Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- “En güzel çocuk: Henüz büyümedi”
Duygu Uzel, Mehmet Fırat Pürselim'in yeni romanı, Kıyıya Paralel odağında yazdı: “Arakus sokaklarında yürürken yabancı yüzler görmeyiz. Köşeyi döndüğümüzde bizzat kendi gerçeğimizle çarpışırız. Mehmet Fırat Pürselim, Kıyıya Paralel’de doksanlı yılların hüznünü, mizahını ve ortak kaderini insan hikâyeleri üzerinden anlatıyor.” Tarih, büyük olayların, kazananların raporlarını tutadursun, edebiyat resmî kayıtların kadraj dışı bıraktığı anların fotoğrafını çeker kurgusuyla. Fotoğraf karesine yansıyanlar, rüzgârın yönünü tayin edenlerden çok, karayelde hırçın dalgalara karşı hayatta kalmaya çalışanların hikâyesidir. Mehmet Fırat Pürselim, Kıyıya Paralel adlı romanında tam da bu kadrajın içinden sesleniyor okura. Fırtınaya rağmen suyun üzerinde kalabilmek en büyük zaferdir bazen tüm coğrafyalarda. Kendi kozasına çekilerek güvende kalacağını sananların yanılgısı, zamanla yerle bir olur. Dışarıdaki soğuk, korunaklı duvarların arasından sızıp içeri ulaştığında tarafsızlık kalesi çöker. Ne tarafsızlık çözümdür böylesi durumlarda ne de taraf olmak. Herkes kendi doğrusunu eklemiştir kitaplarına. Yazılanların öncesine, sonrasına bakmaya gerek duyulmaz. Kalem kırmak, kibrit çöpü kırmaya eşdeğerdir onlar için. Zamanın akışı hep benzer döngülerle kesintiye uğrar bazı topraklarda. Saatler ilerlese de takvimde aylar yıllar değişse de her yeni kuşak, kendisinden öncekilerin maruz kaldığı değişmez nizamın soğuk yüzüyle tanışır. Olağanüstü olanın olağan sayıldığı, kuralların cilalı kalemlerle yazıldığı yılların gölgesi, insanların sırtından hiç eksilmez. Topraklar atılsın en ölüsünden üzerlerimize gelsin pop, gelsin top açılsın kapılar sonuna kadar. Rahatladık değil mi biraz, derin derin nefes almak lazım. Yaş mı, uğraş mı, gelecek mi kimin umurunda... Mehmet Fırat Pürselim, romanındaki Arakus kasabasının henüz talan edilmemiş coğrafyasında ülkenin panoramik kesitini önümüze serer. Doksanlı yılların yarı mizahi ama satır aralarında hüznü barındıran bir roman Kıyıya Paralel. Okurun beş duyusunu da harekete geçiren, yer yer iç çektiren, sahi bunlar da vardı dedirten andaç misali. Tek solukta okunabilecek ama öyle yerlerde can evinden vurup yutkunduracak cümlelerle yüklü bir metin. Kaleme alınan karakterler, toplumsal tipolojinin süzülüp gelen yansımalarıdır aslında. İnançlı, inançları doğrultusunda inatçı delişmen ruhların büyüme hikayesi anlatılırken onlar ve çevrelerindeki büyükler için seçilen roller ise sayfaların arasından çıkıp geliverir yanımıza. Arakus sokaklarında yürürken yabancı yüzler görmeyiz. Köşeyi döndüğümüzde bizzat kendi gerçeğimizle çarpışırız. Yazar mikrokozmosu mucizelerden yaratmak yerine içinden geçtiğimiz hayatın ta kendisiyle örer. Mehmet Fırat Pürselim, önceki kitaplarında olduğu gibi bu romanında da metafor ve imge kullanımında oldukça başarılı. Bölge olarak Karadeniz’in seçilmesi de her acıdan çok özel. Hikâyenin akışına yerleştirdiği her unsur tam on ikiden vuran isabetli dokunuşlarla metnin derinliğini artırıyor. Onların peşinde yol haritasını çizen okur kişisel tarihindeki izleklerde buluveriyor kendini. Yazar, karşıtlıkların kolaycılığına kaçmayan, kimseyi tek kalemde canavarlaştırmayan diliyle can evinden yakalıyor okuru. Hayatın sert rüzgârıyla karşı karşıya kalan karakterlerini yargılamadan, onların insani çaresizliklerini ve sığınaklarını da görünür kılıyor. Bunun dışında insanı tüm boyutlarıyla kavrama becerisini hiçbir öğreticiliğe sapmadan metne yedirmiş. Karakterlerin kim olduğunu ya da sert köşelerde nasıl hayatta kaldıklarını büyük cümlelerle açıklamıyor. Okur, onların “neden”lerini ve “nasıl”larını bir otobüsün havasızlığından, telaşlı bir sigara dumanından, vazgeçişlerinden veya paylaşılan son kuruştan seziyor. İnsanı tüm çelişkileri ve gerekçeleriyle sadece yaşayarak gösteren yazı dili, okuru ortak kaderin tanığı yapıyor. Yol kenarındaki meşe ağacı, kökleriyle toprağa, dallarıyla gökyüzüne uzanan yaşamın ta kendisi. Başlangıçla bitişin kesişme noktası kimi zaman. Büyümekle büyüyememek ya da büyütememek arasında bir yarım kalmışlık duygusu oturuyor insanın boğazına. Okurun kulağında Neşet Ertaş'ın Yalan Dünya ezgisiyle bir balon havalanıyor gökyüzüne. Gözden kaybolan her renk, kaçınılmaz derinlikle baş başa bırakıyor bizi. Zaten rip akıntısı her an dibe çekmeye hazırken, açık denizlere kulaç atanlardan daha iyi kim bilebilir ki gerçeği... Keyifli okumalar. KIYIYA PARALEL Mehmet Fırat Pürselim Papirüs Yayınları, 2026 192 s.
