top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5405 sonuç bulundu

  • Nasıl iyi bir varlık olunur?

    Doğa bilimci Sy Montgomery, Nasıl İyi Bir Varlık Olunur? isimli kitabında, 13 hayvanın ona öteki olmak, sevgi ve insanlığımızın kalbi hakkında öğrettiklerini Rebecca Green'in illüstrasyonları ile anlatıyor. “Dünyamız, onun etrafındaki ve içindeki tüm dünyalar, bizim kavrayamayacağımız bir pırıltının tonlarıyla parlıyor ve bu hayal edebileceğimizin ötesinde çok daha canlı, çok daha kutsal bir dünya.” Filozof Martha Nussbaum, "İyi bir insan olmak, dünyaya karşı bir tür açıklığa ve kendi kontrolünüz dışındaki belirsiz şeylere güvenme yeteneğine sahip olmaktır." diye gözlemlemiştir. Yani ona göre iyi bir insan olmanın temeli, kendimizden başka olana açık yürekli bir merakla bakmaya istekli olmaktır. Bu rahatsız edici, kavranması ve ilişki kurması zor ve ilk başta sevmesi kolay olmayan bir durumdur. Çünkü anlamadığımızı sevemeyiz. Lucille Clifton’ın sevgili şiiri “Yeşilleri Kesmek”in (Cutting Greens) kalbinde de bu farkındalık ortaya çıkar: Her yerdeki canlı şeylerin arasındaki bağın tanınması, aralarındaki geniş ve mucizevi dünyanın sadece küçük bir parçası olmamız ve kendimizin daha iyi bir versiyonu olabilmek için ondan çok şey öğrenebileceğimiz. Zamanımızın en şiirsel bilim yazarlarından biri olan doğa bilimci ve yazar Sy Montgomery’nin, ressam Rebecca Green tarafından resmedilen otobiyografik macerası Nasıl İyi Bir Varlık Olunur? da araştırdığı şey budur. Kitap, insanlığımızın vahşi doğasına atıfta bulunur. Bilim dünyasının ve Ezop'un mirasının, "başka bir türe ait birini tanımanın ruhunuzu şaşırtıcı şekillerde genişletebileceği" şeklindeki temel gerçeğini ortaya çıkarmak için bizleri varoluşsal bir yolculuğa çıkarır. Çarpan balıklarıyla yüzmek, emu dışkılarında ökseotu tohumları toplamak ve dev ahtapotlarla bir araya gelmek gibi alışılmadık ve tutku dolu hayatına geri dönüp bakan Montgomery; bir emudan liderlik hakkında, bir erminden vahşilik ve affetme hakkında ve Thurber isimli tek gözü görmeyen bir köpeğin (bir gözü doğuştan kör) kusurlu olmasına rağmen bütünlük duygusuyla yaşaması hakkında öğrendiklerini anlatır. Tüm bunlar bir kalbin huşu ile genişlemesine giden yoldaki değerli anlatılardır. “Orada emular (bir tür devekuşu) vardı. Yaklaşık 180 cm uzunluğunda ve 35 kilo ağırlığında bu uçamayan kuşlar, dünyanın öbür ucundaki bu sıra dışı kıtanın bir sembolü olarak Avustralya’nın arması üzerinde kangurunun yanında duruyor. Bir emu, adeta içine atılmış küçük bir dinozorla birlikte, yarı kuş ve yarı memeli gibi görünüyor. Kahverengi tüyleri, yuvarlak gövdesinden saç gibi sarkıyor. Uzun siyah boynu, bir periskop gibi vücudundan yukarı doğru çıkıyor ve kaz gibi bir gaga ile sona eriyor. Kanatlar güdük ve akla sonradan gelen komik bir düşünce gibi vücuttan dışarı çıkıyor. Ancak güçlü emu, geriye doğru bükülebilen bacaklarıyla saatte 65 kilometre hızla koşabiliyor, bir çit telini gagasıyla kesebiliyor ve tek bir tekmesiyle bir insanın boynunu kırabilir. Onları gördüğümde başımın tepesinden omurgama doğru bir şok dalgası yayıldı. Daha önce bir vahşi hayvana hiç bu kadar yakın olmamıştım; hele ki yabancı bir kıtadayken! Gözlerim korku hissedemeyecek kadar kamaşmıştı. Uzun, pullu bacaklarını kaldırıp dev dinozor ayak parmaklarını katlarken onların zarafeti, gücü ve tuhaflığı karşısında donup kaldım ve gözlerimi yeniden yere indirdim. Boyunlarını bale yapar gibi kıvırarak önümden geçtiler. Sonunda çalı gibi kahverengi tüyleri gözümün önünde yok olup gitti. Onlar gittikten sonra ruhumda bir farklılık hissettim. Tahmin edebileceğimden daha uzaktaki bir hayatın ilk bakışını yakaladığımı bilmiyordum. O zaman bunu bilemezdim ama bu tuhaf dev kuşlar bana Molly’nin verdiği ilhamı vereceklerdi ve bu ilk cesaret gösterisinin karşılığını milyonlarca kat fazlasıyla alacaktım: Sevdiğim her şeyi geride bırakacaktım.” Bu ruhsal değişim, daha derin bir cesareti tetikledi. Bizden anlaşılmaz derecede farklı başka bir yaratığa bakmak ve onu korku, önyargı ya da yansıtma olmadan görmek: Evrimin ihtişamı ve bizi yaratan aynı güçlere duyulan derin bir sevgi. Sy Montgomery’nin yapıtı, insanları içinde yaşadıkları gezegeni keşfetmeye davet eden gerçek bir serüven. Sy Montgomery, yetişkinler kadar çocuklar için de yazan bir doğa bilimci, yazar ve senaristtir. 2015 Ulusal Kitap Dışı Kurmaca Ödülü için finalist olan ve The New York Times En Çok Satanlar listesinde yer alan, Ahtapotun Ruhu: Bilinç Mucizesine Şaşırtıcı Bir Keşif dahil olmak üzere 28 kitabın yazarıdır. NASIL İYİ BİR VARLIK OLUNUR? Sy Montgomery Sander Yayınları, 2020 Çeviri: Defne Yazıcıoğlu 168 s.

