Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Çevrimiçi Etkinlik: İster Ağla İster Gül: Sahne Tozlu Anılarım
Yesayan Salonu bu hafta Bercuhi Berberyan'ı konuk ediyor. İster Ağla İster Gül: Sahne Tozlu Anılarım kitabının yazarı, kitabın editörü Duygu Dalyanoğlu’nun sorularını cevaplayacak. 10 Şubat günü 20:30'da gerçekleşecek çevrimiçi etkinlikte, BGST Yayınları’nın tiyatro/kültürel çoğulculuk dizisinden yeni çıkan İster Ağla İster Gül: Sahne Tozlu Anılarım kitabının yazarı Bercuhi Berberyan, kitabın editörü Duygu Dalyanoğlu’nun sorularını cevaplayacak. Söyleşide 1972’den 2007’ye kadar süren zaman aralığında, sonradan Berberyan Kumpanyası adını alacak Ermeni tiyatrocular özelinde, yakın dönem Ermeni tiyatrosu tarihine odaklanılacak. Cemaat tiyatrosunun oyuncuları, dansçıları, müzisyenleri, teknik ekibi, repertuar tercihleri, özgün ya da uyarlama oyunları, seyirci profili gibi pek çok konu etkinlik kapsamında konuşulacak. Canlı yayını Yesayan Salonu Youtube kanalından veya Aras Yayıncılık Facebook ve Twitter hesaplarından izleyebilirsiniz.
- 147 Yazar Öğrencilere Destek Mesajı Yayımladı: Aşağı Bakmayacağız
147 Yazar Öğrencilere Destek Mesajı Yayımladı: Aşağı Bakmayacağız Aralarında Zülfü Livaneli, Gaye Boralıoğlu, Ayşegül Devecioğlu, Orhan Pamuk, Ferhan Şensoy, Ayfer Tunç’un da bulunduğu 147 yazar yaptıkları açıklamayla üniversite öğrencilerine destek verdiklerini açıkladı: “Boğaziçi Üniversitesi’ndeki direnişin yanındayız. Zulme ve baskıya boyun eğmeyeceğiz. Aşağı bakmayacağız." Cumhurbaşkanı kararıyla Melih Bulu'nun Boğaziçi Üniversitesi'ne rektör olarak atanmasının ardından yapılan protestolara, 147 yazardan destek açıklaması geldi. Yazarların ortak imza ile yayımladıkları metin şöyle: “Boğaziçi Üniversitesi’ne atanan kayyım rektöre karşı anayasa güvencesindeki demokratik itiraz haklarını kullanan öğrenciler, öğretim üyeleri ve üniversite çalışanlarının uğradıkları hukuksuzluğu ve baskıları üzüntüyle ve tepki duyarak izliyoruz. Demokratik haklarını kullanan öğrencilere polisin yönettiği “aşağı bak” komutu, millet iradesini dilinden düşürmeyen iktidarın ülkeyi nasıl yönetmek istediği ve yurttaşlıktan ne anladığını açıkça ortaya koymaktadır. En üst kamu otoritelerince kullanılan nefret söylemi, öğrencilerin terörist diye yaftalanması, hukuksuz gözaltılar ve polis şiddeti ülkemizin anayasal bir hukuk devleti olmaktan çoktandır uzaklaştığının yeni bir kanıtıdır. Bizler günlerdir direnenlerin ölü kelimelerin yükünü aldığını, dili canlandırdığını, tahakkümün pasını silip attığını, ülkenin önünde bin bir olasılıkla dolu yollar açtığını görüyoruz. Edebiyatçılar olarak bu şenliğe coşkuyla katılıyoruz. Boğaziçi Üniversitesi’ndeki direnişin yanındayız. Zulme ve baskıya boyun eğmeyeceğiz. Aşağı bakmayacağız.” İmzalar: A.Ömer Türkeş, Abdullah Yılmaz, Adnan Gerger, Ahmet Telli, Ahmet Tulgar, Ahmet Ümit, Akif Kurtuluş, Alper Akçam, Alper Beşe, Altay Öktem, Anıl Mert Özsoy, Aslı Erdoğan, Aslı Ilgın Kopuz, Ataol Behramoğlu, Atilla Dorsay, Attila Aşut, Aydın Şimşek, Ayfer Tunç, Ayhan Geçgin, Ayşe Sarısayın, Ayşegül Devecioğlu, Ayşen Işık, Barbaros Altuğ, Barış Bıçakçı, Belma Fırat, Betül Dündar, Burak Acar, Burhan Sönmez, C. Hakkı Zariç, Can Dündar, Celal Çimen, Cem Erdeveciler, Ceren Cevahir Gündoğan, Ceren Olpak, Çetin Yiğenoğlu, Çiler İlhan, Cuma Boynukara, Cüneyt Ayral, Deniz Durukan, Doğuş Sarpkaya, Ece Temelkuran, Elçin Poyrazlar, Elif Durdu, Elif Şafak, Emel İrten, Emel Kayalı, Emirali Yağan, Erdoğan Kahyaoğlu, Eren Aysan, Erendiz Atasü, Eylem Ata Güleç, Fadıl Öztürk, Ferhan Şensoy, Gaye Boralıoğlu, Gökçer Tahincioğlu, Gonca Özmen, Gülce Başer, Gün Zileli, Güray Öz, Hakan Bıçakcı, Hasan Özkılıç, Hasan Öztoprak, Hatice Meryem, Haydar Ergülen, Hayri K. Yetik, Hicri İzgören, Hidayet Karakuş, Hülya Deniz Ünal, Hüseyin Bul, Hüseyin Şahin, İbrahim Baştuğ, İhsan Oktay Anar, İlhami Algör, İnci Asena, Irmak Zileli, İsa İnan, Jaklin Çelik, Kemal Gökhan Gürses, M. Mahzun Doğan, Mahir Ünsal Eriş, Mahmut Temizyürek, Mehmet Yaşın , Mehtap Ceyran, Mesut Kimsesiz, Mesut Varlık, Metin Cengiz, Müge İplikçi, Mukaddes Erdoğdu, Murat Özyaşar, Murat Uyurkulak , Murathan Mungan, Mustafa Köz, Namık Kuyumcu, Nazmi Bayrı, Necmiye Alpay, Nermin Yıldırım, Neşe Yaşın, Nesimi Aday, Nevzat Çelik, Niyazi Zorlu, Nurcan Baysal, Nurdan Arca, Olcay Özmen, Onur Orhan, Orhan Alkaya, Orhan Pamuk, Oya Baydar, Oylum Yılmaz, Ömer Faruk Ciravoğlu, Önder Kızılkaya, Öner Yağcı, Özge Doğar, Özlem Doğan Kasırga, Pınar Öğünç, Rahmi Emeç, Sedat Yurttaş, Sema Aslan, Sema Kaygusuz, Semih Çelenk, Semih Gümüş, Semrin Şahin, Seray Şahiner, Sevim Korkmaz Dinç, Sezen Ünlüönen, Sezgin Kaymaz, Sibel Oral, Şaban Ol, Şebnem İşigüzel, Taçlı Yazıcıoğlu, Tarık Günersel, Tuğrul Keskin, Tülin Dursun, Turan Parlak, Turgay Fişekçi, Ümit Kıvanç, Ünal Ersözlü, Vecdi Erbay, Yaprak Zihnioğlu, Yaşar Seyman, Yekta Kopan, Yeşim Dinçer, Yiğit Bener, Yücelay Sal, Zeynep Altıok, Zeynep Oral, Zülfü Livaneli.