- Karanlığı kazımak: Thomas Ott'un Cinema Panopticum'unda bumerang bakış
Nilay Kaya yazdı: "Thomas Ott’un Cinema Panopticum’u, sessiz çizgi romanın sınırlarını aşarak okuru bir seyir deneyiminin içine çekiyor." Thomas Ott'un 2005'te yayımlanan Cinema Panopticum'unu "okuma" deneyiminin kendisi başlı başına bir merak odasına, 16. ve 17. yüzyılların Cabinet of curiosities / Wunderkammer koleksiyonlarına dalmaktan farksız. Küçücük, kapalı bir mekânda akla hayale gelmeyecek türlü tuhaflıklar, yadırgatıcı objeler ve imgeler karşımızda. Buradan 19. yüzyılın ucube gösterilerine, balmumu müzelerine, peep show’lara ve sessiz sinema kültürüne uzanan bir seyir deneyiminin içine giriyoruz. "Okuma" deneyimi dedik ama Ott en usta ekfrasis yazarlarının düstur buyurduğu şekliyle "sessiz imgeyi konuşturuyor." R.I.P. ve Numara adlı albümleri de Türkiye'de Flaneur'den çıkan İsviçreli sanatçı, çizgi romanlarında ne diyaloglara ne de açıklayıcı metinlere yer veriyor; sözcükler nadiren, genellikle bölüm başlıklarında ya da arka plandaki tabelalarda karşımıza çıkıyor. Sinemaya tutkuyla bağlı olan, polisiye anlatılardan ve film noir estetiğinden beslenen Ott’un Cinema Panopticum’unda özellikle sessiz sinemanın ve Alman dışavurumculuğunun izlerini görmemek mümkün değil. Çerçeve anlatı olarak kurgulanan bu çizgi romanda, cebinde bir avuç bozuk parayla lunaparka gelen bir kız çocuğuyla tanışıyoruz. Hikâyelerin çerçevesini oluşturan lunapark bizi belirli bir tarihsel âna yerleştirmekten çok, farklı dönemlerin seyir kültürlerini üst üste bindiren tuhaf bir zamansallığın içine çekiyor. Lunapark treni, ucube gösterileri, ucuz ve başında kimsenin bulunmadığı seyir kabinleri, bütün karanlık ve tekinsiz atmosferiyle, 19. yüzyılın ilk görsel eğlence biçimlerini; eğlence parklarını ve karnavalları çağrıştırıyor. Dolayısıyla tam olarak hangi zamana ait olduğunu kestiremediğimiz, geçmişin farklı seyir pratiklerinin birbirine karıştığı bir mekâna dalıyoruz. Bu anakronik mekân, Cinema Panopticum’un daha başından itibaren bizi gerçeklikten çok bir seyir tarihinin hayaletleriyle karşı karşıya bırakıyor. Art arda panellerde kızın parası yetmediği için hiçbir oyuncağa binemediğini, sihirli aynalar odasına giremediğini, güç ya da ucubelik şovlarını da seyredemediğini görüyoruz. Derken, başında görevli ya da bilet kesen kimsenin bulunmadığı, cebindeki parasının yeteceği ucuzlukta küçük bir kabine denk geliyor. Bu kabinin içinde beş ayrı kutu ve onu bekleyen beş ayrı sözsüz hikâye var: İlk hikâye olan "Otel"de bir yolcu, terk edilmiş gibi görünen bir otele yerleşiyor ve kendisini içinde "devcileyin bir böceğin" de bulunduğu (rahmetli Kamuran Şipal'in çevirisini anacak olursak) Kafka'ya selam söyleyen bir kâbusun içinde buluyor. "Şampiyon"da maskeli bir güreşçi, bu kez rakibi bizzat Ölüm olan ölümcül bir müsabakaya çıkıyor. "Deney"de, göz doktoruna gittiğinde bir göz ilacı için kobay olarak kullanılan, önce geçici körlük yaşayan, ardından dehşet verici bir fiziksel dönüşüm geçiren bir adamın hikâyesini seyrediyoruz. "Kehanet"te, yaklaşan kıyamet konusunda kayıtsız kalabalıkları uyarmaya çalışan bir evsizin çaresiz çabalarına tanık oluyoruz. Kız kabindeki son kutuya geldiğinde kutunun