  • Efsanevi bir şirket olmak için 14 temel prensip

    Steve Anderson ve Karen Anderson'ın Amazon CEO’su Bezos’un hissedarlara yazdığı mektupları analiz edilerek derledikleri Jeff Bezos: Amazon Hissedarlarına Mektuplar, Yeşim Öksüzoğlu'nun çevirisiyle Türkçede. Jeff Bezos: Amazon Hissedarlarına Mektuplar kitabı, Steve Anderson ve Karen Anderson tarafından, Amazon CEO’su Bezos’un hissedarlara yazdığı mektuplar analiz edilerek derlendi. Amazon’un efsanevi başarısına giden yoldaki prensiplerin, kolaylıkla kavranır ve her iş alanına veya kuruluşa uyarlanabilir bir dile çeviren kitap, 14 Büyüme Prensibi’yle iş dünyasında başarılı olmak isteyen herkese ışık tutuyor. Kitap, Jeff Bezos’un nasıl “başarılı başarısızlık” yaşadığından uzaya nasıl baktığına kadar birçok şey üzerine etkileyici hikâyeler de sunuyor. Jeff Bezos: Amazon Hissedarlarına Mektuplar’da, yıllardır iş ve teknoloji dünyasındaki eğilimleri araştıran Steve Anderson, Karen Anderson ile birlikte Bezos’un Amazon hissedarlarına yazdığı mektupları derinlemesine inceliyor. 14 Büyüme Prensibi’ni analiz eden ikili kitapta, mektuplarda açıkça görünen veya yüzeyin altında saklı olan kavramları gün yüzüne çıkararak, Amazon’un benzersiz tırmanışına nasıl yardım ettiklerini gösteriyor. Dünyanın en büyük şirketlerinden biri olan Amazon’un başarı sırlarını öğrenmek ister misiniz? En önemli adım risk almak… Ancak bunu kendi yararınıza nasıl kullanacağınızı bilmiyorsanız, “risk almak” maliyetli (hatta felaket) olabilir. Amazon CEO’su Jeff Bezos’un hissedarlara yazdığı; neden, ne zaman, nasıl risk aldığını ve başarıya ulaşma yollarını anlattığı yıllık inceleme mektuplarının analizi olan Jeff Bezos: Amazon Hissedarlarına Mektuplar’da; Amazon’da büyümenin kapısını açan anahtarın ne olduğunu öğreneceksiniz. Bezos’un son yirmi yıldır, her yıl yazdığı “Hissedar Mektupları” her işletme sahibine bir yol haritası olabilir. Bu mektuplar sayesinde onun gördüklerini görecek, düşündüklerini düşüneceksiniz ve sonra bunları daha önce aklınıza getirmediğiniz şekillerde –Bezos’un Amazon’u dünyanın en başarılı şirketlerinden biri yaptığı şekillerde– kendi işinize uygulayacaksınız. Jeff Bezos: Amazon Hissedarlarına Mektuplar, dünya çapında işlerin büyümesine yardımcı olacak ve Bezos’un yaptığı gibi dünyanın gelişmesine ve şekillenmesine katkı sağlayan fikir ve hizmetleri yaymaya devam edecek. Jeffrey Preston Bezos, dünya çapında faaliyet gösteren teknoloji şirketi Amazon’un kurucusu, CEO’su ve başkanı olarak bilinen Amerikalı internet girişimcisi, sanayici, medya sahibi ve yatırımcıdır. 2017 öncesi, Forbes servet endeksindeki listesindeki ilk yüz milyarderden olan Bezos, 2017 sonrası ise dünyanın en zengin kişisi oldu ve Temmuz 2018’de net serveti 150 milyar Amerikan dolarını geçti. Geliştirdiği bu girişimin başarı doğurmasıyla, Time tarafından 1999’da Yılın Kişisi seçildi. Blue Origin’in de kurucusu ve sahibi olan Bezos, 2013 yılında The Washington Post gazetesini satın alarak medya sektörüne de giriş yaptı. JEFF BEZOS: AMAZON HİSSEDARLARINA MEKTUPLAR Steve Anderson ve Karen Anderson Epsilon Yayınevi, 2021 Çeviri: Yeşim Öksüzoğlu 256 s.

  • Duvar Kitap dergisinin 183.sayısı çıktı

    Haftalık olarak çıkan Duvar Kitap dergisinin odağında son dönemlerin dikkat çeken kitapları var. Derginin bu sayısında; İlker Cihan Biner'in söyleşisi ve Altay Öktem, Ali Bulunmaz, Soner Sert, Müge Gülmez, Erdoğan Boz, Belma Fırat'ın yazıları yer almakta. "Olav H. Hauge’nin hayatı, hayatta tesadüflerin pek yeri olmadığının kanıtı bir anlamda. Bir bahçıvanı, tanınmış bir şair ve adından sıklıkla söz ettiren çevirmene dönüştüren şey, ne tesadüf ne mucize." Bir Bahçıvanın şair olarak portesi yazısıyla Altay Öktem... "Fırat Uran'ın metinlerinin yüzeylerinde ikili cinsiyet egemenliğinin dışın- da kalmış beden izlerini, melankolik imkansız- lıkları ya da yaşamla ilişkili çok çeşitli olasılık- lar bulunuyor. Yazarın 'Otobanda Kaybolanlar', 'Kara Köpek' adlı iki kitabı daha var. Bu yüzden onun dünyasını tek bir merkezde toplamak zor. " İlker Cihan Biner, Fırat Uran'ın kitabı 'Olamayanlar'ı konuştu. "Sinema tarihinde bir elin parmaklarını geç- mez, bu alanda devrimsel anlamda değişik- lik yapabilen yönetmenlerin sayısı... Griffith, Ayzenştayn, Vertov ya da Wachowski Kardeşler gibi isimlerle birlikte Godard’ın da ismi anılır çoğu zaman. Hatta belki de en başa onun ismi yazılır. Onun sineması, politik görüşü ve bu ko- nudaki mücadelesiyle birleştiğinde diğer isim- leri geride bırakır. Mesleğe başladığı yıllarda- ki yazıları, kariyeri boyunca yaptığı kışkırtıcı filmleri, broşür ve eylemleriyle o, sinemanın asi ve hiç büyümeyen öfkeli çocuğudur. " Soner Sert, Film yapımcısı Marcel Ophüls’le kamuya açık bir şekilde söyleşi yapan yönetmen Jean-Luc Godard’ın konuşmalarını içine alan 'Sinema Üzerine Konuşmalar' kitabı üzerine yazdı. "Kitap, psikanalitik kuram ve uygulama içerisinde ergenlik, aile ve anne- babalıkla ilgili konuları, sanatsal ilgi alanları olan mimari, sinema ve güzel sanatlardan faydalanarak anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde harmanlıyor. " Müge Gülmez, Talat Parman'ın yayımlanan 'Psikanalitik Denemeler ' kitabını üzerine yazdı. "Bugün hepimizi etkileyen ve “Hakikat-son- rası bir çağda nasıl yaşayabiliriz?” sorusuyla şekillenen bir tartışmanın içindeyiz. Meselenin derinine inince daha çetrefilli bir soruyla ya da ikilemle yüzleşiyoruz: Acaba hakikat-sonrası bir çağda mı, yoksa hakikatlerin eğilip bükül- düğü bir zamanda mı yaşıyoruz?" Manipülasyonla kotarılan politik zorbalık başlıklı yazısı ile Ali Bulunmaz, Peter Pomerantsev'in 'Bu Propaganda Değil' kitabını irdeliyor. "Kitabın adı aslında içeriğini birçok açıdan an- latıyor. Marx’ın 1867’de yayımladığı 'Kapital'in içeriğini anlatan birçok kitaptan farklı olarak Fuchs burada 'Kapital Cilt 1'i medya ve iletişim çalışmaları perspektifinden inceliyor ve bu alan- da yaptığı analizleri yoğunlaştırıyor. Fuchs’un buradaki temel derdi “Medya, enformasyon ve iletişim alanlarında siyasal iktisat açısından bir eleştiri yapılacaksa 'Kapital' nasıl kullanılabi- lir?” sorusuna cevap aramak." Christian Fuchs'un son kitabı 'Enformasyon Çağında Marx Okumak: Kapital Cilt 1 Üzerine Bir Medya ve İletişim Çalışması' üzerine Erdoğan Boz yazdı. “Yazının çağrısına her gidiş bir yanıyla kendi içini duymakla mümkün; başka bir deyişle sesi bilmekle mümkün. İyi bir metin yalnızca kendi baskın sesini duyurmaz okuru- na onun kendisini de işitmesi, bulup çıkarması, ses sese bir karşılık oluşabilmesi için olanaklar, boşluklar sunar. O nedenle tüm okumalar bir açıklığa doğrudur.” 'Açıklığa Doğru' bir okuma deneyimi başlıklı yazısı ile Belma Fırat, Asuman Susam'ın 'Açıklığa Doğru' kitabı üzerine bir okuma yapıyor.

