Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Masallar da değişir
Şule Tüzül, Mine Söğüt'ün son kitabı Ormandaki Kalpsiz Ceylan üzerine yazdı: "Öyle bir masal yazmış ki; tüm Mine Söğüt külliyatını, yarısı resimlerden oluşan yüz sayfalık bir masalın içine sığdırıvermiş. Öyle bir masal ki her yaştan çocuk ve yetişkin okuyabilir." Ursula K. Le Guin'in denemelerinden oluşan Kadınlar Rüyalar Ejderhalar kitabı, fantastik ve bilimkurgu edebiyatın gerekliliği ve önemini odağına alan şahane bir kitaptır. Tüm kitapları gibi. Kitaptaki denemeler Metis Yayınları tarafından bir araya getirilmiştir. Kitapta yer alan Çocuk ve Gölge başlıklı deneme, Hans Christian Andersan'ın bir adamla gölgesi arasındaki ilişkiyi anlatan masalı ile başlar. Oradan Carl Gustav Jung'un gölge teorisine geçer. Bu teori özetle; insanın gölgesiyle yani içimizdeki kötü ile yüzleşmemizi, gölgemizle aramıza mesafe koymanın gölgeyi güçlendireceğini, bizi daha zor ve kötü durumlara düşüreceğini, ancak gölgemizle yakınlaşırsak ve yüzleşirsek yaşamımızı doğru seçimlerle sürdürebileceğimizi söyler. Le Guin çocukken Andersan masallarındaki gerçekçilikten, mutsuz hikâye ve sonlardan nefret edermiş. Ama yetişkin olduğunda bu masalların onda ne kadar doğru etkiler bıraktığını farketmiş. Masallar, fantastik edebiyat ile bilimkurgu, çocuklara ve yetişkinlere kötüyü ve kötülüğü anlatmanın en iyi yoludur, diyor bu nedenle. Çünkü iyi kadar kötü de anlatılmalıdır. Çocuklara kötüyü, kötülüğü anlatmadan kötülükten korumanın mümkün ve doğru olmadığının altını çizer Le Guin ve der ki: "Yüzüklerin Efendisi'nin fantezi dilinde yazılmış olması tesadüf değildir; bunun nedeni Tolkien'in bir gerçeklik kaçağı olması değildir, çocuklar için yazması da değildir. Neden, fantezinin ruhsal yolculuğun, ruhta iyiyle kötünün mücadelesinin doğal, en uygun dili olmasıdır." Denemenin son bölümünde ise şunları söyler: "Kendimizi ve gölgemizi görmemiz gerekir. Çünkü gölgemizle yüzleşebiliriz; onu kontrol edebilir, onun rehberliğini kabul edebiliriz; böylece belki de büyüdüğümüzde güçlenip toplum içinde sorumlu yetişkinler olduğumuzda, dünyada yapılan kötülükler, katlanmak zorunda olduğumuz adaletsizlikler, azap ve acı karşısında ve o en sondaki nihai gölge karşısında, çaresizlikle teslim olmaya ya da gördüklerimizi inkâr etmeye daha az eğilimli oluruz." Ursula K. Le Guin'e göre; sabit gerçekler, doğru ve yanlışlar yoktur. Doğada her şey değişir ve dönüşür. Masallar da. Andersan'dan etkilenen bugünün yazarları yeni masallar yazarlar. Çünkü tüm o masallar "Neden?" sorusunu sordurur bize. Neden diye sordukça yeni doğrular buluruz. Adalete, eşitliğe, özgürlüğe ve iyiye ancak ve ancak sürekli "Neden?" diye sorduğumuzda ulaşabiliriz. Kadınlar Rüyalar Ejderhalar 'ın Türkiye'de ilk basımı 1999. O yıllarda fantastik edebiyata ve bilimkurguya uzak bir okurdum, tam da kitabın benim gibi okurlara yaptığı eleştiriler nedeniyle. Kitabı ilk olarak o yıllarda okumuştum, Ursula K. Le Guin'in de ilk okuduğum kitabıydı. Hemen ardından tüm kitaplarını okumaya başladım. Geçtiğimiz günlerde Erkan Oğur Müzik Okulu'nda sürdürdüğümüz Kaktüs Kitap Kulübü'nde bu kitabı konuştuk. Bu nedenle tekrar okuma şansım oldu. İyi ki de oldu çünkü bu kitabı okuduğum günlerde Mine Söğüt'ün son kitabı Ormandaki Kalpsiz Ceylan yayınlandı. Can Yayınları tarafından yayınlanan Ormandaki Kalpsiz Ceylan bir masal kitabı, sadece çocuklar için değil yediden yetmişe herkes için bir masal bu. Ormandaki Kalpsiz Ceylan, Ursula K. Le Guin'in kitabındaki makalelerin tamamını doğrulamak için çıktı sanki karşıma. Bazı kitaplar birbirlerinin lezzetini arttırıyorlar. Hepimiz masallarla büyüdük ve bugünümüzde o masalların büyük etkisi var. Mine Söğüt için de öyle olmalı. Söyleşilerinde Behrengi'nin kitaplarından çok etkilendiğini söylüyor o da. Mine Söğüt tüm roman ve öykülerinde, ana mesele ne olursa olsun, kötüyü anlatır, kötüyü sorgular. Sürekli "Neden?" diye sorar. Neden şu insan kötü? Neden dünyada şu veya bu kötülük var? Bir insan başka bir canlıyı neden öldürür, işkence eder, acı çektirir? Kadınlar neden delirir? Erkekler neden hükmeder? Savaşlar neden sürer? Peki insanlar neden bunlar üzerine pek de düşünmezler? İnsanlar neden "Neden?" diye sormazlar? Birçok okur için serttir Mine Söğüt'ün dili; gerçeği tüm dehşeti ile dile getirmekten sakınmaz. Ama bir o kadar barışın dilidir, doğanın dilidir, hayvanların ve ağaçların, ezilenlerin, ölenlerin, öldürülenlerin, sesi olmayanların dilidir. Adaletsizliğe maruz kalanların, hakkı yenenlerin dilidir. O dil hep şiddetsiz ve savaşsız bir dünyanın düşünü seslendirir. Kimseyi yargılamaz, kimseyi kutsamaz da. Tüm roman ve öyküleri fantastik ögeler içerir. Hiç aklınıza gelmeyen, asla olamaz diyeceğiniz kahramanlar ve olaylar vardır bu hikâyelerde ama size şunu dedirtir: Neden olmasın? Olabilir. İnsan isterse her şey olabilir. Çünkü mesele o kahramanların ya da hikâyelerin gerçek olup olmaması değil, maruz kaldığımız gerçeklerin neden bu kadar gerçeküstü oluşudur. Mine Söğüt, durmaksızın akıl tutulması yaşayan bu coğrafyayı ve dünyayı ters yüz eder, sarsar, alt üst eder, aklımız başımıza gelsin diye... Şimdi de öyle bir masal yazmış ki; tüm Mine Söğüt külliyatını, yarısı resimlerden oluşan yüz sayfalık bir masalın içine sığdırıvermiş. Öyle bir masal ki her yaştan çocuk ve yetişkin okuyabilir. Her şey değişebilir, masallar da... Mine Söğüt, herkesin çok iyi bildiği Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler masalından yeni bir masal yaratmış. 1812 yılında Alman Grimm Kardeşler tarafından derlenmiş ve basılmış olan bir halk masalı Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler . Hepimiz çok sevdik o masalı çocukken. İyi ve kötüyü böyle masallardan öğrendik önce. O zamanlar hiç sorgulamamıştım. Çevrem ve toplum da o masalın gerçekleri ile uyumluydu. Ama sorgulamalıyız diyor Mine Söğüt, tüm masalları, her şeyi. Hep sormalıyız: Neden? Neden bir avcı, prensesin kalbini çıkarmamak için bir ceylanın kalbini çıkarır ve kimse de o ceylanın yaşam hakkını düşünmez? Neden birilerinin emri ile başka birinin kalbini çıkarmalıyız ki? Bir insan neden avcı olur? Neden korkarız bize emir verenlerden ve neden mantıksız bile olsa o emirleri uygularız? Neden üvey anneler cadıdır ve kötüdür? Prensesler neden güzel olmalı? Güzellik nedir? Ya çirkinlik? Neden prensesler prensini bekler? Neden cüceler toplumdan uzak yaşar? Ormanlar neden tehlikeli ve korkunçtur? Tüm bunların aksi olamaz mı? Mine Söğüt iki asır önce yazılmış bir masalı ters yüz ediyor. Bir masal okuyoruz evet, şahane bir masal, ama bence aynı zamanda bir manifesto bu; hayata ve insana dair... Bakın neler söylüyor Ormandaki Kalpsiz Ceylan: "Soruların hiçbir zaman tek cevabı olmaz. O yüzden bir soruyu kime sorduğunuz çok önemlidir." "Mantık, her şeyin farklı bir açısı olabileceğini düşünmek ve sabit fikirlerin tuzağına düşmemektir." "İmkânsız nedir? Mümkün hangisidir? Bundan emin olmak çok zor olduğu için insanlar başarılması kolay olmayan her şeye imkânsız demeyi tercih ederler." "Kuşlara ve ağaçlara yabancılaşan bir dünyada yaşayan insan hızla kendisine de yabancılaşır." "Korkma, karanlıkta da aydınlıkta olan ne varsa o vardır." "Tüm muktedirler kalpsizdir. Bunu herkes bilir." "Doğada her şey zaten kendiliğinden değerli. Her şeye başka bir değer biçmek neden?" "Dünya yönetilmesi değil, sadece yaşanması gereken bir yer oysa!" "Ama önemli olan başkalarının ne yaptığı değil, bizim ne yaptığımız." "Çıkmaza girildiğinde bile şakalaşılamayan hayat, hayat değildir." "Gücünü kaybetmek zorbaların korkusudur. İyi kalpli bir lider hiçbir şeyden korkmaz." "Dünyayı adalet değiştirir, eşitlik değiştirir. İstediklerimizle yaptıklarımızın tutarlı olması değiştirir." "Barış için sadece savaşmamak kâfiydi." "Dünyadaki her şey birbiriyle bağlantılıdır." Mine Söğüt insanı merkeze koyan her türlü düşünceyi ters yüz ediyor. Bu masalın kahramanı prenses değil, bir ceylan, kalbi bir avcı tarafından sökülen bir ceylan. Tüm hikâyeler gibi insanı anlatıyor ama yüzünü doğaya dönerek yapıyor bunu. İnsanın da doğası olan o doğanın kalbine yolculuk yaparak... Masal şahane ama içindeki çizimler de bir o kadar şahane. Bu kitapta bence iki masal var. Birlikte yürüyen iki masal; biri Mine Söğüt'ün yazdığı, diğeri Bahadır Baruter'in çizimleriyle anlattığı masal. Çizimler öyle detaylı, öyle duygu yüklü, öyle incelikler barındırıyor ki, harcanan emeğe hayran olmamak mümkün değil. İkinizi de saygı ve sevgiyle kucaklıyorum. Mine Söğüt iki asır önce yazılmış bir masalı ters yüz ederek şahane bir eser ekledi dünyamıza. Kitabı okuduğumdan beri her şey konuşuyor çevremde; kedilerim, sahildeki köpekler, kuşlar, ağaçlar, deniz, rüzgâr, balıklar... Her birini dinleyip anlamaya çalışıyorum, anladıkça hafifliyorum. Kötülüğün inatla kol gezdiği şu dünyada, anladıkça hafifliyorum. Dünyadaki bütün ağaçlar birbiriyle konuşurken, devasa bir iletişim sistemine sahipken, iletişim çağının doruğunda yaşadığımız bugün iki insanın bile iletişim kurmakta zorlanması, insan ve doğa arasında büyüyen mesafeye dair çok şey söylüyor... "Ormanın da kalbi vardır," diyor Mine Söğüt. Her şeyin bir kalbi olduğunu ve en büyük meziyetin, bırakın bir kalbi söküp almayı, kalp kırmadan yaşamak olduğunu düşünebilmek... düşleyebilmek... Ormandaki Kalpsiz Ceylan, tüm masallar gibi, daha iyi bir dünyada yaşayabilme ihtimalinden bahsediyor. Umudun ancak çalışarak, emek vererek varlığını sürdürebileceğinden... ORMANDAKİ KALPSİZ CEYLAN Mine Söğüt Can Yayınları, 2025 Çizimler: Bahadır Baruter 96 s.
