Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Cemil Kavukçu'dan genç okurlar için yeni bir roman
Öykücülüğümüzün usta kalemlerinden Cemil Kavukçu, Siyah Rüya Taşı adlı romanında doğanın ihtiyaç duyduğu acil yardımı okurlarına hatırlatıyor. Kendi yok ediciliğini görmeyen, görmekten kaçınan insana ilişkin umudu ise çocuklarda, onların farkındalığında ve duyarlılığında buluyor. Gerçeği fark etmek için bazen rüya görmek gerekir... "Emre daha fazla dayanamamış taşı almıştı. Tahmin ettiğinden daha hafifti ve avucunda yavaş yavaş parlamaya başlamıştı. Yaşlı adam, 'Onu artık çantana koy ve iyi koru,' demişti. Emre bir anda yaptığından pişmanlık duymuştu. 'Ama ben annemle babamdan bir şey gizleyemem,' demişti, 'bu hiç doğru değil.' Tam taşı geri vermeye hazırlanırken, yaşlı adam gülümsemişti. 'Sen gerçekten iyi bir çocukmuşsun,' demişti, 'bu taşı fazlasıyla hak ediyorsun. Annenle babana da bu sırrı söyleyeceğin gün gelecek. Ama kısa bir süre beklemen gerekecek. Zamanı gelince taş onu sana bildirecek. Beni kırmadığın için teşekkür ederim." Cemil Kavukçu 1951 yılında Bursa, İnegöl'de doğdu. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü'nü 1976'da bitirdi. Öyküleri, 1980 yılından bu yana çeşitli dergilerde yayımlandı. Patika adlı eseriyle 1987 yılında Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü'ne, Uzak Noktalara Doğru (1995) adlı öykü kitabıyla 1996 yılında Sait Faik Hikâye Armağanı'na, Angelacoma'nın Duvarları (2008) adlı anlatısıyla 2009 yılında Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü. Yalnız Uyuyanlar İçin (1996), Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak (1997), Temmuz Suçlu (1998), Dört Duvar Beş Pencere (1999), Pazar Güneşi (2000), Gemiler de Ağlarmış (2001), Başkasının Rüyaları (2003), Mimoza'da Elli Gram (2007), Tasmalı Güvercin (2009), Düşkaçıran (2010), Aynadaki Zaman (2012), Üstü Kalsın (2014), O Vakıt Son Mimoza (2015), Maviye Boyanmış Sular (2016), Yüzünüz Kuşlar Yüzünüz (2017) ve Balyozla Balık Avı (2019) adlı öykü kitaplarını kaleme alan Kavukçu'nun Dönüş (1998), Suda Bulanık Oyunlar (2004) ve Gamba (2005) adlı romanları ve Örümcek Kapanı (2013) adlı deneme kitabı yayımlandı. 2013 yılında Erdal Öz Edebiyat Ödülü'ne değer görülen usta yazarın çocuklar ve gençler için kaleme aldığı eserler: Selo'nun Kuşları (2004), Havhav Kardeşliği (2010), Özgürlüğe Kaçış (2010), Bir Öykü Yazalım mı? (2011), Kafeste Bir Topik (2011), Yeşilcik (2012), Yolun Başındakiler (2013), Berk'in Gizli Gücü (2014), Masal Kurma Oyunu (2016), İlginç Bir Şey Yapmalıyız (2020). Eşiyle birlikte bazen Ankara'da bazen Ordu'da yaşayan Cemil Kavukçu'nun bir oğlu var. Her şey Emre'nin sıradan bir okul günü, gizemli bir adama yardım etmesiyle başladı. Bu yardımına karşılık bir taşla ödüllendirilen Emre, rüyalarında istediği yere seyahat edebiliyordu artık. Ancak taş, Emre'yi götürdüğü rüyalarda bambaşka bir gerçeği gözler önüne seriyordu. Rüyalarında mekânlar değişiyor ama her şey aynı konuya bağlanıyordu. Çözüm üretilmezse, hepimizi etkileyecek, hayati bir konuya… SİYAH RÜYA TAŞI Cemil Kavukçu Can Çocuk Yayınları Resimleyen: Çağla Yiğit Tür: Roman Yaş aralığı: 9, 10, 11 + 96 s.
- 2022 Oğuz Atay Öykü Ödülü sonuçları açıklandı
Oğuz Atay anısına İnebolu Kültür ve Sanat Derneği tarafından bu yıl ikincisi düzenlenen Oğuz Atay Öykü Ödülü sahibini buldu. Altay Ömer ERDOĞAN, Ayşe SARISAYIN, Ercan y YILMAZ, Hasan ÖZKILIÇ, Hülya SOYŞEKERCİ, Hürriyet YAŞAR ve Hüseyin PEKER’den oluşan seçici kurulumuz, 713 öykü arasında yapmış oldukları değerlendirme sonucunda; Hakikat ile içinden ve içten bir ilişki kurup kelimelerini gelenek ile yüzleştirip an'a taşıdığı ve sağlam bir kurgu eşliğinde biçimlendirilmiş olay örgüsünü masalsı bir anlatımla aktardığı için birincilik ödülüne Fayık ACUN'un "KAR DAĞININ ARKASI" adlı öyküsü değer görüldü. Seçici kurulun ortak kararıyla; “JERRY” öyküsüyle Deniz KAVUK “KAZA VE KADER” öyküsüyle Eser ERDOST “ÇIKMAZ TÜNEL” öyküsüyle Sibel ÇAĞLAYAN BİLEK “TERTEMİZ” öyküsüyle Arzu ANLAR SARAÇ “BEN BİR YALAN UYDURDUM” öyküsüyle Esra KAHYA “GÜLAY” öyküsüyle Ayça ÖZBAY “MİNE AİLESİ” öyküsüyle Canan SANCAK “SARI ÇİZGİ” öyküsüyle Ali Rıza ARICAN “BABAM TELEVİZYONA ÇIKTI” öyküsüyle Buket UÇAR “İHSAN” öyküsüyle Burak ÇAKIR Oğuz Atay Öykü Ödülleri 2022 anısına hazırlanacak seçkiye değer görüldü. "Öykü Ödülü'ne katılım sağlayan tüm yazarlarımıza teşekkür ediyoruz. Ödül alan yazarları kutluyoruz. Oğuz Atay’ın kıymetli anısını yaşatmak için çıktığımız bu yolda, her alanda bizden desteğini, koşulsuz emeğini esirgemeyen seçici kurulumuzun değerli üyelerine ayrıca teşekkür ediyoruz." Ödül töreni Oğuz Atay’ın doğum günü olan 12 Ekim anısına 15 Ekim 2022 tarihinde İnebolu’da yapılacak.