  • Y kuşağının büyüme hikâyesi

    Deniz Poyraz, Dünya Unutana Kalır’da Y kuşağının büyüme hikâyesini, Trakya’nın otantik atmosferi içinden anlatıyor. “İşçi servisi durağa yanaştı mı sokağın hareketi, evlerin beton duvarları arasına çekilir. O kedersiz curcuna, akşam haberlerinin sevimsiz iklimi altında kaybolup gider. Dip dibe apartmanların aynı boşluğa bakan mutfaklarında yemek kokuları birbirine karışır. Kokuya kediler, kuşlar üşüşür. Her daireyi çekip çeviren aynı fabrikanın maaşı olduğundan, mutfak masasına aşağı yukarı aynı çorba konur, farklı tencerelerde hep aynı yemekler pişer. Hal böyleyken kaygılar, öfkeler, sevinçler de birbiriyle benzeşir.” 1990’ların sonları, 2000’lerin başları. Geçmiş, yorgun ve ümitsiz. Gelecek ise belirsiz… Mark almış başını gidiyor, seçimlerle birlikte ülke yeni bir döneme giriyor, kimilerinin zenginlikten başı dönüyor, kimilerinin cebi para görmüyor, Erovizyon’da tarih yazılıyor, teknolojinin hızına yetişilemiyor, Van Gölü Canavarı’ndan da beter yeni canavarlar türüyor… Deniz Poyraz, Dünya Unutana Kalır’da Y kuşağının büyüme hikâyesini, Trakya’nın otantik atmosferi içinden anlatıyor… Yazar, 1991’de Lüleburgaz’da doğdu. Lise öğrenimini Lüleburgaz Anadolu Lisesi’nde tamamladı. Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki mühendislik eğitimini yarıda bırakarak Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’ne kaydoldu. Mezun olduktan sonra Marmara Üniversitesi’nde Yayıncılık Yönetimi alanında yüksek lisans yaptı. Eleştiri, makale ve röportaj türündeki çalışmaları çeşitli dergilerde, gazetelerde ve internet sitelerinde yer aldı. İlk kitabı Emine’nin Yanında Konuşulmayacak Şeyler İletişim Yayınları etiketiyle yayımlandı (2018). Kitap, Fikir Kulüpleri Federasyonu tarafından düzenlenen Umut Ödülleri’nde, “Yılın Umut Veren Edebiyat Ödülü”ne değer görüldü (2020). DÜNYA UNUTANA KALIR Deniz Poyraz İletişim Yayınları, 2021 140 s.

  • Murakami Nobel'i neden alamıyor?

    Murakami'nin Nobel aşkına kavuşması başka bir sonbahara kaldı gibi görünüyor. "Murakamiseverler" yine nefeslerini tutup beklediler ve sonuç yine hüsran oldu. Japon yazar Haruki Murakami'nin hayranlarının yıllardır süregelen beklentisi, geçtiğimiz Perşembe günü İsveç Akademisi'nin bu yılki Nobel Edebiyat Ödülü'nü Tanzanya doğumlu romancı Abdulrazak Gurnah'a vermesiyle yine karşılık bulmadı. Bu prestijli edebiyat ödülü için Murakami’nin adı, ilk olarak önde gelen bahis sitesi Ladbrokes'un yüksek bir oran verdiği ve diğer isimler arasında öne çıktığı 2007 yılında telaffuz edilmeye başlanmıştı. Yazar o zamandan beri, Nobel tahminleri listelerinin demirbaşı haline geldi, hayranlarının gitgide artan beklentileriyle birlikte her yıl Nobel ödülünü alma olasılığına dair çılgın spekülasyonlar da arttı. Perşembe günü açıklanan ödülden bir gün önce Murakami, Ladbrokes’taki 1’e 10 bahis oranıyla listede ikinci sıradaydı ve bu sırayı 1985 tarihli distopik romanı The Handmaid's Tale ile tanınan ünlü Kanadalı yazar Margaret Atwood ile paylaşıyordu. Ama akademi bir kez daha farklı bir yöne gitti ve şu tartışmayı yeniden alevlendirdi: Nobel edebiyat ödülü neden ünlü yazar için bu kadar zor? Eleştirmenler, birkaç yıldır olduğu gibi yine, başta çalışmalarında siyasi ifadelerin eksikliği olmak üzere, bir dizi olası neden gösterdi. Son yıllarda, İsveç Akademisi'nin eserlerinin politik yönü övgüye değer olan yazarlara yöneldiği, ezilenlere ışık tutan ve baskıcı yönetimlerle savaşan ya da güncel sosyal meseleleri doğrudan ele alan yazarları tercih ettiği söyleniyor. Bu yıl ödülü kazanan Abdulrazak Gurnah’ın eserlerinin temelinde de bu unsurlar yatıyor. Yapıtlarında sömürgecilik ve mülteci deneyiminin travmasına odaklanan Gurnah, bu ödüle "kültürler ve kıtalar arasındaki uçurumda sömürgeciliğin etkilerine ve mültecinin kaderine taviz vermeden ve şefkatli bir şekilde nüfuz edebilmesi" nedeniyle layık görüldü. Ayrıca romanlarının "basmakalıp betimlemelerden uzak durarak dünyanın diğer bölgelerindeki pek çok kişinin aşina olmadığı, farklı kültürleri barındıran Doğu Afrika'ya bakışımızı genişlettiğini" de yapılan açıklamada belirtildi. 2015 yılında Belaruslu yazar Svetlana Alexievich, "çok sesli yazılarıyla, çağımızın acı ve cesaret anıtı" olduğu için onurlandırıldı. Röportaj tarzındaki eseri Afganistan'daki 10 yıllık Sovyet savaşından Çernobil nükleer felaketine kadar uzanan bir zaman dilimini kapsıyordu. 2014'te ödüle layık görülen Fransız yazar Patrick Modiano ise, "kendine has hafıza tekniği ile, İşgal yıllarında yaşanan en akıl almaz insan hikayelerini aktardığı ve dönemin dünyasını ortaya çıkardığı” için onurlandırıldı. Gifu Kadın Üniversitesi'nde uzun süredir Murakami eğitimi alan Japon edebiyat profesörü Koichiro Sukegawa komitenin kararlarını şöyle değerlendiriyor: "Ödül için düşünülen yazarlar, bambaşka dillerden ve bambaşka kültürel geçmişlerden geliyorlar; günün sonunda fark yaratan şey, eserlerinin yankı uyandıran bir siyasi anlam içerip içermediği oluyor." Bunun, Atwood ve Kenyalı yazar Ngugi Wa Thiong'o -Nobel'in bir başka çok yıllık favorisi- gibi yazarlara Murakami'ye karşı rekabet avantajı sağladığını da ekliyor: Atwood genellikle feminizmle ilişkilendirilirken, Ngugi 1970'lerde o sırada statükoya tehdit oluşturduğu düşünülen bir düzen karşıtı oyunu kaleme aldıktan sonra hapse atılmıştı. Sukegawa, "Ancak Murakami'nin eserlerinde bu tür unsurlar pek fazla yok," diyerek, Murakami'nin son ticari işbirliğiyle birlikte İsveç Akademisine siyaseten sorumlu bir tavırdan uzaklaştığı izlenimini verebileceğini belirtiyor. Murakami Mart ayında, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki kamplarda zorla çalıştırılan Uygurların ürettiği pamukları kullandığı için tepki gören Japon perakende devi Uniqlo ile işbirliği yaptı. Uniqlo'nun ana şirketi olan Fast Retailing, ürünlerinin herhangi bir insan hakları ihlaliyle bağlantılı olduğunu reddetti. Murakami, daha önceleri de romanlarındaki kadın ve cinsiyet tasvirleri sebebiyle eleştirilere maruz kaldı. Örneğin, 2009'da yayımlana üç ciltlik romanı 1Q84'te bir erkek kahramanı ve reşit olmayan bir kızı içeren seks sahnelerini canlı tasvirleri, bazı eleştirmenler tarafından İsveç Akademisi için potansiyel bir kırmızı bayrak olarak gösteriliyor. Sukegawa, "Reşit olmayan bir kızın cinsel objeye dönüştürülmesi ve vücudunun şehvetliliğinin ayrıntılı betimlemeleri, günümüzün edebi bağlamı için sorunlu olarak kabul edilebilir," diyor. Üçlemede yer alan "yeni yapılmış bir kulak ve yeni yapılmış bir vajina birbirine oldukça benzer" cümlesi, romancının İngiliz edebiyat dergisi Literary Review'un her yıl “cinselliğin kötü tasvir edildiği” bir romanı ortaya çıkarmak için düzenlediği Edebiyatta Kötü Seks Ödülü'ne aday gösterilmesine neden oldu. Murakami'nin eserlerinde, Batılı tüketim kültürüne dair bir tutku da hissedilir. Romanlarındaki kahramanlar genellikle şık hayatlar yaşarlar, Batı müziği dinlerler, havalı giysiler giyerler, makarna ve sandviç yerler. Sukegawa, dünyadaki entelijansiyanın bu piyasavari örneklere şüpheyle bakma eğiliminde olduğunu, ancak Murakami'nin bundan uzaklaşmak yerine, Asyalı okuyucuların ona hayranlığını körükleyen benzeri eserleri aktif olarak kaleme aldığını söylüyor. Sukegawa, "Murakami, bu şeyleri tüketebilmenin birinin sosyal statüsünün kanıtı olarak görüldüğü bir çağda çıkış yaptı ve o bu öncülde başarılı oldu," diyor. “Ama o dönem geçiyor. … Bence kariyeri şu anda bir yol ayrımında, çünkü yeni bir şey denemediği sürece Nobel kazanma şansı zayıf kalacak.”

