiriyor, dedi. Yutkundum, şaşkınlığımı gizlemeye çalıştım. Mutlu gülerek doğmanın bedelini bu defa en yakınıyla ödüyordu.

  • Gerçeklerden kaçıyor Mahmut, başka bir dünyaya sığınıyor, tıpkı Don Kişot gibi...

    Hüseyin Kıyar, Bir Şeyim Yok Anne, Ben İyiyim’de bir adamın annesine duyduğu sevgiyle dolup taşan iç dünyasına götürüyor bizi. Hüzünlü ama kahkahası bol bir anne-oğul hikâyesi anlatıyor. “Ne yapıyorsun anne?” diye sordu Mahmut. “Araştırıyorum.” “Neyi araştırıyorsun?” “Buzdolabında ne var ne yok, onu araştırıyorum.” Bu sırada, tak tuk sesler çıktı, bir şeyler düştü annesinin kafasına, Mahmut koştu. Buzdolabının dondurucusunu tıka basa dolduruyordu annesi, kemikli etlerle, kıymayla, daha önceden hazırlayıp poşetlere koyduğu köftelerle; semizotu, hoşaflık vişne, maya ve başka birçok şeyle daha. Mahmut ve annesi, Memnun Memurlar Sitesi’ndeki evlerinde yaşıyorlar. Mahmut ellilerinde, hassas ve ince ruhlu bir adam. Annesi Aysel Teyze’nin yaşı seksen ama pire gibi, gözden kaçırmaya gelmez; parkta banka oturunca ayakları havada kalıyor... Sonra hastalık çıkıyor, kara bir bulut gibi çöküyor üzerlerine. Annesi gittikçe uzaklaşıyor, geride kalan boşlukta, şiddetli bir hüzün fırtınası esmeye başlıyor. Gerçeklerden kaçıyor Mahmut, başka bir dünyaya sığınıyor, tıpkı Don Kişot gibi... Hüseyin Kıyar 1965’te Ankara’da doğdu. Barış Bıçakçı ve Yavuz Sarıalioğlu ile birlikte Ocak 1994 ve Ekim 1997’de iki şiir kitabı yayımladı. İlk romanı Hisar’dan Ahmet ise 2012 yılında İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. BİR ŞEYİM YOK ANNE, BEN İYİYİM Hüseyin Kıyar İletişim Yayınları, 2022 Tür: Roman 207 s.

  • National Book Award 2022'nin kazananları belli oldu

    1950'den beri verilen ve Amerika'nın en prestijli edebiyat ödüllerinden olan Ulusal Kitap Ödülleri’nin [National Book Awards] bu yılki sahipleri belli oldu. National Book Foundation’ın her yıl düzenlemiş olduğu ödüllerin bu yılki sahipleri: · Kurgu dalında The Rabbit Hutch (Tess Tess Gunty) · Kurgu-dışı dalında South to America: A Journey Below the Mason-Dixon to Understand the Soul of a Nation (Imani Perry) · Şiir Punks: New & Selected Poems (John Keene) · Çeviri Seven Empty Houses (Samanta Schweblin) çevirmen Megan McDowell · Gençlik Edebiyatı All My Rage (Sabaa Tahir) Çeviri ödülünü kazan Seven Empty Houses (Samanta Schweblin), Emrah İmre'nin çevirisiyle Yedi Boş Ev adında Can Yayınları'ndan yayımlandı.