- “Hayal gücünün iki çocuğu vardır: Sanat ve din. Onları tohumlayan ise yalan söyleme yetisidir.”
Türkiye’nin yerli bilimkurgu ve fantastik edebiyatının önemli temsilcilerinden Metal Fırtına ile tanıdığımız Orkun Uçar'ın yeni romanı, Opus çıktı. Orkun Uçar, Metal Fırtına’yla yakaladığı tanınırlığı bu türlerin gelişimi için kullandı. Derzulya Serisi, Zifir, Derin İmparatorluk, Kült ve Absentium romanları Türk fantazyasının önemli kitapları arasında yer alır. “Eskiden insanlar görünmeyen tanrılara taparmış ama bizim tanrılarımız aramızda dolaşıyor. Arkalarında kanlı ayak izleri bırakarak…” Opus üç uzun hikâyenin birleşiminden oluşan bir bilimkurgu romanı. Sigun, Demir Yıldız ve S.O.D isimli bu hikâyeler Opus çatısı altında birleşiyor. Günümüzde Google, Apple, Samsung gibi büyük teknoloji şirketleri tarafından kullanılmaya ve geliştirilmeye başlayan Yapay Zekâ’nın ne boyutlara ulaşabileceğini araştırıyor Uçar. Opus, birbiriyle bağlantılı üç kısa romandan oluşuyor. Sigun adında evden çıkamayan bir internet korsanının hikâyesiyle başlayan roman daha sonra uzayın sonsuzluğunda gezinen bir maceraya dönüşüyor. Çoklu evrenler, uzay kolonileri, yapay zekâlar, klonlar, tiranlar ve gizemli gezegenler hayal gücünün sınırlarını zorluyor. Orkun Uçar fantazyanın Türkiye’deki en büyük yazarlarından biri olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Biz okurlara düşen ise bu görkemli romanın sayfaları arasında gezinirken aklımıza hâkim olmak. Orkun Uçar 1 Haziran 1969 yılında Gölcük'te dünyaya gelmiş olan gazeteci yazardır. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinden mezun oldu. Uzun yıllar gazetelerde ve televizyonlarda çalıştı. Nostromo Dergisi Bilimkurgu Kısa Öykü yarışmasında birinci oldu. Bu süreden sonra Orkun Uçar yazarlığa devam etme kararı aldı. Orkun Uçar 2000 yılında internetten Xasiork Ölümsüz Öykü Kulübünü hayata geçirdi. 2002 senesinde ise Sibel Atasoy ile birlikte Xasiork Ölümsüz Öyküler yayınevini kurdu. Bu yayınevinde Türk bilim kurgu ve fantastik edebiyatın adımlarını atmaya çalıştılar. Fakat bu yayın evi 2004 yılında kapandı. Orkun Uçar ve Burak Turna'nın birlikte yazdıkları Metal Fırtına romanı Türkiye'de en çok satanlar arasına girdi. Uzun süre gündemden düşmedi. 2007 senesinde ise Ahmet Burak Turan ile birlikte politik gerilim türünden olan kitabı Zifir, Metal Fırtına kadar ses getirmeyi başardı. Yazarın 2002 yılında yayımlanan ilk romanı Kızıl Vaiz tekrar gözden geçirilerek ve genişletilerek 2007 yılında tekrar basıldı. Orkun Uçar 2007 yılında açıklanan Türkiye Bilişim Derneği Dergisi 9. Bilim Kurgu öykü Yarışmasında Rahim isimli eseri ile birincilik ödülü aldı. OPUS Orkun Uçar Holden Kitap, 2022 248 s.
- Ne olursa olsun birbirini sevmekten vazgeçmeyen insanların dokunaklı portresi
Akıldan çıkmayacak kişi ve mekânlarıyla bir romanın sürükleyiciliğine kavuşan Geri Dön Günışığım, yazarın onuncu yıl baskısı için yazdığı sonsözle birlikte yeniden okurlarıyla buluştu. “5 Temmuz 1996’da kızım aklını kaçırdı.” Michael Greenberg dünya çapında ün kazanan anı kitabı Geri Dön Günışığım’a bu cümleyle başlıyor ve kızı Sally’nin bipolar bozuklukla mücadelesini sarsıcı bir gerçekçilikle anlatıyor. New York’ta kızı ve dansçı eşiyle beraber yaşayan ve yazdıklarıyla zar zor geçinen Michael Greenberg’ün hayatı bir yaz günü altüst olur: Sokakta mani atağı geçiren ve trafiği birbirine katan kızı polisler tarafından eve getirilmiştir. Sally’nin ilk atağını yaşadığı Greenwich Village sokaklarında başlayıp yatırıldığı psikiyatri kliniğinde devam eden anlatı Greenberg’ün sıkıntılı çocukluğuna ve ailesiyle –özellikle de psikiyatrik sorunlardan mustarip abisi Steve’le ilişkisine doğru uzandıkça, suçluluk duyguları ve ağır sorumluluklarla dolu bir hayatın ve ne olursa olsun birbirini sevmekten vazgeçmeyen insanların dokunaklı portresi de belirmeye başlar. Michael Greenberg, kızının bipolar bozuklukla savaşını anlatan Hurry Down Sunshine ve New Yorklu bir yazarın anı kitabı Beg, Borrow, Steal'ın en çok satan anılarının yazarı. Greenberg, kendine özgü bir "ilginç New York Yahudi sesi" geliştirdiği The Times Literary Supplement için köşe yazarı. GERİ DÖN GÜNIŞIĞIM Michael Greenberg Yapı Kredi Yayınları, 2022 Çeviri: Özlem Yüksel Editör: Darmin Hadzibegoviç Tür: Dünya Edebiyatı / Anı 176 s.
