top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Karıncaların olağanüstü karanlık ve eğlenceli dünyasına hoş geldiniz!

    Bir mirmekolog olan Joachim Offenberg, Karıncalar adlı kitabında, bu küçük yaratıklar hakkındaki büyüleyici gerçekleri bizimle paylaşıyor ve soruyor: “Karıncalarla neden ittifak yapmıyoruz ki?“ Aşk, entrika, savaş… Tarım ve kimyasal silah… Bu kelimeler aklınıza sadece insanların dünyasını mı getiriyor? Çok yanılıyorsunuz. Başka kolonilere sızıp kraliçeyi devirerek darbe yapan da, Preben Amca’nın acımasız saldırısını geri püskürtüp adamcağızı hastanelik eden de karıncalar. Çalışkanlıkları ve fethetme tutkularıyla, köleleştirme ve her yere sızma konusundaki ustalıklarıyla karıncaların dünyası zaman zaman insanların dünyasından daha renkli desek yeri var! Bir mirmekolog olan Joachim Offenberg bu küçük yaratıklar hakkındaki büyüleyici gerçekleri bizimle paylaşıyor ve soruyor: “Karıncalarla neden ittifak yapmıyoruz ki? Böylece yenilmez bir rakip yerine güçlü ve sadık bir müttefikimiz olur.” Karıncaların olağanüstü karanlık ve eğlenceli dünyasına hoş geldiniz! Aarhus Üniversitesi Ekolojik Bilimler, Karasal Ekoloji Bölümü öğretim üyesi olan Offenberg, halen bu alanda araştırmalar yapmakta ve dersler vermektedir. KARINCALAR Joachim Offenberg Edisyon Kitap, 2021 Çeviri: Tülin Er 64 s.

  • Doğuş Sarpkaya ile Roman Tarihi ve Kuramı- Roman Nedir?

    Doğuş Sarpkaya Kultura Litera'da, 19. yy'dan itibaren edebiyat sahnesine çıkan ve bu sahneden inmeyen romanın tarihsel gelişimini ve roman kuramını anlatıyor. Roman üzerine çalışan yazarlar, yazar adayları ve türle ilgilenen tüm okurlar için gerçekleşecek olan bu atölye çalışmasının ilk dersinde Doğuş Sarpkaya romanın bir edebi tür olarak doğuşuna ve bunun tarihsel bağlamına odaklanıyor. Roman nedir? Diğer edebi türler ve disiplinlerle arasında ne gibi farklar vardır? Romanın bir edebi tür olarak doğuşuna sebep olan kültürel, siyasal ve toplumsal etkiler nelerdir? Hangi öncü metinler ne şekilde değişerek romanın doğuşuna sebep olur? Burjuva devrimleriyle romanın edebiyat sahnesine çıkışı arasındaki kültürel bağlar nelerdir? Türsel özelliklerini bilmeden roman okumak zor, hele yazmak, imkansız. Siz de edebiyatla yakından ilgileniyorsanız, okumak ve yazmayı kişisel bir uğraş haline getirdiyseniz, bu çalışmayı kaçırmamamalısınız. Birgün Kitap'ın editörü ve edebiyat eleştirmeni Doğuş Sarpkaya 19. yy'dan itibaren edebiyat sahnesine çıkan ve bu sahneden inmeyen romanın tarihsel gelişimini ve roman kuramını anlatıyor. Roman üzerine çalışan yazarlar, yazar adayları ve türle ilgilenen tüm okurlar için gerçekleşecek olan bu atölye çalışmasının ilk dersinde Doğuş Sarpkaya romanın bir edebi tür olarak doğuşuna ve bunun tarihsel bağlamına odaklanıyor. Etkinlik Programı: -Roman türünün tanımı. -Romanın Diğer Türler Ve Disiplinlerle Farklılıkları. -Romanın Atası Sayılacak Metinlerin Evrimi. -Kaynak: Ders notları Ek okuma önerileri: Terry Eagleton- Edebiyat Kuramı-Ayrıntı Yayınları; Ian Watt – Romanın Yükselişi- Metis Yayınları; Georg Georg Lukacs-Roman Kuramı- Metis Yayınları.-Roman Kuramı- Metis Yayınları. Doğuş Sarpkaya, 1980 İzmir doğumlu edebiyat eleştirmenidir. Lisans eğitimini Ankara Üniversitesi DTCF Antropoloji bölümünde, yüksek lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yetişkin Eğitimi anabilim dalında tamamlamıştır. İlk yayınlandığı dönemlerde meraklı bir okuyucusu olduğu BirGün Kitap Eki'nde önce yazar nihayetinde ise editör olmuştur. Aynı zamanda Ayrıntı Dergi yayın kurulu üyesidir. Yazıları Karşı Düşler, Refleks, Lacivert, İzafi, 14 Şubat Dünyanın Öyküsü, Redaksiyon, Ayrıntı gibi dergilerde yayımlanmıştır. Sarpkaya, Litera Edebiyat'ın da yayın kurulunda yer almaktadır. Saat ve Yer 15 Aralık 2021 Saat: 21:00 zoom Kayıt için www.kulturalitera.com

  • Öykü: TANRIM? USTA!