üstünde sadece "Kız" yazıyor. Kız kalan son bozuk parasını kutuya atıyor ve gördüğü ilk şey karşısında kapıldığı dehşeti biz de görüyoruz. Tek ipucumuz, hikâyenin adından da anlaşılacağı üzere, bu hikâyede kızın kendisinin yer alması. Bakışın yönü değişiyor ve kız kendisini görüyor. Ama bu defa Ott, bir ters köşe yapıyor ve bu hikâyeyi bize göstermiyor. Bu âna kadar kız ne gördüyse biz de onu görmüştük ama şimdi her ne gördüyse biz onu göremiyoruz. Yaşadığı dehşete tanıklık ediyoruz fakat neden dehşete düştüğünü bilemiyoruz. Korkunun nesnesini bilmemek ama dehşeti görmek, Ott'un bıraktığı bu bilinçli boşluk, doğrudan bir tekinsizlik duygusu yaratıyor. Tekinsizlik duygusunu arttıran bir diğer faktör de kızın artık yalnızca seyirci değil, seyredilen nesne haline gelmesi. Belki de diğer hikâyelerdeki korkunç sonları düşünecek olursak, kız kendi sonunu görerek dehşete kapılıyor. Bu durumda önceki dört hikâye, geriye dönük olarak başka bir anlam kazanıyor. Kız hikâye kahramanlarının başına gelenlere dışarıdan bakıyordu ama son görüntü ona seyirci ile gösteri arasındaki mesafenin sanıldığı kadar güvenli olmadığını gösteriyor. Seyirci ile seyredilen arasındaki sınır bir anda ortadan kalktığında, kızın konumu bizim konumumuzu da yansıtıyor. Biz de onun gibi, bakışın güvenli tarafında olmadığımızı fark ediyoruz. Cinema Panopticum bu nedenle yalnızca korku hikâyeleri anlatan sessiz bir çizgi roman değil; seyirci olma deneyimini de hikâyenin konusu haline getiriyor. Bu, bizi daha önce değindiğimiz “seyir tarihi” meselesine götürüyor: cabinet of curiosities, freak show, peep show ve sinema gibi seyir kültürlerinin hepsinde temel soru “Kim bakıyor, kime bakılıyor?” sorusudur. Ott'un yaptığı ise bu iki konumu son anda birbirleriyle değiştirmek: başkasına bakmak için kurulmuş bir seyir mekânında, seyirciyi bir anda seyredilen nesneye dönüştürmek. Burada "panopticum" başlığının kendisi de önem kazanıyor. Cabinet of curiosities ile panopticum aynı türden seyir mekânları değildir: İlki bakışı cezbeden, merakı kışkırtan ve birbirinden tuhaf nesneleri bir araya getiren bir koleksiyon mekânıdır. İkincisi ise Jeremy Bentham ve Foucault’ya hiç girmeden söyleyecek olursak, herkesin görülebildiği ama kimin kimi izlediğinin tam olarak belli olmadığı yanılsaması yaratan bir seyir ve gözetim mekânıdır; aslında hükmedenin bakışı düzenlediği ve çok açık bir şekilde gözetim / denetim kurduğu bir mekândır. Ott ise bu farklı bakış rejimlerini aynı kitapta buluşturuyor. Bir yandan biz, merakımızın peşinden görüntüden görüntüye geçerek bakıyoruz; öte yandan giderek, bizim de bakılmakta olduğumuz bir dünyanın içine çekiliyoruz. Başlığın yarattığı gerilim tam da burada ortaya çıkıyor: Merak etmek için baktığımız şey, sonunda bize bakan bir şeye dönüşüyor. Biraz da Cinema Panopticum’un estetiğini sessiz sinemayla ilişkilendiren bir başka güçlü damara, Alman dışavurumcu sinemasıyla olan akrabalığına değinmek isterim. Ott’un sözcüklerden arındırılmış anlatımı, sessiz sinemanın görsel anlatıma yaslanan diliyle doğrudan bir akrabalık kurduğu gibi, hikâyelerindeki kapalı ve tekinsiz mekânlar, deforme olmuş bedenler, abartılı gölgeler, çılgın ve kötücül bilimsel deneylere maruz kalan