- 2021 Dublin Edebiyat Ödülü adayları açıklandı
Bu yıl 26. kez verilecek Dublin Edebiyat Ödülü'nün uzun listesi belli oldu. Dublin Belediyesi'nin öncülüğünde düzenlenen ve adaylarını dünyadaki halk kütüphanelerinin okurlarının belirlediği ödüle bu yıl 30 ülkeden 69 kütüphane aday gösterdi. Uzun listede yer alan 49 kitabın on sekizi çeviri, onu ise ilk roman. Listede Kız, Kadın, Öteki, Kayıp Çocuk Arşivi, Yeryüzünde Bir An İçin Muhteşemiz, Nickel Çocukları gibi Türkçeye çevrilmiş romanlar da bulunuyor. En çok oyu alarak aday gösterilen kitap Ocean Vuong'dan Yeryüzünde Bir An İçin Muhteşemiz olurken, Ferranda Melchor'dan Hurricane Season ve Colson Whitehead'den Nickel Çocukları ise ikinci sırayı paylaştı. Kısa liste 25 Mart 2021'de, ödülün kazananı ise 20 Mayıs 2021'de açıklanacak. Listenin tamamına şuradan erişilebilir: https://dublinliteraryaward.ie
- ON SORU: Tülin Özen
Litera Edebiyat, "On Soru" sormaya, sözü hep kitaplara getirmeye devam ediyor. Bu hafta sorularımızı başarılı oyuncu Tülin Özen yanıtladı. 1. Neler yapıyorsunuz? Tam şu an, yeni kaydettiğimiz podcast dizimizin montajını yapıyorum, genel olarak bu aralar ise, Kırmızı Oda adlı dizide oynuyorum. Ama daha da genel olarak bir şeyler izliyorum. 2. En son hangi kitabı okudunuz? Elimdeki kitap uzun zamandır beklettiğim Ayfer Tunç/Osman. Ondan önce üst üste iki Düşüş okudum. Camus'nün Düşüş’ünü, yine bu podcast işi için bir kere daha hatırlamak ve belli ki bir kere daha az sayfada-büyük kitap hissine bayılmak üzere okumuşum ve Ketil Bjornstad'ın Düşüş’ünü de, iki Düşüş arasında nasıl bir bağlantı var diyerek okudum. Benim için eğlenceli bir karşılaştırma oldu. Sevdiğin bir filmi ya da kitabı ya da şarkıyı yeniden yazmak, söylemek ya da çekmek üzerine sorular ve sorular sordurdu, ama bunu kitap mı yaptı, ben mi teşneydim zaten sormaya onu bilemiyorum.. Ama ne uzun cevap! 3. En son ne zaman kitap hediye ettiniz? Kime? En son , Kübra’yı hediye ettim galiba, seveceğine ve hop diye okuyacağına yüzde bin emin olduğum bir arkadaşıma. Ama en sevdiğim kitap hediye etme şekli, biter bitmez ilk aklıma gelen ya da o sırada etrafımda olan birine hemen paslamak. Alıp hediye ettiğim durumlarda biraz daha temkinli ve garantici davranıyorum. 4. Keşke hiç okumamış olsaydım, böylece ilk kez okumanın mutluluğunu yaşayabilirdim dediğiniz bir kitap var mı? Hangisi? Off, onlarca var belli ki! Ne zaman birinin elinde sevdiğim bir kitap görsem (metroda, otobüste ya da kafede, sette falan) yüzlerce kere, "Ne kadar şanslı!" diyorum içimden ve de mümkünse dışımdan. Topluluk içinde en çok kestiğim şey kitap olabilir. En son geçen hafta bu hissi, Gülçin’le (Kültür Şahin) sette konuşurken, Kazuo Ishiguro/Günden Kalanlar için yaşadım. 5. Edebiyat mı kurgudışı mı? Araya serpintili, tamamen o sırada açlık durumuma, biraz da etrafımdaki işlerle bağlantılı olarak ilgime göre değişiyor. 6. Bir kitabın içine girme imkanınız olsa bu hangi kitap olurdu? Ay hiç içine girmek istemeyeceğim kitapları sevmiş olabilirim şu an fark ediyorum ki. (Demek ki genel olarak ‘halime şükür’ kıvamında okumuşum kitapları dedirtiniz:) ) Bir de kadın olmak yine zor ya bu soruda da; geçmişe gitmekte de zorlanıyorum. Rusya’ya gidemem yani mesela. İhsan Oktay Anar’lara falan gideceğim, bir korku bastı! Ursula Le Guin’lerdeyim.. Haydi olacaksa öylesi olsun ne yapayım. Tamam , fantastik dünyalara gideyim. Biraz korkmak da iyi geliyor şu anda; herhangi bir Ursula K. Le Guin.. 7. Hangi kitabı yazmış olmak isterdiniz? Daha önce bu soruya Mülksüzler diye cevap vermiştim. Hala da aynı şeyi düşünüyorum ‘Yıllar geçti, hiç mi değişmemişim?’ demeyeyim şimdi sabah sabah kendime, ama içine gireceğim ruh hallerinden korkuyorum diğerlerini dersem. Gerçi bu tip sorulara maruz kalan bir oyuncu olarak, yazarla eseri arasındaki böyle bir bütünleşmeden korkmak da, düşünülmemiş bir cevap vermek üzere olduğumu gösteriyor galiba. Yani belli ki bir kaçışla bilim kurgu hayal etmek ve yazabilmek iyi geliyor sanırım cevap olarak. Ben Robot’u yazıp robot yasalarını belirlemeyi kim istemez. (Pardon soru işareti koyayım bari iyice bir bilmiş bilmiş konuşmaya doğru gidiyor) Kim istemez, değil mi? 8. Edebiyat uyarlamalarına (Film, dizi, oyun, resim, müzik) nasıl bakıyorsunuz? Uyarlansa ne güzel olur dediğiniz bir eser var mı? Genelde çok mesafeliyim sevdiğim kitaplara dokunulmasına, ama mesela az önce bahsi geçen Günden Kalanlar ne şahane bir örnek. Ya da Anayurt Oteli mesela. Mucize gibi. Bu soru benim etrafımda çok dolaşıyor tabi. Kitap adı vermeksizin (aklıma çok geldiği için) mantığımı yazabilirim; çok sevdiğim ve kendimce şaheser dediğim kitapların olduğu gibi değil de bir kısmının, bir hissinin yeniden yorumlanması fikrine yakınım ya da daha büyük ve derin bir kitap olma ihtimali varken birtakım nedenlerle görseli ya da hissi tamamlanmamış kitapları (yazarı için de ‘tam macerası bitmedi’ gibi bir hissi olabiliyor) film yapma durumunu daha doğru buluyorum. Birilerine tavsiye vereceksem de, bana soru açan ama son soruya gitmemiş kitapları tavsiye ediyorum. Üzerine yönetmenin, ve de senaristin de yazar kadar fikir yürütmesi ve kendi görseliyle bir dünya kurabilmesi lazım sanki, öteki türlüsü bana zaten sonucundan pek de heyecan duymadığım bir ticaret hissi veriyor. Ha olamaz mı, olur tabi ki. Ticari filmler, hele ki diziler vardır ve onların da bazıları pek güzel.. 9. Yaşasaydı da daha çok kitap yazabilseydi dediğiniz yazar kim? Kafka ilk aklıma gelen isim. 10. Bu soruları başka kime soralım? Kimin cevaplarını merak ederdiniz? Bu soruların hemen hepsinin içinde biri olarak Berkun’un (Oya) fikirlerini merak ederdim herhalde. Hani kendim de sorabilirim ama böyle 10 soru vermek ilişkimizi bir tuhaflaştırabilir. Siz sorun ben sıyrılıyım bu işten. Deniz Göktaş’ı da merak edebilirim. Ona da soramam. Başkaaaa? Yine çok var!
