top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Mehmet Fırat Pürselim'in yarıyıl tatili için önerdiği kitaplar

    Mehmet Fırat Pürselim, yarıyıl tatili için okuyup tavsiye ettiği kitapları Literaedebiyat ile paylaştı: "Yabancı yazarlar nasılsa bir şekilde karşınıza çıkıyor, o sebeple Türkçe yazan yazarlara pozitif ayrımcılık yaptığım bir yarıyıl kitap listesi hazırladım. Tüm öğrencilerin tatilleri dilerim sağlıklı ve keyifli geçer." Dodi Dişdostu – Elif Yonat Toğay – Tudem Yayınevi – (1. Sınıf): Çocuklara hem okuma hem de diş fırçalama alışkanlığı kazandırmak için ideal bir kitap. Ela Okulla Buluşuyor – Bülent Avcı / Melis Avcı – Sia Kitap – (1. Sınıf): Paylaşımlı okuma kitaplarını çocuklar yetişkinlerle birlikte okurlar. Ülkemizde bu sistemin ilk uygulayıcılarından olan eğitimci Bülent Avcı ve Melis Avcı’nın çocuklara ‘büyük’ kitabı okudukları duygusuyla okumayı sevdiren serisini çok kıymetli buluyorum. Süper Koşucu – Güzin Öztürk – Tudem Yayınevi – (2. Sınıf): İstediklerini elde etmek için mücadele etmeleri gerektiğini öğreten aynı zamanda da güldüren bir kitap. Duygusal Temas Serbest, Virüs Savaşçıları İş Başında – Ayşegül Kocabıçak – İthaki Çocuk Yayınları – (2. Sınıf): Yazarlığının yanı sıra bir sağlık neferi olan Ayşegül Kocabıçak’ın kaleminden hayatımızı alt üst eden corona virüsüne karşı yapılacakları okumak, çocuklar için bilgilendirici olduğu kadar, rahatlatıcı da olacaktır. Konuşan Oyuncaklar – Melih Yıldız – Alakarga – (2. Sınıf): Masal Müzesi’ne giden Demir’in masal kahramanı oyuncaklarla macerasını anlatan, çocuklara müzeleri ve kitapları sevdiren bir kitap. Pelin ve Küçük Dostu Karamel – Tuğba Gürbüz – Sia Kitap – (3. Sınıf): Çocuklarla hayvanların dostluğu için bu ara tatil ve Tuğba Gürbüz’ün kitabı güzel bir başlangıç olabilir. Çantasızlar Kampı – Behçet Çelik – Günışığı Kitaplığı – (4. Sınıf): Yaz tatilinin özlemini çeken çocuklara birebir gelecek olan Çantasızlar Kampı’nda küçük okurlar arkadaşlık, dayanışma, hayvan sevgisini yaşarlarken bir yandan da maceranın keyfini çıkartıyorlar. Karkurdu ve Canavar – Güzin Öztürk – Tudem Yayınevi – (5. Sınıf): En can acıtan konuları çocuklara uygun biçimde anlatan Güzin Öztürk, el yakan bir konu olan aile içindeki şiddeti naif biçimde anlatmayı ve sonunda da şiddeti ortadan kaldırmayı başardığı Karkurdu ve Canavar’ı şiddetle değil naif biçimde ama ısrarla öneririm. Sırlar Yolu – Füsun Çetinel – Günışığı Kitaplığı – (6. Sınıf): Fethiye’den Antalya’ya uzanan Likya Yolu’nu yürümek bizim kuşağın hayalidir. Füsun Çetinel, kahramanı Aylin’i Likya Yolu’nda sırlarla bezeli müthiş bir maceraya çıkarttığı kitabını okurken hem sonunu merak edeceksiniz hem de bitmesini asla istemeyeceksiniz. Selin Beni Terk Etti – Fatih Debbağ – Tudem Yayınevi – (6. Sınıf): Anne ve babası ayrılırken bir de üzerine sevdiği kız tarafından terk edilen Deniz’in duygusal mücadelesi İstanbul’un kentsel dokusunu korunma mücadelesiyle birlikte anlatılıyor. Sevgimizi, ağacımızı, parkımızı, tarihimizi koruyalım. Mavi Yıldız – Dilge Güney – Altın Kitaplar – (7. Sınıf): Distopik bir gelecekte geçen macera ve bilimkurgunun harmanlandığı Gülten Dayıoğlu Roman Ödülü sahibi Mavi Yıldız’ı sadece gençlerin değil ebeveynlerinin de severek okuyacağını düşünüyorum. Koralin ve Gizli Dünyası – Neil Gaiman – İthaki Yayınları – (8. Sınıf): Kızımla en sevdiğimiz kitap ve animasyonlardan olduğundan Neil Gaiman’a ufak bir ayrıcalık elbette tanıyacağım. Animasyonunun hastası olup, ikincisini bekleyen gençler için kitap güzel bir alternatif olabilir. Korku öğeleri içerdiğini unutmamak gerekir elbette.

  • “Hayallerim, ölümsüzlük kadar gerçek”

    Mahmut Yıldırım, Burcu Ünlü ile ilk öykü kitabı Kapanda Bir Hayal üzerine söyleşti Kapanda Bir Hayal, görünmeyen, görmezden gelinen, yok sayılan bir avuç insanın oluşturduğu minik bir ülke benim için. Öykülerinde iletişimsizlik, aile içi psikolojik şiddet gibi sosyal problemleri, güçlü bir ironi ve mizah kullanımıyla ele alan Burcu Ünlü, dildeki titizliğiyle de dikkat çekiyor. Başta Sözcükler, Ecinniler, Kırık Saat olmak üzere çeşitli dergilerde öykülerine rastladığımız Ünlü ile 2021 yılında İthaki yayınlarından çıkıp kısa sürede 2. baskıya ulaşan ilk kitabı Kapanda Bir Hayal ve öykü yolculuğu üzerine konuştuk. “Kapanda Bir Hayal” adlı ilk öykü kitabınızdan ve kendinizden bahseder misiniz? Okurlarınızı neler bekliyor? Kendimden bahsetmekten pek hoşlanmadığım için sorunun o kısmını es geçiyorum izninizle. Kapanda Bir Hayal, görünmeyen, görmezden gelinen, yok sayılan bir avuç insanın oluşturduğu minik bir ülke benim için. Bu ülkede isyan ediyorlar, sitem ediyorlar, deliriyorlar, gülüyorlar, var olduklarını göstermekten hiç çekinmiyorlar. Sevgisizlikle süslenmiş sözde kutsal aile kavramını büyük bir boşluktan aşağı itiyorlar. Tek bir role sıkıştırılan kadının (annelik), karı-koca kavramının yarattığı öfkeyle arada kaynayan çocukların yaşamak zorunda kaldığı hayatlar, adaletsizlik, nefret, sevgi gibi birçok konu önce kelimelerde yer buluyor sonrasında ise ses olup yükseliyor. Okuyucu bunların hangisine karşılık verir, hangisini alıp bağrına basar, hangisini elinin tersiyle iter bilemiyorum. Tamamen mizahi bir izlek etrafında şekillenen öyküler kaleme alıyorsunuz. Bu tema özelinde bir eser ortaya koymanızdan konu açalım isterim. Tamamen mizahi bir izlek etrafında şekillenen öyküler kaleme aldığımı söyleyemem aslında. Trajediler içerisinde koca bir komedi barındırır. Bu günlük hayatımızda da böyledir. Felaket bu, diye gördüğümüz olayları birkaç gün sonrasında kahkahalar atarak anlatır ya da hatırlarız. Her şeyin fazlasıyla dramatize edilmesinden hoşlanmıyorum ama dramı tamamen yok saymak da mümkün değil elbette. O yüzden mizahla harmanlamayı tercih ediyorum diyebilirim. Kışın sonunda mutlaka bahar gelir, düşüncesini benimseyemiyorum belki ama kışı olduğu gibi kabullenip beklenmedik bir günde güneşi yaratmayı tercih ediyorum. Melisa Kesmez, “Hayat işte. Evde hayal kuruyor, sonra sokağa çıkıyor ve hepsini tek tek gömüyorsun bir yerlere. Hayatın aklındakiyle alakası yok,” der. Hayal, kurgu ve gerçeklik kelimeleri üzerinden öykü dünyanız hakkında neler söylersiniz? “Hayallerim, ölümsüzlük kadar gerçek,” der Burcu Ünlü. Hayallerin olmadığı bir yaşam düşünemiyorum ama kurgulayabilirim sanırım. Evet, böyle bir öykü yazacağım. Sadece gerçeklerden ibaret, soluk, soğuk ve hissiz bir öykü. Bazen sadece hayal kurmamızı istedikleri için yaparız bunu. Çocukluğumuzu hatırlayacak olursak, “Büyüyünce ne olmak istiyorsun?” sorusuna çoğumuz standart cevaplar vermişizdir. Doktor, öğretmen, polis, pilot… Peki, gerçekten bunların hayalini kurduk mu yoksa sadece büyükleri mutlu edecek cevaplar vermek istediğimiz için mi bu cevapları verdik? Büyüdükçe kurduğumuz hayaller bu kadar basit nitelikte kalmıyor, kişiye ve yaşadığı topluma imkânsız gelecek şeylerin hayali kuruluyor çoğunlukla. Ona ulaşmak için emek harcıyor ya da pes ediyor insan. Kadınların öldürülmediği, çocukların dövülmediği, adaletin herkes için eşit olduğu bir toplumun hayalini kuruyorum ben de. Harcadığım emek ise yazmak, onların sesini duyurabilmek oluyor. Pes eden taraf olmayacağım, buna eminim. Üslubunuzu belirlerken nasıl bir okur profili hedeflediniz ya da bunu dikkate aldınız mı? Sipariş üzerine üslup almıyoruz. Şaka bir yana asla böyle şeylerin hesabını yapmadım. Ben her şeyden önce bir okuyucuyum ve böyle küçük şeylerin hesabını yapan yazarların metinlerine denk geldiğimde arkama bakmadan uzaklaşıyorum. Eminim birçok okuyucu da bu şekilde düşünüyor ve o samimiyetsizliği fark ediyordur. Son olarak “Kapan”da neler saklı? Yazmak istediğiniz konular, teknikler, okuma listeniz vs.? Yaşadığımız ülkenin de bir “kapan” olduğunu düşünürsek yazılacak daha çok konu var demektir. Virginia Woolf ile arkadaş olsaydık bana bilinç akışı tekniği üzerinde yardımcı olmasını dilerdim belki. Onsuz çok zor olacak ama bu tekniği denemek istiyorum. Okuma listem her zaman çok kalabalık fakat 2022 yılı itibarıyla Hint edebiyatına giriş yapmayı düşünüyor ve deli gibi merak ediyorum. Onun dışında Japon, Latin Amerika ve Afgan edebiyatına büyük ilgi duyuyorum.