- "Okurken senin için çizilmiş bir yoldan giderken yazarken yolları sen çizmek zorundasın."
Aynur Kulak, İlgi Erpelit ile ilk romanı Bize Ait Bir Yer odağında söyleşti: “Her ilişkilenmede, hayatımıza kattığımız her kişide, dahil olduğumuz her toplulukta kendi cumhuriyetimizden bir parça toprak kaybediyoruz.” Sohbetimize hem edebiyatla kurduğunuz bu bağı konuşarak başlamak istiyorum hem de okurluk dışına çıkarak yazmak nasıl bir deneyim oldu sizin için, diye sormak istiyorum. Klişe olacak ama okumayı öğrendiğim günden bu yana kitaplar elimden düşmedi diyebilirim. Kitap, özellikle de kurmaca, en çok da roman okumayı sevdim. Bu bakımdan şanslıydım. Evimizde çok fazla kitap vardı. Okumak ve okuduklarım üzerine düşünmek, romanlara zihnimde farklı diyaloglar ve farklı sonlar yazmak her zaman en sevdiğim aktiviteydi. Okuyacak bir şey bulamazsam prospektüs bile okurdum o derece. Bir eve davet edildiğimde ilk işim kitaplığına bakmak olur, ev sahibini unutup okumaya daldığım da çok olmuştur. Yazmaya gelince o bambaşka bir deneyim. Okurken senin için çizilmiş bir yoldan giderken yazarken yolları sen çizmek zorundasın. Denize hep başkasının kullandığı tekneyle açılmışsın, şimdi teknenin dümeni sende üstelik tekneyi bile sen yaptın. Yönünü kendin buluyorsun, sağ salim bir limana ulaştırman gerekiyor. Hem büyüleyici, hem sarsıcı bir deneyim, güvenli alanı terk etmek. Yazarken kendi içinde de derin bir kazı yapıyor, bilinçaltının kapılarını açıyorsun, sonra kendinin dışına çıkıyorsun. Hem içeriden, hem yukarıdan bir bakış. Buldukların şaşırtıyor. Başkalarının yerine geçiyor ve onları anlamaya çalışıyorsun.. Hem özgürsün hem de herkesin önünde çıplak diyebilirim. Bir de tabii okuduğun bütün o iyi kitaplar önünde dağ gibi duruyor, aşmayı bırak yanlarına yaklaşabilecek misin? Bu bakımdan kaygı da önemli bir eşlikçiydi. Ayrıca parantez açmak isteyerek; üstelik roman yazmak, desem. Uzunluğu, kapsamı, içeriği ve az sonra aşağıda konuşacağımız tematik unsurlarıyla, karakterleriyle roman yazmak nasıl bir süreç oldu sizin için? Bu süreçte her anlamda çok önemli tekamüller yaşadığınızı düşündüm. Üstelik roman yazmak… Daha önce kurmacanın hiçbir türünü yazmamıştım. Sanırım okur olarak yaptığım birikime güvendim o noktada. İfade yeteneğimin olduğunu biliyordum. Yine de roman, uzun anlatı gerçekten büyük bir iddia oldu. Zaten bir yere gelince birikimimin yetmediğini kabullenerek Irmak Zileli’nin verdiği romana hazırlık ve sonrasında kendisiyle birebir çalıştığımız roman yazma atölyesine devam ettim. Kurgu yapmak, her şeyi birbirine bağlamak, romanın işleyiş mekanizmasını çözmek okurken dikkat ettiklerini yazarken uygulamaya koyma çabası ve yazdığım hiçbir detayı boşlukta bırakmamak… Algılarım keskinleşti bu süreçte. Hayranlıklarımdan sıyrılıp kendi yazar sesimi de bulmam gerekiyordu. Sadece edebi bir gelişim değil, ruhsal, zihinsel bir yolculuktu. Kendimle ilgili hakikatleri de keşfedip hazmetmem gerekti. Empati, sezgi, iç ses büyüyor, seni de büyütüyor. Hızlı bir okur olarak bu hızın yazmaya da yansımasını umarken uğradığım hayal kırıklığını yenerek sabretmeyi öğrenmek de önemliydi. Zaman yönetimi konusunda da daha becerikli olmayı denedim diyeyim. Bu romanı yazmaya başladığım zamankiyle şimdiki ben arasında çok fark var. Bize Ait Bir Yer , içinde bir çocuk karakterin olduğu, çok karakterli, mekânsal unsurların çok önemli olduğu, köklü travmaların yaşandığı, dönemsel anlatı unsurlarının hikayeye önemli ölçüde yön verdiği önemli bir roman. Sizi masanızın başına romanı yazmak üzere oturtan ana odak meseleler neler oldu? Bende süreç tersine işledi. Meseleden önce karakterler geldi zihnime. Aziz‘i ve Aysel’i, aşklarını, kalabalık bir ailenin hayat çizgisinin nasıl değişebileceğini düşünüyordum. Ancak dediğim gibi hem roman için yaptığım okumalar sırasında hem de sonrasında yazarken gördüm ki özel hayatımdaki kendi kayıplarımla da yüzleşiyordum. Babamı kaybetmemin üzerinden iki yıl geçmiş, yasımı bitirememiştim. Başta bilmesem de bugün biliyorum ki o büyük kayıp, başka kayıplar, başkalarının kayıpları üzerinde de daha çok düşünmeme sebep oldu. Romanı yazma konusunda tetikleyici buydu. Yine de başta söylediğim gibi ilk olarak karakterler geldi meseleden önce ve Aziz zihnimde konuşmaya başladı. Kendi hayatımda da önce insana bakıyor ondaki meselenin adını gözlemledikçe koyuyorum. Romanda da kafam böyle çalıştı. Karakterler, davranışları, tepkileri ve sözleri üzerinde düşünürken bunun en temelde bir erkeklik, bir iktidar meselesi olduğunu gördüm. Dünyanın her yerinde güç ama özellikle bu topraklarda kadın olmak da üzerinde çok uzun zamandır kafa yorduğum bir meseleydi. Sonrasında anlatıcıyı yeniden belirlediğimde bu kez çocuklar gündeme geldi. Herhangi bir sebeple toplumun belirlediği normların dışında kalan çocuklar. Benliğin yaralanması, aidiyet krizleri. Yeterince duygusal yardım alamayan çocukların kendilerini ‘’yanlış’’ hissetmesi. Neredeyse elli yıl öncesinin ebeveynliklerini, yetişkinlerin çocuklara davranışlarını düşündüm. Günümüzde her ne kadar değişmiş görünse de, temel sorun aynı. Yani çocuklara duyulan sevginin içinde, çocuğun aileden bağımsız başka bir birey, kişilik olduğunun kabulünün hâlâ pek çok ebeveyn ve yetişkinde olmadığını hem gözlemlerimden hem de roman için yaptığım okumalardan tespit ettim. Romanın hemen hemen bütün karakterlerinde hayatlarının bir yerinde toplumun belirlediği normların dışında kalma, aidiyet, yerini arama meselesi var. “Yüzüm kendi dilinde konuşmuyor.” Romanı bütünüyle özetleyen bir cümle oldu benim için; okuyunca biraz durdum. Bir çocuk karakter, Dört Numara, ve onun yaşadığı ani değişim ve sonrasında yaşananlar çok iyi anlatılmış. Çocuk gözü, çocuk algısı, çocuk duygularıyla çok güzel anlatılmış. Başına ne geldiğini bilmeme haline bir de çocuk olmak eklenince bu iki durum nasıl anlatılır, bu gerçekten zordur. Böyle bir hikayeyi yazmayı ve hikayeyi bu noktadan başlatmayı kafanıza nasıl koydunuz? Daha önce bahsettiğim gibi roman bu noktadan başlamayacaktı ilk fikri oluştuğunda. Ancak Karacaları karşıdan gözlemleyen bir göze ihtiyaç olduğu ortaya çıktı. Kim olabilirdi? O zaman Dört Numara anlatıcı olarak sahneye çıktı. Çünkü ben de o yaşlarda epey süren bir hastalık karantinası sırasında gerçekten hep pencerenin önünde dışarıyı seyretmiş, insanlara uzun uzun bakmıştım. Romanın ilk sahnesini düşündüğümde Karacalardan değil, anlatıcıdan başlamak, onu tanıtmak daha doğru geldi. Hep pencerenin önünde olmasına yol açan olaydan başlamak. Dört Numara daha kısa anlatılacaktı ancak yazdıkça hikâyesi büyüdü, genişledi, başta düşündüğümden daha uzun bir anlatı oluştu ve Dört Numara romanın esas kişisi haline geldi. Dört Numara, Fatma Yenge, Aziz, Şeref; roman bu karakterlerin anlatıldığı dört bölümden oluşuyor. Romanın psikolojik yönünü tam da bu noktadan konuşmak istiyorum, çünkü dördünün de dünyasının bileşeni -yoğun veya değil- Cotard Sendromu mustaripliğinin fiziksel değilse de psikolojik semptomlarını yansıtması. Dört Numara karakteri özelinde bu sendromun dört karaktere temasının bir nesle neler yaptığını konuşmak istiyorum sizinle. Fatma Yenge ile de aslında nesilden nesile aktarılan psikolojik durumlar var; öyle değil mi? Cotard Sendromu yaşanan büyük travmalardan sonra bireyin öldüğüne, ölü olduğuna hatta çevresindeki herkesin de aynı şekilde ölü olduğuna inandığı psikolojik bir hastalık. Dört Numara dışındaki diğer yetişkin karakterler, dini inançları ve kültürel kodları gereği ermişlere inanıyorlar. Dört Numara ise Cotard’a yakalanmadan önce de okuduğu romanların etkisiyle zaten peri, sihir, hayalet böyle şeylere bayılan bir çocuk. O da sorgulamıyor bunları. Geçirdiği rahatsızlıkla önce eve sonra iyice içine kapanıyor. Pencere dış dünyayla tek bağlantısı hem dışa açılan, onu bir şekilde gözlemci olarak hayata dahil eden hem de dışarıdaki o hayattan koruyan. Ayna artık başkalarının yüzü onun için, normal olan. Kendi aynasında gördüğü şey ise aslında ortaya çıkmasında kendisinin hiçbir dahli olmayan bir utanç sadece. Sessiz, yapışkan bir utançtan kendisini içine çekilerek, orada kendi mizah anlayışına bilinçdışı da olsa sığınmaya çalışarak kaçınıyor. Sevmenin önce görsel kabulden geçtiğini ve kabulün onun için artık imkân dışı olduğunu düşünerek ruhunu da toplumdan izole ediyor. Bu travma ona özel bir iç derinlik ve sezgi katıyor. Fatma Yenge ise karşı evin hafızası. Aynı zaman da o da Dört Numara gibi dışarıdaki hayatla pencere vasıtasıyla iletişim kuruyor. Karacalar’ın evinin bir uzvu gibi o da. Travmalarını da konuşmuyor, acının üzerinde durmak, onu giyinmek istemiyor. Çocuklarına aktardığı psikolojik durum da bu; kurcalama, yüzleşmeye çalışıp durma, kabullen ama acıyı içselleştirme, yola devam et. Şeyda karakterini konuşmak istiyorum atlamaksızın. Özellikle Şeyda’nın Dört Numara’ya görünmez olduğunu söylerken, “…daha çok yok gibiyim, değil mi …” dediği bir sahne var. Ruhta, psikolojide felç olmuşluğu anlatan çok etkili bir sahneydi. Büyük evlerin, kalabalık ve dağılmış ailelerin içinde kaybolmuş bir kadın olarak Şeyda’nın söyledikleri ve Dört Numara ile kurduğu bağ çok özeldi. Bu bağı Şeyda karakteri özelinde konuşabilir miyiz? Şeyda karakteri romanın temel meselelerinden biriyle, çocuklukta normların dışında kalmak, yok sayılmak, görülmemek ile bağlantılı. Toplumun normatif beden algısının dışında kalmış o da çocukluğunda. Bakılmış, büyütülmüş ama görülmemiş bir çocukluk onunki. Yetişkinliğine yansıması da yine kalabalıkta görünmez olmak ve bunu kolayca kabul etmek. Varlığına kendi sesini duyarak inanan, benliğini o şekilde var eden, dış onaya bağımlı ama aynı zamanda onu da provoke edebilen bir figüre dönüşüyor. Annesinin evlenirken söylediği sözler onun da evlerle ve aidiyetlerle olan ilişkisini keskin bir şekilde travmatize ediyor, anne ev demektir, kadersel bir kopuş yaşıyor annesinin sözleriyle. Karacaların evi, onun için hem yuvaya dönüş hem de kendi ailesinde yaşadığı dışlanmışlığın telafisi. Evliliğine gelince bu telafi aşk ve sevgi onun için bir inanç sistemine dönüşüyor neredeyse. Ruhu elbette felç ancak içiyle biliyor bunu aklıyla değil. O da bir yanıyla hâlâ çocuk, o da orada, yok sayıldığı çocukluğunda kaldı, bu yüzden iletişim kurabiliyor kendisi gibi normallerin dışında kalan Dört Numara ile. Oraya aşina, küçük bir kızın kendisine kahve ikram edilecek, evlere misafir olarak davet edilecek, sohbetlere katacak kadar önemsenmek istediğini bildiği yer. Dört Numara da Şeyda’yı akıldan çok sezgiyle tanıyor. Merhamet duyuyor bir çeşit bu kadına, hem yetişkin hem çocuk olan bir nevi arkadaşına karşı. Birbirlerinin ihtiyaçlarını seziyorlar. Ayıca Fatma Yenge ve Dört Numara’nın kurduğu bir bağ var. Fatma Yenge’nin kendine özel bir dünyası var. Çok önemli değişimleri aniden veya yavaş yavaş yaşamış, sınanmış ve kendi zihninde bir yerlere sığınmış bir kadın o. Dört Numara’nın Fatma Yenge’ye Tom Sawyer okuduğu sahneler çok güzeldi. Fatma Yenge’nin çocuk zihninin, hayal dünyasının kaybolmadığını daha da net gördük. Ben böyle yorumladım biraz ama ikisinin arasında kurdukları bağı ve Fatma Yenge’yi nasıl tarif edersiniz? İki karakter de gün boyunca pencere ardında dış dünyayı izliyor. Az konuşarak, olayları daha çok içlerinden değerlendiriyorlar. Yaş farklarına rağmen, benzer bir bakış açısı ve benzer bir dışarıdan yaşama eğilimi gösteriyorlar. Fatma Yenge, Dört Numara’nın yetişkin bir yansıması gibi. Kabullenişe geçmiş, teslimiyeti benimsemiş. Hâla hayaletlere inanan, bu inancı doğal bir çerçeveye oturtan biri. Dört Numara’ya benzer şekilde mizahı gürültülü değil, içsel bir savunma, bir dayanma biçimi. İç sesi görüntüsünden çok daha canlı. Çok konuşmamaya alışmış, zamanla bu karakterine oturmuş. Dört Numara ile böyle bir bağ kuracaklarını ben de bilmiyordum. Adeta kendiliğinden akan bir şey oldu ve yazdıkça aslında bir yanıyla Fatma Yenge’nin Dört Numara’nın karşı penceredeki yetişkin yansıması olduğunu gördüm. Dört Numara gibi dışarıya çok ses vermeyen ama muzipliğini içinden sürdüren bir kadın. Geçmişi anmasa da, anlatmasa da çocukluğu zihninde işlemeye devam ediyor. Birbirlerini anlıyorlar. İkisi de insanların içine karışmaktan çok onlara bakmayı seviyor. Tabii ki romanın sonuna kadar kendini pek belli etmeyen Şeref karakteri üzerinden okuduğumuz bir baba meselesi var. Ve bir de erkeklik meselesi var, Aziz karakteri üzerinden okuduğumuz. Aslında Aziz için pasifte kalarak erkeklik meselesi içine giren ve kararlarını bu yönde alan biri diyebilir miyiz? Diğer yandan sahneye arada bir girip çıkan ama baskıcı bir baba karakteri Şeref. İki erkek de bir şekilde etkili ve Bize Ait kılınmak isteyen bir kökten değişiminin köşe taşları, ne dersiniz? Eril olmanın hem baskın hem de çekinik durumlarının neye sebebiyet verdiğini bu iki karakter özelinde konuşabilir miyiz? Her iki karakter de eril kimliğin farklı formları. Cinsiyet rollerinin bireysel travmalarla nasıl iç içe geçtiğini, erkekliğin baskın ve kırılgan yanlarını görünür kılıyorlar. İkisi de tutumları, verdikleri tepkiler ile erkekliğin sabit bir kimlik değil, duygusal katmanlarla şekillenen aslında kırılgan bir performans olduğunu gösteriyor. Baba karakteri çocuklarına çok derinden bağlı, ancak sevgisi kayıp korkusuyla şekillenmiş bir figür. Kaybetme korkusu aşırı kontrolcülüğü getirmiş. Kontrol dışı durumlarda korku öfkeye hatta şiddete evrilmiş. Dört Numara’nın travmalarından ilki babalıkla şiddeti bir arada gördüğü an. Sıradan zamanlarda babadan gördükleri şefkatle o şiddeti eşleştiremiyor, bu onda bölünmeye yol açıyor. Çocukları için hep ‘’orada’’ ama bu oluş denetim ve kontrol de içeriyor. Aziz de erkek olmanın nimetlerini hep yaşamış, ayrıcalıklarını hiç yadırgamamış, üzerine düşünmemiş biri. Onun erkekliği duygusal – ağlamaktan hiç çekinmez