karakterler ve insan ruhunun karanlık dehlizlerini dışsallaştıran görüntüler Alman dışavurumculuğunun estetik dünyasını hatırlatıyor. Das Cabinet des Dr. Caligari’nin (1920) çarpıtılmış mekânları ve delilikle gerçeklik arasındaki belirsizliği, Nosferatu’nun (1922) insan bedenini ve gölgesini tekinsiz bir görüntüye dönüştüren vampiri ya da dışavurumcu görsel mirasın devamı niteliğindeki Fritz Lang’ın M’inde (1931) suç, paranoya ve takip duygusunu gölgeler ve görsel motifler üzerinden kurması, Ott’un dünyasının sinemasal akrabalarını oluşturuyor. Özellikle dışavurumcu sinemanın içerideki korkuyu dışarıdaki görüntünün deformasyonuyla görünür kılma biçimi, Ott’un anlatımında çarpıcı bir karşılık buluyor: burada da bedenler, mekânlar ve gölgeler karakterlerin söyleyemediği ya da anlatamadığı karanlıkları 'konuşturuyor'. İsviçreli bir sanatçı olan Ott’un Alman kültür coğrafyasına yakınlığı düşünüldüğünde, bu görsel mirasın Cinema Panopticum’daki güçlü yankısını rastlantısal bulmak mümkün değil. Thomas Ott’un bu karanlık dünyayı kurarken kullandığı teknik de en az anlattığı hikâyeler kadar etkileyici. Scratch art (kazıma) tekniğinde sanatçı, kretuar adı verilen keskin uçlu bir aletle beyaz bir yüzeyi kaplayan siyah tabakayı milim milim kazıyarak görüntüyü ortaya çıkarıyor. Ott, çizer meslektaşları tarafından bu tekniğin ustalarından biri olarak kabul ediliyor. Keskin ve isabetli çizgileriyle karanlık, şiddet dolu ve zaman zaman tuhaf bir evrenin sınırlarını çizerken, eserlerinin tümünde kaygı ve dehşet duygusu uyandıran dışavurumcu ışıkla dolu çarpıcı kadrajlar yaratıyor. Tales of Error (1989) ve R.I.P. (2010) gibi kısa anlatılarından The Number (2008) ve Amerikan efsanesi Route 66 yoluna dair olan Travel Book’una (2018) kadar, kara mizah ile acımasız bir ironi arasında gidip gelen tonunda değişmeyen bir şey var: çizgilerdeki olağanüstü kesinlik ve görsel zenginlik. Son eseri La Forêt (2020) ise yas temasını işleyen, sözlerden bütünüyle arındırılmış düşsel bir anlatı. 2026’da "Drawing Now Paris" kapsamında Galerie Martel’de sergilenen Vanity ve Organe serileri ise, sanatçının kazıma tekniğiyle kurduğu karanlık görsel evrenin yeni bir aşamasına işaret ediyor. Bu kez anlatısal bir hikâyeden ziyade hayali bir anatomiyle karşılaşıyoruz. Thomas Ott’un yapıtlarını Türkçeli okurla buluşturan Flaneur Books’a bu yazı aracılığıyla teşekkür edelim; Ott’un dünyasının devamının da yakında raflarda yerini almasını diliyoruz.
- Öykü: Kaçıncı Yalnızlık
"Yokluğunun istilası sarıyor içimdeki tüm cepheleri." Nezihat Keret Dayanamıyorum! Tamı tamına koca üç ay geçti. Bu kayıtsızlık artık taşınmıyor. Günlerdir süren sessizlik de öyle… Bir haftadır içimde büyüyen tedirginlik korkuya dönüşüyor; kaybetme korkusuna. Yan masalarda sabah simidi eşliğinde paylaştığımız dertler, Erguvan gölgesindeki şarkılar çok geride kaldı. Hatta verdiğimiz sözler de… Hatırlar mısın, baharın son günleriydi. Sanat galerisinde dolaşırken birbirimizi bırakmayacağımız konusunda anlaşmıştık. Munch’ın Pencereden Dışarı Bakan Kız tablosu önünde uzun süre durmuş, o bakışın içimize sızan sessizliğini fark etmiştik. O gün hissettiklerimiz yalnızlığın çıplak ayaklarıyla içimize bastığı bir andan