  • Aşkın ilginç doğasına çarpıcı bir bakış

    Cynthia Ozick'nın Yabancı Bedenler isimli romanı Türkçede: "İnsan nasıl aynı zamanda buyruk altında tutulur ve istismar edilir; kazanılır ve şefkat gösterilir ya da tamamen kaybedilir." Yıllar önce bozulan kısa evliliği neticesinde Bea Nightingale, orta yaşlı, yalnız, 1950’lerin New York’unda fakir bir mahallede öğretmenlik yapan bir kadına dönüşmüştür. Bea’nin uzun süredir görmediği, zor bir karakteri olan ağabeyi ondan New York’tan Paris’e gitmesini ve neredeyse hiç tanımadığı yeğenini oradan alıp eve getirmesini istediğinde, Bea kendisini ağabeyinin ailesinin ve hatta onca yıldan sonra eski kocasının hayatının içinde bulur. Her biri, kaderlerin değiştiği o yılın sadece birkaç ayında yaşanan olaylar yüzünden geri dönülmez biçimde değişir. New York’tan Paris’e, oradan Hollywood’a giden, yeğenlerine yardım eden ve suç ortaklığı yaparken bir yandan da ağabeyiyle mektuplar üzerinden savaşan, eski kocasıyla yüzleşen ve nihayetinde onun geçmiş onlarca yıl öncesine dayanan küçümsemelerinden kurtulan Bea Nightingale yardım etmeye çalıştığı insanlara istemeden büyük zararlar verir. Bea’nin çektiği sancıların hikâyesi, aşkın ilginç doğasına cesur ve etkileyici bir bakış sunuyor: İnsan nasıl aynı zamanda buyruk altında tutulur ve istismar edilir; kazanılır ve şefkat gösterilir ya da tamamen kaybedilir. Cynthia Ozick, 1928’de New York’ta iki çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Rusya doğumlu ebeveyniyle birlikte Bronx’a taşındı. Lisans eğitimini New York Üniversitesi’nde tamamladıktan sonra Ohio State Üniversitesi’nde İngiliz Edebiyatı bölümünde, Henry James romanlarına odaklanarak yüksek lisans derecesini aldı. Roman ve denemeleri çoğunlukla Amerikan Yahudilerinin yaşamını konu alır, bunun yanı sıra politika, tarih ve edebi eleştiri alanlarında da yazmaktadır. Düzyazının yanı sıra şiir de yazmış ve çevirmiştir. Soykırım ve sonuçları baskın temalarındandır. Eserlerinin çoğu hor görülmüş bireyleri, göç sonrası kimliğin yeniden inşasını, travma ve bir sınıftan diğerine geçişi inceler. Ozick, 1971’de, kısa öykü derlemesi The Pagan Rabbi and Other Stories ile Edward Lewis Wallant Ödülü’ne layık görüldü. 1997’de ise denemelerinden oluşan kitabı Fame and Folly ile Diamonstein-Spielvogel Ödülü’nü kazandı. Öykülerinden üçü O. Henry yarışmasında birincilik ödülünü aldı. 1986’da Rea Kısa Öykü Ödülü’nün ilk kazananı oldu. 2000’de Quarrel & Quandary ile National Book Critics Circle (Ulusal Kitap Eleştirmenleri Birliği) Ödülü’nü kazandı. (Büyük Britanya’da The Bear Boy olarak yayımlanan) Heir to the Glimmering World (2004) eleştirmenlerce övgüyle karşılandı. 2005’te Uluslararası Man Booker Ödülü adayları arasında kısa listedeydi ve 2008’de Bernard Malamud’un ailesi tarafından kısa öykü sanatındaki üstün başarıları ödüllendirmek için kurulan PEN/Malamud Ödülü ve PEN/Nabokov Ödülü’nü aldı. Foreign Bodies (Yabancı Bedenler) romanı, Orange Ödülü (2012) ve Jewish Quarterly-Wingate Ödülü (2013) adayları arasında kısa listedeydi. Yazarın The Shawl isimli kitabı da 2018 yılında Nebula Kitap tarafından Şal ismiyle yayımlandı. Roman yazarı David Foster Wallace, Ozick’i Amerika’nın yaşayan en büyük yazarlardan biri olarak anmıştır. Ozick, “ABD’nin edebi panteonunun Athena’sı”, “Bronx’un Emily Dickinson’ı” ve “zamanının en usta ve incelikli edebiyat üslubuna sahip olan yazarlarından biri” olarak betimlenmiştir. YABANCI BEDENLER Cynthia Ozick Çeviri: Işılar Kür Nebula Kitap, 2021 Türü : Roman 308 s.