- Çocuklar anne babalarını yapıyor
Scarper Lee’nin dünyasında anne babalar çocuk yapmıyor – çocuklar anne babalarını yapıyorlar. Scarper’ın babası onun için gurur kaynağı ve kendisi pirinçten yapılma bir gereç, annesi ise bakalit bir saç kurutma makinesi. Bu tuhaf dünyada gökten bıçaklar yağıyor ve ev aletlerinin ruhları var. Ayrıca insanlar doğumgünlerini değil ölümgünlerini biliyorlar. Lise öğrencisi Scarper’ın önünde üç haftası var. Ölümgünü yaklaşırken sıkıcı hayatından vazgeçmek ve bilinmeze atılmak zorunda kalacak; dostlarıyla olan bağları sınanacak ve bu karanlık dünyadaki otoriteye çaresizce baş kaldıracaklar. Bu rahatsız edici ve özgün büyüme hikâyesinde Rob Davis, çarpık bir gençlik manzarasını ve aslında bizimkinden çok da farklı olmayan bir dünyayı resmediyor. Rob Davis, Dorset, Blandford Forum'da bulunan bir İngiliz çizgi roman sanatçısı, yazar ve editoryal illüstratördür. Roy of the Rovers, Judge Dredd, Doctor Who Magazine ve Doctor Who Adventures'a katkıda bulunmuştur. ÖKSÜZ FIRIN Rob Davis İthaki Yayınları, 2022 Çeviri: Emirhan Burak Aydın Tür: Çizgi Roman 120 s.
- Trendeki Yabancı'nın Eylül sayısı yayında!
Aylık öykü uygulaması Trendeki Yabancı'nın Eylül sayısı "yeniden doğmak" temasıyla yayımlandı. Bu sayıda Bedia Ceylan Güzelce, Armağan Tunaboylu, İsahag Uygar Eskiciyan ve Ruth Joffre öyküleriyle sizleri bekliyor! "Phoenix, altın kızıl kuyruğu ve rengârenk tüyleriyle gökyüzünde süzülüyor. Hayatının sonuna geldiğini anladığında kendine yükseklerde, en yükseklerde tütsülerle, baharatlarla bir yuva yapıyor. Zamanı geldiğinde yuvayı ateşe veriyor, her şeyle birlikte kül oluyor Phonenix. Ve bu küllerden yeniden doğuyor. Bir yazarın masanın başına oturup yazdıkları da her seferinde yeniden doğmak değil midir?" Trendeki Yabancı'nın bu ayki teması "yeniden doğmak". Bu sayıda Zeynep Kahraman Füzün, Aylin Sökmen, Merve Yakut, Anıl Mert Özsoy ve çok daha fazlası sizi bekliyor. Kapak fotoğrafımız ise Esra Özdoğan'dan. Bu sayıda öyküsü olan yazarlar: Aylin Sökmen, Başak Arslan, Annie Harnett, Bedia Ceylan Güzelce, Yılmaz Sarı, Elif Erdoğan, Ayşenur Tanrıverdi, Armağan Tunaboylu, Tove Ditlevsen, İsahag Uygar Eskiciyan, Doğu Kaşka, Zeynep Kahraman Füzün, Önder Şit, Merve Yakut, N. Loli Uyan, Ruth Joffre, Anıl Mert Özsoy, Yapıncak Gürerk, Mehmet Kabakçı, Semrin Şahin
- Yüzüklerin Efendisi’nin sadık ve fanatik izleyicilerine müjde
Yüzüklerin Efendisi kitap serisinden uyarlanan dizi, The Rings of Power, 2 Eylül Cuma Amazon Prime Video’da yayına girdi. Amazon Studios, JRR Tolkien’in Yüzüklerin Efendisi kitap serisinden uyarlanan aynı isimli dizinin ilk iki bölümü Türkiye saatiyle 04:00’da izleyici ile buluştu. Türkiye’de sabahın 4’ünde kalkıp dizi izleyenler, yorumlarını Ekşi Sözlük’te hemen paylaştı. Bir kısım izleyici olumsuz, bir kısım ise diziyi iyi mi kötü mü bulduklarını karar veremediğini belirtti. İlk kez geniş bir izleyici kitlesiyle buluşan diziyi kimileri göklere çıkardı, kimileri yerin dibine soktu. Hatta bazıları o kadar kararsız kaldı ki “Aynı anda hem çok beğenip hem de hiç beğenmediğim dizi” diye yorum yaptı. Dizi ve film dünyasının nabzını tutan web sitelerinden Rotten Tomatoes kullanıcıları ise, ilk iki bölüme 100 üzerinden 83 puan verdi. The Rings of Power dizisi Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi’nden 2000 yıl öncesinde yaşanan olayları konu ediniyor. 5 sezonluk planlamaya göre Güç Yüzükleri dizisi yüzüklerin dövülmesini, Numenor’un düşüşünü ve Sauron’un nasıl evrenin en güçlü kötüsü olduğunu ekrana aktaracak.