ibaretti. Şimdi aramıza giren şey mesafe mi, yoksa vefasızlık mı? İlk zamanlar en azından bir yanıt verirdin. Soğuk ve kabaca dizilmiş cümleler bile olsa gelirdi. Bir zaman sonra buza kesti, hiç tanımadığım birinden geliyormuş gibi. Bitmeye mahkûm bir bağın son notası çalıyor mesaj bildiriminde: “Çok yoğunum. Kendime hâlim kalmadı, başka sefere.” Bu defa geçiştirilmekten öte bir yanıt bu. Üstünden kaç saat geçti bilmiyorum. Kaç defa okuduğumu da. Yanıt vermedim hâlâ. Bekliyorum öylece. Belki de girdiğim şoktan beni kurtaracak bir mucizeyi. Hangi olağanüstü bir durum çıkarabilir ki bu bekleyişten beni? Kapının ansızın çalması ve onun “Ben, geldim,” demesi mi üzerine basa basa. Yoksa “Geleceğini biliyordum,” diye yanıt vermemi beklemeksizin, “Haydi, hazırlan gidiyoruz!” diyerek elimden tutup götürmesi mi? Yok öyle bir mucize. Oysaki birlikteyken ne çok kurardık böyle sürpriz kavuşmaların hayalini. Ansızın kapımı çalacaktın, sonra yine Erguvan ağaçlarının gölgesine gidecektik. O zile, eve gelen kargo görevlileri dışında kimse basmadı. Portmantoda sana özel aldığım gri terlik hiç giyilmedi. Gerçekleşmesini dilediğimiz nice deli düşün izi dolabın kuytu köşesinde birikti. Bugün değilse de arada tozunu alıyorum. Mesajı tekrar tekrar okurken kahvem soğudu. Kendimle çelişiyor, kendimle kavga ediyorum. Bir yanım “Yine mi, oldu mu şimdi?” diye yazmak istiyor, öbür yanım “Tamam, ne zaman istersen.” demek. Ne yazarsam yazayım biliyorum; hafızamda yaşattığım anıların gölgesi cama düşecek. Bir çocuğun, yetişkin dünyanın denge takıntısını bozmak istercesine çırpınan bedeni belirecek o gölgenin üzerinde. Bu sözlerin hiçbiri bana ait değil. “Beynine hangi klişe cümleler takıldı?” diye azarlayacak içimdeki ses. Ardından küçük harflerle dökülecek serzenişim: “Ama… beni aylardır geçiştiriyorsun.” Eksik bir hayatın kumaşında açılan delik gibi büyüyecek o sözler. Aramızdaki mesafeyi daha da uzatacak. İşte asıl korkum da bu. Kırgınlığımı, kızgınlığımı, sürekli ertelendiğimi açık açık yazmayı istemek kadar büyük bir çocukluk var mı şu koskocaman dünyada? Yazsam bile ne değişir ki? Eziliyorum bu olgunlaşmış cümlelerin altında. Robotlaşmış bir beynin üretimi bunlar; çocuk ruhuma ağır. Kaldıramıyorum, karşılayamıyorum. Olgunlukla yaklaşamıyorum tüm bu olup bitenlere. Sürekli temkinli davranmaya çağıran sesler üşüşüyor parmaklarıma. Neden? Galiba korkuyorum. Oysaki yetinmeyi bilmeliydim. Kendimle kalabilmeyi. Dört duvar arasında da olsam, kendimi kendimle çoğaltabilmeyi. Atmamalıydım o titrek ve korkak mesajı, “Seni çok özledim, görüşelim.” Yazdım çünkü cidden korkuyorum; o tablonun içine daha fazla çekilmekten ve orada unutulup gitmekten. Sana senden habersiz kaç cümle savurdum. Kendimi, kendimle savaştırdım. Bu kadar yoğun çelişkiyi aynı anda yaşarken acı çekiyorum. Yine ıssızım. Yokluğunun istilası sarıyor içimdeki tüm cepheleri. İçinde kaybolduğum bu zifiri gecede perdeyi hafifçe araladım. Koridordan esen rüzgâr, hiç giyilmemiş bir sessizliği taşıdı içeri. Bir an, sanat galerisindeki o tabloyu anımsadım. Pencerenin önünde bekleyen kızın yüzü seçilmiyordu; yalnızlığı görünüyordu. Şimdi camda bana ait olan da buydu. Daha kaç yalnızlık geçecek önümden, ömrümden...