  • Psikolojik ihtiyaçlarımızı keşfetmeye yönelik bir başvuru kitabı

    Psikoloji profesörü olan ve kırk yıldan fazla süredir bireysel terapilerle birlikte aile ve çift terapileri yürüten Ceylan Daş, Neye İhtiyacım Var?'da bizi psikolojik ihtiyaçlarımızı keşfetmeye ve onları nasıl karşılayabileceğimizin yollarını bulmaya davet ediyor. Psikolojik ihtiyaçlarımızın ne kadar farkındayız? Sevilmek, ilgi görmek, takdir edilmek, kendimizi gerçekleştirmek gibi ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyor muyuz? Duygularımızın bize gönderdiği sinyalleri doğru yorumlayabiliyor muyuz? İnsanları kategorize etmektense herkesi farklılıklarıyla ele almayı ve her bireye kendini gerçekleştirebileceği sağlıklı bir alan yaratmayı amaçlayan Geştalt yaklaşımına göre fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarımız da değişkendir, yani kişiye ve zamana göre değişecektir. Önemli olan, bireyin kendine bir bütün olarak bakabilmesi ve psikolojik ihtiyaçlarını keşfederek bunları karşılayabilecek en uygun yöntemleri seçebilmesidir. Psikoloji profesörü olan ve kırk yıldan fazla süredir bireysel terapilerle birlikte aile ve çift terapileri yürüten Ceylan Daş, Neye İhtiyacım Var?'da bizi psikolojik ihtiyaçlarımızı keşfetmeye ve onları nasıl karşılayabileceğimizin yollarını bulmaya davet ediyor. Geştalt ekolü temeline oturan bu kitapta Daş, duygularımızı fark etme ve anlamlandırmanın, psikolojik ihtiyaçlarımızı karşılama yolunda ne kadar önemli olduğunu görmemizi sağlıyor. Sade bir dille yazılan ve örnek olaylarla somutlaştırılan bu kitap, günlük hayatta yaşadığımız zorlukların üstesinden gelmek için elimizden tutacak bir başucu kitabı… Ceylan Daş, 1979'da Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nü İhsan Doğramacı Üstün Başarı Ödülü alarak birincilikle bitiren Ceylan Daş, 1981'de aynı üniversitenin uygulamalı psikoloji programında bilim uzmanlığını tamamladı. Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Psikiyatri Kliniği'nde yedi yıl görev yapan Daş, 1994'te doktora, 1996'da ise doçentlik derecelerini aldı. 2014'ten beri ise profesör unvanıyla çeşitli üniversitelerin psikoloji bölümlerinde ders vermektedir. Psikoloji alanında Geştalt ekolü üzerine olan uzmanlık eğitimine 1988'de başlayan ve ABD ile Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde eğitimine devam eden Daş, 2005'te San Francisco'da bulunan School of Gestalt and Experiential Teaching'de özel bir programı tamamladı. Türkiye'de 2000'de faaliyete geçen Geştalt Terapi Derneği'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. Halen derneğin yönetim kurulu başkanlığı görevini sürdüren Ceylan Daş, Temas: Geştalt Terapi Dergisi'nin de yayın yönetmenidir. Geştalt yaklaşımının uygulandığı temalı yaşantı gruplarını yürütmeye yasal olarak hak kazanmış dünyada sayılı, Türkiye'de ise tek terapist konumunda olan Daş, bireysel terapinin yanı sıra aile ve çift terapileri de uygulamaktadır. Ceylan Daş'ın Rakı Şişesinde Balık Olmadan (2006), Gestalt Terapi (2006), Integration and Growth (2014, Amerika), Geştalt Terapi - Bütünleşmek ve Büyümek (2017), Ezbere İlişkilere Ezber Bozan Çözümler (2018) adlı kitapları bulunmaktadır. NEYE İHTİYACIM VAR? Ceylan Daş Mundi Kitap, 2022 Tür: Psikoloji 256 s.