- Piramit’in Kalbinde Arnavutluk
Tugay Kaban, ismi birkaç kez Nobel Edebiyat Ödülü adayları arasında anılan, Arnavut yazar İsmail Kadare’nin Piramit isimli romanı üzerine yazdı: "Kadare’nin dört sene içerisinde yazdığı ve Türkçesi 131 sayfadan müteşekkil Piramit isimli eseri, direkt olarak ismiyle işaret ettiği bir nokta çerçevesinde hikâyeleşiyor fakat arka planında pek de bilinmeyen, aslında bir başka deyişle üstü örtülmüş bir gerçekliği işliyor." Tugay Kaban İsmi birkaç kez Nobel Edebiyat Ödülü adayları arasında anılan, Ölü Ordunun Generali isimli kitabıyla ün kazanmış Arnavut yazar İsmail Kadare’nin Piramit isimli romanı, Ece Dillioğlu’nun Türkçesiyle Ketebe Yayınları etiketi altında okurlarla buluştu. Ketebe Modern başlığı altında toplanan Kadare’nin kitapları, Türk okuru için üstünkörü gözlemlenmiş veyahut daha doğru bir ifadeyle, keşfedilmemiş bir coğrafyanın panoramalarını sunuyor. Bu panoramalar, edebiyat yoluyla toplumların kültürel zihinlerine dâhil olabilecek yeni kodlamaların neticesinde, kapalı gözleri açabilir yahut yapay sisleri, bazı gözlerin önünden kaldırabilir. Gözler açıldığında yahut sisin arkası görülebildiğinde ise kendi içine yapılan veya kendi içine kapanan bütün yolculuklar amaçlarına bir şekilde ulaşır. 2005 Uluslararası Man Booker ödüllü İsmail Kadare, kendi coğrafyasının panoramalarını kelimelerle çizerken, sisi aralıyor ve yeni yolculuklara çağırıyor bizleri. Taş Kentin Kroniği ve Taş Kentin Düşüşü ile Batı trajedisinin, çeşitli anlatılarla işlediği değişken yapısını, Piramit isimli eserinde daha da antik olana doğru yönlendiriyor. Kadare’nin dört sene içerisinde yazdığı ve Türkçesi 131 sayfadan müteşekkil Piramit isimli eseri, direkt olarak ismiyle işaret ettiği bir nokta çerçevesinde hikâyeleşiyor fakat arka planında pek de bilinmeyen, aslında bir başka deyişle üstü örtülmüş bir gerçekliği işliyor. (Eskilerin ‘ehram’ dedikleri) piramitlerin, nasıl ve ne şartlar içerisinde yapıldığı, çoğu insan için oldukça ilgi uyandıracak bir hâdisedir. Kadare ise, meşhur piramitlerden Keops’u ve Keops’un yüreğinde yatan Firavun Keops’u baş karakterler olarak seçiyor ve devasa yapının/mezarın yapılış sürecini anlatıyor. Sadece, eserin bu ilk yüzünün bile aslında farklı bir okuma deneyimi sunduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Piramitlerin genellikle firavunlar için bir mezar yeri olarak tasarlandığı ve inşa edildiği, bilinen en yaygın bilgilerden biridir. Ve bunun yanında, bu düşünceye pek de farklı fikirler eklemlenmez. Kadare ise hikâyesini, yeni bir fikri, bu genel olana eklemlediği önemli bir bakış açısıyla değerli kılıyor. Firavunluk konumunu, toplumu baskı ve yoğun iş gücü altında tutarak korumak. Piramit ne kadar devasa olursa, onu inşa etmek de o derece zorlaşacaktır. Toplumun içerisinden, sorun çıkarabilecek insanları bu zorluğa esir etmek, yönetimi endişeden uzun yıllar boyunca uzak tutacaktır. Ve ayrıca, bütün zaman diliminin nihayetinde, elde edilen yararların yanında, güç ve görkem somut olarak damgalanacaktır. Kadare, Keops’un inşası süresince yaşanan işkenceleri, idamları, komploları bütün ayrıntılarıyla anlatıyor. Elbette yazar, o zaman dilimi içerisindeki yaşanan gerçek olayları, kaynaklarla ve sair sunmuyor okuruna. Zaten böyle bir anlatım, metni oldukça boğucu kılardı. Kadare’nin, Keops ve zamanını anlattığı Mısır coğrafyasının iskeleti, kendi ülkesi Arnavutluk ile denk düşürdüğü kan ve et üzerinden can buluyor. Sanki önümüzde duran Arnavutluk haritasının üzerine, Antik Mısır haritasını koysak, farklı hiçbir şey çarpmayacaktır gözlerimize. Baskı psikolojisinin ve despotik zihnin en iyi örneklerinden biri olduğunu düşündüğüm Piramit, 20. Yüzyıl Komünist totalirizminin çarpıcı bir alegorisi. Tek bir insan için tasarlanan devasa mezarın her bir taşında, binlerce insanın kanlarından bin parça hâlinde izler var. Kadare, Piramit’in ilk bölümünün adını "Güçlükle Ortaya Çıkarılmış Eski Bir Fikir" olarak tasarlamış. Ve kan izlerinin hiç silinmeyeceğini, eserinin son paragrafında, güçlü bir kurgu becerisiyle bizlere göstermiş. Hâlâ aramızda yaşıyor firavunlar ve hâlâ piramitler yapılıyor. “Yani bu bilmece hem çözülebilir hem de çözülemez görünüyordu. Çözümsüz görünüyordu, çünkü piramidin yıkılması hayal bile edilemezdi. En azından genel görüş böyleydi. Buna rağmen ‘Bir sabah Keops sıcaktan ve sıkıntıdan delirip de hiçbir firavunun cesaret edemediği şeyi yapıp, piramidin basamak basamak, kötülüğün bulunduğu yere kadar sökülmesini emredeyse?’ diyen insanlar da vardı.” Syf.81 PİRAMİT İsmail Kadare Ketebe Yayınları, 2022 Çeviri: Ece Dillioğlu 136 s.