  • Mülksüzler mini dizi oluyor

    Ursula Le Guin'in 1974'te yayımlanan Mülksüzler romanı mini diziye dönüştürülüyor. Dizinin çıkış tarihi, kimlerin oynayacağı, yapımcısı henüz belli değil. 1212 Entertainment ve Anonymous Content işbirliğiyle Ursula Le Guin'in efsanevi romanı Mülksüzler, diziye dönüştürülüyor. Orijinal adı The Dispossessed olan roman, bir mini dizi olarak karşımıza çıkacak. Mülksüzler 1974 yılında yayımlanmış, Hugo ve Nebula ödüllerine layık görülmüştü. Mülksüzler, yüzyıllarca süren korku ve güvensizlikle bölünmüş olan Anarres ve Urras'ın ikiz gezegenlerinin hikâyesini anlatıyor. Anarres'teki ütopik koloni, savaşan ulusların, büyük yoksulluğun ve muazzam zenginliğin uygarlığı olan ana gezegeni Urras'tan uzun süredir izole edilmiştir. Anarres'te, parlak bir fizikçi, zaman ve mesafe sınırlamalarının üstesinden gelen ve uzayın kavranışını değiştiren bir teori geliştirir. Bu teori, bu iki dünyayı ve onların daha geniş evrendeki yerini kökten değiştirme potansiyeline sahiptir, ancak bunu kanıtlamak için Urras'a seyahat etmeli ve iki medeniyeti nesiller boyu birbirinden ayıran duvarları yıkmaya çalışmalıdır. 1212'den Joshua Long ve Roberto Grande, "Ursula K. Le Guin'in Mülksüzler'inin tüm diğer çalışmalarının ötesinde, şimdiki zamanla içsel bir bağlantısı var ve şu anda yaşadığımız dünyayla çok doğru bir şekilde eşleşiyor. Çok az bilimkurgu eseri bu kadar büyük bir etkiye ulaşabilmiştir ve bu şaheseri yeni bir ortama uyarlama görevinde bize güvenildiği için gurur duyuyoruz," açıklamasını yaptılar. Şu anda projenin yazarlığını kimin yürüteceği belli değil. Anonymous Content'in kreatif direktörü David Levine, Long ve Grande ile birlikte 1212 için AC Studios projesini denetleyecek. LeGuin'in oğlu Theo Downes-Le Guin’in de geliştirme sürecine katılacağı belirtildi. Levine; "Mülksüzler, toplumumuzdaki mevcut bölünmeyi mükemmel yansıtan bir çalışmadır ve bize suçlama, küçümseme ve yargılama olmaksızın, aynı anda hem kaçış hem de düşündürücü olan bir uzlaşma yolu sunabilir,” dedi. Downes-Le Guin ise, "Yayımlanmasından yaklaşık yarım yüzyıl sonra, Mülksüzler, kendimizi resmettiğimiz köşeyi nasıl yeniden ele alabileceğimize dair yerinde öneriler sunmaya devam ediyor. Annemin sözlerinin ve fikirlerinin her zamankinden daha geniş bir kitleye ulaşmasına yardımcı olmak için 1212 Entertainment ve Anonymous Content ile işbirliği yapmaktan mutluluk duyuyorum," açıklamasını yaptı. MÜLKSÜZLER Ursula K. Le Guin Metis Kitap, 1990 Çeviri: Levent Mollamustafaoğlu Yayın Yönetmeni: Bülent Somay 344 s.

  • Yabani Dergi'nin Ekim sayısı çıktı

    Yabani Dergi Ekim ayında Polisiye Özel Sayısı ile karşımızda. Yabani Dergi, çizgi romanı görsel ve yazınsal bir sanat biçimi olarak ele alan, hikâye anlatımında metafor ve alegoriler kullanmayı tercih eden farklı eserler üretiyor. Bu vizyon içerisinde üreten herkesin dahil olabileceği, kimsenin sabit köşelerinin olmadığı bir dergi hedefleyen Yabani Dergi, Türkiye’de oluşmaya başlayan yeni akım çizgi romancılığı ve hikâyeciliği biçimlendirmeyi ve yaymayı amaçlıyor. Yabani Dergi'nin ilk sayısı 2016 yılında çıktı, 2017 yılının Mart ayında 10 sayı yayınlandıktan sonra yayın hayatına son verdi. Derginin yayıncısı ve editörü Devrim Kunter tarafından 3 yıl sonra özel sayılar yayınlayarak geri döndü. Ekim 2021 sayısı da bir özel sayı; Polisiye Özel Sayısı. Bu sayıda Ahmet Ümit, Elçin Poyrazlar, Algan Sezgintüredi, Funda Menekşe yer alıyor.

  • Can Göknil çocukların gözünden hayata ve sanata bakıyor!