mesela, karısına olan aşkını gizlemez toplum önünde - ama o da bir anlamda norm dışı, o denli duygusallık erkekte hoş görülmez. Yine de erkekliğin konforunu yaşamaktan geri durmaz. Bunları Şeref kadar belirgin ortaya koymama sebebi Aysel’e olan aşkı. Ona büyüklenememesi, kaybetmekten çok korkmasından. Bu yüzden kardeşi Müjdat gibi keskin tavırlarla değil, daha yumuşak dayatıyor isteklerini. Ama son karar zamanı geldiğinde ağırlığını kendi isteklerinden yana koymayı biliyor, evdeki kadınların hatta Aysel’in ne düşündüğünü, ne istediğini gerçekte dikkate almıyor. Manüplasyonla onları da asıl isteklerinin, onlar için doğru olanın bu olduğuna ikna ediyor. Erkekliğinin ispatını, ‘’bir koyup üç alma’’ felsefesiyle aileyi niteliksel olarak değil niceliksel olarak zenginleştirerek yapmak istiyor. Evet, Karacaların hayatı erkeklerden, erkeklikten kaynaklanan sebeplerle değişiyor. Zor kararlarda, herkesi arkasına alamayacağı durumlarda, Handan’ın, Nalan’ın evlilikleri konusunda olduğu gibi, daha çekinik duruyor. Bu kez de kardeşlerinin acı çekmesine sebep oluyor. Hayatta da benzer bir durum söz konusu. Erkeklerin kendi doğrularına göre etraflarına, etraflarındaki insanlara şekil verme, ‘’evreni’’ yola getirme arzuları pek çok acıya ve travmaya sebep oluyor. Aslında romanı “Biz” olabilme, biz içerisinde “bir yer” edinebilme üzerine, yerini bulma, kendini bir yere konumlama veya kendine alan açma, “Oturma Odası Cumhuriyeti” kurma üzerine diye de genişletebiliriz, öyle değil mi? “Kendine ait”ten, üçüncü tekil şahıs “Biz”in içinde bir Cumhuriyet…; toplum düşünüldüğünde, Cumhuriyet’le ilişkimiz düşünüldüğünde pek de genişlemiyor aslında, bu derinlemesine ironiyi konuşmak isterim. Sadece, Dört Numara için de değil, Aziz için de durum aynı aslında desem, oda Cumhuriyetleri, ev Cumhuriyetleri, kentsel dönüşüm Cumhuriyetleri alan açıyor gibi, bir şeylere hak tanıyor, izin veriyor gibi ama… Haklısınız, romanı bu şekilde genişletebiliriz. Roman boyunca hep bir ‘’biz’’ olana yönelme var karakterlerde. Hem anlam üretme hem de hayatta kalma çabası olarak. Geniş ‘’biz’’, iki kişilik ‘’biz’’, farklı biz biçimleri. En temel duygulardan birinin peşinden gittim roman boyunca bir yere ait olarak ‘’biz’’ in içine girmek. İroniye gelince; hem biz olmak hem de ben’liği korumak istiyoruz. Aslında her ilişkilenmede, hayatımıza kattığımız her kişide, dahil olduğumuz her toplulukta kendi cumhuriyetimizden bir parça toprak kaybediyoruz. Çünkü ‘’biz’’ olmanın bir kuralı da bu ve evet, neyi düşünürsek düşünelim, toplum, cumhuriyet, aile, topraklarımız genişlemiyor aslında. Bir yanımız çoğalırken kendi içimizden azalabiliyoruz. Aziz için de, Karacalar için de geçerli elbette. Kentsel dönüşüm cumhuriyetleri alan açıyor gibi görünse de pırıl pırıl yeni hapishanelerimiz esasında. Eski ama geniş alanlarımızı elimizden alarak, yeni fakat küçültülmüş bir yaşam ortamında, birbirimize çarpa çarpa, sığınacak tek bir tenha alan bırakmadan ‘’biz’’ in en sevimsiz halinde yaşamaya mahkûm ediyor insanı. Biz olma duygusuyla beraber, bir mekanda birlikte yaşama ve her bir kişinin hayatının farklı rotalara doğru ilerlemesinin bu mekanları ne hale getirdiği gerçeği var. Bir oda “cumhuriyet” haline dönüşürken, bir müstakil ev kentsel dönüşümle apartmana, doktorların odaları anahtarları olmayan kapalı alanlara dönüşüyor. Romanın mekansallığı adına bu ince nüsansları konuşabilir miyiz? Roman aslında iki mekânda geçiyor. Dış mekân yok gibi bir şey. Dört Numara’nın sessiz ve içine kapanık evine karşılık, Karacalar'ın canlı, gürültülü, neşeli, aşk dolu evi. Dört Numara’nın gözünde karşı ev, hayatın kendisi. Evlerin pencereleri iç ve dış dünya arasında bir ara yüz. Fatma Yenge ve Dört Numara’nın akan hayatla bağlantıları. Zaman sanki sadece başkalarının evlerine, hayatlarına bakıldığında işliyor. Karacalar'ın insana, nefes alan, düşünen canlı, bir varlıkmış gibi gelen evi, ev halkının da canlılığını, coşkusunu, neşesini anlatıyor. Evin mimari yapısı, içindeki insanları da kendine katarak neredeyse gerçekten canlı bir varlığa, romandaki bir başka karaktere dönüşüyor. İki farklı psikolojinin temsili; Dört Numara’nın evi ve Karacalar'ınki. Öte yandan bir apartman dairesindeki sıradan bir oturma odası, bir çocuğun hayal gücüyle gerçekten inandırıcı bir cumhuriyete dönüşebildi. Oturma Odası Cumhuriyeti, çocuğun bireysellik ihtiyacının vücut bulmuş hali ve Dört Numara orada değilse yeniden sadece sıradan bir oturma odasına dönüşür. Romanda dış mekân kullanmadım gibi bir şey. Asıl dünya evlerin, odaların, sınıfların içinde. İç mekânlar ve insanlar birbirine kaynamış, iç içe geçmiş olsun istedim. Romandan mı devam edeceksiniz? Yoksa öyküler yazmak gibi bir düşünceniz var mı? Şu anda öykü yazma denemeleri yapıyorum. Bu da yazma anlamında yabancısı olduğum bir kurmaca türü. Şimdilik deniyor ve biriktiriyorum. Öte yandan iki farklı roman konusu da zihnimde filizlenmeye başladı. Hangisi öne çıkacak ve Bize Ait Bir Yer ’den sonra ne gelecek ben de bilmiyorum.
- Günler ilerlemeye, Saramago yazmaya devam eder
Lanzarote Defterleri ’nin ilk cildinde okurun önünde soyunmaya başlayan José Saramago buna tüm şeffaflığıyla devam ediyor. 3 Ocak-31 Aralık 1994 tarihlerini kapsayan Lanzarote Defterleri ’nin bu ikinci cildinde Saramago, edebi ve siyasi kavgasına devam ediyor. José Saramago’nun gönüllü sürgün yeri Lanzarote’ye yerleşmesinin üzerinden bir yıl geçmiştir. Artık “kendine ait bir ada”dan iyiden iyiye tüm dünyaya açılıyor yazar. Seminerler, ödül törenleri ve diğer seyahatler dolayısıyla hem fiziksel hem de dünyada yaşanan olaylara dair düşünsel ve yazınsal olarak… 3 Ocak-31 Aralık 1994 tarihlerini kapsayan Lanzarote Defterleri ’nin bu ikinci cildinde Saramago, edebi ve siyasi kavgasına devam ediyor. Portekizlilik, solculuk, başka uluslararası siyasi meseleler ve elbette edebiyat / dil meseleleri gene başat konular. Lanzarote Defterleri ’nin ilk cildinde okurun önünde soyunmaya başlayan Saramago buna tüm şeffaflığıyla devam ediyor. 1992 yılında Portekiz hükümetinin İsa’ya Göre İncil’in Avrupa Edebiyat Ödülü kısa listesinden çıkarılmasını istemesi üzerine, José Saramago bunun bir “sansür” olduğunu söyleyerek Portekiz’den ayrılma kararı alır ve Lanzatore’ye (Kanarya Adaları) yerleşir. 1993 yılında Saramago’nun gönüllü sürgünü başlamıştır. Senenin başında dostları Saramago’ya “özel” bir defter verirler. Tek koşulları vardır: Lanzarote’deki günlerini yazması. Saramago defteri kabul eder ve “günler yürümeye başlar”. 15 Nisan-31 Aralık 1993 tarihlerini kapsayan Lanzarote Defterleri’nin bu ilk cildinde Saramago, hem Lanzarote’de geçen günlerini aktarıyor hem de çağının tanığı ve toplumsal sorumluluklarının bilincinde muhalif bir yazar/aydın olarak dünyada yaşananları değerlendiriyor. LANZAROTE DEFTERLERİ 2 José Saramago Kırmızı Kedi Yayınları, 2025 Çeviri: İmren Gökce Vaz de Carvalho 240 s.