- Yeni bir edebiyat türünün doğuşu
Lukács 1937-38 arası tefrika ettiği Tarihsel Roman’da Walter Scott’ın açtığı çığırda yeni bir edebiyat türünün doğuşuna ve bunun Napolyon sonrası Avrupa’nın devrimci dinamikleriyle etkileşimine ışık tutuyor. Edebiyat tarihi metodolojisi ve Marksist eleştirinin en önemli klasiklerinden olan bu eserde burjuva düzeninin tesisi ve buna paralel olarak gerçekleşen arkaik toplumsal formların tasfiyesi çağında tarihsel bilincin yaşadığı dönüşümler merkezdedir. Manzoni, Tolstoy, Balzac, Stendhal ve birçok klasik yazarın katıldığı “halk”ların bu yeni edebi canlandırımının anlamlarını ve siyasetini hususen Fransız-Alman edebiyatı ve tarihi üzerinden okur. “Lukács’ın Tarihsel Roman’ı hayatımda yazarlığımda çok etkili olan seçkin kitaplardan biridir. Yazar olmaya, romancı olmaya karar verdiğim günlerde, 1975’te okudum bu kitabı. Romancı olmak istiyordum, ama nasıl bir romancı olmam gerektiğini anlamaya, çıkarmaya çalışıyordum ki bu kitap, ince kapaklı bir cep kitabı olarak elime geçti. Büyük eleştirmenin geniş, neredeyse sınırsız kültürü, belli başlı büyün klasik romanlara hâkim olması ve edebiyat ile tarihi aynı anda düşünüyor olması kitabın zenginliği ile birlikte çok etkiledi beni. Bugün ‘tarihi roman’ı bir biçim ve yöntem olarak seviyorsam, yaptığım işi edebi ve ‘tarihi’ anlamına inanıyorsam, bunda Lukács’ın büyük payı vardır. Lukács’ın başka pek çok kitabını, bu kitap gibi, satırların altını çizerek ve düşünerek okudum. Yazarın ansiklopedik bilgisinden ve felsefi bakış açısından da çok yararlandım. Bu büyük düşünür eleştirmenin Budapeşte’deki evini kırk iki yıl sonra ziyaret ettim ve ne çok şey borçlu olduğumu ifade ettim. Tarihsel Roman Türkçeye çevrildiği için seviniyorum.” Orhan Pamuk Georg Lukacs 13 Nisan 1885 yılında Budapeşte'de dünyaya gelmiştir. Marksist siyasal eylemcisi, filozof ve edebiyat kuramcısıdır. 4 Haziran 1971 yılında aynı yerde vefat etmiştir. Batı Marksizmi olarak ifade edilen yönelimin öncülerindendir. 20. yüzyılın yarısında Marksist felsefe ve Marksist teorilerinin yeniden oluşturulmasında önemli isimlerden biri olmuştur. Fakat Lukacs'ın etkisi diğerlerinden daha derin bir tartışma alanı ortaya çıkarmıştır. Georg Lukacs edebiyat kuramı açısından üretmiş olduğu yapıtlar belli başlı bir etkinlik alanı oluşturmuştur. TARİHSEL ROMAN György Lukacs Telemak Kitap, 2022 Çeviri: İsmail Doğan 508 s.
- Öykü: Dul Avrat Listesi
"Adamı tanıyorum. Aslında rüyamdaki bu berber, uyanık olduğum zamanlarda tanıdığım bir marangoz. Belki de rüyalarda berber oluyordur, kim bilir. Düş berberi. Düşleri kırpıp tıraşlıyordur, insanların rüyalarını unutması ya da bölük pörçük hatırlaması bu yüzdendir belki de." Ebuzer Kalender Ortaçağ düşünürlerinden Johannes Scottus Erigena’ya göre tüm tarihimiz Tanrı’nın görmekte olduğu uzun bir rüyasından ibaretmiş. Öyleyse Tanrı kâbus görüyor olmalı. Ne diyeyim, umarım en kısa zamanda uyanır. Ben de rüya görürüm ara sıra. Dün mesela. Rüyamda her yere geç kalıyordum. Önce berbere… Bir dakika. Sen de görmek ister misin rüyamı? Paslı kepenkleri inmiş yaşlı ve hasta dükkânların arasından geçerek küf kokan serin bir pasaja giriyorum. Sokak tanıdık, böyle bir yer var mı? Bilmiyorum. Dükkânlardan birisinin öksürdüğünü duyuyorum, ciğerlerinden ve boğazından sökülüp gelen hırıltılarla balgamlar ayağıma dolaşıyor, tökezliyorum. Pasajın girişi gizli bir geçidi andırıyor, Alice’nin tavşan deliği gibi. Ancak burası harikalar diyarına pek benzemiyor. Kendimi daha önce hiç gitmediğim bir berberde buluyorum. Zaten saçlarımı uzattım uzatalı kadın kuaförüne gidiyorum. Dükkân boş, nerede bu adam diye etrafıma bakınırken loş ışığın aydınlattığı koridorda arkasına gölgesini takıp da sinirli adımlarını takip eden berberi görüyorum. Gölgesiyle beraber iki kişilermiş gibi geliyorlar bana, çekiniyorum. Hatta yaklaştıkça uzayan gölgesini adamdan daha ürkütücü buluyorum. Berber dükkâna girerken kenara çekilip önce gölgesine yol veriyor ve gölge iyi aydınlatılmış dükkâna rağmen kaybolmuyor. Adamı tanıyorum. Aslında rüyamdaki bu berber, uyanık olduğum zamanlarda tanıdığım bir marangoz. Belki de rüyalarda berber oluyordur, kim bilir. Düş berberi. Düşleri kırpıp tıraşlıyordur, insanların rüyalarını unutması ya da bölük pörçük hatırlaması bu yüzdendir belki de. Elindeki tarağı bir kabadayının bıçağı gibi savuruyor. “Neredesin be kardeşim, eve gidemedim senin yüzünden, yengenle sevişecektik, kaldı artık, bundan sonra ancak önümüzdeki aya…” diye haykırıyor. Beni becerecek diye korkuyorum. Aslında uyanık olduğum zamanlarda onu sükûneti ve yumuşak başlılığıyla hatırlıyorum; ha biraz da lazer kesim makinesi sesi, talaş tozu ve tüylü kuyruğu ahşap tozuna bulanmış şişman beyaz bir kedi geliyor aklıma onu düşününce. Bir şey