- Jane Austen’ın yeni “Aşk ve Yaşam” uyarlamasından ilk fragman yayında
Jane Austen’ın 1811’de yayımlanan klasik romanı Sense and Sensibility’nin yeni sinema uyarlamasından ilk fragman yayımlandı. Georgia Oakley’nin yönettiği filmde Elinor ve Marianne Dashwood kardeşlere Daisy Edgar-Jones ve Esmé Creed-Miles hayat veriyor. “Aşk ve Yaşam”, 16 Ekim 2026’da Türkiye’de sinemalarda olacak. Jane Austen’ın edebiyat tarihinin en sevilen eserlerinden Sense and Sensibility, Türkiye’deki adıyla Aşk ve Yaşam, yeni bir sinema uyarlamasıyla beyaz perdeye geliyor. Focus Features ve Working Title Films yapımı filmin ilk resmi fragmanı 25 Haziran’da izleyiciyle buluştu. Austen’ın 1811 tarihli romanından Diana Reid tarafından sinemaya uyarlanan filmin yönetmen koltuğunda Georgia Oakley oturuyor. Oakley, 2018 yapımı Blue Jean ile dikkat çekmişti. Yeni uyarlamanın başrollerini ise Daisy Edgar-Jones ve Esmé Creed-Miles paylaşıyor. Edgar-Jones, Dashwood ailesinin akıl ve ölçülülüğü temsil eden kızı Elinor Dashwood’ı; Creed-Miles ise onun daha tutkulu ve duygusal kız kardeşi Marianne Dashwood’ı canlandırıyor. Filmin oyuncu kadrosunda ayrıca Caitríona Balfe, Frank Dillane, George MacKay ve Fiona Shaw bulunuyor. Balfe, Dashwood kardeşlerin annesi Mrs. Dashwood'ı canlandırırken George MacKay Edward Ferrars, Frank Dillane ise John Willoughby karakterleriyle hikâyede yer alıyor. Jane Austen’ın aşk, para ve toplumsal baskı dünyası yeniden beyaz perdede Aşk ve Yaşam, babalarının ölümünün ardından maddi açıdan zor durumda kalan Dashwood ailesini merkezine alıyor. Elinor ve Marianne, anneleriyle birlikte sahip oldukları malikâneden ayrılmak ve daha mütevazı koşullarda yaşamaya başlamak zorunda kalıyor. Kardeşler bu yeni hayatlarında aşk, kalp kırıklıkları, ekonomik kaygılar ve dönemin toplumsal beklentileri arasında kendi yollarını bulmaya çalışıyor. Filmin merkezinde Austen’ın romanının temel karşıtlığı olan “akıl” ve “duygu” da yer alıyor. Elinor, duygularını kontrol altında tutmaya ve sorumluluklarını öncelemeye çalışırken Marianne aşkı ve tutkuyu daha doğrudan yaşayan bir karakter olarak öne çıkıyor. Yeni yapım, Austen’ın romanının daha önceki uyarlamalarının ardından hikâyeye çağdaş bir sinema yorumuyla yaklaşacak. Eserin en tanınmış sinema uyarlamalarından biri, Ang Lee’nin 1995 tarihli filmi olmuş; Emma Thompson, Kate Winslet, Hugh Grant ve Alan Rickman’ın rol aldığı yapım büyük bir başarı kazanmıştı. Focus Features’ın resmi film sayfasında yapımın sinema gösterimi 16 Ekim 2026 olarak belirtiliyor. Türkiye’de de güncel vizyon takviminde film 16 Ekim 2026 Cuma günü için listeleniyor ve dağıtımcı olarak UIP Türkiye gösteriliyor. Film: Aşk ve Yaşam (Sense and Sensibility) Yönetmen: Georgia Oakley Senaryo: Diana Reid Oyuncular: Daisy Edgar-Jones, Esmé Creed-Miles, Caitríona Balfe, Frank Dillane, George MacKay, Fiona Shaw Yapım: Focus Features / Working Title Films Türkiye vizyon tarihi: 16 Ekim 2026 Türkiye dağıtımcısı: UIP Türkiye
- Bir davadan devasa bir devlet eleştirisine
Gülsel Ceren Güneş, Liu Zhenyun'un romanı, Kocamı Ben Öldürmedim üzerine yazdı: "Kocamı Ben Öldürmedim, bireysel adalet arayışının nasıl devasa bir devlet mekanizmasını harekete geçirebileceğini gösteren, kara mizahla örülmüş güçlü bir siyasi hiciv." Çinli yazar Liu Zhenyun'un Kırmızı Kedi'den çıkan ve Çince aslından Giray Fidan tarafından çevirilen Kocamı Ben Öldürmedim romanı, ilk bakışta basit bir aile draması gibi görünen olayı, devasa bir bürokratik komediye dönüştürerek okuru şaşırtıyor. Roman, tek çocuk politikasının baskısı altında, devlete ceza ödemeden ikinci çocuğunu doğurabilmek için kocasından sahte biçimde boşanan Li Xuelian'ın hikâyesini anlatıyor. Çiftin planı oldukça basit ve akılcı; önce boşanacaklar, babaya büyük çocuk verilecek, anne bebeği doğuracak ve böylece “herkese bir çocuk düşecek”, sonra tekrar evlenecekler. Fakat kocası Qin Yuhe bu boşanmayı fırsat bilip başka bir kadınla evlenince, Li Xuelian'ın hayatı bambaşka bir mecraya sürükleniyor. Boşanmanın aslında “sahte” olduğunu kanıtlamak için yerel yetkililere başvuran kadın, kabul göremeyince davasını Pekin'e, Ulusal Halk Kongresi'ne kadar taşıyor ve bu süreçte pek çok yerel ve bölgesel yetkilinin görevden alınmasına yol açıyor. Yıllarca hakkını aramak için eylem yapsa ve ortalığı karıştırsa da sorun asla çözülmüyor. Betimlemelerin azlığı ve diyalogların senaryo metni gibi ilerlemesi herkesin dikkatini çekecektir. Bence bu mesafeli anlatımın içine yerleştirilen kara mizah kitabın