- Öykü Gazetesi’nin Ağustos sayısı yayınlandı
2016'dan beri gerçekleri yazmadığını alenen söyleyen tek yayın organı olan Öykü Gazetesi 'nin Ağustos sayısı yayında! Veveya.net ’in yayıncılığını üstlendiği Öykü Gazetesi , PDF formatta ücretsiz indirilebilir ve/veya web tarayıcısı üzerinden okunabilir. Öykü Gazetesi ’nin Ağustos sayısında; Ahmet Şimşek, Yavuz Akengin, Tevfik Can Küçükşahin, Ayşe Ceylan Topçu, Ekin Deniz Kuzu, Didem Kazan Sol, Gülhan Tuba Çelik, Fatoş Avcısoyu Ruso’nun öyküleri var.
- Duyguların notalarla döküldüğü öyküler: Mozart’ın Nasırlı Elleri
Neslihan Karahan, Ayşe Hicret Aydoğan’ın Mozart’ın Nasırlı Elleri adlı öykü kitabı üzerine yazdı: "Öykülerin merkezinde, karşılaştığı talihsizliklere boyun eğmeyen kadın karakterler yer alır. Ataerkil baskıya karşı durmaya çalışan, yalnızlığıyla sınanan bu kadınlar yadırgansa da mücadeleden vazgeçmez; her yıkımda yeniden ayağa kalkarlar." İnsan yaşamda neyi nasıl yaşarsa, sonraki hayat basamaklarını da öyle tırmanır. Yaşadıkları, kişiliğine siner ve benliğini şekillendirir. Eşya, karşılaşılan olgulara dönüşür; somuttan soyuta, oradan da hisse evrilir. Ayşe Hicret Aydoğan’ın 2023 yılında kaleme aldığı Mozart’ın Nasırlı Elleri adlı öykü kitabı da bu yaşamsal döngüler üzerinden ilerler. Her bir öykü, insanın içsel burukluklarını menfi ve müspet duygularla harmanlayarak okura sunar. Öykülerin merkezinde ise, karşılaştığı talihsizliklere boyun eğmeyen kadın karakterler yer alır. Ataerkil baskıya karşı durmaya çalışan, yalnızlığıyla sınanan bu kadınlar yadırgansa da mücadeleden vazgeçmez; her yıkımda yeniden ayağa kalkarlar. Daha ilk öyküde bu temaya tanık oluruz. Ormandaki ağaçların sıralanışını insan ilişkilerine metaforla bağlayan bir karakter çıkar karşımıza. Bu karakter, dayanışmanın eksikliğini yaşadığı ilişkide hisseder; her şey tek taraflı ve biçimsizdir: “Ormanı izliyorum. Ağaçlar, dallarını birbirlerine gererek devrilmemek için gayret ediyor. Sevgi böylesi günler için gerek işte.” (s.11) "İpek Şal" adlı ilk öyküde, tutkuların eşiğinde hüzne dönüşen bir birlikteliğe tanıklık ederiz. Hayatın tekdüzeliğinden sıkılan bir çift, orman tatiline çıkar. Ancak insan, nereye giderse gitsin, kendini de beraberinde götürür. Bu yüzden yaşanan tatsızlıklar mekân değişse de sürer. Kadın karakter hayata anlam katmaya çalışan, duyarlı bir tipleme iken; erkek karakter tutkularının ve kaba davranışlarının esiridir. Küfürler, fiziksel sarsmalar, çekiştirmelerle ilerleyen ilişki, sonunda kopma noktasına gelir. Bardağı taşıran son damla belki küçük bir krizdir, ama ardındaki birikimin sınırıdır asıl belirleyici olan. Tıpkı günümüz ilişkilerinde olduğu gibi. “Dinlenmeye gelmiştik, belki filizlenmeye…” (s.12) Kadın sabredemez, tek başına evine döner. Ertesi sabah kuaföre gider ve saçlarını kestirir. Saçlarının kısalmasıyla birlikte önceki gece yaşadığı tatsızlığın yükünden arınacağını düşünür ve öyle de hisseder. Saç kesimi bir tür arınmadır onun için: “Makas değdikçe hikâyem ulu orta yere saçılıyor. Saçlarım döküldükçe içim esmiyor. Boşluklarıma doluyor saçlar, ağzımda tadını hissediyorum.” (s.14) İnsanoğlu, yeryüzü oluşumundan bu yana seslerin tanıklığında var olmuştur. Mevsimlerin uğultusu, taşların tıkırtısı, yağmurun sesi, karın sessiz süzülüşü; tümü, hem bir görsellik hem bir diriliş hissi taşır. İnsan bu doğa seslerinden ilhamla ilk tınılarını yaratmıştır. Böyle doğdu müzik: Duvarlara, taşlara yansıyan işitsel ve görsel izlerle. Zamanla sırdaş, yoldaş, bir kimlik haline geldi. Müzik ruhun dili, insanın kendini tanıma aracıdır artık. Notalar kulaktan beyne, oradan da ruha ulaşır. Her insanın bu melodik dilde bulduğu bir anlam, bir his, bir çağrışım vardır. Kimi içinse müzik bir tutkuya dönüşür; varoluşun ta kendisi hâline gelir. "Mozart’ın Nasırlı Elleri" adlı öyküde bu temaya rastlarız. Müziğe tutkun, ruhunu notalarla onaran bir çocuk yer alır öykünün merkezinde. Hayatın monotonluğunu babasının sıkça tekrarladığı şu cümle özetler: “Çiçek, çay koy kızım.” (s.20) Anne ile baba arasında sıkışıp kalmış bir çocuk bu. Genç yaşta evlenmiş bir annenin, kendi yaşamını bile anlayamadan çocuk büyütmeye çalışması… Manevi yetersizlik… Ve tüm bu boşluklara tutunmaya çalışan bir çocuk. Zamanla piyano çalmaya yönelir. Nasır tutan elleriyle içindeki acıyı tuşlara döker. Fakat apartmana yeni taşınan bir komşunun, en ufak sesten rahatsız olmasıyla bu motivasyon kaynağı da sekteye uğrar. Piyanoya dair tüm alışkanlıkları takıntıya dönüşmeye başlar. Neredeyse halüsinasyon düzeyinde zihinsel görüntüler canlanır. Oysa kendi dünyasını bu seslerle örmüştür. “Terlemiştim. Yüksek sesten oldum olası nefret ederdim. Annemle babamın kavgalarına döndüm yine. Duvar dibine çöktüm o günlerdeki gibi. Nasırlarım soyuldukça Mozart'ın Requiem bestesi çalmaya başlıyordu zihnimde… Zihnim oda oda bölünüyordu.” (s.21) Diğer öykülerde de benzer temalarla karşılaşırız. Bu yüzden bu iki öyküyü tahlil etmekle yetindim. Aydoğan’ın dili yer yer şiirseldir ve çözümlemeye olanak tanır. Sade, akıcı anlatımı metni rahat okunur kılar. Sayfaların arasında müzikal bir ahenk dolaşır. Kalemim yettiğince izlenimlerimi aktarmaya çalıştım sevgili okuyucu. Mozart’ın Nasırlı Elleri ve yazar Ayşe Hicret Aydoğan’a edebi serüveninde daimî bir yolculuk diliyorum. MOZART'IN NASIRLI ELLERİ Ayşe Hicret Aydoğan Hece Yayınları, 2023 Tür: Öykü
- Kırmızı tuğlalar ve cam ormanlar arasında
David Lodge’un Howthornden Ödülü ve Yorkshire Post Kurgu Ödülü sahibi, kahkaha yüklü romanı Tebdili Mekân’ı okurlarıyla buluştu. “Hem en iyi hem de en kötü zamanlardı. Hem bilgelik hem de aptallık çağıydı.” David Lodge, 1975 ABD'deki vitrin camlı beton ormandan Euphoria Eyalet Üniversitesi ile İngiltere’nin nemli, kırmızı tuğlalı Rummidge Üniversitesi arasında yıllık bir değişim programı vardır. Normalde bu değişim programının pek de üzerinde durulmaz. Ancak Philip Swallow, Profesör Zapp ile yer değiştirdiğinde kader onlara bir oyun oynar ve iki akademisyen kendilerini Atlantik'in iki yakasında sarmal bir ilişkinin ortasında bulur. Kimse bu ilişkiden muaf değildir. Sonunda, yazarın kendisini bile şaşırtan bir gelişmeyle sır ifşa olur. Tebdili Mekân, konuyu dağıtmadan eğlendirmeyi başaran mizahi ve deneysel bir roman. Bu serüvende okurlar da pasif değil, aksine metinler arası referansların yorumlanmasında aktif rol oynuyorlar. TEBDİLİ MEKÂN David Lodge Ayrıntı Yayınları, 2025 Çeviri: Nilüfer Şen Tür: Roman
- Leziz Kadavralar: Medeniyetin sınırlarında bir distopya
Arjantinli yazar Agustina Bazterrica’dan vahşet ile şefkatin yakınlaşıp uzaklaştığı, vurucu olduğu kadar dokunaklı bir roman: Leziz Kadavralar. İnsan olmanın anlamını, medeniyet ile barbarlığın sınırlarını sorgulayan Leziz Kadavralar, bir yandan kederli bir baba-oğul hikâyesi anlatırken diğer yandan kan dondurucu fakat tanıdık bir toplum portresi çiziyor. Hayvan eti bir salgından dolayı tüketilemez olduğundan yemelik insan “yetiştiren” bir dünya yaratan Bazterrica, psikolojik unsurlarla derinleşen bu politik anlatıda Latin Amerika yazınından aşina olduğumuz tekinsizlik duygusunu özgün ve çarpıcı bir biçimde şahlandırıyor ve çağımızın korkunç fakat kanıksanmış hakikatlerine ayna tutuyor. Leziz Kadavralar, distopya edebiyatında yeni bir sayfa açılabileceğini gösteren, kapitalizmi, sömürüyü, tüketim kültürünü ve nihayetinde uygarlığın geldiği noktayı acımasızca eleştiren, güncelliğini uzun süre koruyacak ve unutulmayacak bir roman. LEZİZ KADAVRALAR Agustina Bazterrica Siren Kitap, 2025 Çeviri: Seda Ersavcı Tür: Roman 192 s.