diyemiyorum, başımı önüme eğip omuzlarımı düşürüyorum ve adamın yüzüne daha fazla bakamadan suçlu suçlu koltuğa oturuyorum. Öyle ki nasıl bir tıraş istediğimi bile söyleyemiyorum. Berber tıraşı gölgesine yaptırıyor ve gölge eline aldığı makineyle saçlarımı çeke yola üç numaraya veriyor. Kılı tüyü temizlemeden kaldırıyor koltuktan beni ve bir sürü de paramı alıyor… Berberden çıktıktan sonra ana caddeye iniyorum ve tatlıcı arıyorum. İlk gördüğüm tatlıcıdan bir kilo halka tatlı ve poğaça istiyorum. Elime verdiği poşetlere bakmak çok sonra, tatlıcıdan epey uzaklaştıktan sonra geliyor aklıma. Poşette dört tane çiftli pide, üç somun ve birkaç tane de halka tatlı görüyorum. Umursamıyorum. Nihayetinde eve varıyorum. Evde misafirler var. Beni beklemişler epeyce. Geç kalmışım. Ben geldikten hemen sonra kalmak istiyorlar. Annem “Otogara gideceğim, beni de bırakın bir zahmet!” diyor misafirlere. Ancak misafirleri almaya gelen arabada, oğlan uşak, erkek kadın, herhalde yirmiye yakın kişi var. Nasıl sığmışlar o arabaya? Neticede annemi alamıyorlar ve arabanın camları çok geçmeden yüzlerle kaplanıyor. Arkalarından el sallıyoruz. Anneme sen bekle bahçede, yukarıdan arabanın anahtarını alıp geleyim diyorum. Ancak babamla konuşmaya dalıyoruz ve annemi aşağıda unutuyoruz. Annem bizi arayınca durumun farkına varıyoruz ve annem otobüsü kaçırıyor. Sonra içeri geliyor annem ve hiçbir şey olmamış gibi domates reçeli yapmaya başlıyor. Bu reçeli daha önce ne yedim, ne de gördüm. Nerden düştü düşüme böyle pat diye, bilemiyorum. Rüyamda babamı çok canlı görüyorum. Hiç ölmemiş gibi. Düşünüyorum da, ya biz ölüysek. Ölü sandığım babam şu an beni rüyasında görüyorsa ve ben o rüyada yaşıyorsam? Gerçek sandığım bu hayat, sence de rüya sandığım şeyler kadar saçma değil mi? Amaaaan, neyse ne. Gevezeliğim tuttu yine. Aslında anlatacaklarımın ne Tanrı’nın rüyasıyla ne de benim rüyamla bir ilgisi var. Sıkılmadın umarım. Ama şimdi anlatacaklarım çok komik. Hani hikâye olsa türü mizah olacak cinsten. Merak ettin değil mi? Başlıyorum o zaman. Avrat yok, akıl yok! Duydun mu bilmiyorum. Eskilerin sözüdür bu. Avrat biraz kaba kaçıyor ya, sonuçta bu eskilerin ve ataların bir sözü. Ama akılla eş tutarak kadını da yüceltmiş, her kimse bu ata. Laf lafı açıyor ya ben de bir ata olmak isterim. Sözlerimin, en azından birkaç sözümün nesilden nesile aktarılmasını dilerim. O yüzden güzel cümleler kurma çalışmalarına başlamam lazım. Eşini kaybeden yaşlı bir adamın yaşadıkları, ataların bu sözünü kanıtlar nitelikte. Boş yere ata olmamışlar neticede. Bu yaşlı adamı diğer dul yaşlı adamlardan ayıran özelliğine gelince… Yaşadığı ilçedeki dul kadınların listesini tutup onları fişlemesi! Adamın adı Mustafa. Bu Mustafa dayı önce eşinin kırkının çıkmasını beklemiş ve kırk birinci gün evlenme kulislerine başlamış. Tabi bu sırada kabristana gitmeyi ve karısının mezarının dibindeki çam ağacıyla mezarın üzerindeki çiçekleri sulamayı da ihmal etmemiş. Eve gelen ziyaretçilerine ve gittiği dost meclislerinde rahmetlinin ne iyi bir insan olduğundan ve yalnızlığın zorluğundan bahsedip durmuş. Bahçede iş yaparken ara sıra şöyle bağırdığını duyanlar oluyormuş: “Geberesice Fatmaaaa, öldün de iyi bok yedin, beni tek başıma koyup gittin!” Mustafa dayı şansını önce yakın çevresinden denemiş. İlkin uzaktan akrabası ve de komşusu olan, kocasını yirmi yıl önce kaybetmiş Zekiye’ye göz koymuş. “Evim var, arabam da, sana istediğin kadar bilezik de alırım.” demiş. Kadın, “Hele var git azgın teres. Bacım Fatma öleli şurada kaç gün oldu? Yemliha duymasın, seni malamat eder.” demiş. Yemliha kadının büyük oğlu. Mustafa dayı hiç bozuntuya vermemiş, “Sen bilirsin valla. Bak sonra başkasıyla evlenirsem gücenmek yok ama, şurada kaç yıllık komşuluk hakkımız var önce sana demek istedim.” demiş. Kadın, Mustafa dayının yersiz özgüvenini kafayı yediğine vermiş ve “Avrat yok, akıl yok diye boşa dememişler. Sende sike sürtecek akıl kalmamış Mıstafa. Allah yardımcın olsun.” deyip yoluna devam etmiş. Zekiye işi yatınca Mustafa dayı bu sefer de ortanca gelinine açmış mevzuu. Gelinin anası dul. Gelin böyle bir şeyin olacağını beklermiş gibi kaç zamandır tedirginmiş. Mustafa dayı gelinine “Anan yalnız ben yalnız. Birbirimizden daha iyisini bulacak değiliz. Şu üç günlük dünyada birbirimize can yoldaşı oluruz. Sen ananla bir konuşsan ha güzel gelinim, ne dilersen dile benden.” demiş. Gelin alı al, moru mor kesilmiş. “Baba ne sen dedin bunları, ne de ben duydum. Şuraya gelip hatırını sayıyoruz, hatırını yere düşürme!” demiş. Mustafa dayı “Ne dedim ki ben! Hem ananın adına niye konuşuyorsun, belki kabul edecek.” diye cevap vermiş. Gelin bir hışımla ayağa kalmış ve eteklerinin çıkardığı küçük bir fırtınayla oradan uzaklaşmış. Mustafa dayı boşlukta eriyen