  • 2023 Orhan Kemal Roman Armağanı yeni sahibini arıyor

    2023 yılı 52. Orhan Kemal Roman Armağanı’na katılım süreci başladı. Yarışmaya son başvuru tarihi 7 Ocak 2023. Armağana katılmak için yayınevleri Orhan Kemal Roman Armağanı Sekreterliği’ne bir katılım yazısı ekinde, ilgili yazarlarının 10 adet kitabını Orhan Kemal Kültür Merkezi’nin adresine göndermeleri gerekiyor. Kazanan 18 Mayıs 2023 tarihinde belli olacak. Ödül 2 Haziran 2023 tarihinde sahibine takdim edilecek. "Katılım şartları: 1- Orhan Kemal ailesince, her takvim yılında bir kez verilmek koşuluyla, ”Orhan Kemal Roman Armağanı” konulmuştur. 2- Armağan, bir takvim yılı içinde ilk kez yayımlanmış (1 Ocak-31 Aralık) bütün romanlara açıktır; birkaç ciltlik eserlerin son kitabının tamamlanarak çıktığı yıl, o eser için yayın yılı sayılır. Adaylık koşulu, yazar ya da yayınevince on (10) nüshasının, armağana katılmayı kabul eden bir başvuru yazısıyla, Roman Armağanı sekreterliğine gönderilmesidir. (Bir yıl içinde yayımlanmış eserler, ertesi yılın 10 Ocak tarihine kadar armağana katılma konusunda süre sahibidirler.) Seçiciler kurulunun incelemesine sunulan yapıtlara ek olarak en az 2 üyenin önerisiyle yayın tarihi ödül yönetmeliğine uyan yapıtlarda incelemeye alınır. Bu yapıtları ödül sekreterliği yayınevinin/yazarın onayını alarak şubat sonuna kadar seçiciler kuruluna ulaştırır. 3- Sunulacak armağan, seçiciler kurulunca düzenlenecek bir yargı raporu sonucunda, Orhan Kemal ailesince hazırlattırılacak altın-gümüş bir plakettir. Seçiciler kurulu her yıl mayısın 2. haftası içinde toplanacaktır. Armağanı kazanan yazar ve yayınevi açıklanır. 2 Haziran da (ya da haziranın ilk haftası içinde) yazarın ölüm yıldönümünde törenle kazanana sunulur. 4 - Armağanı kazanacak eserde ve/veya önerilen yazarda aranacak nitelikler: A) Çağdaş bir dil ve anlatım gücünün varlığı, toplumun, bireyin sorunlarını konu edinme yükümlülüğü, Orhan Kemal’in sanat ve dünya görüşüne karşıt ve ona aykırı olmamak koşuluyla her dalda genel roman anlayışının gerekli örgüsünün sağlanmış ve bu bilinçle yazılmış olması, yılın bu bakımlardan en iyi yapıtı olduğunun saptanması. B) Katılımın yeterli olmaması, katılan eserlerin değerlendirmeye yeterli görülmemesi durumunda Seçici Kurul Üyeleri yazar ismi önerebilirler. Önerilen ismin (A) bendinde belirtilen şartlara uygunluğu ile toplumun edebiyat ve kültür alanına katkı sağlamış, birikimleriyle edebiyatımızı zenginleştirmiş, eserleriyle başarı sağlamış olması gerekmektedir. Yazarın ödülü alabilmesi için, her iki bentte de seçici kurul üyelerinin çoğunluğunun oylarını kazanma başarısını göstermesi gerekmektedir. 5- Seçici kurulun haberleşme ve yazışma merkezi (Kılıçalipaşa Mah., Akarsu Yokuşu Sokak No:30, Cihangir, Beyoğlu, 34433 İstanbul). Armağan sekreterliği, armağana aday olan eserlerin birer nüshasını 7 Ocak'a kadar herhangi bir yolla, seçici kurul üyelerine iletmekle yükümlüdür. 6- Armağan paylaştırılmaz. 7- Seçiciler kurulu başkanı, her yıl Orhan Kemal Ailesi'ni temsil eden kurul üyesidir. Ailenin olmadığı durumlarda, seçici kurul üyelerinden biri başkanlığı yürütür. Seçiciler kurulu 7 ile 9 üyeden oluşur. Üye sayısı azalması durumunda eylül ayı içinde yeni üyeler saptanır. Yeni üyelerin belirlenmesinde yönetmeliğin 9. maddesine uyulur. Seçici kurul üyelerinin, toplantıya katılamadıkları durumlarda, oylarını yazılı olarak bildirirler. Oy çoğunluğunun sağlanamadığı durumlarda, en az oy alan eserler elenerek, son oylamaya iki aday kalıncaya değin görüşmeler sürdürülür. Gerekli çoğunluğu sağlamak amacıyla oylama, son iki roman arasında yinelenir. Oylama sırasında, son iki roman arasında eşitlik söz konusu olduğunda veya kararsızlık durumunda, Aileyi temsil eden Başkan'ın oyu belirleyicidir. Ödül sonucu ile ilgili duyuru da seçici kurulun hazırlayacağı ödül gerekçesine yer verilir. 8- Orhan Kemal Roman Armağanını kazanan yazar, 7 yıl sonra yeniden aday olabilir. Armağanı kazanmış yazarlar, seçiciler kurulunun doğal üye adayı sayılırlar; kabul ettikleri takdirde, seçiciler kurulu üyeliklerinin boşalış durumlarında, kendilerine üyelik görevi verilir. 9- Çeşitli nedenlerle istifa eden veya ayrılması uygun görülen Orhan Kemal Roman Armağanı Seçici Kurulu üyesinin yerine yenisini atamak Orhan Kemal Ailesi’nin ve ailenin olmadığı durumlarda seçici kurulun yetkisindedir. Seçici kurul üyeleri çeşitli sanat dallarında yetkin olan kişilerden de olabilirler. Herhangi bir maddi karşılık beklememeleri doğal olan seçici kurul üyeleri, bu görevi Orhan Kemal'in anısına duydukları büyük saygının onurlu bir gereği sayarlar. 10- Bu yönetmeliği olduğu gibi kabule, gerekli değişiklikleri yapmaya, zamanın getireceği maddeleri eklemeye, mevcut maddeleri iptal etmeye Orhan Kemal Ailesi ve ailenin olmadığı durumlarda da seçiciler kurulu yetkilidir." 2023 yılı Orhan Kemal Roman Armağanı Seçiciler Kurulu: Nâzım K. Öğütçü, M. Nuri Gültekin, Çimen G. Erkol, Tahir Şilkan, Gürsel Korat, Mazlum Vesek , A.Turgay Fişekçi ve Sunay Akın’dan oluşuyor.