- Bir Hafıza Odası, Bir Anı Defteri, Bir Mektup...
Fotoğraf sanatçısı Semra Ege, bir başka usta fotoğrafçının, Orhan Cem Çetin'in Tut/Keep adlı yapıtına bakıyor, hafıza sanatını yaratan duygunun izini sürüyor. Semra Ege Tut Keep / Hafıza Odası / Anı Defteri / Mektup Orhan Cem Çetin'in Tut Keep'i; Bir Hafıza Odası, Bir Anı Defteri, Bir Mektup... "On beşinci yüzyılın ortasında Jacopo Ragone bir Hafıza Sanatı risalesi yazdı. Metnin Francesco Gonzaga'ya ithafı şu sözcüklerle başlıyordu: 'Çok saygıdeğer Prens, yapay hafıza, Cicero' nun öğrettiği ve Aquinolu Aziz Tommaso'nun teyit ettiği üzere, iki şey aracılığıyla geliştirilir: yerler ve imgeler. " (1) Tut Keep: Bir mektup Mektubu açtığımda Orhan Hoca'nın hafıza odasında olduğumu fark ediyorum. Bir çeşit nesneler koleksiyonu - Orhan Cem Çetin'in nadir şeyler odası. "Pek çok sanatı icat eden Yunanların bir hafıza sanatı da icat ettiği, bu sanatın da tıpkı diğerleri gibi Roma'ya aktarıldığı, oradan da Avrupa geleneğine geçtiği pek bilinmez. 'Yer ve İmgeler' i hafızaya nakşetme yoluyla ezberlemeyi amaçlayan bir sanattır bu."(2) Orhan Cem Çetin'in Tut Keep'i için muazzam bir "Hafıza Sanatı'' ürünü diyebiliriz. Bir bellek çalışması.. Mukaddes bir geçmişi olan bu sanat, bütün ezberleri bozma biçimiyle yer almıştı Tut Keep'te. Nesnelere yüklediğimiz anlamlar da çoğunlukla insanlara yüklediğimiz anlamlar gibi değil midir? 'Tanıdığımız birini görmek' diye adlandırdığımız basit eylemin bile, kısmen zihinsel bir eylem olduğundan bahseder Proust, Kayıp Zamanın İzinde'de, Baktığımız insanın dış görünüşünü ona ilişkin oluşturduğumuz kavramlarla doldurduğumuzdan ve o kişiye her baktığımızda aslında bu kavramları gördüğümüze dem vurur.. Nesneler için de geçerli değil midir bu? Nesnelere yüklediğimiz bizatihi anlam artık onların imge boyutu olmuyor muydu? Nesnenin dış kabuğunu soyup içine girdiğimizde karşılaştığımız şey, o nesne ile geçirdiğimiz anlar bütününün tamamıdır. Orhan Cem Çetin'in Tut Keep'i de öyleydi: Yıllar önce hissettiğimiz bir kokunun yıllar sonraki görsel tasviri. Amigdala unutmuyor. "Ne var ki, uzak bir geçmişten geriye hiçbir şey kalmadığında, insanlar öldükten, nesneler yok olduktan sonra, bir tek, onlardan daha kırılgan, ama daha uzun ömürlü, daha maddeden yoksun, daha sürekli, daha sadık olan koku ve tat, daha çok uzun bir süre, ruhlar gibi, diğer her şeyin yıkıntısı üzerinde hatırlamaya, beklemeye, ummaya, neredeyse elle tutulamayan damlacıklarının üstünde, bükülmeden, hatıranın devasa yapısını taşımaya devam ederler." (3) "Canımızı acıtanlara" diye başlıyor Tut Keep, üzerinde bir japon balığı fotoğrafı ile. Cem Çetin'in balığı bir metafor olarak kullandığı aşikar. Sizi unuttum diyor aslında, bir 'balık hafızası' temsili ile. "Sizi bir balığın içine hapsettim." Müthiş bir meydan okuma bu! Yine de Kelt mitolojisinde var olan; kaybettiğimiz kişilerin ruhlarını bir bitkinin, hayvanın ya da cansız(!) bir nesnenin içinde tutsak ettiğimiz inancı evrimsel bir geçişle bizlere de ulaşmış olmalı ki, canımızı acıtan ve içimizde öldürdüğümüz herkesi bir balık olarak görmeye meyletmemiz bundandır. Gerçekten sonsuza dek öldüler mi? Çok namümkün. Orhan Cem Çetin'in fotoğraflarındaki geçmiş, benim ilk gençlik yıllarımdı. Geçmişimiz bir nesnenin bize yaşattığı duygunun içinde gizlidir. O nesnenin yürüdüğünü söylebiliriz. Koştuğunu da... Yürek gibi vurduğunu da... Bu bazen vintage bir berjer, annemizin dikiş makinası, anneannemizin söktüğü bütün kazakların iplerini sardığımız yumaklarıdır. Bazen bir ilkokul defterinde "biraz ince, biraz da çok kelimeli.." çocuksu yazımız, bazense bir melodinin en ağlak(!) yerinde sevdiğimiz kişinin bizi terkettiği bütün şehirlerdir.. O şehre baktığınızda gördüğünüzse o insanın bizatihi kendisidir artık. Ta ki, o şehre başka bir anlam yükleyene dek. Sırf bu yüzden anlam, an'lardır. Orhan Cem Çetin'in Tut Keep' ini açmak, yıllanmış bir kutunun kapağını açmak gibiydi. "Yıllarca kapalı durdu. Bana zaten kapalı gelmişti. İçini bilememek, açmaya kıyamamak hoşuma gidiyordu. MYRKA. Hangi dangalak büyünü bozdu? Ah Myrka, içini biliyorum artık." (Tut Keep'ten) Evet, Tut Keep; neredeyse her fotoğraf karesi için Orhan Cem Çetin'in yazmış olduğu küçük edebi metinlerden de oluşuyordu. Bu