  • Öykü: Hedera Helix

    İçindeki bahçenin tüm çiçekleri soldu; ağaçların en son ne zaman yemyeşil donandığını unuttun. Sonsuz bir çoraklık dolduruyor içini. Bu uçsuz bucaksız kurak topraklar kelimelerine de yansıyor, ağzından doğru düzgün bir güzel mutlu söz çıkmıyor. İnsanları bıktırıyorsun. Ayşem Dur Lokantanın camları öylesine buğulanmıştı ki içerisini görebilmek neredeyse mümkün değildi. Baktıkça insana boğuntu veren ürkütücü japonsarmaşığının aksine o kadar güzel örtmüştü ki tüm camı dışarıdan bakıldığında içeridekilerin hepsi birer siluetten ibaretti. Kimin neye benzediğini anlamak mümkün değildi. Buğu izin vermiyordu. Muzip bir sınır muhafızı gibi dikilmişti olduğu yere. Eşik bekçiliğini yaptığı lokantaya dair hiçbir şey söylemeden yarım ağızla gülümsüyordu sadece. Sırlı bir tebessümdü bu. Merakta bırakıyordu insanı. Elini uzatıp gel diyordu. Nerede kaldın? Yolculuk başladı bile. Gece bitmeden gir sen de içeri, katıl aralarına. Adam da öyle yaptı. Camda birikmiş buğuya hak ettiği alakayı göstermeyip burun kıvırırcasına başı önünde girdi içeri. Yakası kalkık trençkotu ve alnını örten silindir şapkasıyla kapıyı araladığı gibi soğuk hava da onunla sızıverdi. Şapkasını kaldırıp boş masa aradı. Garsonların yanına gelmesine fırsat vermeden iki kişiliklerden birine geçip oturdu. İçerideki herkes şöyle bir dönüp baktı. Mahalle küçüktü. Herkesin herkesle az biraz selamı vardı. Bu adam yabancıydı. Masaların hepsi doluydu. Konuşuyorlar, gülüyorlar, yemek yiyorlar ve bir şeyler içiyorlardı. Kapının hemen karşısında duran camlı büfenin içindeki yemeklerse çok lezzetli görünüyordu. Acıktığını fark etti. Salih gecikmişti. O gelmeden bir şeyler atıştırsa ayıp olur muydu? Demeye kalmadı karşı masadan birisinin Akif diye seslendiği uzun boylu bir garson elinde tepsiyle yanında beliriverdi. “Hoş geldiniz. Ne alırsınız?” Hepsinden almak istedi ve elini uzattığı gibi duraksadı. Hissettiği bu duyguya yabancıydı çünkü normalde hiç iştahlı bir insan değildi. Yemek yemek öylesine bir işti onun için. Ne yediğinin pek bir önemi olmazdı. Ama şimdi hiç olmadığı kadar aç hissediyordu kendini. Günlerdir, aylardır, yıllardır yemek yememiş gibiydi. Tepsideki küçük beyaz tabaklara baktıkça ağzı sulanıyordu. “Hepsi çok güzel görünüyor…” dedi. “Arkadaşımı bekliyorum, gelmedi daha. Şimdilik biraz kavunla peynir alayım en iyisi.” Belli belirsiz yutkundu. İnanılır gibi değildi, gerçekten de çok acıkmıştı. “Ya da en iyisi şu ikisinden de verin siz.” Akif seri hareketlerle adamın istediklerini önüne bırakıp diğer masalara geçti. Kavun ve peynir harikaydı. Adını bilmediği diğerleri de öyle. Bir çırpıda yiyip bitirdi hepsini. Midesinin doygunluğuna eşlik eden damağındaki birbirinden güzel lezzetle birlikte sakince yaslandı arkasına. Bu karnını doyurmaktan fazlasıydı. Çok daha farklı bir duyguyla sarmalandığını hissediyor fakat adını bir türlü koyamıyordu ya da tembellik edip düşünmek istemiyor, bunun yerine yediklerinin dilinde bıraktığı ve yabancısı olduğu bu harikulade duyguya olabildiğince kendini bırakmak istiyordu. Saatine baktı tekrar. Dokuza geliyordu. Normalde bekletildiği için sinirlenirdi fakat şimdi bundan da uzaktı. Hiçbir kızgınlık hissetmiyordu. Beklerdi. Önemli değildi. Burası rahat bir yere benziyordu. Fazla kalabalık değildi. Herkes kendi hâlindeydi. Kimse fazla yüksek sesle konuşmuyordu. Rahatsız edici kokular gelmiyordu burnuna. Güzel bir şekilde aydınlatılmıştı. Ne fazla sıcak ne de insanın keyfini kaçıracak kadar soğuktu. Oturduğu yer de iyiydi; kimseyi huzursuz etmeden herkesi görebileceği bir köşedeydi. Ellerini göğsünde kavuşturup solundaki camdan yana döndü. Buğulanmıştı. Dikkatli bakınca karanlıktaki yansımasını gördü. Az evvel yediklerinden olsa gerek hâlinden memnun görünüyordu. Evindeki aynaya baktığında bıkkın görürdü kendini hep. Yüzü asık, mutsuz, neşesiz. İnsana kendini kötü hissettirmekten başka ne işe yarardı bu ayna? Yüzüme tükürmek gelir içimden ama yapmam. Sonrasında temizlemem gerekir çünkü. Uğraşamam bununla. Yapacak daha önemli bir şeyim olduğundan değil; zaten yeterince sıkıcı bir hayatım var; bir de üstüne beş para etmez bir aynayı silmekle hâli hazırda yeteri kadar boğuntu veren bu hayatı daha da bezdirici bir hâle getirmenin anlamı yok da ondan. Halbuki aynaya ne mana? Yaklaşık on yıldır aynı şeyleri yaptığı, öğrenebileceği hemen her şeyi öğrendiği, daha fazlasını öğrenmesini gerektirmeyen ve hayatının kuş bakışı görüntüsünü mükemmel bir şekilde tamamlayan bezginlik verici bir işten çıkıp doğruca evinin yolunu tutması ve kapıyı açar açmaz kendisini karşılayan kişinin yine kendisi olması aynaya mâl edilemez. Onca zaman o aynayı oradan çıkarır yerine iç açıcı bir resim de asabilirdi pekâlâ. Fakat yapmamıştı. Ayna senelerdir orada asılıydı. Bu bir şeylerin göstergesiydi. Ama o bunun da üzerinde durmadı. Aynayı filan düşünecek zamanım mı var? Çok yoğun çalışıyorum bir kere. Bütün vaktim aynı şeyleri talep eden evrak işlerini halletmekle geçiyor. Bir makine gibi sabahtan mesainin bitimine dek önüme gelen kağıtlarla uğraşıyorum. Başımı işten kaldıramıyorum ki. Neyse ki tüm bu çoraklığın ortasında Hülya var. Hülya? Şey… Hülya Hanım yani. O da olmasa hepten çekilmez olurdu. Ne iyi bir insan Hülya. Daha ilk günden nasıl da kanatları altına aldı beni. Fark etmedim sanıyor ama görüyorum. Ben herkese olduğu gibi ona da soğuk davrandım hep. Halbuki o bunu hiç hak etmedi. Ne kadar nazik ne kadar sevgi dolu bir insan o. Bense ne kadar nankörüm. Dairedeki odayı yalnız ikimiz paylaşıyor olmamıza rağmen bütün gün beş karış suratla oturuyorum yanında. Ondaki de sabır. Başkası olsa ‘amaan sen de, ne hâlin varsa gör der,’ uğraşmaz. Ama Hülya öyle mi. Değil. O çok başka. Bütün o otoriter duruşun altında belli belirsiz bir pus gibi görünüp görünüp kaybolan bir kırılganlık var. İstediği kadar kollarını açarak yürüsün, yüzündeki o kaya gibi sert ifadeyi değiştirmesin, her an birinin midesine ya da yüzüne inecekmiş gibi hazırda bekleyen ellerini yumruk yapmaktan vazgeçmesin. Sürekli su üstünde duran sert tavırları kadar sarih bir şekilde görebiliyorum artık bu kırılgan yanını da. Onun gibisini tanımadım. İri yarılığına denk düşen kalınlıktaki sesi nasıl da gür çıkıyor hep. Beni bile kaç defa savunmuşluğu var. Tartışmaktan geri durmuyor. Gözü kara. Zamanında fiziksel kavgalara bile karışmış. Övünerek anlatıyor. İmreniyorum doğrusu; bu kavgacı, mücadeleci duruş hayat üflüyor bana yan masadan. Fakat ben bunu hissedip içine çekemeyecek kadar tembelim. Uyuşmuş, uyuşuğun tekiyim! Bir keresinde, “Olur mu öyle şey!” deyip yumruğunu masaya indirmişti de daldığım gündüz rüyasından ağzım yüreğimde uyanmıştım. Arkada oturanlardan birisinin yere bir şey düşürdüğünü gördü camda. Dönüp bakınca göz göze geldiler. Kime benziyordu? Nereden tanıyorum ben bu adamı? “Merhaba,” dedi adam tatlı bir gülümsemeyle. Biraz da manidar mı bakıyordu? Benzettiği kişinden farklıydı sesi. Görünüşü de doğru düzgün benzemiyordu. Benzememek mi? Bu karşısındaki düpe düz yakışıklı, alımlı bir erkekti! Tanıdığı kişiyle alakası yoktu ama yine de çok güçlü bir his o olduğunu söylüyordu. Adamın eli havada kalmış, sessizlik de rahatsız edici bir hâl alınca işin içinden çıkamayıp “Merhaba,” dedi tereddütle. “Tanımadın mı beni?” dedi diğeri. “Benim Ali.” Ali! Doğru ya! Ali! Ali Bey! Hah! Ali Bey! Muhasebeden Ali Bey! Ne işi vardı bu adamın burada? Hem nasıl olur? Bu ne hâl Ali Bey? Bambaşka bir insan olmuş! Ama nasıl! “Ben şey… tanıyamadım bir an kusura bakmayın,” dedi neredeyse kekeleyerek. “Önemli değil,” dedi Ali Bey gözlerini kırpıştırarak. Önemli olmaz olur mu! İnsan nasıl değişebilir böyle? Hem bu denli değişmişken ben nasıl oluyor da tanıyabiliyorum onu hâlâ? O bir deri bir kemik, çelimsiz adam gitmiş yerine bu yakışıklılar yakışıklısı gelmiş. “Birisini mi bekliyorsun?” dedi Ali Bey. “Evet,” dedi diğeri kem küm ederek, “Salih gelecek.” “Bizim ofisteki Salih mi?” “Evet.” “O halde yalnız beklemeyin, onun gelmesi vakit alır. Kim bilir nerelerdedir.” “Nerelerdedir?” dedi adam. Şaşırmıştı. Diğeri bilmediğini ima ederek omuz silkti, “Salih’i bilirsin. Sürekli yabancı ülkelerden bahseder, başka başka şehirlerin tarihlerini anlatır, öve öve bitiremediği yerler hakkında konuşur durmadan. Müthiş bir yolculuk etmek hasreti duyar hep. Şimdi dünyanın kim bilir neresindedir.” İyice kafası karıştı. Dairenin çaycısı Salih nasıl oluyordu da dünyayı dolaşıyordu? Kendisinin bilmediği başka bir işi daha mı vardı yoksa? “Bizim masaya gel istersen?” dedi diğeri yanındaki boş sandalyeyi göstererek. “Yok,” dedi. “Afiyet olsun size.” Çekinmişti. Neden bilmiyordu ama bir tuhaflık vardı. Ali Bey üstelemedi. Normalde de hiç ısrarcı bir insan değildi zaten. “Eh, sen bilirsin. Sana da afiyet olsun o halde,” demiş önüne dönüyordu ki diğeri “Ali Bey,” dedi. “N’oldu sizin şu sarmaşık?” Ah! Sarmaşık! Tuhaflık buydu işte! Nereden de geldi aklıma? Ali Bey’in tuhafıma giden fakat sebebini anlayamadığım havalı tavırlarının anahtarı buydu işte: sarmaşık! Ali Bey hiç görmediğim kadar sakin. Arkadaşlarıyla aheste aheste yemek yiyor. Bir acelesi yok. Normalde böyle mi ya? Dilinden düşürmediği sarmaşık yüzünden yerinde duramaz, bahçesini ve iki katlı müstakil evinin duvarlarını rahat bırakmayan bu sinsi sürüngenden sürekli illallah eder durur. Ofisteyken de ağzından düşürmediği tek şey bu sarmaşık. Hatırlasana, acele acele gelip telefonunu çıkarır cebinden. Sarmaşığı gösterip “Belki siz anlarsınız. Bir bakın şuna,” der oflayıp puflayarak. “Yine dolanmaya başladı eve, ağaçlara, çiçeklere, her şeye! Ne yapsam kurtulamıyorum şu haris yaratıktan, yok edemiyorum bir türlü.” Her gün aynı şeyleri dinle dur. İnanılır gibi değil. O an içimden ayağa kalkıp, “Teşekkürler Ali Bey, bugün bizi bir kez daha sevgili sarmaşığınızdan mahrum etmediniz. Şu birbirinden kasvetli evrakların arasından çekip çıkardınız bizi,” demek geliyor. “Her gün sabırsızlıkla bekliyoruz gelmenizi. Gelip de bu kahrolasıca sarmaşığınızın yine ne haltlar yediğini anlatmanızı istiyoruz. Aslında o sizi değil, siz onu rahat bırakmıyorsunuz değil mi? Başka hiçbir işiniz yokmuş gibi sürekli sarmaşığın peşindesiniz. Sürekli onu izliyor, hep ondan konuşuyorsunuz. Biliyor musunuz Ali Bey, çok sıkıcısınız! Siz çok sıkıcı bir insansınız! Her gün gibi, bu daire gibi, bu saman kağıdından kağıtlar gibi, bir günde halledilecek işlerin olmadık yere uzaması gibi, sıkıcı renksiz kupkuru! Konuşacak başka bir şeyiniz yok mu sizin? Her şey bu kadar tatsızken bir de üstüne sizin şu bitkinizle alakadarmışız gibi rol yapmak zorunda kalıyoruz. Bizi buna niye mecbur ediyorsunuz Ali Bey? Bizi neden rahat bırakmıyorsunuz? Zaten yeterince sıkıcı olan bu yerde neden bir de sizin sarmaşığınızı dert edinmek zorunda kalıyoruz? Bencillik değil mi bu yaptığınız? Yarın sabah uyandığınızda sarmaşığın yerinde güzel bir çiçek görseniz eminim çok mutsuz olursunuz. Bir uzvunuzu kaybetmiş gibi hissedersiniz. Ve aslına bakarsanız gerçekten de bu böyle. Sarmaşık sizin bir parçanız hâline gelmiş. Onsuz yapamıyorsunuz. Bir daha çıkmamak üzere kökünden sökülüp atılsa siz de oracıkta yok oluverirsiniz. Abartıyor muyum? Belki. Lütfen buna bir son verin. Lütfen her gün aynı sası şeyleri tekrar etmeyin artık. Zaten yeteri kadar öyle yapmıyor muyuz? Lütfen Ali Bey, lütfen artık buna bir son verin!” Demiyorum tabii. Her zamanki gibi konuşmak gelmiyor içimden. Bir an evvel odayı terk etmesini diliyorum. Gitsin, ve Hülya’yla beni eski sessizliğimizle başbaşa bıraksın. Peki şimdi bu karşımda gördüğüm adam o Ali Bey mi? Çenesine doğru sivrilen uzun soluk yüzü, ince uzun kolları, iğneyle gömleğine tutturduğu kravatı, düşük omuzları, ince uzun bacakları ve kemikli elleriyle nerede o hayalet suratlı Ali, nerede şimdi bu yakışıklı insan. Elleri, Hülya’nın yumruklarının aksine hep yere doğru açık durur. Hülya yürürken yerden ses gelir. Ali ise yürümez, süzülür sanki. Konuşmazsa gelip gittiği belli olmaz. “Hatırlatmayın n’olur,” dedi yüzünde aksi bir ifadeyle, “Yok olsun gitsin o sarmaşık. Buralarda yetişmiyor sanırım. Burada rahatım yani.” Hemen ardından kadehinden büyük bir yudum aldı. Son cümleyi adama doğru hafifçe eğilip biraz da gülümseyerek söylemişti. O sırada kapı açıldı. Kısa boylu, hafif şişmancana bir adam girdi içeri. İncecik bir çizgi halinde göbeğini açıkta bırakan deri bir ceket giymişti. Heyecanlı görünüyordu ve buranın yabancısı olmadığı belliydi. Aşçı, hazırladığı yemeklerle dolu olan büfenin üzerinde ellerini kavuşturmuş alaylı alaylı, “Ooo