  • Berlin’de Üç Yabancı

    Nagihan Kahraman yazdı: "Yabancı, Barbaros Altuğ'un 8 yıl aradan sonra yayımlanan ikinci romanı. Aynı zamanda Biz Burada İyiyiz’le başlayan üçlemenin devam kitabı." Barbaros Altuğ’la 2014 yılında Biz Burada İyiyiz kitabı ile tanışmıştım. Kitabı okuduğumda bu kadar kısacık bir roman nasıl böyle derin olabilmiş, diye de çok şaşırmıştım. Yasemin, Emre, Deniz ve Ali'nin arkadaşlıklarını konu ediniyor ve yakın tarihe dair bir arka planda geçiyordu roman. Bir yerden sonra Berlin birleştiriyordu onları, orada nefes alıyorlardı bir nevî. Geçtiğimiz günlerde yazarın yeni kitabı Yabancı, İthaki Yayınları etiketiyle basıldı. Yabancı, Barbaros Altuğ'un 8 yıl aradan sonra yayımlanan ikinci romanı. Aynı zamanda Biz Burada İyiyiz’le başlayan üçlemenin devam kitabı. Tıpkı öncekindeki gibi Berlin var odakta ve üç arkadaş karşılıyor bizleri yine. Dunya, Tuba ve Suna İstanbul’da yaşayan üç arkadaşken hayat onları önce Portekiz’e ardından da Berlin’e fırlatır adeta. Beş günlüğüne Lizbon tatilinde olan arkadaşlar henüz oranın tadını çıkarmaya çalışırken İstanbul'dan bir haber alırlar. Hazırladıkları bir haber dosyası sebebiyle evleri basılarak dosyaya el konulmuştur. Bir daha dönemeyeceklerini anlayan bu kadınlar kendilerine yeni bir yol çizmek durumunda kalırlar. Sırasıyla Dunya’yı Berlin’de, Tuba’yı Lizbon’da ve Suna’yı da Hindistan’da bir hayat kurmaya çalışırken okuyoruz önce. Sonra yine üçünün yolu Berlin'de kesişiyor ve onlara adeta kucağını açan Berlin’i de romanın bir karakteriymiş gibi görmeye başlıyoruz. Bu yönüyle karakterler ve yaşanan olaylar bambaşka olsa da izlenen Berlin rotası sebebiyle Biz Burada İyiyiz’le ortak bir paydada olduğunu görüyoruz bu romanın da. Yabancı olay gelişimi açısından çift katman üzerinde ilerleyen bir roman. Metnin anlatıcısı olan Dunya’nın arkadaşları ile ilişkisinin anlatıldığı, 2016 yılında geçen ilk zemin ve Dunya’nın 1980 sonrasındaki anıları ile bu yıllarda annesiyle bir türlü kurulamayan bağına ışık tutan ikinci zemin. Bu yönüyle yalnızca Dunya’yı ilgilendiren minör bir mesele üzerinden majör bir meseleye de değinildiği, bir tür parça-bütün ilişkisi kurulduğunu söylemek mümkün. Çocukluğunda annesi ve ablasıyla birlikte dedelerinde kalmaya başladıklarından kısa süre sonra annesi, hakkında hiçbir fikri olmadığı Almanya’ya göçmeye karar verir. Bir heves uğruna Dunya da böylece ilk kez gelmiş olur Berlin’e. Ancak on beş yaşındayken evden ayrılmak zorunda kalır ve yıllarca süren mücadele sonunda bir şekilde İstanbul’a tekrar gelir. Kendi ayakları üzerine basmaktadır artık. Ancak yıllar sonra hayat onu yeniden Berlin’e döndürüverir işte. Ailesinden hep dışarıda, ailesine yabancıdır Dunya. Çünkü cinsel kimliği şekillenirken onun “tuhaf” olduğunu düşünür annesi. Onun "gerçek" bir erkek olamadığını gördükçe daha da çirkinleşir annesinin tavırları. Sonrasında ablası da keser iletişimi kendisiyle. Bu sebeple çocukluğundan beri sevilmediğini düşünür hep Dunya ve kendisiyle ilgili şunları söyler: “Annesi tarafından, kendisi olmaya çalıştığı için sevilmemiş bir çocuk. Kendi yaralarımı sarmak mümkün olmadı. Ama yaralara da alışılıyormuş.” (s.100) Bu yönüyle romanın satır aralarında queer kimliğin maruz kaldığı psikolojik şiddeti de okumuş oluyoruz. Hem de insanın en yakını bildiği kendi ailesi tarafından bile. Romanın arka planında, bunların dışında memleketinden uzakta olmanın yıkıcılığına da değiniliyor. Bu açıdan bakıldığında kitabın ismini yabanda yani dışarıda kalan anlamıyla yorumlamamız da mümkün. Nereye giderlerse gitsinler oraya yabancı kalır bu üç kadın. Roman hem gerçek hem de mecazi anlamda yabancı olunan yerde olma hâlini ve yaşanan yere yabancı olmayı yansıtıyor iki yönlü olarak. Yer yer arkadaşlıkları da bundan nasibini alır. Çok yakın görünen bu insanların dostlukları sanıldığı kadar güçlü mü acaba? Arkadaşlık ve dostluğu da sorguluyoruz bu sâyede. Bir noktadan sonra yakın ilişkilerinde birbirlerine de yabancılaştıklarını seziyoruz. Görüldüğü üzere bu şekilde romanda yabancı kavramı katman katman açılarak ilerliyor. Yazarın oluşturduğu izlekleri; aileyi, dostluğu, memleketinden uzakta olmayı ve yabancılık hissini, kimliğini oluşturma yolunda özgürlüğü seçmenin ödettiği bedelleri bir çırpıda okuyoruz. Tıpkı diğer kitapta olduğu gibi bunda da yazarın yüz yirmi sayfaya bunu nasıl sığdırdığına hayret ettim. Barbaros Altuğ’un diğer kitaplarıyla aradan bu kadar zaman geçmeden buluşmak dileğiyle. İyi okumalar. YABANCI Barbaros Altuğ İthaki Yayınları, 2022 128 s.