yönüyle edebiyat/fotoğraf birleşkesinde disiplinlerarası bir iş olduğundan da bahsedebiliriz Tut Keep’in. Zira "yazmak infilaktır." da diyor, "Writing is explosion." Tut Keep: Anı Defteri Orhan Hoca'nın anı defteri; gittiği anlamlı seyahatlar, sonrasındaki hüzün; kendine taktığı isimler ve "Marifetmiş gibi..." Hepsini anlatmayacağım pek tabii. "Benliğimin derinliklerinde böyle çırpınan şey, bu tada bağlı olan, onun peşinden bana gelmeye çalışan bu görüntü, görsel bir hatıra olmalı." (4) Ve son cümle: "Hatırlamak yaratmaktır." İki kelimelik muazzam -dev- bir cümle. Kusurlu bir mükemmellik. Buradaki "kusurlu" sözcüğü, hatırlayamadıklarımız. Acaba gerçekten hatırlamamak da bir kusur mudur? Kusursuzluk durağan, Orhan Cem Çetin ise hep dolu dizgin... Şimdiye dek okuduğum en anlamlı mektuptu Tut - Keep. Hep nicelerine... _______________________ Alıntılar: 1. Frances A. Yates, Hafıza Sanatı, Çev. Ayşe Deniz Temiz, S. 94 - Metis Yayınları - Gösterilen Kaynak:Jacopo Ragone, Artificialis memoriae regular, 1434; British Museum, Additional 10, 438, f. 2 arka yüz. 2. Frances A. Yates, Hafıza Sanatı, Çev. Ayşe Deniz Temiz, S. 9, Metis Yayınları. 3. Marcel Proust, Kayıp Zamanın İzinde - Swann'ların Tarafı, Çev. Roza Hakmen, S. 52 - YKY 4. Marcel Proust, Kayıp Zamanın İzinde - Swann'ların Tarafı, Çev. Roza Hakmen, S. 51 - YKY TUT KEEP Orhan Cem Çetin, FiLBooks Yayınları, İstanbul 2018, 80 sayfa,
- Keşke Çevrilse: Sen Eşsiz Bir Kuşsun, AVA Klein
"Keşke Çevrilse"de bu hafta Carole Maso var. Fatih Balkış, dilin en berrak, düzyazının en görkemli haline erişen, "okurunu küçük rüzgârlara emanet eden", Amerikan yazınının periferisinde dolanan Maso'yu anlatıyor. Fatih Balkış Sen Eşsiz Bir Kuşsun, AVA Klein Amerikalı romancı, şair Carole Maso (1956), denemelerini topladığı Break Every Rule (2000) adlı kitabında, Amerikan yazınının periferisine düşen edebiyat anlayışının temel izleklerini okurla paylaşırken aynı zamanda yapıtlarına girebilmek için gerekli olan çeşitli patikaları da aydınlatmayı ihmal etmez. Yayımlamaya başladığı 80’li yıllardan itibaren feminizmden erotizme, kadın bedeninden cinayete, hastalıktan ölüme kadar içine girilmesi zor, yüzleşilmesi kolay olmayan metinler üreten Maso, kurguyu ve dili yeniden icat ederek klasik romandaki karakter oluşumunu yok saymıştır. Maso’nun ilk romanı Ghost Dance’de (1986) ve peşinden gelen The Art Lover’da (1990) benzer bir temayla, entelektüel (filozof-şair) anne ve babanın ölümünden-intiharından sonra, onlardan kalanlarla yüzleşmek zorunda olan anlatıcılarla karşılaşırız. Medea’dan alınmış bir epigrafla açılan ve Maso’nun bir öfke romanı olarak tanımladığı Defiance (1998) ise bizzat öldürmenin estetiğinin yapıldığı sert bir metin olarak karşımıza çıkar. Aile içi ilişkilerin, kayıp kardeşlerin, ölümün ve başa çıkılamadığı için yaşamdan kaçmanın sorgulandığı bu metinlerin en başat özelliği dilin kullanılış biçimidir. Kuşkusuz Maso Fransız yazar, düşünür ve feminist kuramcı Hélène Cixous’nun dil üzerine geliştirdiği söylemlerinin etkisi altındadır. “İdeal olan,” der Cixous, “iyileştirdiği kadar, ayrıştıran bir dil yaratmaktır...” “...Eğer yeterince şeffaf, esnek ve yoğun bir dil yaratabilirsek parçalanmış olanın yeniden onanmasını sağlayabilir, içimizdeki henüz keşfedilmemiş derinliklere doğru yol alabiliriz.” Maso kendisinin deyimiyle, en başından beri metinleri için aradığı dilsel yaklaşımı bu cümlede bulmuştur. Hatta 1993’te yayımlanan en önemli romanının, AVA’nın adını Cixous’nun Yahudi olan annesinden (Eve Klein) alır. AVA 39 yaşındaki karşılaştırmalı edebiyat profesörü Ava Klein, hastanedeki yatağında son gününe uyanmıştır. Sabah, Öğle ve Akşam olarak üç bölüme ayrılmış olan romanda Ava anımsamaya ve bizi anılar denizinde onunla birlikte ufka doğru açılmaya davet eder. Cümlelerden, kısa dizelerden oluşan paragraflar, içinde şiir sanatının biçimsel özelliklerinin de kullanıldığı bir çeşit envanter çıkarma girişimidir. Ava Klein ölüme karşı çıkmak ve orada bir karanlığa ait olmayı reddetmek için anımsar. Eski evliliklerini, tek gecelik aşklarını ve şimdiki sevgilisini anımsar. Anımsadıkça yaşamın trajik anları açığa çıkar, ama bu detaylar okurun peşine takılacağı derinlikte değildir. Çünkü Maso, bizi her biri