    Can Göknil, yazıp resimlediği Hatıraları Saklama Sandığı isimli kitabında, bir çocuğun çevresinde ve bugününde olan bitene, hayatına, ailesine dair sorularına eşlik ederken, sanatın yaşamdaki iyileştirici ve destekleyici gücüne dikkat çekiyor. ''Dedem bize taşındı. Ta Almanya'dan. Babam da ona bir sandık yaptı. Hatıraları saklama sandığıymış. Parlak kulpları var. İçi mis kokuyor. Kayın ağacındanmış. Dedem çok beğendi sandığını. Sağına soluna dokundukça yüzü gülüyor. Beni çağırdı, 'Gel kızım, valizleri açalım,' dedi. 'Ninenden kalanları 'hatıraları saklama sandığımıza' yerleştirelim.' İkimiz de öyle heyecanlıydık ki...'' Genç okurlar bu kitapla kahramanımız Abide'nin evinde, mahallesinde, okulunda ona eşlik ediyor. Bir yandan da sınıflarında Tülay Öğretmen'le gerçekleştirdikleri sanat etkinliğiyle, dünya sanat tarihinden altı büyük ressamla tanışıyor. "Bence annem en çok babamı seviyor. Çayı kendisi demlediğinde, babama vermeden önce azıcığını içiveriyor. 'Babanın çayı güzel olmuş mu diye tadına baktım,' diyor. Babam işten eve dönünce sarılıp öpüyor. 'Sevgilim gelmiş,' diyor. Gerçi annem babama yıllar önce âşık olmuş ama yine ben evin en kıymetlisiyim. En küçüğüyüm de ondan. Gün içinde annemle beraberim. Artık evden çalışıyor. Pandemide hasta olmayalım diye öyle çok uğraşıyor ki. Eve giren her şeyi siliyor, alkolle dezenfekte ediyor. Ödevlerime de yardım ediyor. Öyle tatlı ki benim annem…" Can Göknil, Robert Koleji'ni bitirdikten sonra ABD'ye gitti. 1968'de Knox College'dan mezun oldu. 1969'da The City College of The City University of New York'ta Resim Ana Sanat Dalı'nda yüksek lisans yaptı. Resim ve kitap illüstrasyonlarıyla tanındı. Çocuklar için yazdığı ilk resimli öykü kitabı Kirpi Masalı 1974 yılında, İstanbul'da yayımlandı. Londra'da Victoria Albert Müzesi'nde, San Marino'da Museo d'Arte Moderna'da, Tokyo'da Chihiro Müzesi'nde, New York'ta Schenectady Müzesi'nde, Bulgaristan'da Gabrovo Mizah Müzesi'nde ve Türkiye'de çeşitli koleksiyonlarda eserleri bulunuyor. Türkiye Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği'nin değerlendirmesiyle, 2010 yılı Hans Christian Andersen Ödülü ve 2015 yılı ALMA ödülü için aday gösterildi. Ayrıca Jenny Smelik Kiggenprijs (Hollanda, 1988), The Golden Baloon Award (New York, 1989) gibi uluslararası çocuk kitapları ödülleri kazanan Can Göknil'in ülkemizde kendi yazıp resimlediği 50'yi aşkın resimli çocuk kitabı yayımlandı. Yurtdışında da altı resimli kitabı İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Macarca, Almanca, Hollandaca, Surinamca ve Arapça dillerine çevrildi. Can Göknil kitaplarıyla ve resimleriyle uluslararası pek çok etkinlikte yer almaya devam ediyor. HATIRALARI SAKLAMA SANDIĞI Can Göknil Can Çocuk Yayınları, 2021 Tür: Öykü Yaş aralığı: 7, 8, 9 + 64 s.

  • Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk romanında şair ve şiir

    Akademisyen Bahanur Garan Gökşen, Geç Osmanlı Dönemi Romanlarında Şair ve Şiir isimli kitabında, Tanzimat romanı Cezmi’den Cumhuriyet’in ilk yılında yayımlanan Karanfil ve Yasemin’e, Ahmet Midhat Efendi’nin romanlarından Zâniyeler’e kadar çeşitli romanlardaki şairlerin izini sürüyor. Geç Osmanlı Dönemi Romanlarında Şair ve Şiir; “Şair kimdir?”, “Şairleri diğer sanatçılardan ayıran özellikler var mıdır?”, “Şiir nedir ve nasıl yazılır?” sorularını sorarak Türk romanında şairin ve şiirin edindiği yeri inceliyor. Akademisyen Bahanur Garan Gökşen’in araştırma eseri, şairlerin şiiri nasıl tanımladığını, Divan, Halk ve Batı şiirine yaklaşımlarını, dönemlerinin poetik meselelerini, şiirlerini paylaşma sancılarını ve narsisizmle mücadelelerini geniş çaplı bir incelemeyle okura sunuyor. Şair kimliğinin ve şiir sanatının Türk romanında edindiği yeri romantizm, melankoli, yaratıcılık gibi kavramlar çerçevesinde ele alan yazar, eserinde şiir türü üzerine dönemin ünlü tartışmalarına da yer vererek şiirin tanımı üzerine yapılan yorumlara da yer veriyor. “Şair figürünün yaradılışından gelen duygusal kişiliği romantizmin de etkisiyle melankoliye yaklaşmış, “devrin hastalığı” olarak nitelenen melankoli, Batı edebiyatı gibi Türk edebiyatını da etkisi altına almıştır” diyen Gökşen, şunları söylüyor: “İncelenen romanlarda tabiat bağlamında genellikle sonbahar mevsiminin seçilmesi de melankoli açısından önemlidir, zira melankolik şairin kendi ruh durumuyla özdeşleştirdiği mevsim sonbahardır. Buna karşılık genellikle olayların başladığı bahar mevsimi aşkın ve hayallerin mevsimi olarak nitelendirilmekte, bütün güzellikler bu mevsimde yaşanmaktadır. Melankoli çerçevesinde yer verilen bir diğer başlık da “Kaybedilen Cennet: Çocukluk”tur, çünkü çocukluğa özlem duyulması ve geçmiş güzel günlerin hasretle yâd edilmesi romantizm etkisindeki melankolik şairin kendini teselli etmek için başvurduğu bir yöntemdir.” Milli Kütüphane ve İstanbul Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde şaire ve şiire odaklanan roman araştırmalarından da faydalanarak oluşturulan kitap, “Romanın Şairi”, “Şairin Şiiri” ve “Şairin Yaratıcılığı” şeklinde üç ana bölümden oluşuyor. Çalışmanın birinci bölümünde romanlarda yer alan şair kahramanlar değerlendirilirken, ikinci bölümde şairin kimliğine ve şiirin tanımına odaklanılıyor. Üçüncü bölümde ise şairlerin şiirlerini yaratma aşamaları ele alınarak, özellikle bir eserin meyvelerinin tomurcuklandığı dönem olan “karşılaşma evresi” inceleniyor. Tanzimat dönemi romanlarından Cumhuriyet dönemi romanlarına kadar romantizm akımı çerçevesinde romandan romana değişiklik gösteren şair imajının ele alındığı Geç Osmanlı Dönemi Romanlarında Şair ve Şiir felsefe, psikoloji ve sosyoloji ekseninde dönemin sanatçılar üzerinde oluşturduğu ruh halini anlatan kapsamlı bir çalışma olarak dikkat çekiyor. Bahanur Garan Gökşen, 2010 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. Hacettepe Üniversitesi Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalında başladığı yüksek lisans programını 2013 yılında tamamladı. Aynı yıl Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalında başladığı doktora programını 2018 yılında bitirdi. Muallim Tevfik Fikret Özel Sayısı’nı tıpkıbasım ve çeviri yazı olarak hazırladı. Yine İlhan Tarus’un Kasabanın Ruhu adlı romanını ve Selçuk Baran’ın Türkân Hanım’ın Ölümü adlı tiyatro eseri ve hikâyesini yayına hazırladı. Erol Gökşen ile Nâbizade Nâzım’ın Mini Mini Mektepli ve Hanım Kızlara adlı eserini çeviri yazı ve tıpkıbasım olarak yayınladı. Cemal Süreya’nın 1968-1875 yıllarında Türk Dili dergisinde kalmış yazılarını Yabancı Yayınlar adıyla kitap olarak yayınladı. Murat Yalçın ile Bir Yalnız 100. Doğum Yılında İlhan Berk adlı sempozyum kitabının editörlüğünü yaptı. Varlık, Kitap-lık, Hürriyet Gösteri, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Turkish Studies, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi gibi dergilerde yazıları yayınlandı. 2018 yılından beri İstanbul Arel Üniversitesi’nde Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktadır. GEÇ OSMANLI DÖNEMİ ROMANLARINDA ŞAİR VE ŞİİR Bahanur Garan Gökşen VakıfBank Kültür Yayınları, 2021 Editörler: Mehmet Ata Arslan, Hikmet Akyüz 384 s.