  • "Her şeyi kitaplardan öğrenebilirsin, ama yaşamadan anlayamazsın."

    Bahar Eriş, modern zamanların Sylvia Plath’ı olan Zeynep’in hikâyesini içe işleyen bir duyarlılıkla kaleme alıyor. Okuru kimi zaman eğlenceli, kimi zaman hüzünlü ama ne olursa olsun umutlu bir yolculuğa çıkarıyor. İnsan ruhunun küçük kusurlarını ince bir mizahla işlerken, arka planda kendisiyle yüzleşen, kendisini yeniden inşa eden bir kadının zaman içindeki dönüşümünü büyüleyici bir kameradan yansıtıyor. Zeynep, insanın farklı kimliklerini bulmasının yollarını ararken, acıyı, melankoliyi, içimizde taşıdığımız ve sonra birbirimize aktardığımız üzüntüleri, adım adım yol alarak, kabuk değiştirerek, kendimizi gerçekleştirme çabasıyla dönüştürebileceğimizi gösteriyor. Dr. Bahar Eriş, çocuklarda üstün zekâ ve yetenek eğitimi üzerine odaklanmış bir akademisyen ve yazardır. Boğaziçi Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Bölümünden mezun olduktan sonra Fulbright bursuyla ABD’ye gitmiştir. 1998-2004 yıllarında New York’ta, Columbia Üniversitesinde öğrenim görmüştür. Üstün yetenek eğitimi alanında yüksek lisansını tamamladıktan sonra aynı okuldan doktorasını almıştır. 6 yıllık eğitimi süresince Teachers College’da öğretmenlik yapmıştır. Eriş, Türkiye’ye döndükten sonra, 10 yıl boyunca (2004-2014) Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Fakültesinde “üstün yetenek eğitimi” konusunda dersler vermiştir. 2015-2017 yıllarında Bahçeşehir Üniversitesi Üstün Yetenekliler Eğitim Programı’nda Yrd. Doç. Dr. olarak yüksek lisans derslerine girmiştir. 2017’de uzmanları ve anneleri bir araya getiren MomTalks etkinliğini hayata geçirmiştir. Aileleri bilinçlendirmeyi amaçlayan bu organizasyon, Türkiye'nin en kapsamlı aile-uzman zirvesidir. Daha fazla bilgi için: www.momtalks.com.tr adresini ziyaret edebilirsiniz. Kitapları Alfa Yayınevi tarafından yayımlanan Eriş, aynı zamanda 24 yıldır profesyonel simultane çevirmenlik yapmaktadır. “Her çocuk en iyi eğitimi hak eder” düşüncesini savunan Eriş, her çocuğun içinde keşfedilmeye değer biricik yetenekler olduğuna inanmaktadır. GÜNEŞİN İKİ YÜZÜ Bahar Eriş Alfa Kitap, 2022 Tür: Roman 224 s.