öbürüne değen ve zamanın farklı dönemlerine doğru usulca iteleyen küçük rüzgârlara emanet eder. Usulca diyorum çünkü Maso’nun metninde ritim bir duygu üreticisi olarak vardır, bu da İngilizcenin en berrak halinin metinde açığa çıkarılmasıyla ilgilidir. Ölmekte olan bedenin sonsuz kımıltısızlığına karşı, hafızanın uzanabildiği her yere ve yöne doğru genişleyen bir zihnin dilidir bu. Fırsatı olsa Virginia Woolf’u, Hart Crane’i boğulmaktan kurtarmak ister, Ava Klein. Primo Levi’yi düşmekten. Paul Celan’ı, Bruno Schulz’u ve Robert Desnos’u ölmekten. Eski sevgililerinden mektuplar gelir hasta yatağına. Schubert’in 31 yaşındaki ölümüyle kendini avutur, çünkü ondan daha fazla yaşamıştır. Yahudidir. Auschwitz’i, babasının kurtulduğu Treblinka’yı anımsar. Tiananmen’de öldürülen bin kişi için aşk mektupları yazacaktır. Gittiği kentlerden söz ederken Bruce Chatwin’e selam gönderir. İzlediği filmleri, operaları anımsar. Zodiac Katili’ni düşünür. Tenessee Williams’ın kanserden ölen atı için üzülür. Venedik’te Ölüm feminist bir metin olarak yeniden yazılmalıdır. Şiir fragmanları aklına takılır, yazarlardan alıntılar yapar peş peşe, ve kılavuzu Hélène Cixous’yu anar sıkça. Durmaksızın akan bu düşünce seli metnin orta yerinde birdenbire kesintiye uğrar. “Bebeği kaybettik, Anatole.” Maso bu cümleyi derinleştirmek yerine bir sonraki dizede bambaşka bir konuya sıçrar. Tıpkı o bebeğin hayata gelemeyişi gibi, bu cümle de olduğu haliyle, yani en ağır biçimiyle zihnimizde ağırlaşır. Ava’da düzyazı en geçirgen, en görkemli haliyle karşımıza çıkar. Ava için durgun bir dil bir anlamda ölümle uzlaşma demektir. Anımsama edimi ise yeniden doğuşa işaret eder. Kayda geçirilen bu anlar ölüm kavramının da aşıldığı ve onun da ötesinde bir yerde yeni bir özgürlük alanı yaratmak için seçilmiş gibidir. Yazın sanatının bütün bileşenlerini kucaklarken kayıpların, ölümlerin, artık anımsanmayan küçük anların yeniden yaşama döndürülme çabasına girişmiştir Ava. Bütün bu ara metinler, göndermeler, yalnızca metnin deneysel yapısını sağlamlaştırmak için değildir; Maso okurun okuma biçiminin de sarsmak ister. Alt alta dizilmiş bir cümleden diğerine geçmek yerine metne ara verip bu göndermelerin peşine de düşmeyi seçebilir okur, ama her geri dönüşte yapısı çoktan değişmiş başka bir metinle karşılaşma olasılığı olduğunu unutmamalıdır. Maso bu yapıyı kurmak için başka yazarlardan ve onların tekniklerinden ödünç alır. Romanın sonuna eklediği notlarda kullandığı yüz kadar alıntının kaynakçasını verir. Ayrıca kendisinin de emin olamadığı, olası başka alıntılara atıfta bulunur. Maso’ya göre her metin kendi içinde bir başka biçime dönüşmek için sonsuz bir istek duyar. Bir roman aslında bir şiir olmak istiyordur. Bir şiir bir denemeye, bir deneme kurmacaya dönüşmek ister. Çünkü gerçeklik çoğu zaman içine girilemeyecek kadar uzaktadır. Ancak bir kurmaca sayesinde onun hakkında bir fikir edinme şansımız vardır. Ava bu bağlamda hem bir şiir, düzyazı, bir monolog, bir füg, bir şarkıdır. Ava Klein’in sesi yüzyıllardır süregiden egemen söylemin baskısından kurtulmuş, zihninin ve bedeninin dili berraklaşmış, iç içe geçmiştir. Orada sağduyuya ve duyarlığa ait bir evrende yeniden doğuşunu kutlamaktadır. Yaşamın acımasızlığından, talihsizliklerden dem vurmadan, yakınmadan bu bir anlık parlamayı, aydınlanma halini yansıtmak ister Ava. Maso metni yazarken kendisini bir besteci-koreograf olarak hissettiğini söylüyor. Gerçekten de Ava’nın anımsadığı her dize bizi onun ışığıyla aydınlanmış kalabalık bir sahneye götürüyor. Ava şöyle mırıldanıyor bir yerde: “Nathalie Sarraute, Monique Wittig, Hélène Cixous’yla buluşmaya geldim.” Ava’yı düşünürken, Woolf’un Dalgalar’ını, Plath’in, Bachmann’ın, Stein’in şiirlerini Angela Carter’ın romanlarını, Simone de Beauvoir, Simone Weill’in felsefi metinlerini ve David Markson’un mekânsız anlatıcısı Kate’i de hesaba katmak gerekiyor. Çünkü Carole Maso bütün bu yazarların ruhunu Ava’nın sesinde usulca birleştirmeyi başarıyor. Soru: En çok neden korkuyorsun? Yanıt: Saklambaç oynamaktan. Nadir görülen bir kan kanseri. Kız bir A çizer. Adını heceler. AVA Bugün elbette tatil. Kar bir senfoni sanki. Nasıl kutlamıştık. Çabuk gel. İnanmayacaksın, Nabzı güçlü atıyor. Büyülüyorsun.