    “Ellerim duada, gözlerim rüyada, aklım havada, gözlerim yollarda. Ne çok şey isterim senden, bir tas çorba kaynasın, bir lokma huzur. Lokma, lokma. İzmir’de olmak vardı şimdi, lokmanın hasını yerdik.” Yavuz Arkın “İnsanoğlu hep aynı şeyleri yapıyorsunuz benim için. Biraz yaratıcı olun lütfen, çok da fazla olmasın. Sonuçta o benim işim. Herkes kendi işine baksın. Yeteri kadar yapın ne yapacaksınız. Arkadaş ne güzel şey Tanrı olmak. Tanrılığı sınırlı sonsuzluğunda yaşamak. Düşünce kadar geniş, duygu kadar uçarı sayılmak. İnanların sanrısı bir yana, şimdi kendi düşüncemdeyim. Onun içinde. Oysa benden beklenen, insanların gerçekleştirmemi istediği ne kadar çok “şey” var. Hepsini ben mi yapacağım. Talep etme arzularını anlıyorum. Sonuçta ben otoriteyim. Ve insanların sürekli beklenti içinde olmaları, tembelliği yoruyor beni. Vallahi yoruyor, billahi yoruyor.” “Usta usta…” “Ne oluyor arkadaş, iki dakika rahat yok mu? Burda sizler için çalışıyorum. Tam da bulmuştum ne diyeceğimi. Gerçekten zor iş sizi idare etmek. Nerden yarattım sizleri. Tek başıma ne güzel takılıyordum. Ah Adem seninle başladı her şey.” “Usta usta… Yine koptun gittin, tek başına kalınca tuhaf tuhaf konuşmaya başlıyorsun. Ustaaa…” “Yatın kalkın dua edin bana. Kurban olun hatta. Aaaa yeni bir ibadet buldum. Hemen bu bilgiyi ulaştırın herkese. Şimdilik ismi yok ama bulurum bir şeyler.” “Usta yapma gözünü seveyim, zaten işimiz başımızdan aşkın. Sabah akşam ibadet ediyoruz sana. Adem dedin bir şey demedik, Havva üstüne tuz biber oldu. Dinlemedin bizim sözümüzü. Bela ettin şu insanları başımıza. Yeni icat çıkartma şimdi. Ustaaa kendine gel, daha önemli sorunlarımız var şimdi.” “Kötü mü ettim yani, başıboş dolanıyordunuz orada burada. Serserilik sizde, üç yudum içen kendinden geçiyordu. Ortalığı bok götürüyordu. Adam mı oldunuz şimdi? Nankörlük etmeyin.” “Ne acılar gördüm sen biliyor musun Usta. Ne çileler çektim. Ahhh ulan ahhhh. Sevdiğim bir kız vardı benim.” “Arkadaş ne anlatıyorsun bunları, gören de gerçek sanacak. Acılar çekmiş de, sevdiği kız var mış da. Bir eliniz yerde bir eliniz gökte. Bir kanat vermediğim kaldı size. Onu da versem oradan oraya uçup uçup deli edersiniz beni.” “Ustaaaaaa… Ustaaaa….” “Usta usta ne var? Şurada iki kelam ediyorum. İşine gelmedi di mi? Ne oldu yine, kıyamet mi koptu? Benden habersiz bir de. Ne oluyor arkadaş, işimi elimden almak isteyen mi var? Cevap ver bana, bu ne telaş?” “Usta o kadar çok soru soruyorsun ki hangi birine cevap vereceğim şimdi. Sınav sınav diye tutturdun onu da geçtik çok şükür üstelik yüksek puanla. Girdik işimize alnımızın akıyla çalışıyoruz. Kırgınız zaten sana biliyorsun. Bildiğin şeyleri duymak hoşuna gidiyor biliyorum. Hem kıyamet kopmaz bu saatten sonra usta. Unut o işi.” “Ne demek o şimdi? Ben ne istersem o mutlaka olur. Nasıl bir konuşmadır bu.” “Usta melekler isyanda, hiçbiri çalışmak istemiyor. Kıyametten sorumlu melek de aralarında. Yetiş Usta!” “Allah belanızı versin hepinizin!” *** “Allah’ım o olsun, bu olsun, şu olsun. O oraya gitsin, bu buraya gelsin, şu yerinde kalsın. İbadet bir yandan dua bir yandan ne zormuş. İkisi bir arada olsa keşke. Canım kahve çekti şimdi, üçü bir arada olsa ne güzel olur. Şimdi bizim kızlara desem kızarlar bana, baba içinde şeker var onun diye.” “Babaaa yemek hazır, seni bekliyoruz. Nerede bu adam yine?” “Ellerim duada, gözlerim rüyada, aklım havada, gözlerim yollarda. Ne çok şey isterim senden, bir tas çorba kaynasın, bir lokma huzur. Lokma, lokma. İzmir’de olmak vardı şimdi, lokmanın hasını yerdik.” “Baba? Yine mi dua ediyorsun. Hepimiz sofrada seni bekliyoruz. Açlıktan öleceğiz resmen.” “Allah’ım açlık ile ıslah etme bizi. Nerede kaldım unuttum bak. Menü çıkarıyordum. Çorba dedik, lokma arkasından, ters oldu. Tatlıyı önden yedik. Arada zeytinyağlı da olur, ana yemek de etli olsa.” “Baba ne anlatıyorsun kedi kendine? Bu adam akıllanmayacak.” “Aklımızı da koru.” “Konuştukça coşuyor adam. Sustum.” “Allah’ım suskunlardan eyleme bizi.” “Önceden böyle değildi, ne oldu bu adama?” “Öncemizi sonramızı, geçmişimizi geleceğimizi…” “Ağzımı açıyorum dua, kapıyorum dua.” “Rabbim dua kapını…” “Bitmeyecek babamın duası anlaşıldı.” “Hay babana, kafamı karıştırdı bu kız. Pardon Allahım, baştan alabilir miyim?” “Anneeeee babam gelmiyor. Dua modunu açmış yine.” *** “Derdiniz nedir sizin meleklerim? Neler oluyor burada? Delirdiniz mi?” “Şimdi meleklerin mi olduk? Dedik kaç defa yaratma şu insanları. Hep beraber gül gibi geçinip gidiyorduk.” “Bugün herkes ters tarafından kalkmış anlaşılan. Kardeşleriniz onlar sizin, konuşmayın öyle ileri geri. Kardeş kardeş takılın, yok kimseye zararları insancıkların. Ne yaptılar size?” “Yorulduk Usta gerçekten, yetişemiyoruz. Eskiden tek vardiya çalışırdık, güzel günlerdi. İş biter, sosyal hayatımıza bakardık. Yanına gelirdik, iki çift laf ederdik. Geride kaldı hepsi Usta.” “Neye yetişemiyorsunuz? Çok çalışıyorsunuz diye nöbet saatlerinizi bile azalttım. Daha ne yapayım? İki tane iş yapıyorsunuz onu da kakmayın başıma. İş yükünün çoğu bende, kalkıp şikâyet ediyor muyum?” “Usta minnettarız sana, ama iş saatlerimiz azaldı iş yükümüz arttı, vardiya sayısı üçe çıktı. Yeri geliyor işler aksamasın diye mesai yapıyoruz. Onun da karşılığını alamıyoruz, neyse. Dua Adam diye biri var, ona yetişemiyoruz.” “Dua Adam da kimmiş? Benim neden haberim yok? Ne zaman derdiniz olsa koşup geliyorsunuz, biriniz de demiyor Usta’nın derdi var mı? Bencil de yaratmadım sizi, ne ara böyle oldunuz?” “Her şey değişiyor Usta, o eskidendi. Şimdi kişisel gelişim diye bir şey var. Hepimiz bir şekilde değişiyoruz. Önceleri biz insanlara bir şey öğretirdik, şimdi sıra onlarda. Dua Adam başımızın belası kim olacak. İlk başlarda normal şekilde dua ediyordu. Son zamanlarda iyice kendinden geçti. İstekleri bitmiyor bir türlü. Öyle ki rüyasında bile dua ediyor adam.” “Nerede bu adam? Gidip göreyim onu. Deli olmamak içten bile değil.” *** “Azıcık duman verelim ortama, gelişimiz havalı olsun. Öhöööööööööghhhhh. Dumanı çok mu verdim ne, elimin de ayarı yok şu sıralar. Durduk yere öldürmeyelim adamcağızı, bizim melekler topa tutar vallahi. Efendi gibi gelmek de vardı aslında. Sessiz sedasız, ama olmaz şimdi. Benim de bir ayrıcalığım olsun ama di mi? Kendi kendime yaptığım şu konuşmalardan vaz geçsem iyi olacak aslında. Deliye çıkacak adımız. Zaten dedikodu için bahane arıyor bunlar. Melek melek dedik, şeytandan beter çıktılar.” Dünyanın bütün bulutları yeryüzüne inmiş gibiydi. Dua Adam ne yapacağını şaşırdı önce kokladı yanan bir yer mi vardı? Sağına soluna baktı. Her yer bembeyazdı. Sessizliğin sesiydi kulağına gelen. Bir sineğin ayak sesleri miydi o? “Allah’ım sen koru… öhhhhö öhhhöö. Nerden çıktı bu duman şimdi? Yemeği unuttu Sera yine, unutkan kız. Yaktı güzelim yemeği, yanık kokusu da gelmiyor ama. Bunlar için yakarıp duruyorum, ama nerde bunlarda gayret-çaba. Asıl duamı onların gayretli, dikkatli birer iyi kul olması için etmeliyim belki de. Yöntemimde değil de, yolumda-duanın kendisinde bir yanlışlık var sanırım. Şu duman da bir türlü dağılmıyor-nedense. Seraaaa.” Dua Adam dua üstüne dua okumaya devam ederken, dumanların arasından bir ayak belirdi önce. Sonrasında bir diz, ama ne diz. Dua Adam’ın gözlerinin önünde iri yarı, daha önce kimsenin görmediği bir beden ortaya çıkıyordu. En sonunda palyaço suratlı bir yüz belirdi. Dua Adam bu yüzü görünce şaşkınlığından ne yapacağını şaşırdı. Dua Adam “imdat” demeye kalmadan ayağı takıldı Tanrının, yüzükoyun yere kapaklandı. “Şaka yapalım dedik, belamızı bulduk. Düz yolda yürüyemiyorum sizin yüzünüzden, evin de amma ufakmış. Şöyle geniş geniş gelmek vardı karşına. Allah aşkına kaç metrekare burası?“ Tanrı yüzündeki palyaço maskesini çıkarır, altında bütün kudreti ile yüzü ortaya çıkar. Ağzında kocaman purosu vardır, dumanın kaynağı belli olmuştur. Ayağa kalkar. Dumanla beraber şimşekler de çakmaya başlar. Sert yüz birden yumuşar, pamuk gibi olur. “Yok kardeş benim, yemeği unutmadı kimse. Aklınız fikriniz yemede içmede bakıyorum. O kadar ibadet, dua boşa gidecek bilesin. Cennete almam bak.” “Töbeee. Aman Allah’ım. Sen de kimsin? Kimlerdensin? Çıkartamadım, unutkanlık bir yandan, hastalıklar bir yandan. Mazur gör beni lütfen. Gözlerim de eskisi gibi değil. Bir uzak bir yakın, gözlük değiştirmekten yoruldum.” “Gözlerin iyi görmüyor ama kulaklarının maşallahı var. Kusura bakma bu arada; evde puro içiyorum. Ama sen içme sakın, kötü bir alışkanlık, görmeyim sakın. Hemen de tanıdın bak. Kendimi tanıtmama gerek kalmadı. En çok da bunu seviyorum zaten. Bu dünyada benim kadar tanınan birisi yoktur eminim. Olursa da yaşatmam zaten. Evet o isimle çağıran da var. Sayenizde binlerce ismim oldu.” “Allah’ım koru beni, Tüm inlerden cinlerden. Koru. Gözet beni, Uğramasın bana Ne kötülük Ne de sıkıntı.” “Şairlik de var desene, ne güzel. Ne kadar çok isterdim şiir yazmayı. Öykü de olur, roman da. Hayatımız roman zaten. Yorma kendini ben buradayım Dua Adam. Ne istiyorsan direkt yüzüme söyleyebilirsin. Hakkında şikayet var meleklerimden.” “Kimseye bir zararım yoktur. Tanır herkes beni. Hala şaşkınım Allah’ım. Ne kusur işledim de böyle oldu. Daha çok dua daha çok ibadet edeceğim inşallah. Sözüm sözdür.” “Aman aman dur şimdi, coşma hemen. Duymasın bizimkiler, benim yüzümden işleri artarsa bozuşuruz. Zor zapt ediyorum şu sıralar. Başıma bela oldunuz hepiniz. Siz insanlar ne kadar takılıyorsunuz isimlere, Usta derler bana bizim ortamlarda.” “Tanrımmmmm? Usta! Usta?” “Aklın karışmasın, konumuz o değil şimdi. Çok dua ediyormuşsun. Bizimkiler seni severler. İsteklerini kırmak istemiyorlar ama çok abartmışsın. Dua üstüne dua, yetişemiyorlar artık. İsim bile bulmuşlar senin için; Dua Adam.” *** “Allah’ım mukayyet ol aklıma, rüya mıydı az önce? Pardon Usta. Ne diyorum ben?” “Baba kiminle konuşuyorsun? Usta geldi kapıda şimdi, çok kızmış sana. Öldürecem onu diyor başka bir şey demiyor. Ne yaptın da kızdırdın bu kadar. Ne dedin bu adama, deli gibi bağırıyor. Gel hemen, ne yapacağız şaşırdık hepimiz. Hadi bakalım bir dumanımız eksikti. Nerden çıktı bu duman şimdi?” “Usta… Usta… Usta…” “Anneeee yemek mi yanıyor yine, herkesin aklı nereye gitti bugün Allah aşkına? Bu evdeki herkesin kafası dumanlı zaten bir de başkasına gerek mi var. Annneeee babam bayıldı galiba. Küt diye düştü koşun gelin. Servo sen de gel kaldıralım babamızı. Ne oldu bu adama şimdi?” “Ne oldu kızım? Neden bağırıyorsun? Ne yaptın adama yine? Ne dedin?” “Aman anne sen de. Ne diyebilirim? Apartmanın dışını boyayan usta geldi kapıya, parayı vermeyi unutmuş bizimki. Usta geldi deyince kendinden geçti.”