Fikret nerelerdeydin? Bir gittin pir gittin,” diye seslendi. “Onu bırak şimdi,” dedi Fikret. “Az evvel kimi gördüm dersiniz?” “Kimi dedi?” Ali Bey. “Gelirken bizim Boksör Necmi’yle karşılaştım.” Herkes bir anda heyecanlandı. Necmi ismi dalga dalga yayıldı. “Ağzı burnu kan içindeydi. Dedim Necmi bu ne hâl? ‘Yenildim’ demez mi.” Kalabalığın yüzü asıldı. Hikâye hoşlarına gitmemişti. “Saçmalama Fikret,” dedi aralarından biri. “Necmi’nin yenildiği görülmüş şey değil.” “Ne yani yalan mı söylüyorum? Gördüm diyorum. Buradan da geçmiştir hatta. Görmediniz mi?” “Biz dışarısını göremiyoruz ya,” dedi Ali. “Cam hep buğu içinde.” Adam yan gözle Ali Bey’e bakıyordu. Burada da bunu iş edinmişti kendine anlaşılan. Sarmaşık gitmiş yerine buğu gelmişti. O esnada bir başkası girdi içeri. Bir kadın. Herkesin gözleri büyüdü. Fısıltılar yükseldi. Adamın az evvelki tarifine uyuyordu; ağzı burnu kan içindeydi ve gerçekten de boksör tipli birisine benziyordu. Ama bu kadındı? Necmi? Kadın? Ali Bey gibi o da çok tanıdıktı. Kıvırcık sarı saçları, iri vücudu, kaslı kolları ve bacakları, sıkılı yumrukları… Sıkılı yumrukları, yumruklar, bu irilik, bu sağlamlık… Yumruklar, sıkılı… Hah! Hülya! Hülya Hanım bu! Boksör mü olmuş? Boksörlük de mi yapıyormuş? Şaşkınlıktan ağızlarını bıçak açmıyordu. İlk defa böyle görüyorlardı onu. Öyle ya çıktığı hiçbir maçı kaybetmemişti o zamana kadar. Necmi her zaman kazanırdı. Bundan kimsenin şüphesi olmazdı. Demir yumrukları ve keskin zekâsı ne yapılması gerektiğini bilir, mükemmel bir uyum içinde çalışırlardı. İkisinin gücü bir araya geldi mi karşı tarafa göz açtırmazdılar. Peki şimdi nasıl olmuştu da ağzı yüzü kan içinde karşılarında duruyordu? Bunca zamandır ilmek ilmek inşa ettiği o güçlü duruş; o yenilmez, sarsılmaz, her daim dimdik duran o kuvvetli varlık tek bir yumrukla yerle bir olmuştu. “Necmi bu ne hâl?” dedi aşçı. Dişliğini çıkardı. Su dolu bir barajın kapakları açılmıştı sanki. Bir ağız dolusu kan böylesi bir yoğunlukla sökün ediverince herkesin yüzünde tiksinti dolu bir ifade belirdi. Ali’nin uzattığı peçeteye ağzını silerken, “Dikkatim dağıldı,” dedi. “Nasıl yani?” dedi Akif. “Basbayağı,” diye devam etti. “Maçın sonlarına geliyorduk. Her şey yolundaydı. O sırada aklım başka bir şeye gitti. Yapmam gereken son hamleyi yapamadım. Rakip de bunu fırsat bilip indirdi yumruğu ve o kazandı.” Uzun sürdüğü zannedilen bir sessizliğin ardından, “Nakavt mı?” diye sordu Ali. “Nakavt,” dedi Necmi Hanım. Gözlerini ileri dikmiş etrafındaki herkesi görmezden gelircesine, “Nakavt.” Adam daha fazla dayanamayacaktı. Necmi dedikleri bu kadının Hülya olup olmadığını öğrenmesi gerekiyordu artık. Dikkatini çekebilmek için sandalyesinde hareket etti. “Oo sen de mi buradasın?” dedi Necmi. Şaşırmış hem de sevinmişti. Adam kadının kendisiyle konuştuğundan emin olamamış, işaret parmağını göğsüne bastırarak “Ben mi?” diye sormak zorunda kalmıştı. “Evet evet sen. Hangi rüzgâr attı seni buraya böyle?” Böyle olmayacak. Açık açık sormam lazım. Onca yıldır birlikte çalıştığın insanın aynı zamanda boksörlük de yaptığını bilmiyorsan buradan çıkar çıkmaz eve gidip bu sefer o iki paralık aynaya tüküreceksin. Bunca önem verdiğin bir insana bile bu kadar aldırmaz davranmış olamazsın. Düpedüz ahmaklık bu, değerbilmezlik! Ama yine de bir tuhaflık var. Bu nasıl mümkün olur anlamıyorum. Bunca zaman Hülya ne yapar eder mutlaka bahsederdi bundan bana. Günün neredeyse tamamını aynı odanın içinde geçiriyoruz. Yani evet tamam ben pek konuşkan sayılmam. Suratsızın tekiyim. Ama yine de Hülya anlatırdı. Çünkü o her zaman bir şeyler anlatır. Belki de söyledi, ben duymadım. Ahmak! Sormam lazım artık. Soruyorum… “Hülya Hanım, siz misiniz?” Kadın şişen dudaklarıyla yarım yamalak gülümsedi, “Evet benim. Ama senin ne işin var burada?” “Salih’i bekliyormuş,” diye araya girdi Ali Bey. “Öyle mi?” dedi Hülya. “Eh, gelir herhalde artık. Sabah olacak neredeyse.” Adam saatine baktı. Dokuz gibi gelmişti buraya. Şimdi ise neredeyse sabahın altısıydı! Nasıl olurdu! Bu kadar zamandır burada mıyım yani? Zaman nasıl çabuk geçti böyle! Peki ya Hülya? Ya da Necmi mi demeliyim? “Hülya Hanım siz boksörlük de mi yapıyordunuz?” Duyacağı cevaptan korkuyordu. Ya “Evet, anlatmıştım ya. Sen de hiç dinlemezsin ki…” derse? Ona bu saygısızlığı yapmış olamam. Etrafımda olup bitenlerden, konuşulanlardan bu kadar mı kopuğum? Elinde değil. Elimde mi değil? Evet öyle. Nasıl? İçindeki bahçenin tüm çiçekleri soldu; ağaçların en son ne zaman yemyeşil donandığını unuttun. Sonsuz bir çoraklık dolduruyor içini. Bu uçsuz bucaksız kurak topraklar kelimelerine de yansıyor, ağzından doğru düzgün bir güzel mutlu söz çıkmıyor. İnsanları bıktırıyorsun. Asık suratın ve tatsız tutsuz konuşmalarınla herkesi kendinden uzaklaştırıyorsun. İnsanları sevmediğinden değil, içindeki çoraklık daha fazlasına izin vermediğinden. Böyle olmak senin de hoşuna gitmiyor fakat toprak o kadar uzun zamandır susuz kaldı ki dipsiz birer kuyu gibi simsiyah derin derin yarıklar oluştu üzerinde. Şimdiye kadar içlerine düşmemeyi bir şekilde başardıysan da yanlarından geçerken kazara ayağın takılıp yuvarlansan bir daha nasıl çıkacaksın oradan? Korkmuyor musun? Ne bunun adı? Ağır melankoli? Depresyon? Belki. Belki de değil. Arkadaşlarından biri kaç defa doktora gitmeni söyledi. İnatla gitmemekte direttin. O hiç sevmediğin aynayı indirip yerine eğlenceli bir resim asmadığın gibi, girdiğin bu çakıl taşlı yoldan da kendi başına düzlüğe çıkmaya çalışırken sonunda yolunu kaybetmenin eşiğine geldin. İçindeki bunaltı her gün biraz daha büyüdü ve nihayetinde dışarı taştı. İşini düşün. Seviyor musun işini? Tek düşündüğün şey para kazanmak zorunda olduğun! Yaptığın işin başka bir kıymeti yok gözünde! Kendinle arandaki uçurumsa her gün biraz daha büyüyor. Gördüğün eller senin değil. Bu ayaklar sana yabancı. Birbiri ardına geçip giden renksiz, neşesiz, yıldızsız hayatının günleri içinde savrulmaktan yoruldun. Uyan artık! Aç gözünü! O sırada bir şeyin cama vurduğunu işittiler. Ne olduğunu göremiyorlardı fakat bir insan silueti de yoktu ortada. Akif gidip kapıyı açtı. “Hah, geldi işte,” dedi Hülya. “Kim geldi?” dedi adam. İnanılmaz güzel bir kuş girmişti içeri. “Bizim tatlı baştankaramız.” Kuş gelip masaya kondu. İncecik camdan bacaklarıyla bir iki adım attı. Herkes pür dikkat onu seyrediyordu. Sonra bir tatlı öttü. Kanatlarını açıp güzelliğine güzellik kattı. Herkesin hayranlığı ikiye katlandı. Bir kez daha öttü. Havaya çizgilenen hülyalı bir ötüştü; insanın yüreğine dokunan, tüyleri gibi renkli, neşe veren, hayat dolu, rengarenk, bin bir ışıltıyı aynı anda cömertçe etrafına saçan, uzun soluksuz nefis bir ötüş, baştan ayağa zarafet dolu son bir parıltı. Sonra pırr diye uçup yere kondu ve göz açıp kapayıncaya kadar o güzel kuş gitti yerine Salih geldi. Adam önce ne diyeceğini bilemedi fakat şaşkınlığı uzun sürmedi. Ali’yle Hülya’ya bakınca Salih’in de bir kuş olmasında bir tuhaflık görmüyordu nedense. O sebeple bir şey sormak gelmedi içinden. “Beklettim seni kusura bakma,” dedi üstünü başını düzeltirken. O göz alıcı kuş tüylerinden sıyrılıp herkes gibi gömlek ve pantolon giyiyordu şimdi. “Önemli değil,” dedi adam. “Ali ve Hülya’yla laflıyorduk biz de. Neredeydin?” Hülya lafa karıştı. “Ohho hiç yerinde durur mu o? Bir bakmışsın burada bir bakmışsın Dünya’nın bir ucunda.” Hülya’nın sözleri Salih’in hoşuna gitti. Yolculuk etmeyi seviyordu evet; farklı farklı ülkelerde, şehirlerde, sokaklarda gezmeyi; birer zaman yolcusu olan evlerin balkonlarında, pencerelerinde, çatılarında durup dinlenmeyi, izlemeyi, görmeyi; usul usul akan nehirlerin kenarlarına ilişip bir iki yudum su içerken sudaki aksini gördüğünde eşsiz bir cıvıltıyla ötmeyi ve bu güzel sesin kendisinden geldiğine her defasında hayret etmeyi; uçsuz bucaksız düzlüklerde özgürce kanat çırpmayı; baş döndürücü rüzgârlı tepelerde nefes nefese kalırken yine de yoluna devam etmeyi; bir girdap karanlığındaki göklerde ve masmavi denizlerin bir adım üzerinde ayakları anca suya değecek şekilde süzülmeyi; başı sonu görünmeyen kadim bir ormanın misafirperver bir ağacına ait sakin bir dalda düşüncelere dalmayı, bazen uyuya kalmayı, gecenin kör karanlığında bir baykuş sesiyle uyanmayı, hemen sonra kendini yine uykuya bırakmayı ve onlarca ağacın arasından süzülüp gelen sıcacık huzmeler tarafından uyandırılmayı seviyordu evet. Hiç yerinde durmazdı evet. Hep gezer dolaşırdı. Bıyık altından gülerek, “Uzaklardaydım doğru,” dedi. “Anlatırım bir ara.” Omzunun üzerinde küçük bir tüy parçası duruyordu hâlâ. Bir uğultu vardı etrafta. Uzaktan uzağa esen fakat adım adım yaklaşan güçlü bir rüzgârın sesiydi sanki. Müthiş bir soğukluk duydu. Birdenbire üşüyen ellerini ağzına götürüp ısıtmaya çalıştı. Etrafına bakarken Ali’yle göz göze geldi. Bir şeyler söylüyordu. Aynı sözcükleri tekrarlıyor gibiydi. Ama o da ne? Çehresi de değişiyordu aynı zamanda. Müthiş bir solukluk hücum etmeye başlamıştı tüm yüzüne. Güzelliği parça parça yok oluyor, yerine eski çelimsiz hâli geliyordu. İşte o uzun hayalet surat. Uğultunun sesi git gide artarken camdaki buğunun eridiğini gördü. Sebebini anlayamadığı bir üzüntüyle etrafına bakarken aynı zamanda endişeliydi de. Masaların çoğu boşalmıştı. Akif’le aşçı da gitmişti. Daha az evvel aşçının yanında durduğu büfenin içindeki güzel yemeklerin hiçbiri yoktu artık. Kapı açıktı. Rüzgâr içeri dolarken Salih’le Hülya da çıkıp gitti. Ali aynı şeyi tekrarlamaya devam ediyordu. Az da olsa sesini alabiliyordu şimdi ama hâlâ anlaşılır değildi. Ayağa kalkıp zangır zangır titreyen vücudunu ısıtmaya çalıştı. Lokantanın duvarları, yerleri, masalar, tabaklar, her şey, her yer var gücüyle buz kesiyordu. Soğuk dondurucuydu artık. Rüzgâr tüm kuvvetiyle etraflarını sararken Ali’nin sesi git gide netleşti. Sarmaşık geliyordu, Sarmaşık büyüyordu, Sarmaşık yok olmamıştı, Sarmaşık yaşıyordu, Sarmaşık kulaklarına doluyordu, Sarmaşık yemyeşildi, Sarmaşığın ölmeye niyeti yoktu, Sarmaşık sıkı sıkıya tutunuyordu toprağa, hayata, Günlere, Günlere, Günlere, Sarmaşık çok güçlüydü, Duyuyordu işte, çok uzaklardan tozu dumana katarak geliyordu yine. Duyuyordu, oradaydı. Hızla yaklaşıyordu. Sarmaşığın ordusu çok kalabalıktı. Yüzlerce binlerce koluyla geliyordu. Atlılarının havaya savurduğu sarı sarı topraklar ciğerlerine doluyor, beynini felç ediyordu. Kendisi kalenin tepesinde durmuş sarmaşığın ilerleyişini izlerken o bir düşman gibi, tüm gücüyle, topuyla tüfeğiyle, bir kez daha yok etmek için çıkmıştı yola. Önüne çıkan ne varsa yıkıp geçiyordu. Her yaprağı sonsuz bir yavanlık, her kolu uçsuz bucaksız bir tatsızlıkla dolu olarak geliyordu. Sarmaşık çok güçlüydü. Elinde tepsiyle içeri giren Salih, adamın henüz uyanmış olduğunu fark etmeden, “Bırakayım mı bir tane?” diye sordu. Adam gözleri yarı kapalı kafasını salladı. Onun bu hallerine alışık olan çaycı yan masaya geçti. Hülya hanım, “Ver bir tane,” dedi. “Bugün hiç içmedim.” “Şeker?” “Aman Salih, bıraktım ya şekeri. Her gün her gün sorma sen de artık.” Ali Bey telefonundaki fotoğrafları göstererek, “Kurtulamıyorum şu sarmaşıktan bir türlü,” diye yakınıyordu yine. “Ben kestikçe o uzuyor. Ben kestikçe o daha da gür çıkıyor. Oldum olası sevmedim şu sarmaşıkları.” “Ali Bey siz de amma taktınız şu zavallıcığa,” dedi Hülya Hanım. “İki lafınızdan biri sarmaşık oldu. O da kendi hâlinde bir bitki işte. Hem ne güzel yemyeşil sarmış duvarı.” “Bana hiç de öyle gelmiyor. Aksine capcanlı bir sürüngen gibi tutunduğu her şeyi boğarcasına ele geçiriyor. Bu nasıl kendi hâlinde olmak? Kendi hâlinde olanlar ortancalar, güller, paşa bıyıkları, ağaçlarım…” Adam sandalyesinde kıpırdayınca varlığını açık etti. Küçücük bir kıpırtı, belli belirsiz bir hareketti aslında. Ama işte görünür olmuştu bir anda. Üçü de ısrarla ona bakıyordu şimdi. Utangaç bir sesle, “Uyumuşum,” dedi. “Küçük bir şekerleme,” diye karşılık verdi Hülya. “Herkes öğle yemeğinde, merak etme.” Akşam dokuz, sabah altı, ve şimdi de öğle yemeği. Kendini tutamayıp güldü. “Hayırdır?” dedi Ali Bey. “Bugün neşen yerinde bakıyorum.” “Bilmem,” dedi adam. “Her günkü gibiyim aslında.” Masasının üzeri daha hiçbirine bakmadığı kağıtlarla doluydu. Bir an evvel işe koyulmalıydı. Hülya’yla Ali’nin çaylarını bu kadar iştahla içmesi dikkatini çekti. Hep mi böyleydi? Alt tarafı bir çaydı. Masasının üzerinde yer açtı. “Salih, bana da verir misin bir tane?” dedi her zamanki sakinliğiyle. “Oo,” dedi çaycı. “Siz çay da mı içerdiniz?” Cevap vermeden aldı. Sonra, “Sahi Ali Bey,” dedi. “N’oldu sizin şu sarmaşık?”