  • Women’s Prize for Fiction 2021 (Kadınlar Kurgu Ödülü) kazananı Piranesi

    Susanna Clarke'ın Women's Prize for Fiction 2021'in sahibi Piranesi, Berna Kılınçer'in çevirisi ile Türkçede. Giovanni Battista Piranesi: Venedik doğumlu İtalyan mimar, ressam. Hayali hapishane gravürleriyle tanınır. İçinde yıldızların aydınlattığı sonsuz salonlar, merdivenler ve koridorlar barındıran, duvarlarını okyanus dalgalarının dövdüğü, suların kabarıp çekildiği bir Ev, bir Labirent. Burası Piranesi’nin Dünyası, kuşları, heykelleri, gelgitleriyle ürkütücü, olağanüstü bir Dünya. Bu Dünyayı 13 ölü ve tek dostu olan Öteki’yle paylaşıyor, günlerini Evi ve onun harikalarını keşfederek geçiriyor. Ta ki bir gün bildiği tek dünyayı tümden yıkmakla tehdit eden gizemli bir ziyaretçiyle karşılaşana kadar... Evin güzelliği ölçüsüz, şefkati sonsuzdur. Jonathan Strange ve Bay Norrell’in yazarı Susanna Clarke ilk romanının ardından uzun bir hastalık süreci geçirdi. Piranesi, Clarke’ın bu süreçte yazdığı ikinci romanı. "Benzersiz, kabul edilmiş roman kalıplarına meydan okuyan bir başarı.” –Bernardine Evaristo “Yalnızlığa dair zarif bir inceleme.” –The Guardian Susanna Mary Clarke, Britanyalı roman yazarı. Daha çok kendisine 2005 yılında En İyi Roman Hugo Ödülü’nü kazandıran ilk romanı Jonathan Strange ve Bay Norrell ile tanınan Clarke'ın bu romanın yanı sıra çeşitli dergilerde yayımlanmış hikâyeleri ve bu hikâyelerin derlediği bir kitabı bulunmaktadır. PİRANESİ Susanna Mary Clarke Alfa Yayınları, 2021 Çeviri: Berna Kılınçer 286 s.

  • Shakespeareyen bir sırrın etrafında örülmüş unutulmaz bir roman

    2021 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Abdulrazak Gurnah'ın romanı Kumdan Yürek'i Mehmet Deniz Öcal Türkçeye kazandırdı. Kumdan Yürek, 1960’ların Zanzibarı’ndan 1990’ların Londrası’na uzanan yürek parçalayıcı bir sürgün, göç ve ihanet hikâyesi. Anne-babasının geleneksel Zanzibar toplumunda ayrı olmalarına anlam veremeyen Salim, sır ve kâbus dolu bu dünyadan amcası Amir’in yardımıyla uzaklaşıp Londra’ya yerleşir. Ama Londra, umduğu gibi bir cennet olmaktan çok uzaktır. İngiltere’de yaşadıgı acı tecrübelerle olgunlaşan Salim bir yandan da ailesinin büyük ve karanlık sırrını merak etmeyi sürdürür. Zanzibar’ı ziyaretinde babasının ona açıkladığı aile sırrı Salim’i derin bir kedere sürükler. “Kumdan Yürek, sınıf, cinsiyet ve aşkın iktidar ilişkilerine bağımlılığını yürek burkucu bir şekilde gösteren bir şaheser.” Kamila Shamsie “Kumdan Yürek, hüzünle zarafetin muazzam bir karışımı.” Suzy Keay Abdulrazak Gurnah, 1948’de Doğu Afrika kıyısındaki Zanzibar’da doğdu. Anadili, Afrika’da seksen milyon kişinin konuştuğu Svahili’dir. İlköğrenimini İngiliz okullarında tamamladı, çocukluğunda gittiği Kuran kursunda Arapça öğrendi. Gençliğinde Zanzibar Ayaklanması’na (1964) ve sonrasında kurulan sosyalist rejimin çalkantılı yıllarına tanıklık etti. 1968’de İngiltere’ye gitti. Yükseköğrenimin Kent Üniversitesi’nde tamamladı. Doktora tezinde (1982) kolonyal söylemin Doğu Afrika, Karayip ve Hindistan edebiyatındaki izdüşümlerini analiz etti. Postkolonyal edebiyat alanında uzmanlaştı. Halihazırda Kent Üniversitesi’nde İngiliz edebiyatı profesörü. İlk romanı Memory of Departure’da (Ayrılışın Hatırası, 1987) Afrika’da geçen gençlik yıllarının ardından ülkeyi terk eden Hassan karakterinin hafızasında yer eden Afrika imgesini postkolonyal dönemin kimlik sorunları ışığında inceledi. İkinci romanı Pilgrim’s Way (Hac Yolu, 1988) başlığını Winchester’ı Canterbury’deki Thomas Beckett mabedine bağlayan yoldan alır. Daha iyi bir yaşam umuduyla İngiltere’ye gelen Tanzanyalı Davud, karşılaştığı göçmen karşıtı tutumlardan dolayı paranoyak bir benlik geliştirir ve çareyi Tanzanya’daki geçmişini tamamen silmekte arar. Dottie (1990), Dottie Badoara Fatma Balfour karakteri üzerinden benzer bir yabancılaşma sorununu tartışır. Fatma Balfour’un melez kimliği, ırk ve etnisite sorununun göçmen ve sürgün karakterler üzerindeki travmatik etkilerinin yakıcı bir simgesidir. Cennet’te (1994) Gurnah, Yakup’un oğlu Yusuf’un Kuran’da anlatılan hikâyesini 1900-1914 arası Doğu Afrika’ya uyarlar. Kolonyal söylemin Afrika’ya dair klişelerini kölelik, tarihin çarpıtılması, İslâmofobi gibi meseleler üstünden tartışırken Yusuf’un bireysel hikâyesi bir yandan kolonyalizmin bir yandan da despotizmin eleştirisine açılan ikili bir işlev görür. By the Sea (Deniz Kenarında, 2001), emperyal pedagojinin Afrika’nın yerli gelenekleriyle karşılaşmasının doğurduğu verimli paradoksları konu eder. Salih Ömer, Kuran eğitimi almaktan duyduğu geleneksel kıvanç ile kolonyal eğitimin kazandırdığı dünya bilgisi arasında bocalarken yeni Afrika’nın çelişkileri ete kemiğe bürünür. Son Hediye (2011), 1996’da yayımlanan Sessizliğe Hayranlık’la (2018) birlikte bir nehir roman anlatısıdır. Sessizliğe Hayranlık’ın isimsiz anlatıcısı ülkesini terk eden bir Zanzibarlı muhaliftir; Britanya’ya yerleşip evlendikten sonra öğretmenlik yapar. Hayatının en istikrarlı görünen döneminde bireysel tarihini yazmaya karar verdiğinde, hiç de istikrarlı olmayan, kayıp ve kırılgan bir bastırılmış benlikle yüzleşmek zorunda kalır. Son Hediye’de ise Gurnah, bu isimsiz anlatıcısının hikâyesini kültürel farklılıkları, belleğe kazınmış tarifsiz acıları kateden bir anlatıya kavuşturur. Gurnah’ın hakikat anlayışı, gerek kolonyal dönemin karamsar ve toptancı tasvirlerini gerekse anavatan-memleket şovenizmlerini reddeden sahici bir arayışa dayanır. Gurnah, romanları dışında, Salman Rushdie, Anthony Burgess, Joseph Conrad, Vidiadhar Surajprasad Naipaul, Zoe Vicomb gibi yazarlar üstüne edebiyat eleştirileri yazdı, kitaplar hazırladı. Gurnah 2021 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi oldu. KUMDAN YÜREK Abdulrazak Gurnah İletişim Yayınları, 2021 Çeviri: Mehmet Deniz Öcal 292 s.