  • Gerçekle düşün çatıştığı, bilinmeyene yolculuk

    Hakan Balcı ve Zeynep Çolakoğlu'nun kaleme aldığı Korkuyu Bekleyenler adlı kitapta, iki yazarın seslerini bir potada eritip birleştirdiği, sanki tek bir yazarın kaleminden çıkmış gibi yazılan karanlık öyküler yer alıyor. "Karanlık sadece kendi varlığına saygısı olan bir yaratık mı? Kâbuslar ve öldürme isteğini kim kamçılıyor? Düş ile evrenin kardeş olduğu bu öykülerde çağrışımların, kimi zaman çok sessiz dokunuşlarına, kimi zaman da gürültüyle akan ürpertisine tanıklık edeceksiniz. Karanlık, sessizlik, kuşku üçgeninde yaratılan boşluklarla, ölümün kime yakıştığını düşünürken bulacaksınız kendinizi. Birdenbire gerçeğe dönmek istediğinizde de ecelin yüzü olmayan gölgesinin, gözlerinize baktığını hissedeceksiniz. İçinde yaşanan zamanın gizemli boyutlarını, kilitsiz dev binaların sonu olmayan odalarında dolaşarak fark edeceksiniz. Gerçekle düşün çatıştığı, bilinmeyene yolculuktur Korkuyu Bekleyenler." Mine Ömer Bu kitapta iki yazarın seslerini bir potada eritip birleştirdiği, sanki tek bir yazarın kaleminden çıkmış gibi yazılan karanlık öyküler bulacaksınız. Sekiz öykünün yer aldığı kitap farklı kurgusu, edebi lezzeti ve karanlığın tekinsizliğiyle özellikle korku edebiyatı sevenler için eşsiz bir okuma deneyimi sunuyor. Zeynep Çolakoğlu, 1984’te doğdu. Korku yazarı, müzik eleştirmeni, kimya yüksek mühendisi, şarap tadımcısı/yazarı. 2000’lerin başında black metalle edebiyatı buluşturduğu kendi fanzini Acedia’yı çıkardı. 2007-2008 arasında Altay Öktem’in genel yayın yönetmenliğini yaptığı Karakalem Yeraltı Edebiyatı Dergisi’nde kapak dosyaları hazırladı, öyküler yazdı. 2013’te metal müziğin şarkı sözleri ardındaki öyküleri, sembolizmi, felsefeleri incelediği Büyülü Sözlük adlı araştırma-inceleme kitabı Marjinal Kitaplar tarafından yayımlandı. 2014’te Altay Öktem’le birlikte İsveçli müzisyen/şair Niklas Kvarforth’un Prozac Artık Yetmediğinde kitabını Türkçeye çevirdi, Marjinal Kitaplar tarafından yayımlandı. 2015’te “Mina” başlıklı dosyası, Kurşun Kalem Edebiyat Dergisi tarafından düzenlenen yarışmada birincilik ödülüne layık görüldü. Nezih-Er Yayınları tarafından 2016’da Mina adıyla yayımlandı. 2016-2018 arasında Kurşun Kalem Edebiyat Dergisi için dosyalar hazırladı, 47. ve 48. sayılarının genel yayın yönetmenliğini yaptı. Mart 2018’de Bilgi Yayınevi tarafından yayımlanan Karanlıktaki Kadınlar antolojisinde “Medusa” adlı öyküsüyle yer aldı. “Medusa” öyküsü Bilgi Yayınevi çevirmenlerinden Yasemin Yener tarafından İngilizceye çevrilerek New York’ta üç ayda bir çıkan ve Pensilvanya Devlet Üniversitesi Kütüphanesi’nin katkılarıyla yayımlanan Avrupa edebiyatını Amerika’da tanıtmaya adanmış dünyaca bilinen edebiyat dergisi Trafika Europe 16: Turkish Delight sayısında yer aldı. Artemis Yayınları’ndan çıkan Hayalet Müzik (2019) ve Hayalet Müzik 2: Eskilerin Şöleni (2021) adlı korku antolojilerinde birer öyküsüyle yer aldı. 2020’de yazar Orkide Ünsür’le birlikte yazdığı korku antolojisi kitabı İstanbul’un Karanlığında ve 2021’de şarap üzerine yazdığı araştırma kitabı Şarap Koyusu Karakarga Yayınları tarafından yayımlandı. Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği (FABİSAD) üyesidir. Lemur e-dergisinde yazar Hakan Balcı’yla kara mizah öyküleri yazmakta ve yeni projeler üzerinde çalışmaya devam etmektedir. Hakan Balcı, 1976’da İstanbul’da doğdu. İlkokulu, ortaokulu ve liseyi İzmir’de okudu. 1992’de girdiği İstanbul Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nü 1996’da bitirdi. Çeşitli projelerde yazılım mühendisi ve danışman olarak görev yaptı. 2012’nin Mayıs ayında Tarikat isimli ilk kitabı yayımlandı. Nisan 2013’te “Rüya Evreninin Tanrısı” isimli öyküsü, FABİSAD’ın düzenlediği GİO öykü yarışmasında ilk beşe girerek dereceye layık bulundu. Bu öyküsü aynı zamanda İthaki Yayınları’ndan çıkan GİO Ödülleri 2013-Seçilmiş Öyküler adlı kitapta, diğer öykülerle birlikte yer aldı. Kasım 2013’te “Öyküler” başlıklı dört öyküden oluşan dosyası, Kurşun Kalem Edebiyat Dergisi tarafından düzenlenen yarışmada birincilik ödülüne layık görüldü. Nezih-Er Yayınları tarafından Yoldan Çıkanlar ismiyle yayımlandı. 2015’te Destek Yayınları’ndan çıkan Zafer Avşar’ın Kıyamet/Deccal Geliyor isimli kitabına editörlük yaptı. Çeşitli konularda öyküleri ve dosya yazıları Kurşun Kalem Edebiyat Dergisi ve Meluşa Dergisi’nde yayımlandı. Artemis Yayınları’ndan çıkan Hayalet Müzik (2019) ve Hayalet Müzik 2: Eskilerin Şöleni (2021) adlı korku antolojilerinde birer öyküsüyle yer aldı. Yazar halen İzmir’de yaşamakta, Lemur e-dergisinde yazar Zeynep Çolakoğlu’yla kara mizah öyküleri yazmakta ve yeni projeler üzerinde çalışmaya devam etmektedir. KORKUYU BEKLEYENLER Zeynep Çolakoğlu, Hakan Balcı Bilgi Yayınevi, 2021 144 s.

  • 7.Kara Hafta İstanbul Festivali 17-18 Aralık’ta Pera Palace Hotel’de!

    Türkiye’nin en önemli polisiye etkinliği Kara Hafta İstanbul Festivali bir yıl aradan sonra Pera’ya dönüyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Daire Başkanlığı desteğiyle, ünlü yazar John le Carré temasıyla düzenlenecek etkinlikte iki gün boyunca birbirinden özel isimler polisiye tutkunlarıyla bir araya gelecek. Komitesinde Ahmet Ümit, Metin Celâl, Adnan Özer ve Can Erol’un yer aldığı festivalin bu yılki konukları arasında 17 Aralık’ta “John le Carré ve Casusiye” oturumuyla gazeteci-yazar Murat Yetkin, son dönemdeki polisiye kitaplarıyla ön plana çıkan Tuna Kiremitçi ve korku, gerilim yazarı Işın Beril Tetik yer alıyor. Festivalin ikinci günü ise Dark İstanbul antolojisinde yer alan hikâyeleriyle Armağan Tunaboylu, Ercan Akbay ve projenin başında yer alan Sami Dündar, “Polisiye ve Çizgi Roman” oturumuyla Suat Duman ve Devrim Kunter, “Meçhule Giden Gemi” podcastiyle tanınan Deniz Altunay ve Olcay Mağden Ünal ve son olarak da mitoloji ve polisiyeyi son kitabında bir araya getiren yazar Ahmet Ümit sahnede okurlarla buluşacak. Festival programı şöyle: 17 Aralık Cuma 15:30 Polisiye Edebiyatına Katkı Ödülü Özel Oturum Altın Kitaplar Genel Yayın Yönetmeni: Batu Bozkurt Moderatör: Adnan Özer 16:00 John le Carré ve Casusiye | Murat Yetkin – Metin Celâl 17:00 Yılın Polisiyeleri | Işın Beril Tetik - Tuna Kiremitçi Moderatör: Nazlı Berivan Ak 18 Aralık Cumartesi 14:00 Dark İstanbul Hikâyeleri | Armağan Tunaboylu, Ercan Akbay Moderatör: Sami Dündar 15:00 Polisiye ve Çizgi Roman | Suat Duman - Devrim Kunter 16:00 True Crime Meçhule Giden Gemi: Kara Hafta Özel Vaka | Deniz Altunay - Olcay Mağden Ünal 17:00 Mitolojinin Gölgesinde Polisiye | Ahmet Ümit (KÜLTÜR SANAT SERVİSİ) Pera Palace Hotel’de gerçekleşecek olan festivalin tüm oturumları ücretsiz olacak.