- Amin Maalouf'tan 8 yıl aradan sonra yeni roman
Daha çok tarihsel romanlarıyla tanınan ve Türkiye’de geniş bir okur kitlesine sahip Amin Maalouf’un yeni romanı Empedokles’in Dostları, Yapı Kredi Yayınları’ndan çıktı. Romanlarıyla olduğu kadar deneme kitaplarıyla da ilgi çeken Amin Maalouf, Empedokles’in Dostları’nda bu kez geleceğe yönelik bir kurguyla selamlıyor okuru. Ölümcül Kimlikler ve Uygarlıkların Batışı kitaplarında yer verdiği eleştirel gözlemlerin izinde yarı distopik bir dünya çiziyor. Platon’un mağarasından çıkıp Empedokles’in Dostları’yla tanışmaya davet ediyor bizi. Atlas Okyanusu kıyısındaki küçük Antioche adasının yalnızca iki sakini vardır: Orta yaşın verdiği olgunlukla sessiz bir hayat sürmek isteyen Alec ile yazdığı ilk romanının yakaladığı başarı sonrası her şeyi ardında bırakan esrarengiz Ève. Birbirlerinden uzakta, kırılgan yalnızlıklarının tadını çıkaran bu iki insanın yolu bir gün elektriğin, telefonların, televizyon yayınlarının, internetin, kısacası her türlü iletişim aracının etkisiz hale gelmesiyle kesişir. Gerçeğe ulaşma imkânı kalmayınca fısıltı gazetesi işlemeye başlar: Gezegen bir nükleer felaketin eşiğindedir, Amerika küresel ölçekte bir terör saldırısına maruz kalmıştır, insanlığın hayatını kolaylaştıran teknolojik gelişmeler artık insanlığın sonunu getirmiştir... Tüm dünya bu söylentilerle çalkalanırken, kendilerine Empedokles’in Dostları diyen, son derece gelişmiş bir teknolojiye ve tıp bilgisine sahip bir grup gizemli insan bu karmaşaya son vermek üzere çıkagelir. Alec bu insanların kim olduğunu öğrenmeye çalışırken, içinde yaşadığımız dünyanın çelişkileriyle de yüzleşmek zorunda kalır. Hiçbir şey artık eskisi gibi olmayacaktır. “Hayal kırıklığı içeren bu satırları yazarken hikâyenin sonuna geldiğim izlenimindeyim. Geldiler, üstünlük kurdular, dünyada hem kaygı hem de umut rüzgârları estirdiler, sonra da gittiler.” Empedokles’in Dostları Amin Maalouf Çeviren: Ali Berktay YKY, 216 s. İstanbul, 2021.
- 2021 PEN/Faulkner Kurmaca Ödülü adayları açıklandı
Her yıl Amerikalı yazarların ABD'de yayımlanan kitaplarına verilen ödüle bu yıl toplam 170 yayınevi, 419 kitap başvurdu. Ödül komitesi başkanı Louis Bayard yaptığı açıklamada "Bu olağanüstü dönem, olağanüstü eserleri açığa çıkardı. Uzun listemizde yer alan on kitap da kurmacanın bizim için her zamanki gibi elzem olduğunu kuvvetle hatırlatıyor," dedi. Mart ayında açıklanacak beş kitaplık kısa listenin ardından finalistlerden biri Nisan ayında ödüle kavuşacak. 2021 PEN/Faulkner Kurmaca Ödülü adaylarını içeren on kitaplık uzun liste şöyle: - Bestiary: K-Ming Chang (One World) - Dear Ann: Bobbie Ann Mason (HarperCollins) - Disappear Doppelgänger Disappear: Matthew Salesses (Little A) - The Knockout Queen: Rufi Thorpe (Alfred A. Knopf) - Mother Daughter Widow Wife: Robin Wasserman (Scribner) - Nine Shiny Objects: Brian Castleberry (Custom House) - The Office of Historical Corrections: Danielle Evans (Riverhead) - Scattered Lights: Steve Wiegenstein (Cornerpost) - The Secret Lives of Church Ladies: Deesha Philyaw (West Virginia University Press) - Transcendent Kingdom: Yaa Gyasi (Alfred A. Knopf)
- Ben Okurum’un Konuğu Doğu Yücel
Deniz Yüce Başarır, hazırladığı podcast serisi “Ben Okurum”un yeni bölümünde yazar Doğu Yücel ile birlikte bilimkurgu edebiyatının en sevilen örneklerinden birini, Ray Bradbury imzalı Fahrenheit 451’i konuşuyor. Deniz Yüce Başarır, “Ben Okurum”un yeni bölümünün odağına bilimkurgu edebiyatının en sevilen örneklerinden biri ve yazarı Ray Bradbury’nin en önemli eseri olan Fahrenheit 451’i alıyor. Fahrenheit 451 sansürün kol gezdiği, kültür endüstrisinin insanların beynini uyuşturduğu, kimsenin birbiriyle sıcak bir ilişki kuramadığı, kitap okumak isteyen üç-beş kişinin de cezalandırıldığı bir roman… İtfaiyecilerin yangınları söndürmekle değil, kitapları yakmakla görevli oldukları bir dönemde geçen romanı aslında kitaplara yazılmış bir aşk hikâyesi olarak da tanımlamak mümkün. Deneyimli yayıncı bu distopyayı ve yazarını, öykü ve romanlarında fantastik öğelere bolca yer veren bir başka yazarla, Doğu Yücel’le konuşuyor. Başarır, bilimkurgu romanı olmanın yanı sıra, şiirsel bir dile de sahip olan Fahrenheit 451’den bölümler seslendirmeyi de ihmal etmiyor. Doğu Yücel, zamansız bir eser olarak tanımladığı roman için “Fahrenheit 451 insan duygularını ön plana almasının yanı sıra birçok teknolojik aracı öngörmüş bir eser: Bluetooth var, plazma televizyonlar var...” yorumunu yapıyor. Yücel sözlerine “Ray Bradbury bugün yazsaydı bu romanı, herhalde internetten de bahsederdi. İnternetin de o esir alan tarafını, zaman harcatan kısmını anlatırdı. Biraz o sahte hayatlar, Instagram’daki o kendimizi güzel gösterme çabamız, Twitter’da kendimizi zeki gösterme çabamız, Facebook’ta kendimizi popüler gösterme çabamız... Bunlardan da bahsederdi.” diye devam ediyor. “Kafa karışıklığına ihtiyacımız var” “Ben Okurum”un konuğu Doğu Yücel, Fahrenheit 451’in sansürden, cadı avından, politik gidişattan, Soğuk Savaş’tan etkilenerek yazıldığına dikkat çekiyor ve ekliyor: “İyi ki böyle bir kitap var. Olmasa, edebiyat şu anki gücünde olmayabilirdi. Çünkü bize kitapların önemini, kitapların güzelliğini hatırlatan, kitapların aynı zamanda biraz kafa karıştırıcı olduğunu da söyleyen -ki o kafa karışıklığına ihtiyacımız var- bir aşk mektubu o.” Yayıncılık dünyasının deneyimli ismi Deniz Yüce Başarır, “Ben Okurum” adlı podcast serisinin her bölümünde farklı bir konukla birlikte farklı bir kitaba odaklanıyor. Kitaplar üzerine bir arkadaş sohbeti tadında ilerleyen ve aynı zamanda bilgilendiren podcast’te Başarır, kitabın ona hissettirdiklerini anlatırken yazarıyla ilgili anahtar niteliğinde bilgiler vermeyi de ihmal etmiyor. Storytel Türkiye’nin sponsorluğunda hazırlanan “Ben Okurum”un tüm bölümlerine Storytel, Spotify, Apple Podcasts, Podtail, CastBox ve Simplecast’ten ulaşılabilir.