kelimelerle gelinin ardından seslenmiş: “Hiç hayırlı bir işe vesile olmayın emi, günah olur a… koyayım.” Ardından teçhizatını kuşanıp ilçede dul kadın avına çıkmış. Nerede bir dul kadın izi bulsa, ya da nerde bir dul kadın kokusu alsa kendini orada bulmuş. Ama nafile! Nasıl olmuş orasını ancak Allah bilir, bir türlü evlenememiş. Kimileri bunu Mustafa dayının cimriliğine, kimileri aksiliğine, kimileri de mirasçısının çok oluşuna vermiş. Mustafa dayıya göreyse bunun tek sebebi olabilirmiş. Karısı ölmeden önce ona, “Ben ölürsem evlenemeyesin İnşallah!” diye beddua edesiymiş. Ardından madem öyle, bari bu serüvenim bir işe yarasın deyip gezdiği dul kadınları teker teker listelemiş. Karşılarına da küçük küçük açıklamalar ve ayrıntılar yazmış. Aslına bakılırsa tam bir fişleme listesi çıkmış ortaya. İfşa olan bu listenin başlığını Dul Avrat Listesi koymuş Mustafa dayı: Fakılı Mahallesinden Arap Hatice: Altmış bir yaşında. İri ve oturaklı bir avrat. Yaşına göre küçük gösteriyor. Okuyan bir oğlu var, ona her ay para göndermek icap eder. Yenice Köyünden Solak Nahide: Elli iki yaşında. Boyu orta, gözleri şehla. Çok yer, gezmeyi sever. Evlenmek için ev, Maraş burması, beş de bilezik ister. Sanki bana taze gelin dağın kahpesi. Ören Mahallesinden Elekçilerin Rahime: Elli sekiz yaşında. Kilolu, götü değirmen taşı gibi. Çula çaputa pek meraklı. Çocuklarının hepsi şehir dışında. Ev kendisinin. Zeytinliden Dişlek Fadime: Kırk dokuz yaşında. Herifi kanserden ölmüş. Memeleri çok diri, genç kız gibi süzülür. Çok konuşur ve pek bilmiş geçinir. Boşanmış kızıyla beraber yaşar. Kızı daha iyi ya, lakin pek genç. Pınarcık kazasından Nallı Safiye: Altmış yaşında. Yüzü buruş buruş. Boyu uzun ama. Hayattan bezmiş gibi bir hali var. Oğlunun biri hapiste. Ona bakmak icap edebilir. Seyrantepeli Kamberlerin Zekiye: Elli dört yaşında. Üstü başı pek tertipli, evi de pek temiz. Çok da güzel kokuyor. Şimdiye kadar gezdiklerimden en çok o hoşuma gitti. Lakin kendisiyle yaşayan genç ve bekâr bir oğlu var. Oğlan avarenin teki. İt taşlıyor. Kendini yazar zannediyor. Liste böyle uzayıp gidiyor… Nereden mi biliyorum bu olanları? Çünkü ben yazarım, ya da kendimi öyle zannediyorum. Seyrantepeli Kamberlerin Zekiye’nin oğluyum. Annemin o adamla evlenmeye gönlü vardı ya ben mani oldum. Şimdi beni evlendirmeye çalışıyorlar, beni baş göz edince onlar da daha rahat evlenecekler. Al işte! Lafa daldım ve yine geç kaldım. Kızla buluşacaktım, iyi mi? Annemler ayarlamışlar. Geç kalmak benim huyum galiba. Bu gidişle yaşamaya da geç kalırım ben… Düşünüyorum da, ya hala rüyadaysam! Hani şu hep geç kaldığım o rüyada. Belki de rüyasında rüya gören ve rüyasında uyanan bir adamım, ya da kadınım. Bir gün tamamen uyanacağım ve gerçekten yaşamaya başlayacağım. Öyleyse sen de rüyasın. O halde ne ben yazarım, ne de sen okur. Ama bilemeyiz, rüyalar bazen gerçek olur…
- Notos Dergi Eylül-Ekim 2022 sayısı çıktı
Notos yaptığı bütün yazar dosyalarını kalıcı bir kaynağa dönüştüren anlayışıyla Eylül-Ekim, 93. sayısında Latife Tekin’e yöneliyor. 1980’lerin ilk yıllarında edebiyat dünyamıza ansızın giren, ondan sonra çok okunan, hakkında çok yazılan ve okurları ona her zaman hak ettiği değeri veren Latife Tekin dosyasında Nurdan Gürbilek, Armağan Ekici, Ahmet Ergenç, Haydar Ergülen, Deniz Gündoğan İbrişim, Fatih Altuğ, Banu Yıldıran Genç ve Bahriye Nazar Tüysüzoğlu’nun yazıları; Vuslat Çamkerten, Virginia Elena Patrone ve Melike Kılıç’ın desenleri yer alıyor. Notos’un bu sayısında editör Savaş Kılıç ile editörlük mesleğinin sınırları, incelikleri, zorlukları üstüne bir söyleşi var. Notos’un ikinci söyleşisi de Kübalı yazar Guillermo Cabrera Infante ile. Aganta bölümünde günümüz edebiyat dünyasına ve güncel kitaplara dair yazılarıyla Alper Güngör, Fulya Kılınçarslan, Aslı İdil Kaynar, Esin Akşar ve Başak Bingöl Yüce yer alıyor. Bir Yazarın Seçtikleri bölümünde Kerem Eksen okunmasını zorunlu gördüğü kitapları, Sibel K. Türker ise en çok etkilendiği yazarı nedenleriyle birlikte Notos’a anlatıyor. Deniz Eldam ve Türkan Elçi kısa sorulara kısa yanıtlarla kendi yazarlık serüvenlerini ve yayımlanan son kitaplarını anlatıyor. Foto-Yazı bölümünde Nan Goldin’in fotoğrafını Cihan Çakan kısa bir anlatıyla yorumluyor. Kitaplık bölümünde Nilgün Taylan Polat Özlüoğlu’nun Annem, Kovboylar ve Sarhoş Atlar adlı öykü kitabını, Serkan Parlak Ferdinand von Schirach’ın Ceza adlı öykü kitabını, Esra Ertan Angela Carter’ın Kanlı Oda’sını, Alper Güngör Utsa ve Prabhat Patnaik’in Sermaye ve Emperyalizm adlı kitabını inceliyor. Notos’un bu sayısında öyküleriyle yer alan yazarlar: Jean-Yves Bassole, Tülay Güzeler, Altay Ömer Erdoğan, Yapıncak Gürerk, Başak Arslan, Işıl Madak, Pelin Yılmaz, Batıkan Köse, Duygu Terim, Nur Özalp, Serap Karakuş Besi.