  • “En iyi bildiğimiz işi yaparak dik durmaya çalışmalıyız”

    Geçtiğimiz eylül ayında, Ayrıntı Yayınları bünyesinde yeni bir marka kitaplarını okurlarla buluşturmaya başladı: Düşbaz Kitaplar. Doğuş Sarpkaya, yayınevinin bu yeni markasını Ayrıntı Yayın Grubu Direktörü(Yönetmeni) Gökçe Alper ile konuştu. Düşbaz, Ayrıntı Yayınları'nın şemsiyesi altında yayın hayatına başladı. Ayrıntı'nın dışında böyle bir markaya neden ihtiyaç duyuldu? Biraz Düşbaz'ın kuruluş hikayesinden bahseder misin? Aslında Düşbaz Kitaplar’ı konuşmaya 2009 yılında başladık. Ancak o dönemde enerjimizi önce Ayrıntı’ya sonrasında da Dinozor Çocuk markamıza kaydırdık. Pandemi başlamadan bir yıl önce de Dinozor Genç yayın hayatına başladı. Yıllardır kitap fuarlarında ne güzel bir kitap ama Ayrıntı’ya olmaz dediğimiz o kadar çok çalışma vardı ki ancak bir türlü yoğun iş temposunda vakit ayırıp Düşbaz’ı filizlendiremiyorduk. Pandemi döneminde yayınevini bir süreliğine kapadık. Ben de bu kapanma döneminde tüm enerjimi Düşbaz’a kaydırmaya karar verdim. Kafamda şekillendirip ekibi de ikna edince sıra Düşbaz’a benim gibi heyecanlanabilecek doğru kişiyi bulmaya geldi. Aklıma gelen ilk isim Cansu Canseven idi. Cansu’nun kapısını çaldığımda onu da heyecanlandırmayı başardım. Biz mutluysak ve bizi büyüleyen kitaplarla kesişiyorsa yollarımız gerisi teferruat dedik ve işte karşınızdayız. Harika! Yayın programınıza baktığımızda Monica Helfer’in Yük’üyle karşılaşıyoruz. Helfer Avusturya’da en yüksek onur nişanıyla ödüllendirlmiş bir yazar ve Türkçe’de yanılmıyorsam ilk kitabı bu. Düşbaz’ın Türkiyeli okuru yeni ve nitelikli yazarlarla tanıştırma gibi bir işlevi olacak sanırım. Evet, Helfer Türkçede ilk kez yayımlandı. Okurdan aldığımız geri dönüşler de çok olumlu. İyi ki dediğimiz yazarlardan sadece biri Monica Helfer. Söylediğin gibi henüz keşfedilmemiş ve Türkçeye kazandırmaktan gurur duyacağımız birçok kitapla geliyoruz hatta geldik. Bunlardan ilki Thomas Savage’ın Köpeğin Pençesi. Şahane bir modern klasik. Film uyarlaması yapılınca gündeme gelen bir yazar ve metin de bence filminden çok daha şahane. Beni delicesine heyecanlandıran diğer yazarımız ise Fran Lebowitz. Ayrıca İngiliz yazar Polly Samson’un A Theater for Dreamers; Kanadalı yazar Pik-Shuen Fung’un Ghost Forest; İngiliz yazar Natasha Brown’un Assembly’i de yayımlayacağımız kitaplar arasında. Ülkelerinde popüler ve dünya edebiyatında da ses getiren ama Türkiyeli okurların ve yayıncıların gözünden kaçan yazarlarla tanışacağımızı söyleyebilir miyiz? Fran Lebowitz aslında Scorsese ile çektiği Netflix belgeseli olan Pretend It’s a City ile ülkemizde tanındı. Diğer yazarların da çok ses getireceğine eminiz. Merhaba mektubunuzda yerli ve yabancı yazarlarla tanışacağımızı yazmışsınız. Yerli yazarlardan okurları heyecanlandıracak ya da şaşırtacak isimleri görecek miyiz önümüzdeki aylarda? Elbette göreceksiniz. Ocak ayında Türkçedeki ilk drag queen hikâyesini, bir biyografik romanı okurlarımızla buluşturacağız. Seçil Pala, drag queen Ahsen Gönülce’nin biyografik romanı Ahsen’i yazdı. Önemli kalemlerden Sabâ Altınsay’ın da önümüzdeki aylarda yeni kitabı Faili Malum, Düşbaz Kitaplar’dan yayımlanacak; kendisinden hikâyesiyle, diliyle bizleri derinden sarsacak bir roman geliyor. Ayrıca Altınsay’ın önceki kitaplarının da yeniden yayımlanacağının müjdesini vermiş olalım. Yerli şeflerimizden Kaan Yarman’ın Kalori Alacaksan Buna Değecek adlı yemek tarifleri kitabı da 2022 yayın programımızda yer alıyor. Fatma Berber ile Sümeyra Gümrah Teltik’in Bir Porsiyon Sanat kitabı da bizi çok heyecanlandıran projelerimizden. Çok beğendimiz, işlerini takdir ettiğimiz isimlerin bir araya geldiği bir proje olacak bu. Aynı zamanda Çağla Ağırgöl’ün editörlüğünde bir başka projede kadın öykülerini, sorunlarını, meselelerini irdelediğimiz kurmaca bir çalışmanın da hazırlık aşamasındayız. Yoğun bir program sizi bekliyor. Lakin bu heyecanın önünü tıkayacak bir sürü gelişme de oluyor: Kağıt krizi, dövizdeki yükseliş, ekonomik kriz korkutmuyor mu sizi? İyi yaptığımızı bildiğimiz hiçbir işten korkmadık. Ben yapılan iyi işin her zaman pozitif dönüşünün olacağını düşünüyorum. Ayrıntı 40. Yılına doğru ilerliyorsa inandığı yolda gitmesine borçlu. Ayrıca üretmeye ara vermek bizi daha çok korkutuyor. İnadına devam. Pandemi ve ekonomik kriz sonrasında yayıncılığın geleceği hakkında ne düşünüyorsun? Ben soruyu şöyle değiştireceğim. Krizin yaşanmadığı bir dönem var mıydı? 80' darbesi sonrası kurulan bir yayıneviyiz. Hiçbir dönem yayıncılık için kolay olmadı. Bizim üzerimize düşen entelektüel üretimi devam ettirmek. En iyi bildiğimiz işi yaparak dik durmaya çalışmalıyız. Düşbaz'a geri dönersek, geniş bir yelpazede yayın yapacaksınız. Böyle bir yayıncılık çizgisinin prensipleri ne olmalı ya da sizin markanızı diğer çok satar yayıncılığından ayıran özellik ne olacak? Biz aslında bir hikâye anlatıyoruz. Birbiriyle sohbet eden, dost olan kitaplar seçiyoruz. Sınır tanımazlığımızın yanı sıra bizi mutsuz edecek hiçbir işe kalkışmama kararımız da var. Eğer kalbimiz hızlı atmaya başlamadıysa, o kitap üzerine saatlerce konuşmadıysak demek ki basmamalıyız. Biz yazarımıza inanmazsak onu layığıyla nasıl temsil edebiliriz ki? İçimize asla sinmeyecek bir çalışmayı salt satış kaygısıyla basarsak okurumuzu kandırmış olmaz mıyız? Anlayacağınız derdimiz yeni bir kültür oluşturmak: Tepeden bakmayan, yargılamayan, yerinde eleştiri yapmasını bilen ve en önemlisi özeleştiri yapabilen. Günümüz yayıncılığında da en büyük eksiklik bu. Artık insanlar gerçek bir şeyler görmek istiyorlar. Sahtelikten herkes, hepimiz sıkıldık. Filtrelerden, sansürden… Biz kendi içimizde de çalıştığımız tüm insanlara da fazlasıyla şeffafız. Bazen insanlar garipsiyor ama tanıdıkça, konuştukça anlıyorlar, alışıyorlar. Başlangıçta gelen tepkilerden bahsetmiştin. Okurla da şeffaf bir ilişki kurduğunuzu söyleyebilir miyiz? Okurla ilişkimiz çok keyifli başladı. Bize istedikleri öneri ve eleştiriyi her zaman yönlendirebilirler. Birbirimizi besleyerek devam edeceğiz. Son olarak da sanırım yakında Düşbaz'ın tanıtım etkinliği düzenlenecek. Biraz bu etkinliğinizden bahseder misiniz? 8 kitabı geride bırakınca artık bir merhaba deme vakti geldi diye düşündük. Pandemi nedeniyle çok kalabalık olamayacağız ama bizi takip edenlerde sosyal medya hesaplarımızdan tüm etkinliği paylaşacağız. Biliyorum uzaklardasın ama seni de aramıznda görmeyi çok isteriz. Bu güzel söyleşi için de ayrıca teşekkür ederim. Çok keyifli bir sohbet oldu. Ben teşekkür ederim. Keyifli buluşmalar şimdiden size.