- YKY’de Çocuklar İçin Okuma Saati Etkinliği
Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık sanatseverleri sanat ve edebiyatla sanal dünyada buluşturmaya devam ediyor. İnternet üzerinden canlı yayınlanacak etkinliklerde Çiğdem Odabaşı’nın yarı yıl tatilindeki çocuklara özel hazırladığı iki etkinlik var. Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık’ın düzenlediği etkinlikler kapsamında, şubatın ilk haftasonunda yaratıcı okuma ve drama eğitmeni Çiğdem Odabaşı, YKY'nin Doğan Kardeş kitaplığından seçtiği iki kitaptan yola çıkarak hazırladığı yaratıcı oyunlarla çocukların kendi hikâyelerini tasarlamasına yardımcı olacak. Etkinliğin ilk ayağı 6 Şubat’ta 2021 Cumartesi, saat 11.00’de başlayacak ilk etkinlikte Odabaşı, yarı yıl tatilinde çocuklara, kitaplarla keyifli bir başlangıç yapmaya davet ediyor. Kitapların içindeki hikâyelerden yola çıkarak oluşturulan yaratıcı oyunlarla, çocuklar kendi hikâyelerini tasarlıyorlar. Minik Uzaylı işini çok ciddiye alan bir yıldız parlatıcısıydı. Çok sıkı çalışır, mola bile vermezdi. Derken bir gece yıldızlar sönüverdi. Uzaylı dostumuz bu sorunu çözmek zorunda ama tek başına olmaz. Çiğdem Odabaşı yeni yıla özel olarak hazırladığı bu atölye çalışmasında, YKY'nin Doğan Kardeş kitaplığından seçtiği Yıldızların Söndüğü Gece kitabını çocuklar için yaratıcı bir oyunla buluşturuyor. Herkesin katılımına açık ve ücretsiz olarak düzenlenecek etkinliğe kuru boya kalemleri ve renkli kağıtlarla ve buraya tıklayarak Yapı Kredi Kültür Sanat’ın YouTube kanalı üzerinden katılabilirsiniz. İkinci Etkinlik Pazar Günü 7 Şubat Pazar günü saat 11.00’da düzenlenecek etkinlikte ise Çiğdem Odabaşı’nın YKY'nin Doğan Kardeş kitaplığından seçtiği Mutluluk Hediyesi kitabı çocuklar için yaratıcı bir oyunla buluşacak. “Hadi beni de gezdir rüyanda…” Büyükannesi rüyasında ne gördüğünü sorunca küçük kız rüyasını unuttuğunu fark eder. Büyükannesinin rüyaları çok sevdiğini bildiğinden onu üzmek istemez ve başlar hayal ettiği rüyasını anlatmaya…Hayaller ve rüyalar bir olursa olağanüstü bir maceraya dönüşür uykular günün sonunda. Herkesin katılımına açık ve ücretsiz olarak düzenlenecek bu etkinliğe de kuru boya kalemleri ve renkli kağıtlarla ve buraya tıklayarak Yapı Kredi Kültür Sanat’ın YouTube kanalı üzerinden katılabilirsiniz.
- Trendeki Yabancı’nın Şubat Sayısı Çıktı
Aylık öykü dergisi Trendeki Yabancı’nın on sekizinci sayısı “Aşk” temasıyla yayımlandı. Nesibe Çakır, Greg Ames, Ayça Erkol, Julia Dixon Evans, Müge Koçak, Tobias Wolff, Yavuz Türk, Banu Özyürek, Sefa Ak, Afşin Kum, Samuel Beckett, Doğukan İşler, Gardner Mounce, Aslı Ilgın Kopuz, Bade Osma, Kuzey Kayahan Saran, Esra Karadoğan, Doğuş Benli, Vildan Külahlı, Cem Uludağ öyküleriyle Trendeki Yabancı’nın şubat sayısında olacak. Trendeki Yabancı’da online olarak ücretsiz okuyabileceğiniz Can Yayınları kitapları ise şunlar: Tekinsiz Hikâyeler, Mürver Ağacı, Dr. Jekyll ve Mr. Hyde, Yaman Adam, Şeytani Öyküler, Bir de Baktım Yoksun, Nyarlathotep, Evvelotel – Saklı, Sular Ne Güzelse, Bize Umut Gerek, Trajik Nüans, Yaz Korkuları, Yalnız Uyuyanlar İçin, Oysa Herkes Kendisiyle Meşgul, Yufka Yürek, Aşka İnanmayanlar İçin Aşk Öyküleri, Çok Özel İsimler Sözlüğü, Şen Saat, Gece Yolculuğu, Düşler, Kâbuslar ve Gelecek Masalları ve Temiz Kâğıdı. Trendeki Yabancı’nın yeni sayısına App Store ve Google Play Store’dan ulaşılabilir. trendeki yabancı, trendeki, can yayınları,
- Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Eleştirisine Eleştirel Bir Bakış
Sevinç Koçak Çocuklar da duyguları, tercihleri, beğenileri, sevdikleri, sevmedikleri olan bireylerdir. Üstelik her çocuğun beğenisi bir diğerinden farklılık gösterir. Bu yüzden bir kitabın yalnızca çocuğa göre olması yeterli değildir, aynı zamanda okuyacak olan çocuğa göre de olması gerekir. Bunun için de çocuğu iyi tanımak, mesai harcamak önemlidir. Çocuk ve gençlik edebiyatı alanında son 20 yılda azımsanmayacak oranda bir nitelik artışı yaşandı. Ama bu gelişme eleştiri alanında kayda değer bir karşılık bulamadı. Özellikle çocuk kitaplarının oyuncak kadar çok satıyor olması, yayınevlerini çocuk kitaplarına yöneltti. Bu da çocuk kitaplarının edebiyatın değil, ticari bir pazarın parçası olarak görülmesine yol açtı. Çocuk kitapları yayınevlerinin en çok bastığı ve sattığı kitapların başında gelirken, çocuk edebiyatı edebiyatın eleştiriden hakkını en az alan yanı oldu. Yani çocuk ve gençlik kitaplarının yayıncılık pazarındaki payı ile eleştiri alanında payına düşen arasında henüz doğru bir orantı kurulamadı. Birkaç yayın dışında, eleştiri yazısı olarak yayınlanan yazıların çoğu biraz genişletilmiş tanıtım yazısı düzeyinde. Oysa hangi yaş için yazılmış olursa olsun edebiyat eleştirisi edebi açıdan gelişkin bir analitik bakışı gerektirir. Yayınevinin gönderdiği tanıtım yazıları, biraz evirip çevirip yazar hakkında birkaç cümle ve çizimlere küçük bir değinme ekleyince eleştiri yazısına dönüşmüyor. Kitap ekleri, edebiyat