- Malina: Faşizme feminist başkaldırı…
Peyman Ünalsın Gökhan , Ingeborg Bachmann’ın adından kurgusuna, içinde küçük oyunlar barındıran akılcı, otobiyografik kurmaca romanı Malina hakkında yazdı. Malina , Bachmann’ın, Ölüm Türleri ismiyle üçleme olarak plânladığı roman dizisinin 1971’de yayımlanmış ilk kitabı. Maalesef 1973 yılında, aldığı aşırı dozda uyku ilacının etkisiyle elinde sigarasıyla uyuyakalan Bachmann, Roma’daki evinde yanarak ölüyor. Üçleme tek kitapla yarıda kalıyor. Klagenfurt, Avusturya doğumlu Ingeborg Bachmann üç kardeşin en büyüğü. Felsefe, psikoloji, hukuk ve Alman filolojisi okumuş. Alman ordusunun Avusturya’ya girişinden sonra hayatında bir kırılma oluyor. Nazi’lere katılan babasının aile ortamına kattığı gerginlik Malina ’da fazlasıyla hissediliyor. Ölüm Türleri’nin ilk romanını babasına atfetmiş gibi. Baba figürünün bir kız çocuğunda açtığı yaralar, yetişkinlik çağında da kanamaya devam ediyor. Babanın faşist tutumu ikili ilişkilerdeki güvensizliği büyütüyor. Erkek egemen topluma bir başkaldırı olarak kadının içindeki isyanı çoğaltıyor. Kadın direnç gösterdikçe güçleniyor ama içten içe çürüyor. Ingeborg Bachmann’ın çağdaş yazarlarla bir arada olduğu fotoğraflardaki duruşuna bakın. Güçlü, yenilmez, dik başlı, umursamaz. Oysa hayat hikâyesi tam tersini söylüyor. Bıkkın, yorgun, stresli. Uykusuz geceler yakasını bırakmıyor. Uyku haplarına sığınıyor. Bence romanın en can alıcı yanı, adı. Malina , ahududu gibi insanın kulağına hoş gelen bir anlam taşımasının dışında İbranice bir isim. Ve dişil bir isim. Bazı kaynaklara göre yatıştıran manâsına gelse de bu isme sahip kişilerin güçlü gibi görünen ama özgüven yoksunu kişiler oldukları yazıyor. Felsefe ve psikolojiye güçlü bağlarla ilmeklenen romanın ismi bile ince, zarif bir dantel âdeta. Her ne kadar Ingeborg Bachmann kitabın girişinde bize ana karakterlerin isimlerini ve kısa biyografilerini verse de ki bu açılışta Bachmann’ın radyo oyunları yazarlığının izlerini sürüyoruz, bende Malina ’nın erkek olduğuna dair bir fikir oluşmadı. Bunda zihnimin uzun yıllar mâruz kaldığı İtalyan ekolünün payı da yadsınamaz; Malina kesinlikle dişil bir ad. Ama ilk bölümün hemen başlarında yazar, Malina’nın ‘nazik bir erkek olduğundan’ söz ederek karakterin cinsiyetini mühürlüyor. İsmi olmayan ve Ben diye adlandırılan, romanda geçen bazı mektupların imzalarında Bir Kadın olarak geçen anlatıcı karakterimizin zihnindeki erkek taraf Malina . Bu sebeple bir antitez niteliği içeriyor diyebilirim. Eril hırsına yenik düşmüş herhangi bir kadının içindeki erkek ses. O yüzden Ben anlatıcı karakterin bir adı yok. Ben , sen, o, biz olabilir. Üç bölümden oluşan romanın ilk bölümünde Ben anlatıcı karakterin, Ivan ve Malina isimli iki erkekle aynı anda yaşadığı ilişkiye odaklanıyoruz. Malina , Ben’ in düşürdüğü her eldiveni yerden alıp kaldırırken Ivan ise sadece bulaşıcı gülme ânlarını paylaştığı, eşinden ayrılmış iki çocuklu bir adam. “Ivan ve ben: bir noktada birleşen dünya. Malina ve ben, ikimiz bir olduğumuz için: aykırılaşan dünya.” Malina: 110 Dünya, toplum, erkekler, kadınlar, savaş, barış üzerine felsefî ve psikolojik düşüncelerinin duygu durumuna zaman zaman şizofrenik etkisini yansıtan bir karakter Ben . İkinci bölüm Bachmann’ın baba sancısını okurun karnına saplıyor. “Görünmeyen gölün çevresini çok sayıda mezarlık süslemekte. Mezarlıklarda haçlar yok, ama her mezarın üstünde büyük ve karanlık bulutlar var; mezarlar üstlerinde yazıların bulunduğu taşlar neredeyse gözükmüyor. Babam yanımda duruyor ve elini omzumdan çekiyor, çünkü mezarcı yanımıza gelmiş. Babam, emredercesine yaşlı adama bakıyor, mezarcı, babamın bu bakışından sonra, korkuyla bana dönüyor. Konuşmak istiyor, ama yalnızca ses çıkartmaksızın, uzun bir süre dudaklarını oynatıyor, ve ben ancak son cümlesini duyabiliyorum: Burası, öldürülmüş kız çocukların mezarlığıdır. Bunu söylememeliydi bana, acı acı ağlıyorum.” Malina: 151 Bachmann babasının ideolojisinden intikam alırcasına Yahudi asıllı Rumen şair Paul Celan ile on dokuz yıl süren, mektuplaşma yoğunluklu bir ilişki yaşar. Paul Celan ile Bachmann’ın yolları, Celan’ın, uzun zaman kaldığı Romanya’daki toplama kampından Viyana’ya geldiği 1948 yılında kesişir. Celan, Nazilerin elinden sağ çıkmayı başarmıştır. Belki de kaderin tuhaf bir oyunudur. Ve Bachmann oyunu bu şahane romanında sürdürür. Celan ve Bachmann’ın ilişkileri kadar ayrılıkları da şiirsel. Celan bu ayrılığı kaldıramaz. Bachmann’ı "katili" olarak nitelendirir. Malina ’da ölen Ben ’in varoluşu belki bu hikâyeden de geliyordur. Malina üzerine yapılan bir röportajda Bachmann “Faşizm, insanlar arasındaki ilişkilerde başlar, iki insan arasındaki ilişkide başlar… ve ben anlatmak istedim ki, savaş ve barış yoktur, hep savaş vardır…” diyerek dünyanın kötüyü besleyen hastalıklı bir yer olduğu ve tohumlarının insanlar arasında atıldığını vurgular. Bachmann, edebî sanatını disiplinlerarasının gücüyle birleştirme yolunda Alman besteci Hans Werner Henze ile iş birliği de yapmış. Hans Werner Henze, Bachmann’ın Güllerin Fırtınasında ve Serbest Geçiş adlı şiirlerini besteler. Bachmann ise Henze’nin operalarına libretto yazmış. Romanın, Ben ve Malina ’nın mektuplar, mektuplaşmalar üzerine kurgulanmış üçüncü ve son bölümünde, Bachmann’ın müzikle yakınlığının izdüşümlerine rastlamak mümkün. Diyalogların başına ruh durumlarını belirtircesine müzikal ritmlerden esinlenilmiş İtalyanca terimler eklemiş; forte, con fuoco, allegro, sotto voce. Dilin duyguları ifade etmekteki yetkinliğine yoğunlaşan Bachmann, yapıtlarında farklı anlatım tekniklerini kullanarak metinlerinin his baremini yükseltiyor. Kitapları okumadan önce yazarlarının hayatını incelemek, metni ve metnin ruhunu irdelemekte okuru birkaç adım öne taşıyor. Bachmann’ın hayat hikâyesine vâkıf olunca roman sizi daha çok içine alıyor. Elinizi kolunuzu bağlıyor, nefes alamaz oluyorsunuz. Tıpkı şu satırları okuduğumda bana, sayfaya not düşüren duygu gibi. “Kısa süre sonra ben bitirme sınavlarına girmek zorundaydım ve üç büyük sınavın olacağı sabah Felsefe Enstitüsü’ndeki sobanın tüm korları dışarı döküldü. Birkaç kömür ya da odun parçasını ayağımla ezdim, bir kürek ve süpürge bulmak için koştum, çünkü kadın hademeler daha gelmemişlerdi, kor ve duman korkunçtu, bir yangın çıksın istemiyordum, korları ayaklarımla ezdim, ondan sonra enstitünün içi günlerce koktu, ayakkabılarım kavrulmuştu, fakat hiçbir şey yanmadı.” Malina: 257 Yazarların dünyaya bakışı, onu görmesi ve önsezilerinin gücü mü bunu yaptıran? Bir çekim yasası mı? Kaderin cilvesi ya da? Nasıl adlandırırsak adlandıralım Bachmann’ın ikili ilişkilerde doğan faşizme karşı takındığı feminist direniş, beni ona bağlayan. Romanın çevirmeni Ahmet Celal’i daha ilk okuduğunda etkileyen ve dilimize kazandırılmasında, hatta çeviri kokmasında hiç tereddüt etmeden içinden geldiğince hareket etmesine sebep olan şey, Bachmann’ın o dik duruşu ve dile verdiği öneme duyduğu saygıdır. Ingeborg Bachmann’ın Malina’sı, yeni bir savaşa uyandığımız her gün, yüreğimizden yükselen faşizm karşıtı sesimiz niyetine… MALINA Ingeborg Bachmann Yapı Kredi Yayınları Çeviri: Ahmet Celal 282 s.