  • 14 dile çevrildikten sonra Türkçede

    Ilaria Tuti'nin ilk haftada 3 baskı yapan, 70.000'den fazla satarak çoksatanlar listesine giren kitabı Cehennem Çicekleri, 14 dile çevrildikten sonra Türkçede! İtalyan Alplerinin ortasında, yaşlı ormanın içinde gözleri oyulmuş bir ceset bulunur. Korkunç cinayetler serisinin ilki gibi görünür. Acaba bir sonraki cinayet ne zaman işlenecektir? Ya da işlenecek midir? Başkomiser Teresa Battaglia, altmışlarının ortasında, adli profil oluşturma konusunda hayli başarılı bir dedektiftir. Yıllar boyunca verdiği mücadeleler sonunda ekibindeki herkesin sarsılmaz saygısını kazanmıştır. Fakat bir gün ekibe yeni katılan genç dedektife güvenip güvenemeyeceğini kestiremez. Daha da kötüsü kendisine güvenebilecek midir? Hastalığı onu her an yarı yolda bırakabilir ve Teresa bu korkuyla hastalığına yenik düşmeden önce davayı çözmelidir. Peki hiç var olmamış birini bulmak için ne yapması gerekir? Aradığı kişi gerçekten bir katil midir? Bir polisiye romanı olmasına rağmen okura insan olmak, çocuk kalmak ve saflık üzerine düşündüren, aynı zamanda akıcı bir kurguyla elinden bırakamayacağınız bir kitap! CEHENNEM ÇİÇEKLERİ Ilaria Tuti Portakal Kitap, 2021 Çeviri: Esma Fethiye Güçlü 360 s.