en güçlü yanlarından biri. Absürtlük ve trajedi sürekli iç içe geçiyor; küçücük bir yanlış anlaşılmanın domino etkisi gibi koca bir devleti sarsan krizlere dönüşmesi, hem gülünç hem de ürkütücü bir tablo ortaya çıkarmış. Düzenin, kuralların ve Çin’deki gündelik hayatın içindeki sessiz çürümeyi açıkça görüyorsunuz. Li Xuelian'ın “küçük bir meseleyi” bu denli “büyük bir fırtınaya” dönüştürebilmesinin altında; ilgisizlik, yetkilendirmedeki yanlışlar, iletişim kopuklukları ve varsayımlar yatıyor. Örneğin Li Xuelian’ın kongreyi basmak gibi bir amacı yokken, hatta aklının ucuna bile gelmesi mümkün değilken otelin mutfak tarafından çıktı diye personel zannediliyor, bu sebeple otobüse eşya taşıyor, otobüstekiler onu sırf otobüste olduğu için delege sanıyor ve delegelerle indi diye kongre üyesi gibi binaya girebiliyor. Kitabın dikkat çeken bir başka yönü de, anlatıcının cinsiyetinin metne sızma biçimi. Ana karakter iki aylık lohusayken yaşaması neredeyse kaçınılmaz olan fiziksel ağrılardan, hatta bebeğini emzirmemesi nedeniyle karşılaşabileceği mastit gibi rahatsızlıklardan hiç söz edilmiyor. Toplumda kadın olmanın bu kadar merkezi işlndiği bir hikayede böyle bir eksiklik, romanın kadın karakterine yaklaşımının sınırlarını da gösteriyor. Tüm roman boyunca Li Xuelian bir kadın ya da anne olmasından ziyade bir dava yürütücüsü olarak var ediliyor. Bu durum, romanın tekrar eden bir başka teması olan "Pan Jinlian" göndermesi üzerinden kadına yönelik toplumsal damgalamayla da örtüşüyor. Li Xuelian, sahte boşanma meselesini açıklamaya çalıştıkça, kocası onu Çin edebiyatının klasik "sadakatsiz kadın" figürü olan Pan Jinlian'a benzetiyor. Bu benzetme Li’nin üzerine yapışıp kalıyor. Böylece kadının kişisel adalet arayışı, yalnızca bir hukuki meseleden ibaret kalmayıp, giderek bir kimlik ve itibar mücadelesine dönüşüyor ve bir ömür sürüyor. Romanın asıl omurgasını oluşturan şey ise, Çin bürokrasisinin kaos korkusu. Liu Zhenyun, Li Xuelian'ın davası üzerinden, Çinli yetkililerin halktan duyduğu derin tedirginliği ustaca gözler önüne sermiş. “Sıradan” ve "önemsiz" bir kadının bireysel adalet arayışı, zamanla ilçeden merkezi hükümete kadar uzanan koca bir sistemi harekete geçiriyor, yetkilileri telaşa düşürüyor. Kadının mücadelesini engellemeye çalışanlar Li’nin herkes hakkında dilekçe vermesiyle işten atılıyor. Sorun çözülmüyor, mücadele bitmiyor hatta siyasi koltuklara yeni yerleşenler için bir fırsat bile oluyor. Çünkü; “Bürokraside bir kere adam atılmış yerden bir daha kolay kolay adam atılmazdı. Dünyanın en tehlikeli yeri aynı zamanda en güvenli yeriydi.” Roman hakkındaki eleştirilerde en sık tekrar eden temalardan biri de bu noktada devreye giriyor; Çin'deki dilekçe (xinfang) sisteminin ve bürokrasinin eleştirisi. Roman, devletin bu tür bireysel şikayetler karşısında gerçeği çözmekten çok istikrarı korumaya odaklandığını gösteriyor. Yetkililer için mesele, Li Xuelian'ın haklı olup olmadığı değil, onun sessizce ortadan kaybolmasını sağlamak. Bu da romanı, bireysel bir dramın çok ötesine taşıyıp, otoriter sistemin işleyiş mantığına dair keskin bir hicive dönüştürüyor. Çin’in bürokratik cehenneminden payını almamış Goodreads kullanıcılarının bazıları politik hiciv olmasından dolayı ve “sırf komedi unsuru olsun diye” olayların “fazla abartılmış” olduğunu yazmışlar. Açıkçası Çin’in ünlü kitap platformu Book Douban’daki yorumları okuyana kadar ben de aynısını düşünüyordum. Platformda on üzerinden sekiz alan roman için büyük bir çoğunluk “çok gerçekçi”, “daha doğru anlatılamazdı” gibi yorumlar yapmış. Bu iki platform arasındaki algı farkı romanın yerel bir siyasi ve toplumsal bağlamdan beslendiğini, evrensel bir adalet arayışı hikayesi olarak okunduğunda bile kültürel arka planın önemini kaybetmediğini gösteriyor. Bu açıdan eseri oldukça başarılı buldum. Kocamı Ben Öldürmedim, sade bir anlatım tekniğiyle son derece karmaşık bir siyasi eleştiri içeriyor. Betimlemeden kaçınan, diyalog ağırlıklı üslubuyla okuru duygusal olarak değil zihinsel olarak meseleye çekiyor. Kara mizahla trajediyi iç içe geçrirken bireysel adalet arayışının nasıl devasa bir devlet mekanizmasını harekete geçirebileceğini gösteriyor. Yazarın kadın bedenine dair sessizlikleri bir eksiklik olarak öne çıksa da kitabın bürokrasi ve toplumsal damgalama üzerine söyledikleri, onu Çin edebiyatının güncel siyasi hicivleri arasında önemli bir yere koyuyor. KOCAMI BEN ÖLDÜRMEDİM Liu Zhenyun Kırmızı Kedi Yayınları, 2026 Çeviri: Giray Fidan Tür: Roman 312 s.