- Dünya sporunda bir ilk:Kitap sponsorluğu
Can Yayınları ve Darüşşafaka Spor Kulübü güçlerini birleştiriyor. Can Yayınları ve Darüşşafaka Spor Kulübü dünyada örneği olmayan bir iş birliğine imza atıyor. Türkiye'nin iki güzide kurumu Can Yayınları ve Darüşşafaka Spor Kulübü dünyada örneği olmayan bir iş birliğine imza atıyor. Bu iş birliğiyle hayata geçirilen "kitap sponsorluğu" kapsamında Darüşşafaka Spor Kulübü'nün altyapısında bulunan takımların tüm iç saha maçlarında hem ev sahibi hem de misafir takımın tüm oyuncularına tüm sezon boyunca Can Yayınları'nın en önemli eserleri hediye edilecek. Aynı zamanda 3500 seyirci kapasiteli Ayhan Şahenk Spor Salonu'na 200 kişilik bir "Can Tribünü" oluşturulacak ve biletlerini bu tribünden satın alan tüm taraftarlar her maç Can Yayınları'nın bir kitabına sahip olacak. Can Yayınları Genel Müdürü Ali Granit, Darüşşafaka Spor Kulübü Başkanı Abdurrahman Saruhan, A Takımı oyuncusu Doğuş Özdemiroğlu ve A Takımı oyuncusu Kılıçarslan Şenkahya'nın katılımıyla Darüşşafaka Ayhan Şahenk Spor Salonu'nda düzenlenen imza töreninde taraflar konu ile ilgili açıklamalarda bulundu. Can Yayınları Genel Müdürü Ali Granit "Bugün burada Türkiye'nin iki örnek kurumunun işbirliğini sizlere anlatmak üzere toplandık. Öncelikle şunu belirtmem gerekir ki 150 yılı aşkın süredir gençlerimizin eğitiminde fırsat eşitliği sunan eşsiz bir kurumla yan yana olmaktan büyük mutluluk yaşıyoruz. Darüşşafaka Spor Kulübü sadece bir eğitim kurumu değil, aynı zamanda 70 yıldır en üst düzeyde basketbol oynanan bir spor kulübü. Türkiye şampiyonluklarının yanı sıra Avrupa şampiyonluğu da yaşamış, dünyayla rekabet halinde olan bir spor kulübü. Biz de Can Yayınları olarak çok sevdiğimiz Darüşşafaka Spor Kulübü'ne nasıl destek olabiliriz diye düşündük ve klasik sponsorlukların aksine, belki de dünyada ilk defa kitap sponsorluğu diye bir konsept yarattık. Bu bağlamda 2022-2023 sezonu boyunca Darüşşafaka Spor Kulübü'nün tüm altyapı takımlarının sezon boyunca oynayacakları tüm maçlarda tüm Darüşşafakalı oyunculara Can Yayınları'ndan basılan üç adet kitap hediye edeceğiz. Aynı zamanda Darüşşafaka terbiyesine uygun şekilde tüm misafir takım oyuncularına da üçer kitap hediye edilecek. Onlarca maçta, binlerce kitap hediye edilmiş olacak. Biz bu alanda bir kıvılcım yakmak istiyoruz. Sporcu gençlerimizin entelektüel gelişimlerine bizim gibi kurumların desteklerinin önemli olduğunu, dünyayla mücadelede entelektüel gelişimin önemli bir kriter olduğunu düşünüyoruz. Bir diğer önemli haber ise A Takımı maçlarıyla ilgili. Dünyada ilk defa bir yayınevinin adı bir tribüne veriliyor: Can Tribünü. Can Tribünü'ne gelen herkes sezon boyunca oynanan her maçta bir kitap sahibi olacak. Yani basketbolseverler Can Tribünü'nden bilet almaları durumunda her maçta yeni bir kitabın sahibi olacaklar. Ayrıca yıl boyunca yazarlarımızı Can Tribünü'ne davet edip imza günleri da dahil olmak üzere çeşitli etkinlikler düzenlemeyi planlıyoruz. Böylelikle Can Yayınları olarak hayatın her alanında okurlarımızın yanında olma misyonumuza yeni bir halka daha eklemiş olacağız. Bize bu imkânı veren Darüşşafaka camiasına tekrar tekrar teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı. Darüşşafaka Spor Kulübü Başkanı Abdurrahman Saruhan "Bildiğiniz üzere spor kulüpleri ihtiyaçlarını sponsorları aracılığıyla karşılıyor. Darüşşafaka Spor Kulübü için kitap da çok önemli bir ihtiyaç. Böyle bir anlaşmanın can yayınlarıyla olmasının bizim için ayrı bir önemi var. Çünkü can yayınları bizim için kulübümüzün efsanesi Yalçın Granit'in, Darüşşafakalı Ahmet Rasim'in hikayesini okuduğumuz bir yayınevi. Hepimizin kitaplığında sırtında kalp imgesi olan kitapların ayrı bir yeri var. Beden için spor neyse zihin için okumak odur, bu yüzden sporcularımızın okuyarak gelişmesi çok kıymetli. Eğitim, sanat, spor, edebiyat, bunlar temel yapıtaşları. Bunlardan biri olmazsa insan eksik kalır. Bu yüzden darüşşafakadan yolu geçen gençlerin hayatında edebiyatla sporun birlikte yer alması çok önemli. Ali Granit'e ve Can Yayınları'na bu işbirliğini hayata geçirdikleri için teşekkür ediyorum..." şeklinde konuştu. Takım kaptanlarından Doğuş Ödemiroğlu ise konuşmasında "Bu işbirliği biz sporcuları da oldukça heyecanlandırıyor, çünkü sporun ve eğitimin birlikteliği bizim için çok önemli. Darüşşafaka gibi eğitimde fırsat eşitliği sunan ve Can yayınları gibi özverili iki kurumun bu projeyle yan yana olması gurur verici..." sözlerine yer verdi. Her sporcuya her maçta 3 Kitap! Darüşşafaka'nın ev sahibi olduğu tüm altyapı maçlarında konuk olarak gelen rakip takım oyuncularına Darüşşafaka takımları tarafından Can Yayınları'nın üç kitabı hediye edilecek. 200 kişilik Can Tribünü! Ayhan Şahenk Spor Salonu'nunda 200 kişilik bir alan 2022-2023 sezonunda "Can Tribünü" olarak ayrıldı. Biletlerini bu tribünden satın alan tüm taraftarlara her maç Can Yayınları'nın bir kitabı hediye edilecek. Bu özel tribünün biletleri Eylül ayından itibaren satışa açılacak. Ayrıca maç günü indirimleri, kitap kulüpleri ve imza günleri gibi etkinlikler planlanıyor.