  • "Sevmekle başladı her şey. Sevmekle bitecek."

    Eski Dünyanın Yangını, Kalben’in ilk romanı. Aynı zamanda son albümü ile de aynı ismi taşıyor. Hatta aynı isimde bir de şarkı var albümde. Bu da kültür hayatımızda bir ilk. Bir roman ve o romandan ilham alınarak icra edilmiş bir albüm ilk kez birlikte yayımlanıyor. Annelerinin küskün ve hüzünlü gölgesinde yeryüzüne kök salmaya çalışırken birbirine yaren olan iki yalnız çocuğun şarkısı bu. Doğdukları ormanda kaybolmuş iki kadının insanı insanla kesip parçalayan bir dünyada kendi kendinin kahramanı olma macerası. Gerçek bir dostluğun romanı. Eski Dünyanın Yangını, küçük bir sahil kasabasındaki ilkokulda yolları kesişen, benzer acılardan müşterek bir gelecek yaratmaya çalışırken özgürlüğün keskin köşeleriyle yaralanıp ayrı yönlere sürüklenen Koda ve Kantan'nin "bütün katillere" vedası. Ev, aidiyet, aşk, dostluk, korkular ve yalnızlık üzerine yeni bir şarkı söylüyor Kalben. Sevmekle başlayan, sevmekle biten. "Yaşamak, görmek, bilmek istiyorum bu bahçede. Göz ucuyla izlediğiniz bir kedi kadar neşeli oldunuz mu hiç? Sıcacık sarı kürkünüz, uzun havadar kuyruğunuz ve ihtiyacınız olan her şeyin müziğini işiten kulaklarınız var mı? Siz hiç, bir baltaya sap olamamış kedi gördünüz mü? Göremezsiniz çünkü kediler öyle düşünmez. Biz, insan evlatlarına, ağaçlardan yonttukları baltaların sapları olmayı öğretiriz. İnsanları baltalaştırmayı severiz. İnsanı insanla keser, parçalarız." Kalben bu ilk romanında birlikte büyüyen iki kadının (Kantante ile Koda) hikâyesini anlatıyor. Erkek egemen dünyada hayatta kalmaya çalışan kadınların mücadeleleri, hayalleri, sevme ve sevilme biçimleri üzerinde duruyor. Koda ile Kantante yolları daha çocuk yaşlarda kesişen, erkek egemen dünyanın acıları ile büyüyen iki kadındır. Birbirlerine olan yakınlıkları ortak sevgilerden ve ortak eksikliklerden kaynaklanmaktadır daha çok. Aile kurumunun yarattığı travmalardan kurtulmaya çalışırlar. Büyüdüklerinde evden uzaklaşır, daha iyi bir yaşam için mücadele verirler. Oysa dışarısı da en az bir “yuva” kadar tehlikelerle doludur. Birlikte büyüyen iki arkadaşın yolları zamanla ayrılır. Ortalıktan bir anda kaybolan Kantante’nin nereye gittiğini, kimse bilmemektedir. Koda Kantante’nin günlüğünü bulur ve yazdıklarından yola çıkarak onu bulmaya çalışır. Müzik ile ilgilenmeye 8 yaşında annesinin aldığı klavye ile başlayan Kalben, ilk gitarına 14 yaşında sahip oldu. Bu gitar ikinci el bir Santana idi. 17 yaşında burslu olarak girdiği Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden 2007'de mezun oldu. Çeşitli alanlarda çalışmayı denedikten sonra 2008'de, aynı üniversitenin Grafik Tasarım Bölümünde, Medya ve Kültürel Çalışmalar üzerine yüksek lisans yapmaya başladı ve 2011'de mezun oldu. Anı saklamanın yolları ve yadigarlar üzerine tez verdikten sonra iş bulmak için İstanbul'a taşındı. Universal Pictures bünyesinde marka müdürü olarak çalışmaya başladı. Sonrasında senaryo yazarlığı, editörlük, proje yöneticiliği, reklam yazarlığı, çevirmenlik gibi çeşitli işlerle meşgul oldu. ESKİ DÜNYANIN YANGINI Kalben Holden Kitap, 2022 280 s.