dergileri, eleştirmenler ve edebiyat çevreleriyle (şimdi bunlara bir de sosyal medya üzerinden tanıtım yapan sayfalar eklendi) ilişkileri gelişkin olan yayınevleri, gönderdikleri tanıtım yazılarını yayımlatacak bir mecra mutlaka buluyor. Küçük yayınevlerinden çıkan kitaplar ise hak ettikleri ilgiyi bu piyasa ilişkileri içinde eleştirdiğimiz düzeyde bile göremiyorlar. İnternet ortamında blog yazarlığı üzerinden başlayan kitap tanıtımları, son dönemde sosyal medya sayfaları üzerinden giderek yaygınlaştı ve her geçen gün yenileri ekleniyor. Çoğunluğu ebeveynler tarafından açılan kitap tanıtım sayfalarında yapılan değerlendirmeler, “çok güzel mutlaka okumalısınız, biz bu kitabı çok sevdik, öyle güzel ki kızım çok beğendi, oğlum resimlerine bayıldı…” türü yorumlardan öteye geçemiyor. İnsanların birbirine kitap önermesinde sakınca yok elbette. Ama burada başka bir sorun ortaya çıkıyor. Edebi açıdan hiçbir temel kriter barındırmayan iyi, güzel, sevdik, beğendik türü değerlendirmeler kitaplar için referans olmaya başlıyor, kişisel beğeniler edebi kriterlerin yerine ikame ediliyor. Şuraya birkaç soru bırakalım. Çocuk ve gençlik edebiyatının hak ettiği eleştirel düzeyi görmemesinde edebiyat dergilerinin, kitap eklerinin, eleştirmenlerin sorumluluğu yok mu? “Ciddi” edebiyat dergileri özel sayılar dışında çocuk ve gençlik edebiyatına yer vermeyerek, bu alanı edebiyat dışı gören yaklaşımı beslemiyor mu? Kitap eklerinde ya da edebiyat dergilerinde belirlenen dosya konuları üzerine çocuk ve genç okur için yazılmış kitaplara neden yer verilmiyor? Yayınevleri ve yazarlarla arayı bozmamak için görmezden gelinen kötü kitapları kimler okuyor? Çocuk ve gençlik edebiyatı alanındaki gelişmeler, kötü kitapların basılmasını engellemiyor. Hâlâ iyi kitap kadar (hatta belki daha fazla) kötü kitap da basılıyor. Dil, kurgu, illüstrasyon, çeviri sorunlarından herkesin farklı yorumladığı “çocuğa görelik” yaklaşımına, “hatırı sayılır” yazarların kötü dosyalarının ticari kaygılarla geri çevrilmemesinden yeni yazarlara yeterince alan açılmamasına, grafik tasarım sorunlarından editoryal sorunlara, yazar/çizer telif haklarından kitap fiyatlarına kadar pek çok sorun varlığını sürdürüyor. Tüm bu sorunlar, üzerine yazmayı/konuşmayı gerektiriyor. Çocuk ve gençlik edebiyatındaki nitelik yükselmesi çocukların iyi kitaba ulaşmasını da tek başına kolaylaştırmıyor. Çünkü çocuk ve kitap arasında iki önemli süzgeç var: Ebeveynler ve öğretmenler. Her yetişkin kendi farkındalığına, kişisel beğenisine, çocuk kitabından beklentisine göre seçim yaparken, çocuklar da bu seçimler doğrultusunda kendilerine sunulan kitapla temas ediyor. Bu yüzden edebi beğeni ve bir kitaba yaklaşım konusunda yetişkinleri de geliştirmek gerekiyor. Kendisine kitap alırken edebi beğeniyi ön planda tutan yetişkin okur, çocuğa aldığı kitaba ‘eğitici, öğretici’ misyon yüklemekten vazgeçemiyor. Şunu akılda tutalım; edebi metinler eğitim materyali değildir. Ama edebiyat insanın içsel serüvenini besler, estetik algısını, beğenisini, ifade gücünü geliştirir. Bu, yetişkin okur için de çocuk okur için de geçerlidir. Çocuklar da duyguları, tercihleri, beğenileri, sevdikleri, sevmedikleri olan bireylerdir. Üstelik her çocuğun beğenisi bir diğerinden farklılık gösterir. Bu yüzden bir kitabın yalnızca çocuğa göre olması yeterli değildir, aynı zamanda okuyacak olan çocuğa göre de olması gerekir. Bunun için de çocuğu iyi tanımak, mesai harcamak önemlidir. Çocuk ve gençlik edebiyatının son yıllarda azımsanmayacak oranda yetişkin okuru da oluşmaya başladı. Çünkü iyi yazılmış bir çocuk kitabının yaşı yoktur ve bunu keşfeden şanslı yetişkin okurlar karmaşadan uzak, yalın ama derin olan bu edebi dilin tadını aldıktan sonra peşini bırakmıyorlar. Çocuk ve gençlik edebiyatı eleştirisi üzerine yaptığımız bu eleştirel girizgâhla, Litera’da çocuk ve gençlik kitapları üzerine düşünmeye ve yazmaya da adım atmış oluyoruz. Bu yazıdan itibaren Litera’da; Yalnızca iyi kitaplardan değil, kötülerden de söz edeceğiz. Çünkü yalnızca iyiden söz etmek, kötü olanın alandaki varlığını sessiz sedasız sürdürmesine hizmet ediyor. Aylık dosya konularına çocuk ve gençlik edebiyatından ses vereceğiz. Çocuk ve gençlik edebiyatının yanı sıra, edebiyat dışı çocuk kitaplarına da yer vereceğiz. Baskısı tükenen, keşke yeniden basılsa dediklerimizi de gündeme getireceğiz. Yazar ve çizerlerle röportajlar yaparak alandaki gelişmeleri ve sorunları onların gözünden de dinleyeceğiz. Yeni çıkan kitapların tanıtımlarını da es geçmeyeceğiz. Çocuk ve gençlik kitapları üzerine gönderilen yazılardan yayın çizgimize uygun olanları yayınlayarak, alana dair birlikte bakış geliştireceğiz. Her yaştan her okurun olduğu gibi nitelikli kitaplar okumak çocuk ve genç okurun da, her edebi metnin olduğu gibi nitelikli eleştiri çocuk ve gençlik edebiyatının da hakkı. Litera’da, çocuk ve gençlik edebiyatının gelişim seyrine eleştirel bir katkıyla eşlik etmeyi umuyoruz. İyi okumalar.