  • Romantik Bir Viyana Yazı

    Adalet Ağaoğlu’nun, bir yazarın yazma sürecini merceğe aldığı çok katmanlı romanı Romantik Bir Viyana Yazı hakkında Peyman Ünalsın Gökhan yazdı. Peyman Ünalsın Gökhan Romantik Bir Viyana Yazı, Adalet Ağaoğlu’nun edebiyatla tarihi keskin bir şekilde birleştiren, biçim ve içerik bakımından diğer kitaplarından ayrışarak farklı bir emsal teşkil eden eseridir. Kullandığı bilinç akışı tekniği ile telaşlı, aceleci, kafası düşüncelerle karışık çağımız insanlarının dış sesi olma görevini üstlenerek Türk edebiyatının postmodern edebi örnekleri arasında yerini alır. Hemen önünde yürüyen yeğenleri ile Hyde Park’ın bir ucundaki sokaktan hamburgerciye doğru giden anlatıcı yazarın düşüncelerinde kitlenmiş Barok-Itri kelimelerinin tekrarı ile gireriz romanın içine. Aslında bu düzensiz tekrarlar yazma sürecindeki zorluklara işaret eder. Barokla ilgili herhangi bir söz ya da müzik duymamışken, bir resim, bir bina görmemişken, beynine kanca atan bu sözle birlikte anlatıcı Londra sokaklarında, hayallerinin içinden kaçamak bakışlar atan eski bir tarih öğretmenini görür gibi olur. Bundan sonra bir değirmenden akan sular gibi zihni Viyana’ya kayar. Dama tahtası üzerindeki siyah beyaz kareler gibi bir görünüp bir yok olan tarih öğretmeni ile nihayet, Viyana’da buluşmak üzere sözleştikleri, ayaküstü bir sohbet geçer aralarında. Viyana gerek tarihi gerek mimarisi ile anlatıcı yazarın dünya üzerinde etkilendiği şehirlerden biridir. Ve onu bu şehre bağlayan belki de tamamen hayalci tarih öğretmenidir. Tarih öğretmeninin bir öğrencisiyle Viyana’da bir kafede tanışır ve ondan dinlediği hayat hikâyesini kurgu üzerinden yeniden yazmak için kolları sıvar. Bu noktada anlatıcı yazar büyük bir parantez açar ve okura, tarih öğretmenini tanıtır. Adalet Ağaoğlu’nun romanlarından aşina olduğumuz aydın kimliği, bu romanda tarih öğretmeni Kâmil Kaya’da vücut bulur. Kâmil Kaya, yirmili yaşlarında Kastamonu’da öğretmenliğe başlar. Meraklı bir tarih öğretmeni olmasının yanı sıra şiir düşkünüdür de. Öğrencilerini tarihin yaprakları arasında dolandırırken, dersi daha cazip hale getirmek için aralara şiir mısraları serpiştirir. Bu yüzden adı “Hayalci Hoca”ya çıkar. Kâmil Kaya kendi deyimiyle çöpsüz üzümdür ve ev işlerinde de dikişten bulaşığa, çamaşırdan yemeğe kadar hepsiyle kendi baş etmek durumundadır. Hâl böyle olunca da “Hayalci Hoca” lâkabı zaman zaman “Hayalci Hanım Hoca” ya dönüşür. Ders saatleri dışında kalan vaktini okumaya ve şiir yazmaya adar. İdealist düşünceleriyle eğitim verdikleri okullarda uzun süre kalamayan meslektaşları gibi Kâmil Kaya da adının baş harfleriyle başlayan ve hepsi Osmanlı’nın, İslâmiyet’in bu topraklarda yeşermesinin, yayılmasının mercek noktaları olan Kastamonu, Kırşehir, Konya, Kütahya illeri arasında sürülerek geçirir öğretmenlik yıllarını. Gittiği şehirlerde öğrencileri, öncelikle doğdukları ve yaşadıkları yerlerin tarihini öğrenmelidir. İlk ders hep bu bilgiler ışığında başlar. Kâmil Kaya, tarihi sadece kuşatmalarla, savaşlarla, imparatorlukların geçirdiği dönemsel çalkantılarla değil de, tarihe adını yazdıran önemli karakterlerle öğrenmek gerektiğini vurgular. “Geceleri yatağımda gözlerimi kapıyor, gündüzleri size anlattığım olayları asıl o zaman anlamlandırabiliyorum. Çünkü bu imparatorluğun kuruluşu, çöküşü ya da bilmem ne savaşı, saraylar, kaleler, deniz muharebeleri gözümde bütün bu olaylar olurken insanların yiyip içtikleri, yatıp kalktıkları halleriyle canlanıyor. Düğünleri, cenazeleri, insan ilişkileriyle… Kraliçe Elizabeth der demez mesela, yanımdan biri ipek etekliğinin hışırtılarıyla geçiveriyor… Gözümüzde canlandırmazsak, onu duymazsak tarihi nasıl anlayıp anlamlandıracağız? Kuru kuruya filan savaş şu tarihte başladı, şu tarihte bitti, demekle olur mu?” Düzensiz düzene karşıdır Kâmil Kaya. Hele hele eğitimdeki eksikliklerden sıkça yakınır. Tarihin haritalar, görsel malzemeler olmadan öğretilemeyeceğinin altını çizer. “Yalnız haritalar mı kardeşler, elimizin altında şöyle bol bol gravür, resimler, fotoğraflar falan olmalı. Mısır dedik mi Allahım, ben size Firavun mezarlarını, Bizans dedik mi Ayasofya’yı her yanıyla gösterebilmeliyim. Selçuklu deyince köprüleri, kervansarayları… Bakın işte, tarih kitabınızda Selçuklu İmparatorluğu diye bir şey çizilmiştir, ancak koskoca imparatorluk neyle çevrili, bu yok. Bir iki nehir, bir iki göl resmedilmiş, o kadar. Bunlar dışında ne yaylalardan, ne dağlardan haber var. Bilhassa komşular, hiç. Ne yazıyor şurada okunmuyor bile. İmparatorluk diye gözümüzde canlanan mücerret, yani soyut kocaman bir boşluk. Bu imparatorluğun hiç mi bölgeleri, şehirleri yoktur. İsfahan nerede biter, Hanedan nerede başlar, değil mi ya?” Tarihin yaşanmış, bitmiş bir geçmişten ibaret olmadığını, tarihi tarih yapanın aslında insanlar olduğunu söyler. Bunun için de tarihi olaylarda insanı ve insana dair tüm olguları mutlaka irdelemek gerektiğini vurgular. Aşkları, düğünleri, kırgınlıkları, kıyafetleri, hatta Kraliçe Elizabeth dendiğinde, yanından geçerken eteğinin çıkardığı hışırtıyı ve koltukaltlarından yayılan ter kokusunu bile. Bir tarih öğretmeni için hayat zevküsefa içinde geçmez. Öğrencilerinde, maruz kaldığı mesleki zorlukların farkındalığını yaratmak ister. “Burada, önünüzde sürekli akan, değişen bir hayat var. Orada, geride hep olduğu gibi duran bir geçmiş, tarih… Ve biz yüzümüze hep bu aynada bakıyoruz. Buna nasıl katlanıyoruz? Ya artık kendimizi görmez olarak, oraya kör kör bakarak… Ya da genç dostlarım, tarihe önümüzden akıp geçen, değişen bugünün aynasından bakarak…” sözleriyle capcanlı hayatlarımızın içinde bizler hep ileriye bakarken, Kâmil Kaya kendini, boynunda ağırlıkla tarihin kalıntıları arasına gömülmüş hisseder. Kâmil Kaya’nın dersleri esnasında, hitap ettiği çeşitli öğrencilerini tanırız. Ama bunların içinde Asaf ve Yunus, ki ilk günlerde Yunus’un ismini Yusuf olarak hatırlar ve bunun, Aylak Adam romanıyla bilinçaltında yer etmiş olan Yusuf Atılgan’a yorar, farklı bir yer ediniler. Hatta romanın sonunda, Kâmil Kaya’nın yıllar sonra, emeklilik döneminde, Viyana’ya yaptığı uzun seyahati esnasında bu ikili yeniden karşımıza çıkar. Kendisi için bir diğer önemli kişi edebiyat öğretmeni Nesrin Hanım’dır. Nesrin Hanım’la farklı şehirlerde bir arada çalışma fırsatını da yakalar. Bir dersinde “Neden saç sakal giyim kuşam daha cansiperane savunuluyor da, iç dünyalar düşünceler bu kadar bir heyecanla değiştirilip dışa vurulmuyor?” yorumu yapan Kâmil Öğretmen aslında kendi iç dünyasının dışa vurumculuğu konusunda da oldukça ketumdur. Edebiyat öğretmeni Nesrin Hanım’la yaşadıkları ilişki romanın sonlarında okura itiraf edilir. “Şu bizim okullarımızda sınıflar, kitaplar, giyim kuşamlar tek boyut, tek renk, tek biçim, ama çocuklarımızın saçları, gözleri rengârenktir… Ama ne yazık, dıştaki farklılığı biz düşüncelerde ve duygularda pek göremiyoruz. Yaşama biçimlerimizde göremiyoruz. Hatta insanlar, yapılarındaki farklılığı bile yaygınlaşan saç biçimleri, giyim kuşamlar içinde silikleştiriyor, yok ediyorlar… Kaderinizi değiştirmelisiniz.” Okullarımızdaki monotonluğa, tekdüzeliğe atıfta bulunarak, varoluşçu yaklaşımla düşüncelerde, duygularda, yaşama biçimlerinde özgün ve özgür olmanın kişiye kazandıracağı ayrıcalığın üzerinde duruyor. Bir tek modeli tekrarlamaktansa yaratan, üreten, düşünen bir varlığın kıymetine işaret ediyor. Kâmil Öğretmen tüm öğretmenlik yıllarını, günün birinde, tarih ve kültür yoğunluğu ile aklını çelen Viyana’ya, Venedik’e yapacağı seyahatin hayalini kurarak geçirir. Nitekim emekli olduktan sonra birikimini Venedik-Milano-Floransa-Viyana turuna harcar. Yıllarca anlattığı şehirlerin kültürel zenginliklerinin, Barok ve Rönesans’ın izlerini sürer. Duymayı istediği tarihi kokuyu arar. Aslında insana dair kokudur o. Tarihi yazan insanın kokusu. Ama bulamaz. “Geçmişin kokusu yoktur. Geçmiş erir; kan ve alın teri buharlaşır, havaya karışır gider. Elle tutulur, gözle görülür biçimde geriye kalacak olan sadece taşlardır.” Adalet Ağaoğlu daha romanın girişinde okurlarına, bu romanın diğer roman türlerinden farklı olduğu ve alışıldık okuma deneyiminin beklenmemesi konusunda hatırlatma yapar. Çok katmanlı bir romandır, zira anlatıcı yazarın yazma konusunda duyduğu tıkanıklığı çözmeye yönelik, tesadüfen yakaladığı bir hayat hikâyesi üzerinden gerçekle kurguyu birleştirme deneyimine ortak oluruz. Kâmil Öğretmenin tarihin kokusunun yok olmasına istinaden duyduğu üzüntü aslında yazarın endişesidir. Burada bir yazarın roman üzerinden, silinen tarihi kokuları yeniden canlandırılabileceğinin, boyut kazandırabileceğinin altını çizer. Biçim ve kurguda farklılığı, tamamen özgür ve özgün olunabileceğini, okullardaki tekdüzelikten, monotonluktan dem vurarak metaforize eder. Nitekim; “Bir de, Roman öldü, diyorlar. Ölmek kolay mı? Roman, arkasında kocaman ayısı, küçücük merkebi, elinde defiyle ortalıkta dolanıp durmakta, çalıp oynamaktadır… Olsa olsa ne olmuş olabilir? Eskilerin enine boyuna, ağırsıklet “tik” romanları, bir yanda zurna-tef, öte yanda çeşit çeşit cinayet girişimciliğinin yol açtığı yırtıcı çığlıklar, bela ve şeytan kovucu tam tam, zom zom’lar nedeniyle ‘stres olup’ ‘tike yakalanmış,’ roman-tik bir hal almıştır.” Roman, tam da yazarın sözünü ettiği şekilde ‘roman-tik’ bir şekilde sonlanırken, tutkun olduğu Barok sanat merkezi Viyana’nın dillere destan romantik aşklarına dokunmadan edemez. Kâmil Öğretmen, yıllarca Nesrin Öğretmenle gizliden gizliye yaşadığı aşk hayatının odağına bu sefer, platonik olarak bağlandığı Alma Mahler’i yerleştirir. Alma Mahler’in Gustav Mahler, Walter Gropius, Franz Werfel ile olan birlikteliklerini merak ederiz biz okurlar. Kafka ile Milena’nın mektuplarının çilekeş kokusunu duyarız. Gustav Klimt’e selâm verir, Gottfried Benn’in kendi kuşağının sanatçılarını neden yarısı insan, yarısı hayvan mitoloji kahramanlarına benzettiğini anlamaya çalışırız. Kâmil Kaya’nın kendini keşfedişini, bütün dünyanın tarihini bilir ve öğrencilerine aktarırken, bildiğini sandığı bazı yaşamsal olguları ise hiç bilmediğini çözümlemesine seyirci oluruz. Romantik Bir Viyana Yazı boyunca Kâmil Öğretmen’in vazgeçilmezi olan kruvaze ceketi ise, kahramanımızın yeniliğe, gelişmeye, çok renkliliğe ve çok sesliliğe verdiği değerin aksine kendi kendine bile itiraf edemediği bir rutin içinde sıkışmışlığının sembolü olarak satır aralarına serpiştirilir. Romanın sonunda ise, yine bu sembol ceket üzerinden bir üstkurmacanın olduğuna dair izleklerle okuru muallakta bırakır. Hatta Kruvaze ceketi içinde gördüğümüz Kâmil Öğretmen yer yer gerçekliğini yitirecek kadar silikleşirken, yazarın kurmaca metnine ilham kaynağı olan ‘Hayalci Hoca’nın tamamen bir hayalet olduğundan şüpheye düşeriz. ROMANTİK BİR VİYANA YAZI Adalet Ağaoğlu Everest Yayınları, 2016 232 s.

  • İlham bazen sandığımızdan daha yakınımızda

    Eğlenceli ve detaylı çizimleri, hayal gücüyle örülmüş, gülümseten öyküsüyle Babam Kitap Yazıyor; ilhamın bazen sandığımızdan daha yakınımızda olduğunu gösteriyor bizlere. "Benim adım Junior ve benim babam bir yazar. Çalışma odasında çocuk kitapları yazıyor. İyi de babam orada çalışmadığına göre neden odasına çalışma odası diyor ki?" Eğlenceli ve detaylı çizimleri, hayal gücüyle örülmüş, gülümseten öyküsüyle Babam Kitap Yazıyor; ilhamın bazen sandığımızdan daha yakınımızda olduğunu gösteriyor bizlere. Tomas Dirgėla, Litvanya’nın en çok sevilen çocuk kitapları yazarlarından biridir. Küçük çocukların onu yolda ya da markette görüp tanıyabilecekleri kadar! En çok Dom ve Tom adındaki dedektiflik kitapları ile tanınan yazarın çocuklar için yazdığı ondan fazla kitabı vardır. Inga Dagilė, ödüllü çocuk kitapları çizeridir. Şimdiye kadar Litvanya ve diğer ülkelerdeki çocukları eğlendiren altı çocuk kitabının resimlemesini yapmıştır. BABAM KİTAP YAZIYOR Inga Dagile, Tomas Dirgela İlksatır Yayınevi Çeviri: Özlem Tutar 56 s.