  • Neden 100 almadın?

    Ece Karaağaç, Anıl Basılı'nın Başarısızlar Kulübü adlı kitabı üzerine yazdı: Başarısızlar Kulübü, içimizdeki yaralı çocuğu kolundan tutup yerden kaldıran, bu yüzden de sadece çocuklara değil, yetişkinlere de hitap eden bir hikâye. Ece Karaağaç “Neden 100 almadın?” Zorlu bir matematik sınavından sonra, 85 almanın huzuru ve mutluluğuyla dolup taşarak döndüğümüz evde hangimiz duymadık ki bu soruyu? Yine bu soru değil miydi başarıyı bizim için her zaman ulaşabileceğimizin bir adım ötesinde duran bir havuç haline getiren? Başarısızlar Kulübü, içimizdeki o yaralı çocuğu kolundan tutup yerden kaldıran, bu yüzden de sadece çocuklara değil, yetişkinlere de hitap eden bir hikâye. Hikâyenin kahramanı ve anlatıcısı Çimen birçok yetişkinin olamadığı, ihtimal ki olamayacağı kadar cesur bir çocuk. Zira kendisi Başarısızlar Kulübü’nün kurucusu! Aynı zamanda iki farklı başarı tanımını temsil eden bir anne babanın tek çocuğu. Fesleğen Ortaokulu’na gelirken sadece arkadaşlarını değil, kendini ait ve rahat hissettiği ortamı da geride bırakmış. Bu da yetmezmiş gibi, annesi hayallerinin peşinden ta Tanzanya’ya gidince iş hayatındaki başarısıyla var olan ve başarısızlığa pek de tahammülü olmayan babasıyla baş başa kalmış. Çocukluğu bir okuldan diğerine sürüklenerek geçmiş biri olarak herkesin birbirini tanıdığı, kendini çoktan ispat ettiği bir ortamdaki “yeni çocuk” olma hissini iyi bilirim. Arkadaş olmak isteyeceğiniz çocukların sizi sevmesine, uyuşamadığınız çocuklarınsa sizinle uğraşmamasına yetecek kadar güçlü, başarılı ve popüler olmak istersiniz. Kendi değerinizi ispat etmek istersiniz çaresizce, kendi değerinizi yeniden inşa etmek. Durum Çimen için de pek farklı değil en başta. Pek çoğumuz için bir dehşet vesilesi başarısızlık, özdeğerimizle doğrudan bağlantılı gördüğümüz ve temelleri çocukluğumuzda atılmış derin bir kuyu. Gelin, biz de hiç olmazsa bir seferliğine Çimen gibi cesur olalım ve kendimize şunu itiraf edelim: Hemen hepimiz içten içe başarısız olursak toplum tarafından kabul görmeyeceğimizi, değerli bulunmayacağımızı ve ne yazık ki sevilmeyeceğimizi düşünmeden edemiyoruz. Üstelik bu öyle bir döngü ki kendi ulaşamadığımız havucu çocuklarımızın burnuna dayıyor, çoğu ulaşılması imkansız bu yüksek standartları onlara da dayatıyoruz. Anıl Basılı’nın sıcacık hikâyesi Başarısızlar Kulübü, başarısızlık olarak yaftalanan yönlerimizi kucaklamanın nasıl köklü değişimler yaratabileceğinin güzel bir örneği. Yeteneklerimizin ve ilgilerimizin yeni yeni ortaya çıkıp serpildiği çocukluk çağlarında akademik başarıyı hedef tahtasından indirip yerine başarısız olma hakkını koymanın yaratacağı değişimi bir düşünün! Fakat aynı tuzağa bir daha düşmek, bu defa da yetenekleriyle etrafını hayran bırakan bir “harika çocuk”un peşine düşmek yok! Yalnızca bu bile dünyayı temelinden sarsabilir ve değiştirebilir! Başarısızlığı bir altkültüre dönüştürmeden kabul eden, övmeden benimseyen Çimen, Yağmur ve Poo, çocukların birer yarış atına dönüştürüldüğü eğitim sistemimizin asıl kazananlarının yarışanlar değil, dayanışanlar olduğunu da gözler önüne seriyor. Çünkü bu hayatta geriye ne matematik sınavında alınan yüzler, ne birinci olunan testler, ancak ve ancak gerçek dostlar ve ancak kendi içine bakacak ve kendini olduğu gibi kabul edebilecek olanların özümseyebildiği bir hayat bilgisi kalıyor. Hayatlarımızda rekabetin ve başarının yerini elbette yadsıyamayız ama konu çocukluk olunca “Bu kadarına da gerek var mı cidden?” diye düşünmeden edemiyor insan. Kendi adıma bu bilgiyi edinmemin ancak yetişkinlik çağımda mümkün olduğunu itiraf etmem gerek. Ama bizden sonra gelen nesiller de aynı kadere mahkum olmamalı ve bu zincir bir yerde muhakkak kırılmalı. Bu kitabı çocuğunuza almakla yetinmeyin. Onu siz de okuyun. Çünkü Çimen haklı, “Tarih, sadece komşu çocuklarının başarılarını yazmayacak!” BAŞARISIZLAR KULÜBÜ Anıl Basılı Timaş İlk Genç, 2022 Resimleyen: Emre Karacan 160 s.

  • Seda Akipek'in yarıyıl tatili için önerdiği kitaplar

    Seda Akipek, yarıyıl tatili için okuyup tavsiye ettiği kitapları Literaedebiyat ile paylaştı: "Çocuk okurun en az okuduğu tür olduğundan yarıyıl tatili okuma önerilerim arasında yalnızca şiir kitapları var!" Muzlu Pijamalar Zeynep Alpaslan – Burcu Ünsal // Doğan Egmont Alpaslan’ın muzip dizelerini Ünsal’ın elemeği mini figürleriyle birleştiriyor Muzlu Pijamalar; okurken kıkır kıkır gülüyoruz, figürleri hayranlıkla inceliyoruz. Henüz şiirle tanışmamış çocuk okur için harika bir tanışma kitabı olabilir. 3 yaş ve üzeri çocuk okura -ve tabii yetişkinlere- tavsiyemdir. n’olur ödev ver öğretmenim Nazmi Ağıl – Burcu Yılmaz // Turta Kitap Ağıl, çocukluğun kendine özgü karmaşıklığını şamatalı yoldan dizelerine aktarıyor bu kitapta; anlık heyecanları, günlük vah-vah’ları, rutine binen hay-aksi’leri, hiç bitmeyen neşeyi. Hem güzel bir şiirle tanışma kitabı hem de şiirin tadına varmış çocuk okur için isabetli bir devam kitabı olabilir. 6 yaş ve üzeri çocuk okura -ve tabii yetişkinlere- tavsiyemdir. Kaldırımın Bittiği Yer Shel Silverstein // Epsilon Silverstein, çocuk olmanın zihindeki ve kalpteki hazzını hem sözcükleriyle hem çizgileriyle aktarabilen ender sanatçılardan. Bu kitaptaki muzip şiirler de hem hissiyle hem de imgesiyle kalplere kazınıyor. 8 yaş ve üzeri çocuk okura -ve tabii yetişkinlere- tavsiyemdir. Şiirle kalın!

  • KulturaLitera’nın misafiri Sine Ergün

    KulturALiterA Kitap Kulübü Ocak ayı buluşması Sine Ergün’ün katılımıyla gerçekleşecek. “Gerçekten anımsamıyor olamazsınız, anımsamamayı tercih etmişsinizdir. Düşünmemişsinizdir. Ya zamanınız olmamıştır ya da bir nedenle düşünmekten kaçınmışsınızdır geçmişi. Bu bile yeterli değil. Geçmiş ha deyince olmaz. Ama anılar da öylece ortaya çıkmaz. Konuşmanız gerek. En azından düşünmeniz onları,” diyor kitabımızın kahramanlarından Z. Sine Ergün, sade ve yalın dili, özgün üslubu ile çok katmanlı bir roman sunuyor bize. Kopuk, 78 sayfalık kısacık bir roman ama yoğunluğu ile kolay tüketmemize izin vermiyor. Geçmişle bağlantısını yitirmiş, bu bağlantıyı kurmak konusunda pek de emin olmayan bir kahramanın hikâyesi karşılıyor okuru. Unutmak ve anımsamak kavramlarının vicdanla, bireysel ve toplumsal kimliklerimizle olan ilişkisini odağına alarak ilerliyor roman. Kendini okurun yorumları ile yeniden ve yeniden var edecek, hayat gibi muallak, adı ile müsemma bir roman Kopuk. Bu nedenle Ocak toplantımızda neler konuşacağız merak içindeyiz, heyecanlıyız. Toplantımıza bekliyoruz Sine Ergün okurlarını… KulturaLitera Kitap Kulübü herkese açık ve ÜCRETSİZ. Saat ve Yer 26 Jan, 19:30 ZOOM Kultura Litera Kitap Kulübü’nün bu toplantısı zoom üzerinden canlı olarak 26 Ocak Çarşamba günü Türkiye saatiyle 19.30’da başlayacak. Tek yapmanız gereken ayın kitabını okumak ve sitemiz aracılığıyla kitap kulübümüze kaydolmak. Yürütücü: Şule Tüzül Kitaplar üzerine düşünür, yazar, konuşur. Başta Edebiyathaber ve LiteraEdebiyat olmak üzere farklı mecralarda kitaplar üzerine yazıyor. Edebiyathaber ve Videogren youtube sayfalarında, Altı Üstü Kitap Podcast programında ve fırsat bulduğu her yerde kitaplar üzerine konuşuyor.