  • Öykü: Yün Yatak

    “Karşı komşu Fidan’a ödünç vermiştim geri vermedi. Verdim diyor yok ben hatırlamıyorum, olacak şey mi koca yatak. Hatırası var o yatağın, çok canım sıkıldı bu işe.” Aylin Güney Gözlerini kağıt havlu ile hızlıca kurulayan Nedret Hanım, mutfağın penceresini açıp derin bir nefes aldı. “Soğandan, 70 yaşına gelsem de gözlerim yanıyor. Bak karşı evdeki Suna Hanım almış hemen kış menekşelerini ekmiş saksılara, ben de alayım artık kışlık çiçeklerimi, zamanı geldi.” Soğuk hava ile ürperdi, havalansın diye pencereyi aralık bırakıp, tencerede sararan soğanın üzerine pirinci ekledi. Diğer tencerede sıcak suda açılan yaprakları kontrol etti, masaya malzemeleri koydu. Minik ekranlı televizyonunda haberleri sunan spikere bakıp yüksek sesle - Aman sen de bi sus artık kafam şişti, dedi. Ocaktaki tencerelerin altını kapattı. Kumandayı eline aldı, yemek tarifi yapan kanalı açıp sesini kıstı. Yakın gözlüğünü boynunda asılı duran ipinden tutup burnunun üstüne yükseltti. Cep telefonunu eline aldı. Eski telefonu bozulunca kızı ona bu telefonu almıştı. “Bulamamış, aynısından yokmuş, ne biçim iş bu. Elimi ekranda bir yere değdirince hop en başa dön. Alt tarafı bir telefon edeceğim, on dakika uğraş dur. Bu dokunmalılar çok zor. ” - Alo Handan, günaydın canım. Nasılsın? Ben de iyiyim sağol canım. Bu akşam Beyza gelecek onun için sabahtan başladım yemek yapmaya. Onun sevdiği yemekleri yapacağım, bugün doğum günü. Evet, 38 yaşını bitirecek. Sorma, yok hala bir şey. Evlenmeye niyeti yok bu kızın. Aman boş ver biz evlendik de ne oldu? Yanlış evlilik yapacağına hiç yapmasın daha iyi diyorum ben… Doğru diyorsun, bir evladımız var, keşke onun da olsa ama biz ne yapalım güzelim kendi istemedikten sonra? Sen ne yapıyorsun?... Handan sana bir şey soracağım. Benim evdeki yün yatağı bulamıyorum. Vallahi bak, gülme. Haftaya akademiden arkadaşlarım gelecek, yatılı kalacaklar, hazırlık yapayım dedim dün akşam, ara ara evde bulamadım yatağı. Karşı komşum var ya hani gençten, iki çocuklu Fidan işte o ödünç istemişti geçen yaz, kullandıktan sonra ben size verdim diyor ama ben hiç hatırlamıyorum. Koca yatak nasıl kaybolur aklım almıyor. Buna canım sıkıldı biraz. E kıza da sen aldın vermedin diyemedim çünkü tam hatırlayamadım. Bak ne diycem, sende bir portatif açılır yatak vardı, duruyor mu? Beyza’nın araba büyük, rica etsem hafta sonu gelip alır senden. Taşıması zor ama ben bizim kapıcının oğlundan yardım isterim 15 yaşına geldi oğlan bir el atıp yardım eder Beyza’ya. Tamam Handan’cım çok teşekkür ederim. Valla çok makbule geçecek bu. Ben Beyza gelmeden seni ararım yine, kızlar dönünce de getiririz yatağı. Hadi sana da kolay gelsin, iletirim iyi dileklerini sağol canım, kapı çalıyor. Öpüyorum. Kapı dürbününden kimin geldiğini kontrol ettikten sonra, üzerinde iki kilidi ve iki sürgüsü bulunan kapının her bir sürgü ve kilidi tek tek açan Nedret Hanım karşısında apartman görevlisi Hasan Bey’i gördü. Hasan Bey sabah sipariş ettiği nişasta, yumurta, bal kabağı ve yoğurt ile para üstünü getirmişti. -Hasan Bey sen çok yaşa, yetiştirdin bana siparişleri. Senin oğlan müsaitse bir yardım isteyeceğim hafta sonu için. İki saatlik bir şey, bir yatak getirilecek, Beyza’ya yardım edecek. Tamam sağol, hadi kolay gelsin Kapısını kapatmadan her zamanki gibi karşı kapıya baktı. Göz dürbününden bir karaltı geçmiş gibi geldi. “Aldı vermedi yün yatağı, şimdi karşıma çıkmaya çekiniyor tabii. Kim bilir çocuklar mı işedi, attılar mı benim yatağı. Ah ah benim hatam tabii, az tanıdığım birine verirsem yatağı olacağı bu. O yatakta ne anılarım vardı. İlk evlendiğimizde annem yaptırmıştı çeyizimle gelmişti eve. Annemler bana gelince onda yatardı, Beyza ne çok kullandı o yatağı. Yer yatağı serilince takla atmaya başlar, yatağı hazırlatmazdı. Her sene yıkatıp kabarttırırdım mis gibi. Geri vermiş de ben hatırlamıyor olabilir miyim? Yok canım küçük bir şey değil ki unutayım, koskoca iki kişilik yün yatak.” Sarma kokusu evi sarınca gözleri daldı. Eski eşi çok severdi sarmayı, kızı da ona benzemiş, en sevdiği yemek annesinin zeytinyağlı sarması. Akşam Facebook’ta görmüştü, eski eşi olacak adam yeni karısıyla Karadeniz Turu’na çıkmış, kızı da yorum yapmıştı. “Yoruma bak, gülücük. Ne bu şimdi? Gülücük, yani pek mutluyum siz gezdiğiniz için mi? Yani sen evlendin mutlusun, ben de mutluyum baba, bak annem evlenmedi mi? Ayrılmasam mutlu olur muyduk? Biraz daha sabretsem şimdi yalnız olmaz mıydım? …” Akşama kadar yemekleri hazırlayıp evi toparlayan Nedret Hanım, üzerini değiştirdi, saçlarını taradı, dudağına rujunu sürüp salonda televizyonun karşısındaki ikili koltuğa oturdu, sehpanın üzerinde duran kitap ve deftere baktı. Matematik Soru Bankası. Herkes tanırdı onu bu muhitte. Ders verdiği çocuklar pırıl pırıl insanlar olmuş, nice güzel üniversitelere girmiş meslek edinmişlerdi. Onların çocuklarına bile ders vermişti. Artık azaltmıştı dersleri, sadece çok isteklilere veriyordu, yarın 8.sınıfta bir çocuk gelecekti, ön hazırlık için çıkardığı kitaba göz gezdirdi. Havanın kararmaya başladığını kapı çalınca fark etti. İçeri giren Beyza’nın bir elinde çiçek, diğer elinde bir şişe şarap duruyordu. Nedret Hanım kızının ayakkabılarına baktı. Bir çift yeşil topuklu ayakkabı. Üzerine beyaz bir elbise