  • İnsanların yaşamına ilham veren kent Barcelona

    Neslihan Hazırlar, İbrahim Berksoy’un kaleme aldığı, anıların da eşlik ettiği anlatı kitabı, Barcelona Mavisi üzerine yazdı. Neslihan Hazırlar "Yavaş yavaş ölürler Seyahat etmeyenler. Yavaş yavaş ölürler Okumayanlar, müzik dinlemeyenler, Vicdanlarında hoşgörüyü barındıramayanlar. Yavaş yavaş ölürler Alışkanlıklarına esir olanlar, Her gün aynı yolları yürüyenler, Ufuklarını genişletmeyen ve değiştirmeyenler..." Martha Mederios İnsanların yaşamına ilham veren, bazen aşkların başladığı, bazen taçlandığı, özgür kadınların kenti Barcelona... Bugün yolcu gemilerinin renk kattığı limana Kristof Kolomb anıtı rehberlik ederken, yanı başındaki bit pazarı ışıklı gemilere karadan göz kırpıyor. Barcelona’nın kalbi La Rambla’da atar. Gaudi’nin apartmanları, Park Güell’i, Sagrada Familya’sı şehre atılan imzasıdır Mimar Gaudi’nin. Yüz yıllar boyu sanatçılara ve edebiyatçılara ilham veren kent, iç savaşın da izlerini taşır. İbrahim Berksoy’un Barcelona Mavisi kitabı, Akdeniz’in kıyısında konuşuldukça ve yazıldıkça çoğalan bu Katalan şehrinde Barcelona mavisinin izini sürüyor. Anıların da eşlik ettiği bu anlatı kitabı 8 bölümden oluşuyor. Barcelona Mavisi “Barcelona Mavisi” adlı giriş bölümünde denizin ve gökyüzünün maviliğinin, şehrin rengini oluşturduğunu, bu maviliğin sanata ve edebiyata etkisini anlatıyor: “Adı Barcelona ile anılan Picasso’nun Barcelona’daki erken dönemi bir bakıma mavinin hüznünü simgeler. O dönemin ürünü 'Yaşlı Gitarist' adlı yağlı boya tablo Picasso’nun 20. yüzyılın başındaki maviye boyanmış gitarın hüznünden derin izler taşır. Barcelona’nın yaşlı gitaristinin o mavi gitarı, en az Barcelona kadar ünlüdür. Barcelona’da gitar da, Blues da, Endülüs’ün Flamenkosu da mavidir, masmavidir...” diyor ve ülkemizde mavinin edebiyata ve sanata yansımalarından da örnekler veriyor. “Hani, 'Her yol Roma’ya çıkar' denir ya; burada da her yol Barcelona Mavisi’ne çıkar,” diye belirtiyor yazar. “Barcelona ‘da Bir Yılbaşı Heyecanı” adını taşıyan ilk bölüm yol arkadaşı Érica’ya “Merhaba” dediği, Walt Whitman’ın şu dizeleriyle taçlanıyor: “Hey yabancı, yolunun üzerinde bana rastlar da benimle konuşmak istersen neden konuşmayasın. Ya da ben neden seninle konuşmayayım.” Barcelona’da Érica ile birlikte yılbaşı akşamı için, Picasso’nun 17 yaşındayken ilk resim sergisini açtığı Four Cats lokantasından rezervasyon yaptırma uğraşlarını, Érica ile tanışma ve ilk buluşma anılarını okurla paylaşırken yerel lezzetlerden de bahsediyor yazarımız. Hem geçmiş zaman, hem şimdinin modernitesi, hem gelecek arzusunun birlikte döndüğü bu mavi şehri tanımak için adımlanması gerektiğini söylüyor, bir de David Le Breton’un, Yürümeye Övgü kitabından şu alıntıyı okurla paylaşıyor: “Yürüyüş dünyaya açılmalıdır. Yaşama dair olumlu duygular vererek onarır insanı. Bütün duyguların açık olmasını gerektiren etkin bir meditasyona sokar. İnsan çıktığı yürüyüşten bazen değişmiş olarak döner ve o anki yaşamlarımızda ağır basan ivediliğe boyun eğmektense zamanın keyfini çıkarmaya eğilimli hisseder kendini. Yürümek geçici ya da kalıcı olarak bedenle yaşamaktır...” Érica’nın rehberliğinde geziyor, bizleri de gezdiriyor: “La