  • Öykü: “Dile Benden Ne Dilersen!”

    "..onu fark edince tedirgin olup, usulca karşı kaldırıma geçmesinden, aşağılayan, acıyan ya da umursamayan bakışlarından etkilenmemeye çalışır, kimseyle göz teması kurmaz, sadece işine bakardı." Mehtap Sağocak Sabah beyazlığının, şehrin kuytularını aydınlatmaya başladığı, gecenin artıklarını, çöplerini, sarhoşlarını gün yüzüne çıkardığı saatlerde, yollara düşerdi Azer. Ekmeğini çöpten çıkaran yüz binlerden biriydi. Kâğıt, plastik, teneke türü ambalaj atıklarını topladığı çuval arabasını doldurup boşalttıkça, kendini ve üç küçük kardeşini hayatta tutabilme azmi perçinlenir, cebine giren üç beş kuruş, kirlenen eli yüzü, yıpranmış üstü başına tezat bir sevinçle doldururdu yüreğini. Aynı şehrin caddelerini paylaştığı insanların, onu fark edince tedirgin olup, usulca karşı kaldırıma geçmesinden, aşağılayan, acıyan ya da umursamayan bakışlarından etkilenmemeye çalışır, kimseyle göz teması kurmaz, sadece işine bakardı. Akşam çökünce de, derme çatma, kırık dökük kulübelerinde kendisini bekleyen altı, sekiz ve on iki yaşlarındaki kardeşlerine koşardı doğruca. Yerdeki sofra bezinin etrafına çevrelenmişler, tenceredeki çorbayı kaşıklarlarken, Gülnaz: “Ağabey, ben bugün öğretmenimden yıldızlı pekiyi aldım. Ödevimi çok beğendi, tahtaya kaldırıp, tüm sınıfa alkışlattı beni biliyor musun?” Gülnaz’ın gözlerinde parlayan utangaç sevinç ışığı, Azer’in tüm yorgunluğunu silmişti adeta. Kardeşinin kızıl kıvırcık saçlarını okşadı: “Aferin benim Gülnaz’ıma. Okuyup meslek sahibi olacak benim kardeşim. Sen yeter ki derslerine çalış, ben elimden geleni yaparım. Hepiniz için canım feda…” Şefkatli, fedakâr bir baba tavrıyla bunu diyen Azer, esmer tenli, sert hatlı, ince uzun on altısında bir delikanlıydı henüz. Kırık camı örtemeyen tahta parçalarının arasından üfleyen mart rüzgârının titrettiği mumun alevi gibi titrerdi Azer’in yüreği, kardeşleri için. Babasının hasımları tarafından evleri taranıp, ailesinin büyük bölümünü kaybettiklerinde, uzak akrabalarının yanına büyük şehre gönderildiklerinde, en büyüğü on üç yaşlarında dört küçük çocuktular. Ancak sığındıkları akraba evinde de yoksulluk, sevgisizlik, korku ve çaresizlik vardı. Bir süre sonra yine sahipsiz kaldılar; kaderlerine, daha doğrusu Azer’in cesaretine, merhametine, azimli mücadelesine terk edildiler. Azer, çöp toplayarak, alın teriyle rızıklarını çıkarıyor; bu metruk kulübede yarı aç yarı tok barınıyorlardı, kimi yardımsever ellerden de zaman zaman destek görüyorlardı. Azer’in en büyük hayali, hırsı ve savaşı kardeşlerini okutmak, onları hayata karşı güçlü kılmaktı. “Sen ne yaptın bugün Merdo? Hayırdır, sesin çıkmıyor. Bir haytalık durumumu var, nedir?” Kabarık gür siyah saçlı, yuvarlak suratlı Merdo, ağzındaki lokmayı yutar yutmaz, omuzlarını silkerek ve yüzüne umursamaz bir ifade takınarak: “Yok ağabey ya, bugün tahtaya kalkınca sınıftakiler yırtık pantolonumla alay ettiler. Gücüme gitti biraz, en çok da Pelin güldü diye… Ama öğretmen hepsine çok kızdı.” Bunları söylerken, hele Pelin’in adını anarken Merdo’nun gözlerini ağabeyinden kaçırması, Azer’in kalbine hançer soktu sanki ama önemsemez görünerek: “Hallederiz oğlum bir şekilde, yarın derneğe gider, kıyafet sorarız. Boş ver, takma bunları kafana sen. Sınavlarına çalış, başarılı ol, gün gelir onlar utanır.” Yemeklerini bitirip, toparlandıklarında, Azer en küçükleri Narin’in uzattığı kâğıdı aldı. Resim yapmayı severdi küçük kardeşi, yetenekliydi de. Çöpten getirdiği defterler, yarım boya kalemleri çok sevindirirdi çocuğu. Narin’in kara gözlerini kırpıştırarak, kesik ve tekrarlı hecelerle kekeleyerek “Ağaa..bey bak, res…mimizi yap…yaptım. Bizim aile…miz” diye eline tutuşturduğu yırtık defter kâğıdında çizilmiş olan resimde, ikisi kız üç çocuğun ellerinden tutan üç kollu ince uzun bir erkek ve başı yemenili, uzun etekli, ama yüzü olmayan bir kadın figürü vardı. Anne babasını hiç hatırlamayan Narin’in yoğun olarak anne hasreti çektiğini görüyor ve içi acıyordu. Bir annenin boşluğu hiçbir zaman ve biçimde doldurulamazdı, en iyi o biliyordu. O konuda nasıl davranacağını, tüm olanları, annesizliğinin sebebini ona nasıl anlatacağını hiç bilememişti. Acıyı, yoksunluğu, suskunluğa gömmeyi yeğlemişti. Sevgi ve gurur dolu bir coşkuyla Narin’in çelimsiz bedenini kucakladı: “Ah benim küçük ressamım, nasıl da güzel çizmişsin. Üç kollu Azer ha!...” diye güldü, hoşuna gitmişti. “Gel şu duvara asalım bu resmi de diğerlerinin yanına, ilerde ne sergiler açacaksın sen, ünlü olacaksın, bak gör!...” Uyku vakti geldiğinde, çocuklar birbirlerine sokulup, yattılar. Her akşamki beklentiyle, ağabeylerinin, çöpten çıkma yırtık masal kitabını eline alıp, soluk mum ışığında, artık ezberledikleri cümleleri okumasını beklediler. Azer yarım kalan eğitiminin, okuma hevesinin, kırık hayallerinin sesine yüklediği hüzünle, kardeşlerine masalı okumaya başladı: “Bir varmış, bir yokmuş. Çok çok eski bir çağda, ne ovada ne dağda, ne bostanda ne bağda…ne Hint’te ne Çin’de, Bağdat ili içinde bir Alaeddin varmış, sessiz, sakin yaşarmış………………… Azer sanki ilk kez okur gibi yine kaptırmıştı kendini masalın akışına. Çocukların göz kapakları ise uykunun çağrısıyla ağırlaşmaktaydı. “……………………….Annesi eski ve tozlu lambayı temizlemek için bir bezle ovalarken güçlü bir ışık bulutu çıkmış lamba içinden. Bu ışık bulutunun ortasında iri bir dev belirmiş: Ben bu lambanın kölesiyim. Sizler de benim efendilerim. Dileyin benden ne dilerseniz!” Yırtık kitabın sayfaları burada bitiyordu. Yarım kalan masal, uykuya teslim olan masum bedenlerin düşlerinde tamamlanıyordu her gece. Lamba cini usulca uykularına sızıyor, çocukların dudaklarına gülümseme konduran o soruyu soruyordu her birine: “Dile benden ne dilersen!” Narin, yüzü olmayan bir kadının elinden tutup, rengârenk boya kalemleriyle dolu bir kırtasiye dükkânına giriyor; Merdo yepyeni kıyafetleriyle sınıf kürsüsüne çıkıp, Pelin’e bakarak, en güzel Yirmi üç nisan şiirini okuyor; Gülnaz ise o gün alkışlandığı tahtada, elinde tebeşir, öğretmen olarak ders anlatıyordu. Azer, bir günü bitirmenin şükrü, yeni başlayacak günün kaygısıyla dolu, derin bir iç çekişle, kardeşlerinin üzerini sıkıca örterken, odaya ince bir ıslıkla sızan mart rüzgârı, bitmeye yüz tutan mumun titrek alevini üfleyip söndürüverdi; Azer’in yorgun bedenini uykunun şefkatli kucağına ve umut dolu düşlere davet edercesine…