giymişti. Nedret Hanım yutkundu. “Bahar gibi olmuş yavrum. Artık göz kenarları kırışmaya başladı, hala evlenemedi. Kalbi katılaşmaya başladı, kimseyi beğenemiyor taş kalpli olacak bu gidişle. Bu yaşta doğum günü için annesine mi gelir insan? İyice sulu gözlü oldum.” -Hoş geldin kızım, gel bir sarılayım sana. -Hoşbuldum annecim. Sarılıp koklaştılar. Elinden çiçekleri aldı, suya koymak için mutfağa yöneldi. Beyza şarabı açtı, masaya getirdi. Nedret Hanım çiçekleri vazoda masaya yerleştirdi. Mis gibi nergis koktu, içine çekti kokuyu, gülümsedi, hala ona nergis alan biri vardı. -Annecim iyi ki beni doğurmuşsun di mi bak? dedi Beyza -Evet kızım iyi ki. Çok şükür, Doğum günün kutlu olsun bi tanem, hep sevdiklerinle mutlu ol. -Hep birlikte inşallah, aaa sarma mı yaptın? Çok acıkmıştım başlayalım mı? Hadi kadeh kaldıralım önce -Olur tabii, mutlu yaşlar canım kızım -İyiliğe, güzelliğe ve şerefe annecim. Ooo yine yemekleri döktürmüşsün anne, müthişsin. Çok güzel olmuş. Sen neler yapıyorsun anlatsana. Dur dur önce ben anlatayım, sana haberlerim var. Ben şimdi Hipnoz kursunu bitirdim ya, haftaya nefes meditasyonuna başlayacağım biliyor musun? Anne süper bir şeymiş bu nefes. Biz zaten nefes almayı bilmiyormuşuz. -Üstüme iyilik sağlık, nerden çıkmış o. Nefesimizi gayet güzel alıyoruz biz, para toplamak için bahane bunlar. Önce kendinden şüpheye düş sonra gel biz sana öğretelim mi diyorlar… Ah be kızım sen bu kurslara çok takıldın. İşlerin nasıl gidiyor kızım? İşini etkilemesin bu yeni hevesler. Bu kurslara erkek de gelmez ki çevre edinsen bir işe yarasa. -Yok etkilemiyor, bilakis daha iyi oluyor. Bir sürü şey öğreniyorum kendimle ilgili anne. Bildiğin gibi değil. Her bir olumsuz ve olumlu yönümü keşfediyorum, barışıyorum ve farkına varıyorum kendimin. İşyerinde de fark ettiler, ne oldu sana diyorlar. Niye gelmesin canım erkekler. Bir iki kişi oluyor derste. -Nasıl yani anlamadım? Niye öyle diyorlar? İyi bir şey mi kötü bir şey mi bu değişiklik? -Yani bi nevi yeniden doğmak gibi aslında, nasıl tarif etsem, olumsuz yönlerimi tek tek yakıp küllerimden yeniden doğuyorum anne. Öyle iyi geliyor ki bana anlatamam. Bunun sonunda hayatımda da değişiklikler oluyor. -Tam anlamadım ama iyi bir şeyse devam et Beyza. Bu olumsuz yönünü yakmak filan iddialı laflar. Bende pek değişiklik yok, bildiğin gibi işte. Haftaya akademiden arkadaşlarım gelecek bende kalacaklar ama bir sıkıntım var. Benim eski yün yatağı bulamıyorum. Beş yıl önce yeni yüz diktirmiştim hani pembeli satenden. Hatırladın mı? Karşı komşu Fidan’a ödünç vermiştim geri vermedi. Verdim diyor yok ben hatırlamıyorum, olacak şey mi koca yatak. Hatırası var o yatağın, çok canım sıkıldı bu işe. -Evet hatırladım. Sen geçen yıl onu vermedin mi yazlıktan gelen eşyalarla birlikte? Hani temizlikçi Hatice hanımın köyden gelen yeğenine eşya yollamıştın. -Bak onu unutmuşum. Yazlıktan gelen masa, sandalye bir de eski yatak odası takımı vermiştim de evin önüne beğenmediklerini atmışlardı. Hatırlayınca canım sıkıldı şimdi. Yatağı yollamadım. Yollasam hatırlarım -Anne yolladın. Ben hatırlıyorum. Artık kalabalık kimse gelmiyor bana yatılı kalmaya dedin hatta. -Yok canım, dedim mi? Sahi mi diyorsun? Ben niye hatırlamıyorum? Nedret Hanım durgunlaştı, elleri iki yana düştü. - Aman hadi boşver eski yatağın peşine düşmeyi, küflenmiştir hem o, yenisini alırız sana, dedi Beyza. Yemeği yediler, Nedret Hanım Beyza’nın ona getirdiği minik pastanın mumlarını üfledi. Yatak odasından hediye paketini getirdi, geçen hafta aldığı hediyeyi kızına verdi. Kırmızı kaşmir bir bluz almıştı. Son kalan şarabı da kadehlere bölüştürüp paylaştılar. - Sende kalacağım bu akşam, - Ay ne güzel olur eski günlerdeki gibi - Şimdi benim sana bir hediyem var -Üstüme iyilik sağlık, bugün senin doğum günün, sen niye bana hediye aldın? -Bak hemen kızmak yok tamam mı anne? -Niye kızayım? Kızacak bir şey mi aldın yoksa? Aman Beyza, bir şey yaptın di mi? Beyza dış kapıyı açıp büyük bir kutuyu içeri aldı. Nedret Hanım dikkatle kızına bakıyordu. Kutuyu açıp üstündeki örtüyü kaldırınca kafesi gören Nedret Hanım küçük bir çığlık attı. -Beyza olmaz, ben bakamam kızım, nasıl getirirsin bana bunu? dedi. Gri tüylerini kabartmış olan yavru kedi ürkmüş, kafesin köşesine sinmişti. -Anne bak, nasıl tatlı, hem yavru daha. -Kızım ben bakamam ki buna. Bak çok küçük hem korkmuş, sen bunu niye apartmanda bıraktın nasıl titriyor. Ben evde yokken ne yapar yalnız? Sen geri götür bunu aldığın yere. -Anne ne olsun ismi? -Beyza ben ne diyorum sen ne diyorsun? Hey Allahım. Beyza kafesten çıkardığı yavru kediyi kucağına aldı, ikili koltuğa annesi ile birlikte oturdular. Nedret Hanım tedirgin söylenmeye devam ediyordu. Yarım saat sonra Beyza annesine döndü -Ben bir kahve yapayım anne bize, dedi uyuklayan kediyi annesinin kucağına bırakıp koltuktan kalktı. Nedret Hanım, kucağında paket gibi konulmuş uyuyan kediye tedirgin gözlerle baktı. Bir süre sonra kıpırdandı, kedi hiçbir tepki vermedi. Önce elini yavaşça kedinin sırtına değdirdi, usul usul başını okşamaya başladı. Kedi iyice kendini bıraktı, bir patisini Nedret Hanımın eline koydu, uyumaya devam etti. Nedret Hanım mutfağa doğru seslendi. -Beyza Bulut’a ne dersin? Hem bak rengi yağmur bulutu gibi alacalı.

bottom of page