Boqueria’nın çıkışında, pazar yerinin hemen yanında Joan Miro mozaiği ile süslenmiş zarif bir metro istasyonu var. Liceu İstasyonu. La Rambla’nın buluşma yeri. Buraya gelip de günün anısına Joan Miro’nun mozaiğinin önünde fotoğraf çektirmeyen yoktur herhalde. Érica, metronun önünde ikimizin de göründüğü ‘selfie’ çekti.” Barcelona sokaklarının, meydanlarının, mimarisinin, tarihinin, müzelerinin, şair, mimar ve ressamlarının, diktatörlerinin kısacası şehrin hafızasının anlatıldığı ilk bölüm La Rambla’da gezinti tadında okuruna fotoğraflarla gülümsüyor. Herkes Madrid’e Gelir ve Gider “Her yolculuk bir başka yolculuğa kapı aralar derler; doğruymuş... deniz mavisi ile gök mavisinin uzaklarda bir yerde buluştuğu Akdeniz’in kıyısındaki bu masmavi şehre günün birinde yeniden geleceğimi artık adım gibi biliyordum. Nereye gitsem bu şehir arkamdan gelecekti; biliyordum.” diyor, yazar ikinci bölüme başlarken. Bu bölümde yazar, bir Fenerbahçeli olarak Real Madrid-Galatasaray maçını izlemek üzere Madrid’e gidiyor ve bizimle bu yolculuk deneyimini paylaşıyor. Maçı Érica ile birlikte izliyorlar. O akşam herkesin Galatasaraylı olduğu unutulmaz bir gece yaşıyorlar sonuç mağlubiyet olsa da... Ertesi günlerde Madrid’in sokaklarını, caddelerini, meydanlarını, parklarını ve müzelerini keşfe çıkarıyor bizi, Érica’nın rehberliğinde... 17. yüzyıldan kalma Plaza Mayor meydanının Juan de Moro tarafından 1619’da inşa edildiği günlerden bugüne karnavallara, törenlere, sergilere, pazarlara ev sahipliği yaptığını öğreniyoruz. Meydanın tam ortasında at üstünde 3. Philip’i temsil eden heykeli, hediyelik eşya dükkanlarındaki İspanya ‘ya dair eşyaların fotoğraflarını okurun zihnine kaydediyor. “Madrid’e gelip de kentin en işlek meydanı Puerta del Sol’a uğramadan geçmek, Madrid ‘in simgesi ayı ve çilek ağacı (madrono) heykelini görmemek olmazdı.” “Madrid için söylenen bir söz varmış: “ Herkes Madrid’e gelir ve gider”... Rehberde bunu okuyunca çok sevdiğim bir Karadeniz halk türküsünü anımsadım: “ “Bu dünya bir pencere Her gelen bakar gider”... Toledo’da Bir 14 Şubat Akşamı “Eğer yolunuz Madrid’e düşerse İspanya’nın Altın Çağı’ndan bu yana yaklaşık 500 yıldır ülkeye başkentlik yapan bu kadim kenti gezdikten sonra Atocha istasyonundan hızlı trene binip, yarım saatte Toledo’ya gitmeyi ihmal etmeyin” diyor gezgin yazarımız. Bu eski başkenti tanıyıp anlamak için sokaklarında dolaşmak, akşam ışıklar altındaki şehri seyretmek, şehre hayat veren Tajo nehrinin akışını gece sessizliğinde dinlemek gerektiğini belirtiyor. Kenti çepeçevre kuşatan ortaçağdan kalma kent surlarından, Tajo Nehri nin iki yakasında yaşanan hayatları birleştiren ortaçağdan kalma Alacantra ve San Martin Köprüsü’nden şehrin görünür yüzünü yansıtırken, tarihinden de bilgiler veriyor. “Toledo aynı zamanda dünyaca ünlü İspanyol yazar Cervantes in belki de kendisinden de ünlü roman kahramanı Don Kişot’un kalkanı ve mızrağı ile yel değirmenlerine karşı umudu ve gelecekteki güzel günleri savunduğu şehir. Bu yüzden şehrin hemen her yerinde, sokaklarında, meydanlarında bir Don Kişot heykeline rastlamak mümkün.” Granada’nın Ak badanalı Evleri Granadalı şair Federico Garcia Lorca’nın evini ziyaretle başlayan gezi, Lorca’ya ait bilmediklerimizi fısıldıyor. “Lorca’nın, ‘Bir aşığın sevgilisine aşkını yazabileceği en güzel şehirdir Granada.’ sözü en az kendisi kadar ünlüdür. Gezip gördükçe Lorca’ya hak verecek bu güzel kentin büyüleyiciliğini her gittiğimiz yerde daha çok hissedecektik, “ diyor. “Benim sevgili yol arkadaşım Érica nereden bilecek o anda İspanya İç Savaşı’nda cinayete kurban giden Federico Garcia Lorca için içten içe ağıt yaktığımı gözümden iki damla yaş aktığını...” Granada’nın gizemli sarayı Elhamra’yı adım adım gezmek isterseniz sayfalar üzerinde bir gezinti yapabilirsiniz. “Sarayın altın oran’a dayalı matematiksel kurgusu çinilerde, taş işçiliklerinde, hemen her yerde kendini gösteren harikulade geometrik figürlere yansımış Endülüs yıldızı yalnızca Elhamra Sarayı’nın değil Granada’nın da simgesi olmuş.” “Ahmet Telli’nin ‘Belki Yine Gelirim’ adlı çok sevdiğim bir şiiri vardır. Ayrılırken o şiir anımsadım belki yine geliriz, diyerek istemeye istemeye saraydan ayrıldık...” Granada’da Sacromento tepesinde bir Flamenko gecesinin kırmızılığındaki, yanık haykırış, sangria yudumlarına düşüyor. Selam Katalunya İspanya iç savaşından kalma bir çığlık olan 5. bölüm bu savaştan izlerin yazıldığı kitaplardan bahsediyor. Barcelona’da Mimar Gaudi’nin imzasını taşıyan yapılarda soluk almanın heyecanını yaşatıyor. Katalunya Ulusal Sanat Müzesi’nde Ortaçağ’dan modernizme uzanan bir gezintide büyüleyici sanat eserlerini sanat akımları ve dönemleriyle birlikte öğreniyoruz. Ardından bu bölüm bir tren yolculuğu sonrası Valencia’da yerel lezzetlerin tadıldığı Neco lokantasında son buluyor. Akdeniz’in Maviliğinde Bir İlkyaz Coşkusu Akdeniz’in kıyısında bir mavilik ve o mavilikte biz... 6. bölümde uluslararası festivallerin yapıldığı sayfiye kasabası Benicassim’i farklı bir tatil rotası olarak ayrıntılarıyla okuyucuya öneriyor. İnci Adasi Majorca “Bilemezdim incinin biricikliğini buraya gelmeden önce” sözüyle başlayan 7. bölümde; Akdeniz’de İspanya’nın en büyük adası, tarihi, doğası, masmavi denizi, daracık ada sokaklarıyla uçsuz bucaksız sahili, nefis Akdeniz yemekleriyle, inci cenneti Mayorka’dan (Mallorca) bahsediyor. Komün Günlerinden Bugüne Paris’te Bir İşçi/Göçmen Mahallesi Manilmontat Henry Miller’in konusu Menilmontant’ta geçen ve filmi de olan Clichy’de Sessiz Günler romanını Paris’e gelmeden önce okuduğundan bahsediyor 8. Bölümde yazarımız. Érica ile ışıltılı Paris’i müzeleri, kafeleri, mimarisi ve sanatıyla okura tanıtıyor. “Komün günlerinden bugüne Paris’te bir işçi/ göçmen mahallesi Menilmontant’’ta anılarla yüklü birkaç güzel gün geçirdik Érica ile birlikte; Hiç aklımdan çıkmaz...” Son Söz “Zaman içinde seyahat bu kadar kolay bu kadar hızlı olmasaydı bu kitapta anlatılanlar bu kadar kısa sürede kağıda dökülmezdi” Alain de Botton’un Seyahat Sanatı’nda dediği gibi, nereye gitmemiz gerektiği konusunda bize tavsiyede bulunan çoktur ama neden ve nasıl gideceğimizi söyleyen yoktur... Son bölümde gezi ile ilgili kitap makale ve film önerilerini okuyup not alıyoruz. Bu nadide anlatı, anı içeren bir nevi İspanya seyahatnamesi okuruna, gezgin ruhunu aşılamayı bekliyor. BARCELONA MAVİSİ İbrahim Berksoy Kekeme Yayınları, 2022

bottom of page