- Turnalar'ın 99. sayısı çıktı
KIBATEK (Kıbrıs Balkanlar Avrasya Türk Edebiyatları Kurumu) tarafından üç ayda bir yayınlanan uluslararası dil, çeviri ve edebiyat dergisi TURNALAR'ın 99. sayısı çıktı. Derginin bu sayısı aramızdan ayrılışının 10. yıldönümünde “Meydanlardan Haneye, Emekçi, Anne Şair: Sennur Sezer” özel sayısı olarak yayınlandı. Sahipliğini KIBATEK Vakfı adına İsmail Bozkurt’un üstlendiği, Genel Yayın Yönetmenliğini Metin Turan’ın yaptığı derginin bu sayısı aramızdan ayrılışının 10. yıldönümünde “Meydanlardan Haneye, Emekçi, Anne Şair: Sennur Sezer” özel sayısı olarak yayınlandı. Özel sayının editörlüğünü Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ebru Özgün üstlenmiş. 1960’larda başladığı şiir kariyeriyle kadın edebiyatı açısından önemli bir yerde duran, toplumcu şiirin, işçi hareketlerinin dikkat çeken figürü Sennur Sezer’in (1943-2015) bu yıl ölümünün 10. yıldönümü. Bir şair sorumluluğu ile toplumun her kesiminden insanın, özellikle emekçi sınıfın dertlerini dert edinen ve bunu kadın kimliğini göz ardı etmeden sorgulayan Sezer; ezilenlerin, baskılara, zorbalıklara maruz kalanların safında yer alır her zaman. Dayanışmaya, örgütlenmeye, birlik olmaya duyduğu güvençle, demokratik haklarla elde edilen daha onurlu bir yaşam için mücadelesini verir. Sezer, 60 kuşağının son derece özgün bir şairi olmasının yanı sıra bir şairden ötesidir de. Hem meydanlardaki aksiyoner kişiliği ile hem de üretkenliği sadece altmışa yakın kitap baskısıyla değil, 1960’lardan 2015’e dergi ve gazetelerde yayımlanan makale, söyleşi, soruşturmaya yanıt, kitap tanıtımı, resim eleştirisi, tematik yazılar, ödüller, yabancı sanatçılar, kültür tarihi, yaş kutlamaları gibi farklı çeşitlilikte yüzlerce yazısı ile tam bir entelektüeldir. Dosyadaki yazıların akışına bakıldığında Sezer’in şair kimliği, dünya görüşü, eleştirmen yanı, sanat eleştirmenliği ve üretim yaptığı farklı edebî türler üzerinden bir tertip izlenebilir. Bu dosyada İsmail Afacan “60 Kuşağı Bağlamında Sennur Sezer Şiiri” başlıklı yazısında, 1960’ların siyasi ve toplumsal ortamının yanı sıra şiir dünyasının geniş bir yelpazesini sunarken Sennur Sezer’in edebiyat kanonu içindeki yerini ve 60 kuşağına nasıl eklemlendiğini konu etti. Metin Turan “Coşkunun Kalabalığı Sennur Sezer” başlıklı yazısında, 1969’lı yılların toplumsal ortamı içerisinde edebiyatçı kimliğini; Ebru Özgün “‘Emek Alanı’ İçinde Sennur Sezer” yazısında, işçi ve emekçi kesimin etkili bir temsilcisi olan Sezer’in şiirleri, düzyazıları ve alanlardaki görünürlüğüyle emek dünyası içindeki konumunu Pierre Bourdieu’nun kavram haritasından hareketle sorguladı. Emine Tuğcu “Sennur Sezer’in Perşembe Mektupları’nda Toplumcu Eleştirel Yaklaşımı” başlıklı yazısında, 2009-2015 yılları arasında her perşembe Evrensel gazetesinde çıkan açık mektuplarından hareketle Sezer’in şiirsel üslupla birleşen eleştirmen kimliğini konu etti. Zeynep Ertuğrul, “Sanat Eleştirisinde Sennur Sezer Farkı” adıyla kaleme aldığı yazısında; Cumhuriyet, Evrensel Kültür ve Evrensel’deki köşesinde yazdığı sanat eleştirisi, sanatçı ve sergi tanıtımı yazılarından yola çıkarak Sezer’in sanat eleştirmeni kimliği üzerinde durdu. Çiğdem Kara “Sennur Sezer’in Folklor ve Kent Kültürü Çalışmaları” adlı yazısında, “bir kitaplık folklorcusu” olarak tanımladığı Sezer’in, folklor ve kent kültürü üzerine yaptığı çalışmalarıyla bu alandaki özgünlüğünü değerlendirdi. Günay Tulum “Kurgu Anlatı Türk Safo’su Mihrî Hatun Özelinde Sennur Sezer’in Klasik Türk Edebiyatı ile İlgili Çalışmaları” başlıklı yazısında, Sezer’in klasik edebiyata bakışını, bu alanda yazdığı biri kurgu diğeri inceleme iki kitabı ile üç yazısı üzerinden değerlendirdi. Tolga Alver, “Sennur Sezer’in Çocuk Edebiyatı Eserlerine Dair Bir İnceleme” adlı çalışmasında, Sezer’in hem çocuk bakış açısı hem çeşitli türlerde kaleme aldığı çocuk edebiyatı ürünlerini nasıl ortaya koyduğu üzerinde durdu.
- Sadece Şiir'in 21. sayısı çıktı
Mevsimlik olarak yayımlanan Sadece Şiir , yeni sayısında 84 sayfalık içeriğiyle şiir okurlarına dolu dolu bir edebi buluşma sunuyor. Derginin bu sayısında yer alan şairler arasında şunlar var: Ahmet Özbek, Ahmet Telli, Ali Rıza Demirkapı, Ayşen Deniz Onaral, Aysun Uslu, Bahtiyar Arslan, Beyhan Dağcı, Birgül Kılıç, Cevahir Bedel, Çiğdem Sezer, Dilek Değerli, Efe Duyan, Ercan Damar, Erkan Kara, Eyüp Erhun Köse, Fatih Bozdemir, Gülsüm Işıldar, Güray Özçelik, Hatice Kübra Öktem, Hicran Arslan, Hüseyin Köse, Hüseyin Peker, İbrahim Taşçıoğlu, İbrahim Tığ, İlhan Durusel, Kaplan, Mahmut Aksoy, Mehmet Sezgin Sarı, Nalan Kurunç, Önder Çolakoğlu, Osman Genç, Özge Sönmez, Saltuk Buğra Karadağ, Senem Gökel, Süreyya Akçay, Uğur Ünen, Yunus Karakoyun ve Zahide Y. Koçyiğit. Eleştiri ve inceleme yazıları arasında Cihan Ülsen’in “Hatırlamanın Şiiri: Hatice Nisan’ın Hoşça Kal Vardiyası ’nda İç Ses, Bellek ve Şiirsel Tanıklık”, Sema Güler’in “Bülbüllerin Sustuğu, Güllerin Konuştuğu Bir Dünya Mümkün” ve Cansu Aydın’ın “Şarkısı Lirik’in Sayfalarından Taşan Deniz” başlıklı metinleri öne çıkıyor. Bu sayıda ayrıca üç söyleşi yer alıyor: Yener Çetin ile Rabia Çelik Çadırcı, Ceren Avşar ile Fırat Baytak ve Mustafa Seyfi ile Bahtiyar Kaymak şiir ve edebiyat ekseninde keyifli sohbetler gerçekleştirdiler. Genel Yayın Yönetmenliğini Umay Umay’ın, editörlüğünü Serkan Türk’ün üstlendiği Sadece Şiir dergisi, Türkçenin yanı sıra bu coğrafyada yazılan diğer dillerdeki şiir örneklerine de sayfalarında yer veriyor. Bu sayının kapağı Onay Karabay imzasını taşıyor. Dergi, Saygı bölümünde 2022 yılında yitirdiğimiz Salih Bolat’ı bir şiiriyle anıyor.