  • Sürekli değişen bir gerçeklikte kısılıp kalan bir kız

    2019 STEAM Çocuk Kitapları Ödülü sahibi ve 2019 Carnegie Medal Adayı olan Maisie Day’in Sonsuz Canları, fizik, kuantum fiziği, matematik, biyoloji, astronomi gibi pozitif bilimleri edebi bir kurguyla buluşturan kitaplarından tanıdığımız Christopher Edge’in yeni kitabı. Maisie Day on yaşında, akademik alanda üstün yetenekli bir kız çocuğu. Üniversitede, aynı anda iki bölümde birden okuyor, evde eğitim görüyor. Bilime, evrenin işleyişini anlamaya büyük bir merak duyuyor. Kendi soğuk füzyon reaktörünü yapmak en büyük hayali. O gün Maisie’nin onuncu yaş günü. Evlerinin arka bahçesinde bir doğum günü partisi yapacaklar. Kendi nükleer reaktörünü yapmak için ihtiyaç duyduğu malzemelerin hediye olarak gelmesini umuyor. Ama ev bomboş ve dış kapının ardında yoğun, korkunç bir karanlık var. Sürekli değişen bir gerçeklikte kısılıp kalan Maisie, kurtulmak için evrenin yasalarına ve ailesinin sevgisine güvenmek zorunda. Ama bu sefer bunlar bile yeterli olmayabilir… 2019 STEAM Çocuk Kitapları Ödülü sahibi ve 2019 Carnegie Medal Adayı olan Maisie Day’in Sonsuz Canları, fizik, kuantum fiziği, matematik, biyoloji, astronomi gibi pozitif bilimleri edebi bir kurguyla buluşturan kitaplarından tanıdığımız Christopher Edge’in yeni kitabı. Edge bu kitabında da çocukları yine heyecanlı ve duygusal bir macera içinde entropi, möbius şeridi, reaktörler, nükleer reaksiyon, soğuk füzyon gibi bilimsel kavramlarla, evrenin işleyişine dair bilgilerle tanıştırıyor. Christopher Edge, kitapları yirmiden fazla dile çevrilen, ödüllü çocuk kitapları yazarıdır. Romanları Albie Bright’ın Sayısız Dünyası, Jamie Drake Denklemi, Maisie Day’in Sonsuz Canları prestijli Carnegie Medal’a aday gösterilmiş, yazdığı çocuk kitapları STEAM Çocuk Kitabı Ödülü ve The Brilliant Book Award’un yanı sıra çok sayıda ödül kazanmıştır. The Guardian tarafından “Gerçekten özgün bir yazar” olarak tanımlanmıştır. Yaratıcı yazarlık dersleri vermekte, Cheltenham Edebiyat Festivali’nde ve Edinburgh Uluslararası Kitap Festivali’nde, çocuk kitabı yazarı adayları için atölyeler yürütmektedir, bunların yanı sıra Writers and Artists için çevrimiçi olarak çocuk kitapları yazma atölyesinin koordinatörüdür. Hay Festivali, Edinburgh Uluslararası Kitap Festivali, Cheltenham Edebiyat Festivali gibi çok sayıda edebiyat festivaline davet edilmiş, NATE (National Association fort he Teaching of English) konferansının açılış konuşmasını yapmıştır. The Guardian, Teach Primary gibi mecralarda okuma ve eğitim üzerine yazdığı makaleler yayınlanmıştır. Vaktinin çoğunu kütüphanede hikâyeler düşünerek geçirdiği Manchester’da büyüyen Christopher Edge şu an Gloucestershire’da yaşıyor ve yine vaktinin çoğunu buradaki kütüphanede hikâyeler düşünerek geçiriyor. MAISIE DAY'İN SONSUZ CANLARI Christopher Edge Bilgi Yayınevi, 2021 Çeviri: Ceren Ceylan Editör: Biray Üstüner 152 s.

  • Bu küre çok ağır!

    Yavuz Arkın, Öznur Yalgın'ın Ağırküre isimli öykü kitabı üzerine yazdı: "Ağırküre, merkezi olmayan öykülerin bir araya geldiği en güzel örneklerden biri." İsmi gibi ağır öykülerden oluşuyor, Öznur Yalgın’ın Ağırküre kitabı. Öyküler bana “edebiyat tarihtir, tarih edebiyattır” sözünü hatırlattı. Tamamı güncel olaylara değinen öyküler birer distopya havasında; ülkemizde zaten ütopyalara yer yok… Yazar da benim gibi düşünüyor olacak ki, kısacık öykülerde kocaman dünyalar yaratmış; içlerinde umutsuz ev kadınları da var, sahte umutlara sahip beyaz yakalı plaza kadınları da, ülkesini savaş olmadığı halde terk eden Suriyeli replikası gençler de. Merkezi olmayan öyküler Eleştirmenler öykülerin bir merkezi olmasını ve bu merkeze bağlı kalınmasını ister. Merkez kavramı çok soyut olmakla birlikte öyküde gerekli midir, tartışılır. Bir kürenin ağırlık merkezi kendisidir, merkezini yok ederseniz küre de yok olur. Öyküde tek bir küre değil binlercesi olduğunu düşünün, hepsinin kendi merkezi bulunmakta, bundan dolayı hepsinin bir ağırlığı bulunuyor, kendine göre. Ağırküre’deki öykülerde karakterlerin neredeyse eşit oranda bir ağırlığı var, bundan dolayı hepsinin yaşadığı olaylar tek bir noktaya bağlanamıyor. Bu durum kafa karışıklığına sebep olsa da bir süre sonra yaşadığımız postmodern dünyada gerekli olduğu hissine kapılıyoruz. Merkezden uzaklaştığımızda kavramların çoğu anlamsızlaşıyor, dağılıyor ve atomize oluyor, biz de onların arasında bir merkez aramaya çıkıyoruz, bulması imkânsız olsa da. Bu nedenle Ağırküre, merkezi olmayan öykülerin bir araya geldiği en güzel örneklerden biri. Öyküleri okumaya başladığınızda ilk başta neler olduğunu anlamayabilirsiniz. Okudukça olay örgüsü damarlarınıza yavaş yavaş sızıyor. Böylece öykünün kendi gerçekliğine kapılıyoruz ve bunu da yazarın bilinçli olarak yaptığını düşünebiliriz. Öykülere yakından bakalım dersek; kitabın ilk öyküsü “Kazlar”, geçimi kaz yetiştiriciliği olan Davud ile Tarım Bakanlığı’nda görevli Esra’nın hikâyesini anlatır. Ölüm ve hayat arasında gidip gelen, sonu ile çarpıcı bir öykü. Kent ile köy arasındaki hatta, otorite ile vatandaş arasındaki gizli savaşı da gözlemleriz. “Ferda Faruk Fikret Figen” öyküsü kişi isimleri ve tarihler üzerinden anlatılıyor. İsminden de anlaşılacağı gibi dört kişi arasında geçiyor ve öykü boyunca ne anlatıldığını, konunun nereye gideceğini kestiremiyorsunuz, hatta sonunda bile nereye bağlandığı kesinlik kazanmıyor. Yazar bu öyküsüyle algımızla oynayıp ufak ufak film kareleri göstererek bir yapbozun içine çekiyor bizi; hem bizimle oynuyor hem de bizi oyuna davet ediyor, bunu da anlam katmanını aradan çıkarıp yapıyor. “Masanın üzerinde oynaşan, hep yer değiştiren oval, ufak, yuvarlak gölgeler. Rüzgârın yaprakları aralayışı ve o aralıktan sızan güneş ışığı parçalı, bulutlu desenler çiziyor ahşap masanın üzerine.” (Sayfa 42) diyerek yaptığı gibi; karakterler ve olaylar ne kadar bulanık olsa da mekanlar o kadar canlı bir şekilde gözümüzün önünde ki öykünün içine bu sayede girip merkezi önemsemiyoruz. Görsel açıdan yoğun öyküler okuyorsunuz, karakterler gözünüzün önünden ayrılmıyor. İsimleri var birçoğunun ama var ile yok arasında bir yerdeler. Karakterlerin hepsi mutsuz, hepsi umutsuz ve çıkmaya çalıştıkları çukurlar çok derin, nefes almak ise imkânsız. Görünmüyor olsalar da içlerine o kadar çok giriyoruz ki, iç sesleri inanılmaz yüksek çıkıyor, duyulmak gibi bir kaygıları da yok aslında. Düşüncelerindein haklı olduklarına karşı tarafı ikna etmek gibi bir dertleri de yok. Ve yardım da istemiyorlar. Ağırküre, "When in Rome" isimli oyunu 2017-2018 yılında sahnelenen Öznur Yalgın’ın ilk kitabı, yenisini ise en kısa sürede okumak için sabırsızım. AĞIRKÜRE Öznur Yalgın Everest Yayınevi, 2020 104 s.

  • Tuba Kumaş'ın yarıyıl tatili için önerdiği kitaplar

    Tuba Kumaş, yarıyıl tatili için okuyup tavsiye ettiği kitapları Literaedebiyat ile paylaştı. Ana Sınıfı (5-6-Yaş) Ana sınıfı dediğime bakmayın, bu yaş aralığı için önerdiğim kitapların en harika tarafı “Yaşsız kitaplar” olması. İçerikleri, çizimleri ve tasarımı öyle özenli ki elinizde bir sanat eseri tuttuğunuzu hissediyorsunuz. Çocuklar kadar yetişkinler de bu kitaplara bayılıyor. Bilgeliğe de çocuksuluğa da herkesin ihtiyacı var ve bu kitaplar bize ikisinin çok da farklı şeyler olmadığını gösteriyor. Asla Neden Diye Sorma, Desen Yayınları Duvar, Uçanbalık Yayınları Dönme Dolap, Doğan Egmont Fırtına Şövalyesi, Uçanbalık Yayınları Sonsuzluk, İthaki Çocuk 1.2.3. Sınıf (7-8- 9 Yaş) Çocukların otorite kavramını tanıyıp sorumluluk almaya başladıkları ilk yaşlar. Okula gitmek için evden dışarı adım attıklarında üzerlerinde bir üniforma var artık. Aynı zamanda en yakın arkadaşlarıyla tanışacakları yaşlar. Önerdiğim kitaplar bu yaşların zorluklarını göz ardı etmeden aynı zamanda ne kadar eğlenceli olabileceğini de gösteriyor. Kayıp Şey, İthaki Çocuk Vahşi Şeyler Ülkesinde, Can Çocuk Lea ve Fil, Çınar Yayınları Suspus, Çınar Yayınları Kreşendo, Elma Yayınevi 4.5.6. Sınıf (10-11 Yaş) Bu yaş grubundaki çocuklar artık kendi seçtikleri kitapları okuyacak yaşta olsalar da onlar için ellerinden bırakmadan okuyacakları kadar sürükleyici ve bundan sonraki okuma alışkanlıklarına yön verecek kadar ilham verici kitapları seçmek istedim. Fil, Can Çocuk Enno ya da Asfalttaki Karahindiba, Kırmızı Kedi Çocuk Duvarların İçindeki Kurtlar, Sırtlan Kitap Babamı İki Japon Balığı ile Değiş Tokuş Ettiğim Gün, Sırtlan Kitap Domuzları Tekmeleyen Çocuk, 6:45 Yayınları 7. Sınıf (12-13 Yaş), 8. Sınıf (13-14 Yaş) Kelime sayısı artsa da içlerinde hâlâ harika resimler var. Büyüme sancıları, çocuk-ebeveyn çatışması, kendin olma, cesaret bu kitaplarda ön planda. Koralin, İthaki Yayınları Canavarın Çağrısı, Tudem Yayınları Feo ve Kurt, Domingo Yayınları Taşradan Öyküler, Desen Yayınları İstiridye Çocuğun Hüzünlü Ölümü, 6:45 Yayınları

bottom of page