  • Öykü: Piç Öykü

    Kalemimin ucunu ona değdirdiğim anda çığlığı basıyor! Geliyooorrrr. Heyecanlanıyorum; kaygı var içimde, bir o kadar da sevinç. İşte doğum başlıyor. Sabret güzelim diyorum yazı defterime; bağır, ıkın… Bak işte, öykümüzün başı göründü bile. Ebuzer Kalender Az önce yazı defterim hamile olduğunu söyledi. Kimden diye sordum. Kaşlarını çatıp acır gibi baktı yüzüme. Kimden olacak, tabi ki senden! Dün gece çok iyi vakit geçirmişiz söylediğine göre. İnanın ne olduğunu hatırlamıyorum. Sarhoştum. Sabah uyandığımda, yanımda dağınık haliyle yazı defterim duruyordu. Şu ana kadar beni aldattığını söyleyemem ama son zamanlarda doğru dürüst sevişmiyoruz ki! En son geçen ay denedik ama sonu hüsran oldu. Düşük yaptı yazı defterim. Eğer öykümüz yaşasaydı, gülle atan bir sporcuyu anlatacaktı. Adı bile belliydi. UYANIŞ. Önemli bir müsabakanın arifesinde, gece gördüğü bir rüya üzerine, sabah uyanıp aniden gülle atmaktan vazgeçen bu sporcu hayatını sorgulamaya başlayacaktı. O gülleyi on ya da yirmi metre ileriye atmak onun için anlamsız hale gelecekti. Aslında haksız da sayılmaz. Arada ne fark var ki. Sadece on metre. En son müsabakada rakibinden sadece beş santim ileriye atmış o gülleyi. Beş santim! Kendisini şampiyon, diğer yarışmacıysa kimsenin umursamayacağı ikinci yapan beş santim. Haksızlık bu. Ama olmadı işte. UYANIŞ ölü doğdu. Yazı defterim şimdi karşımda. Şefkatle yüzüme bakıyor ve yanaklarımı avucunun içine alıyor: Hissediyorum, sana çok güzel bir öykü vereceğim. Onu kucağıma alıyorum ve sevgiyle okşuyorum. Gülümsüyor. Sonra elime kalemi tutuşturuyor. Başla hadi. Kalemimin ucunu ona değdirdiğim anda çığlığı basıyor! Geliyooorrrr. Heyecanlanıyorum; kaygı var içimde, bir o kadar da sevinç. İşte doğum başlıyor. Sabret güzelim diyorum yazı defterime; bağır, ıkın… Bak işte, öykümüzün başı göründü bile: DİMİSSİUM MECAZİS Bazı hikâyeler vardır, sıra dışıdır. Hani şu inanılması güç olanlardan. Anlatıcılarına içten ya da dıştan “Hadi be oradan yalancı pezevenk!” dedirten hikâyeler. İşte bu hikâye de onlardan biri. Ama inanın anlatacaklarımın hepsi gerçek. Vallahi. En azından bu seferki. Mesleğimin bu yönünü sevmiyorum. İnsan gazeteci olunca, eğer inandırma kaygısı güdüyorsa, bir şeyler anlatacağı vakit yemin etmek zorunda kalıyor. Meslek hayatım boyunca, biraz da garip olayları kovalayınca, çok ilginç vakalara şahit oldum. Kendini Tanrı, peygamber, devlet başkanı, bal arısı, at ya da bok sineği sanan insanlara rastladım. Bir tanesi vardı mesela, kendini vişne suyu zanneden. Söylediğine göre kapağını kaybetmişti, dökülmemek için sürekli sert plastikten boyunluk takıyor ve kendini duvara bağlayıp ayakta ya da oturarak uyuyordu. Bir sabah annesini öldürdü. İfadesine göre, annesi pipetle onu içmeye çalışmış. Biri daha vardı. O da kendini duvar sanıyordu. Arkadaşı tarafından alnının ortasına çivi çakılarak öldürüldü. Katilin açıklaması şöyleydi: “O bir duvardı ve ben o duvara güzel bir tablo asmak istedim.” Bu vakayı şöyle haberleştirmiştim: “İnancın gücü! Duvar olduğuna önce kendisini, sonra da arkadaşını inandırdı.” Ama şimdi anlatacağım vaka, diğerlerinden oldukça farklı: Bir kafede sevgilisiyle otururken, başına yaban kazı düşmesiyle komaya giren ve dört ay komada kalıp uyandıktan sonra soyut ve mecaz anlam yeteneğini kaybeden bir adam! İlginç değil mi? Yapılan otopside, bizim adamın kafasına düşen yaban kazının kalp krizi geçirdiği tespit edilmiş. Aslına bakılırsa ne mevsim ne de güzergâh, yaban kazlarının göçü için uygunmuş. Ama olacak bu ya, oluvermiş. Adam uyandıktan sonra karısı tarafından terk edildiğini öğrenmiş. Karısı başka bir şehirde yaşayan annesinin yanına taşınmış. Bizimkisi aradığında telefona kayınvalidesi çıkmış. Kayınvalide “Kızımı yok bil, sen onu öldürdün!” deyince adamın eli ayağına dolanmış ve soluğu karakolda almış. “Ben karımı öldürmedim!” deyip durmuş. Ne oluyor falan derken birkaç telefon görüşmesi sonunda, bakmışlar ki kadın hayatta! Polisler “Sen bizimle alay mı ediyorsun teres, zaten gül gibi karını da aldatmışsın!” deyip bunu araya almışlar. Polislerden bir tanesi dayak sırasında cezbeye gelip “Senin babanın a. koyarım.” demiş. Bizimki de patlamış dudağıyla masumca bakıp “Babamın .mı yok ki!” diye cevap vermiş. Böyle olunca daha çok dövmüşler. Sonunda polisler dövmekten yorulmuş, bunu bir çuval gibi kenara bırakmışlar. Sonra bakmışlar ki bu işte bir gariplik var. Adamın hali hal değil. Herhalde meczup falan deyip insafa gelmişler; ağzını yüzünü temizleyip karakolun karşısındaki tavuk dönerciden çift lavaşlı dürümle açık ayran söyleyip bunu yolcu etmişler. Sonra bunu, pazarlama işi yaptığı şirketten de çıkarmışlar. Çünkü artık insanlarla anlaşamıyormuş. İnsanlar onu, o da insanları anlamıyormuş. Sonunda abisi tutmuş, bunu bir psikiyatra götürmüş. Doktor yaptığı testlerle adamın algısının bir çocuk düzeyinde olduğunu, soyut ve mecaz anlam yeteneğininse olmadığını saptamış. Sonra geçmişini sorgulamış ve kazadan önce adamın böyle olmadığını anlamış. Ardından sıkı bir literatür taraması… Böyle bir vaka yok! Doktor ellerini ovuşturmuş. Uluslararası iyi bir dergide birinci isim yayın kesin! Tabi bu hastalığa bir de isim gerek. Düşünmüş, düşünmüş ve sonunda bulmuş doktor: Dimissium Mecazis. Doktor adamın çocukluğuna inmenin, hastalığın kökenini anlamada faydalı olacağını düşünmüş. Bingo! Adam hakikaten kötü bir çocukluk geçirmiş. Daha doğrusu çocukluğunu yaşayamamış. Alkolik bir baba ve babaya bağımlı bir anne. Üç kardeşin büyüğü olarak küçük yaşta çalışmak ve bir nevi kardeşlerine babalık yapmak zorunda kalmış. Doktorun tezi şu olmuş bu durumda: Kafa travması sonunda hasta, aktive olan bazı nörokimyasal yolaklar neticesinde yaşayamadığı çocukluğuna dönmüş. Bir nevi kaçış. Böylece soyut ve mecaz anlam yeteneğini kaybetmiş. Tıpkı çocuklarda olduğu gibi, bu yeteneklerin zamanla gelişeceğini de çalışmasının sonuna eklemiş. Adamı bir anaokuluna görevli olarak yerleştirmişler. Çok iyi anlaşıyormuş çocuklarla. Dün oradaydım. Mutluydu. Röportaj yaptım kendisiyle. Teneffüsteyken bir çocuk yaklaştı yanımıza. Biraz sohbet ettik. Fırlamanın teki. Çocuk yanımızdan ayrılırken “Keskin bir zekâsı var keratanın.” dedim. “Evet, zehir gibi.” diye cevap verdi bizimkisi. Farkında değil ama büyümeye başlamış gibi. Güzel oldu söyleşi. Sanırsam birkaç güne kalmaz yayımlanır... Bu arada düşünüyorum da, mecaz neden doğmuştur? Bir defa gerçek değildir, ama yalan da değil. Acaba gerçekten uzaklaşma ihtiyacı mı doğurmuştur mecazı, yoksa yalan söyleme meyli mi? Belki her ikisi de birden. Ya da insanların tatminsizliğinin bir yansımasıdır mecaz. Elindeki kelimelerle yetinmeyip onlara yeni anlamlar yüklemek. Çocuklar mecaz bilmez ve insanlar çocuklarla da pekâlâ anlaşabilirler. Mecaz olmasaydı, bence bu durumdan en çok şair ve yazarlar etkilenirdi. Mesela şöyle bir cümle kuramazlardı: Hoyrat baharım iğdiş edilmişti; esrik gönlümün kavrulmuş topraklarına su olup akan ahu gözlü yârim çatlaklarımdan sızıp karanlık dehlizlerimde bir vapur sireni gibi çığlık çığlığa kaybolurken, umarsız ve çorak ruhumda tek bir çiçek bile boy vermiş değildi. Bu cümleden sonra düşünüyorum da, belki de mecaz hiç olmamalıydı... *** İşte sonunda doğdu öykümüz, şimdi yazı defterimin kucağında. Her şeyi tastamam; elleri, ayakları, yüzü ve diğer azaları… Dikkatlice bakıyorum ona; başka öykülere pek benzemiyor ya, yine de güzel bir çocuk ama. Bana da benzemiyor gibi, yoksa benden değil mi? Bak şimdi, kafam karıştı gibi. Ama yazı defterim de o kadar masum bakıyor ki. Neyse, sonra düşünürüm bunları. Şimdi öykümüze bir isim bulma zamanı. Belki büyütürüz onu. Ya da bırakalım da hep böyle çocuk kalsın...