- Şiddetin, umudun ve hafızanın izinde bir öykü yolculuğu
Çemen Tozbey, Ali Çağlar Kale’nin ilk öykü kitabı Bu Dünyadır üzerine yazdı: "Yazar, iyilik ve kötülük kavramlarının doğurduğu ahlakî ikilikte, fiziksel ve psikolojik yönleriyle şiddeti masaya yatırıyor." Ali Çağlar Kale, 2013 yılında Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi’nden Türkçe öğretmeni olarak mezun oldu. Hâlen Bursa’da Türkçe öğretmeni olarak görev yapan yazar, Mart 2025’te Parma Kitap tarafından yayımlanan ilk öykü kitabı Bu Dünyadır ile okur karşısına çıktı. Yazar, öykülerinin temel çatışkısını şiddete maruz kalmış canlılar üzerinden kuruyor. Modernite öncesi aleni yaşanan fiziksel şiddet, şimdilerde psikolojik şiddet olarak da ortaya çıkmaya başladı. Ali Çağlar, bu durumdan yola çıkıyor; iyilik ve kötülük kavramlarının doğurduğu ahlakî ikilikte, fiziksel ve psikolojik yönleriyle şiddeti masaya yatırıyor. Öykülerden oluşan geniş dünyasını böyle yaratıyor. “ Kırıklarımız ” adlı kısa öyküde, çıt diye kırılan bedenler, köpekler çıkıyor karşımıza. Bir kez kırılınca yeniden bir bütün olamayan insanlar ve başka canlıların parçaları düşüyor önümüze. “Yere düşüyor kadın. Adamın elindeki tabanca patlıyor. Puf. Kadın kırılıp dağılıyor. Kırılan bu bedenlerin bir zamanlar nasıl bir aşkla bir araya gelip yapıştıklarını düşünüyorum.” (Kırıklarımız, sayfa 12.) “ Ekmek Uğruna ” adlı öyküde Ali Çağlar Kale, efendi ve uşak açısından şiddetin iktidarla ilişkisini kaleme alıyor. Öyküyü bu denli yürek yakıcı kılan, ekmek uğruna memleketinden kente gelmek zorunda kalan inşaat işçilerinin maruz kaldığı şiddet ekonomisidir. Sermayeyi elinde tutan para ve iktidar, her dönemde Kazım ve Faruk gibi kurbanlar yaratırken, gücü elinde tutan insan da yırtıcı bir hayvanın öldürme potansiyeline sahiptir. Derin psikolojik düzlemde, ölüme karşı bir çaredir belki de para. Ölüm korkusu değil midir kapitalist birikimi de yaratan? Hayatta kalma mücadelesi verirken ezilen insanların tek sermayesi hayal gücüdür. Hayal kurmak, Kazım ve Faruk gibiler için hayatı daha katlanılır kılar. Yazar, kitaba adını veren “Bu Dünyadır ” öyküsünde, sömürenle sömürülenin arasındaki farkın artık ortadan kalktığı, kurbanın aynı zamanda sistemin işbirlikçisi olduğu, aynılaşan bir dünyayı ustalıkla temellendiriyor. Hepimizin geçtiği insanlık sınavında esas mekânın “bu dünya” olduğunu hatırlatıyor Ali Çağlar Kale. “Çocuk, kendisine uçsuz bucaksız gibi gelen çocukluk ülkesinden bu anılarla iltica edecek gençlik ülkesine. … Daha iyi traktörlerin peşi sıra sürüklenen, daha iyi römorkları sabahın çınayazında titreyerek bekleyen karaltıları görecek. Bir tek onlar değişmemiş olacak. İç geçirerek, “Bu, dünyadır” diyecek. “Bu dünyadır…” Yazarın “ Döngü ” sü, kişinin yazgı karşısındaki duruşunu sunar okura. Dünya, iyilik ve kötülük arasında gidip gelen sonsuz bir döngü değil midir? İktidarın erki altında ezilen “Döngü" öyküsünün trajik kahramanları Havva ve Musa; insanın öfke, vicdan, akıl ve merhamet arasında gidip gelen yolculuğunu anlatır okura. Acıya yazgılı anne ve çocuğun serüveni de birlikte yaşanır. Talihsizliğin, yürüdükleri yolun üzerine karanlığını düşüreceğini bilseler de söğüt ağaçlarının arasındaki peri padişahının sarayına kavuşmaya can atarlar. Öyküdeki “Peri padişahının sarayı”nı, insanın doğmadan önce geldiği yer olarak varsayarsak, dünya oraya ulaşmak için geçtiğimiz bir yoldan başka bir şey değildir sanki. “Kertenkeleler ” öyküsünde, yazarın kalemi sesine ses bulamayan kurbanların sesi olur. Cahil bir dilin şiddeti, en az fiziksel şiddet kadar tehlikelidir; dünyayı olumsuzluk üzerine inşa eder, yaşamı aydınlıktan yoksun bırakır ve kurbanlarını yaralar. İftira eder, yıkıcılığa yönlendirir, aşağılar ve öldürür. Güneş, sembollerin dilinde erili temsil eder; yazar öykünün son cümlesinde bize adeta bunu işaret eder: “Kalabalıktan çıt çıkmıyordu, güneş gökyüzünün tek hâkimiydi ve havada bulut yoktu.” (Sayfa 91, Kertenkeleler.) “Hafıza ” öyküsünde yazmanın, anlatmak ve kayıt tutmak olduğunu görüyoruz. Zaman kavramının nasıl bir şey olduğunu, nasıl ilerlediğini hissediyor; hafızamızın sınırlarında geziyoruz. Anımsamaya çalışırken dilimizle, burnumuzla, kulağımız, aklımız ve sezgilerimizle geçmişe meydan okuyoruz. Edebiyatın geniş anlam aralığında ölenin beden olduğunu, düşüncenin ölmediğini anlıyoruz. Acıyı, travmayı, aşkı, işkenceyi, kaybedişi, yitirişi okurken, insanlar ölse de insanlığın ölmediği umuduyla adeta yeniden diriliyoruz. Ali Çağlar Kale, hikâyelerini sabırla ararken kendi bilincini ve bu bilincin doğduğu dünyayı anlamaya adanmış bir kalem. Doğmuş olmanın sakıncalarını gösteren ve bir iç gözlemden dışa açılan bir kapı gibidir kitaptaki her öykü. Çevresini kuşatan sayısız tuzağa, karanlığa, iktidara, maskeye rağmen bir şekilde yazmayı ve yazdıklarını okura sunmayı başarır. İnsanın etik davranışını anlama ve kategorize etme arzusu var satır aralarında. Yazarın bu kitaptaki öyküleri kurgu olarak boşluksuz, açık metinler olsa da alt metindeki felsefi sorgulama, okurlar tarafından deşifre edilmeyi bekliyor. Kullanılan dil, temizliği ve samimiyetiyle okuru çarpıyor. Tecrübeli bir Türkçe öğretmeni oluşunun Ali Çağlar Kale’nin yazarlığına katkısı büyük. Türkçenin söz varlığını iyi kullanıyor. Sayfalarca anlatılacak durumları zengin deyim, benzetmeler ve mecazlarla kısaca betimliyor. Yazarın kırsalda geçen öyküleri, halkın söz söyleme geleneğinin örneklerini taşıyor. Yazar, öykülerin atmosferini, diyaloglarını, ritmini iyi bildiği dille ustaca kuruyor. E. M. Ciaron, “Acısını saklamayı seven, hangi meslekte olursa olsun, başarılı olmaya adaydır -yazarlık hariç-” der. Yazı ve söylem kabul edildiği üzere diyalojik bir araçsa yazarın fikirleri de yarattığı öykülerin dilinin sınırlarında yaşamaktadır. Acısını ve duyarlılığını içtenlikle, sakınmadan, saklanmadan öykülerine taşıyan yazarın Türk edebiyatına güçlü bir giriş yaptığını düşünüyorum. BU DÜNYADIR Ali Çağlar Kale Parma Kitap, 2025 Tür: Öykü
- Dedektif’in 57. sayısı yayında!
Polisiye edebiyatın Türkiye’deki öncü dergisi Dedektif, 57. sayısıyla dijital dünyada yerini aldı. Her sayısında merakla beklenen içerikleriyle polisiye tutkunlarına hitap eden Dedektif, bu sayısında da dopdolu! Bu sayının röportaj konukları: Yazar Elçin Poyrazlar ile Emel Aslan keyifli bir röportaj gerçekleştirirken, Sinemateke – Akyaka’nın sahibi Ahmet Dağdelen de Ramazan Atlen’in sorularına verdiği cevaplarla dergimize konuk oldu. Öykü Yazarlarımız:57. sayımızda öyküleriyle katkı sunan değerli kalemlerimiz:Alper Sezener, Damla Adam, Elif Kahriman, Evrim Hikmet Öğüt, Mert Öztürk, Nurhan Işkın, Sabri Saydam, Serap Gökalp ve Tuğba Turan. Ters Köşe: Gencoy Sümer, bu sayıdaki Ters Köşe’sinde Türkiye ziyaretinden izlenimlerini anlattı. Okurdan Gelen:Bu sayının "Okurdan Gelen" köşesinde polisiye meraklısı İlker Yılmaz'ın kaleminden bir öykü yer alıyor. Çeviri Öykü:K. Chesterton’ın “Taştan Parmak” adlı öyküsü, Benan Eres çevirisiyle Türkçeye kazandırıldı. Dizi ve Film Dosyaları: Aytaç Kara, Polisiye Ekranı köşesinde, ” Suspect: The Shooting Of Jean Charles DeMenezes”, “Recipes For Love And Murder”, “The Accountant” ve “Dogman” adlı yapımları mercek altına aldı. Bülent Tunga Yılmaz, “Slow Horses”, “The Agency:Central Intelligence”, “The Totems” gibi son dönemlerin ilgi çeken casusluk dizileri hakkında yazdı. Tuğba Turan, Mobland dizisini inceledi. Toplumsal Bir Yaraya Dokunuş: Gamze Yayık, “Narin Bir Konu” başlıklı yazısında, ülkemizde ve dünyada çocuk kaybı vakalarını ve bu trajik konunun edebiyat ve sinemadaki yansımalarını ele aldı. Dedektif’in Kitaplığı: Gencoy Sümer, Edgar Wallace’ın klasikleşmiş eseri “Yedi Kilitli Kapı” romanını değerlendirdi. Yeşim Yörük, kitaplığından seçtiği polisiye eserleri tanıtmaya bu sayıda da devam ediyor. Caner Akman, Gencoy Sümer’in yeni kitabı “Polisiye Roman Nasıl Yazılır”ı anlattı. Kitap Kulübü üyelerimiz, Jorge Luis Borges ve Adolfo Bioy Casares’in H. Bustos Domecq mahlasıyla kaleme aldığı “Don Isidro Parodi’ye Altı Bilmece” kitabını okuyarak değerlendirdi. Polisiye severlerin merakla beklediği bu özel sayıyı keyifle okuyacağınızı umuyoruz. Sadece dijital ortamda ulaşabileceğiniz Dedektif’in 57. sayısı yayında!