  • Çocuklarınıza bırakacağınız en büyük servet mücadele ruhudur

    Rüzgârı Dizginleyen Çocuk geçim sıkıntısı, kıtlık ve salgın hastalık gibi hayatın zorlu koşullarıyla mücadele ederek bunları geride bırakmayı başaran "dâhi" bir çocuğun olağanüstü hikâyesi… Denersem yapabilirim, düşüncesiyle yola çıktığımda henüz 14 yaşındaydım. Yaşadığımız bölgedeki kıtlık artık dayanılmaz olmuştu ve etrafımdaki insanlar teker teker ölüyordu. Buna bir son vermeli, en azından denemeliydim. Çevremdeki insanların, hatta ailemin bile bana deli gözüyle bakmasını hiç umursamadan sadece amacıma odaklandım. Ve başardım da! Rüzgârı Dizginleyen Çocuk geçim sıkıntısı, kıtlık ve salgın hastalık gibi hayatın zorlu koşullarıyla mücadele ederek bunları geride bırakmayı başaran "dâhi" bir çocuğun olağanüstü hikâyesi… "Bu kitabı okuyun ve çocuklarınıza okutun. Onlara bırakacağınız en büyük servet mücadele ruhudur." Malavi'den William Kamkwamba, doğuştan bir mucittir. 14 yaşındayken, bir kütüphanenin Enerjiyi Kullanma adlı kitabında bulduğu kaba planlar üzerinde çalışarak ve bunları kendi ihtiyaçlarına göre değiştirerek yedek parça ve hurdalardan elektrik üreten bir yel değirmeni yaptı. Yaptığı yel değirmeni, ailesinin evinde dört ışık ve iki radyoya güç sağlıyor. TEDGlobal Konferans Direktörü Emeka Okafor, Mike McKay'in Hactivate blogunda (hikayeyi yerel bir Malawi gazetesinden alan) Kamkwamba hakkında okuduktan sonra, Wimbe'deki Masitala Köyü'ndeki evinde onu takip etmek için birkaç hafta harcadı ve onu TEDGlobal'e katılmaya davet etti. Sahnede Kamkwamba icadı hakkında konuştu ve hayallerini paylaştı: Tüm köyünün sulanmasına yardımcı olacak daha büyük bir yel değirmeni inşa etmek ve okula geri dönmek. Kamkwamba'nın dokunaklı konuşmasının ardından, ona ve umut verici çalışmasına büyük bir destek geldi. TED topluluğu üyeleri, onun güç sistemini (güneş enerjisini birleştirerek) geliştirmesine ve eğitimini okul ve mentorluk yoluyla ilerletmesine yardımcı olmak için bir araya geldi. Müteakip projeler arasında temiz su, sıtmayı önleme, güneş enerjisi ve aile birleşimindeki altı ev için aydınlatma; temiz su için güneş enerjili pompalı bir derin su kuyusu; ve damla sulama sistemi Kamkwamba okula geri döndü ve şu anda Johannesburg, Güney Afrika dışında yeni bir pan-Afrika hazırlık okulu olan Afrika Liderlik Akademisi'ne devam ediyor. RÜZGÂRI DİZGİNLEYEN ÇOCUK William Kamkwamba Martı Yayınları, 2021 Çeviri: Selim Yeniçeri 384 s.

  • Dostluğa Uzanan Sihirli Bir Yol: Yıldızlı Saat

    Gülçin Aras, Francesca Gibbons'ın ilk romanı Yıldızlı Saat: Gölge Güvesi üzerine yazdı: Roman, kötülerin pusuya yattığı ve sihrin her zaman bir köşede olduğu aksiyon dolu bir macera. Gülçin Aras Gümüşi gri tüylü bir güvenin kanatlarına takılıp büyülü, yepyeni bir dünyaya gitmeye hazır mısınız? Gerçeklerden kaçıp masalsı bir evrene sığınmak isteyen yetişkinler ve heyecan dolu bir serüvene ortak olmak isteyen genç okurlar: Maceraperest kardeşler Imogen ve Marie sizleri fantastik bir krallığa götürüyor. Francesca Gibbons'ın ilk romanı Yıldızlı Saat: Gölge Güvesi gerilim dolu serüveni başlatan üçlemenin ilki. Chris Riddell tarafından çarpıcı bir şekilde resmedilen bu yolculuk yazarın betimleyici metinleriyle destekleniyor. Son derece iyi kurgulanmış, neredeyse sayfalardan fırlayacak karakterler çok katmanlı hikâye ile birleşerek gerilim ve gizemi artırıyor. Kitap üçüncü tekil kişinin ağzından aktarılıyor. Yaroslav Şehri'nin çalkantılı geçmişi hakkındaki detaylara inerken ana karakterler bir andan diğerine neler yaşanacağını tahmin edemiyor. Okur da öyle. Kitap, heyecan dolu tempolu bölümleri ve kısa geçişleri ile okuma deneyimini eğlenceli kılıyor. Yıldızlı Saat: Gölge Güvesi, kötülerin pusuya yattığı ve sihrin her zaman bir köşede olduğu aksiyon dolu bir maceraya dönüşüyor. Kitap, deniz sülüğü kostümlü Marie ile şövalye kostümlü Imogen arasında geçen tartışma ile açılıyor. Imogen ve Marie okura çok tanıdık geliyor. Onları somut ve gerçek hissettiren şey iki kardeş arasındaki hem gergin hem de sevgi dolu ilişkinin tasviri. Kardeşlerin evinde başlayan bu macera Haberdash Bahçeleri’nde devam ediyor. Imogen ilgi çekici 'Gölge Güvesi'ni takip etmeye karar veriyor ve destansı, fantastik bir dünyaya giriyor. Dev bir ağacın gövdesindeki kapı aralanıyor ve kardeşler Yaroslav Krallığı'na adım atıyor. Sırların derinliklerde kaynadığı bu sürükleyici hikâyede macera ruhlu iki kız kardeşi; şımarık prens, dans eden ayı ve gökyüzündeki yıldızların yanı sıra cesaretlerimi, dostluklarını test eden zorlu bir yolculuk bekliyor. Kafatasları ve iskeletler ile bezenmiş evlerle karşı karşıya kalan Imogen ve Marie, Miroslav adında bir prens eşliğinde eve dönmek için arayışa giriyor. Ancak öncesinde yapmaları gereken çok daha büyük bir görev var. İnsani hırslar yüzünden Klenot Dağı'nın kalbinin çalınmasıyla ormanların ölümüne, krallığın çöküşüne sebep olan gidişata dur demek! “Dağın kalbi ait olduğu yerde olduğunda,” diye devam etti Lofkinye, “buradaki her şey güzelleşir. Ormanlar yaşamla, nehirler balıkla ve gökyüzü kuşlarla dolar. Ancak yerinde olmadığında... İşte o zaman Žal yaşanır. Klenot Dağı’nın kalbinin nereye ait olduğunu düşünüyorsunuz?” “Dağın içine?” diye sordu Marie. “Doğru,” dedi Lofkinye. Imogen, Marie ve Miroslav yaşadıkları olaylarla birlikte kendi benliklerini keşfediyor, olaylara bakış açılarını değiştiren önemli dersler ediniyor. İki kız kardeş için büyülü olan fiziksel yolculuk daha derin içsel bir yolculuğa dönüşüyor. Gibbons genellikle okuyucuyu iyi ya da kötü olmanın karmaşıklığı üzerinde düşünmeye davet ediyor. Kötü iyi olabilir, iyi de yanlış kararlar verebilir. Dinozor Genç etiketi ile kitaplıklarda yerini alan Yıldızlı Saat: Gölge Güvesi’nde çocukların geliştiklerini ve çok daha sevimli karakterler haline geldiklerini görüyoruz. Başarılı olmalarını ve mutluluğu bulmalarını istiyoruz. Tadı damakta kalan bu kitabın devamını heyecanla bekliyoruz! YILDIZLI SAAT: GÖLGE GÜVESİ Francesca Gibbons Dinozor Genç, 2021 Çeviri: Nisan İğdem 494 s.

bottom of page