- Zihnin derinliklerinden bilimin ışığına; İnsanlık Karnesi
Biyolojinin somut gerçekliğiyle insan zihninin ve ruhunun sınırsız derinliklerini aynı potada eriten Buket Elbeyoğlu, İnsanlık Karnesi isimli kitabında, insana insanı hatırlatıyor. Homo sapiensin 300 bin yıllık tuhaf serüvenini tarihsel, biyolojik, kültürel, psikolojik, cinsel açılardan inceleyerek biraz bilimle biraz mizahla, en çok da dışarıdan bir gözle değerlendiriyor. Biyolog, Regresyon-Bilinçaltı ve Kişisel Gelişim Uzmanı Buket Elbeyoğlu, İnsanlık Karnesi adlı kitabında insanın 300 bin yıllık serüvenine farklı bir pencereden bakıyor. Bilimsel verileri mizahla harmanlayan Elbeyoğlu, insanı yargılamadan ama güçlü bir yüzleşmeye davet ederek okura ayna tutuyor. Bunu yaparken dış göz olarak “uzaylı” temasını kullanıyor. Afrika Rift Vadisi’nde başlayan insan yolculuğu; evrimsel süreçler, dişil ve eril dengesi, Tarım Devrimi, Sanayi Devrimi ve Dijital Çağ üzerinden ele alınıyor. Kitap, Homo sapiensin bugün geldiği noktayı tarihsel, biyolojik, kültürel, psikolojik ve cinsellik boyutlarıyla değerlendiriyor. Elbeyoğlu, insanın çelişkili doğasına dikkat çekiyor: Aynı zihinle medeniyet kurabilen, aynı dürtülerle onu yıkabilen bir tür… Bir yanda şiir yazan bir ruh, diğer yanda yıkım üreten bir akıl… Yazar, bu çelişkinin merkezine şu saptamayı yerleştiriyor: “Sorun insan olmakta değil, insanlığın unutulduğu yerde başlıyor.” Kitap; kadın ve erkek olmanın yarattığı dinamiklerden insanın bitmeyen hırsına, doğayla kopma noktasına gelen ilişkisinden teknolojiye uyumsuz kalan biyolojisine kadar geniş bir çerçevede insanı inceliyor. “İnsana hücresinden, sinir sisteminden ve evrimsel hafızasından bakıyorum” diyen Elbeyoğlu, kitabını bir farkındalık çağrısı olarak tanımlıyor. Amaç; insanın kendi tasarımını yeniden hatırlaması, doğayla bağını güçlendirmesi ve belki de unuttuğu insanlığı yeniden ayağa kaldırması. İnsanlık Karnesi, bir analiz ama aynı zamanda bir davet… İnsana, vicdana ve hâlâ kurtarılabilecek olan bu gezegene bir geri dönüş çağrısı. Buket Elbeyoğlu, İnsanlık Karnesi, Artshop Yayınları, 235 sayfa, İstanbul-Nisan 2026 / 300 TL *Buket Elbeyoğlu hakkında bilgi: Üsküdar Kız Lisesi'nin ardından İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nden “biyolog” olarak mezun oldu. Kariyerinin ilk yıllarında biyoloji öğretmenliği ve sağlık sektöründe işletme yöneticiliği yaparak önemli deneyimler kazanan Elbeyoğlu’nun içindeki “insanı anlama” arzusu, onu farklı bir yolculuğa yönlendirdi. Zihnin çalışma mekanizmalarını ve bilinçaltının gücünü keşfetmeye odaklanan bu süreç, onun mesleki rotasını yeniden şekillendirdi. Kadim bilgilerle modern teknikleri sentezleyen Elbeyoğlu, Azerbaycanlı eğitmenlerden biyoenerji eğitimleri, ardından Kazakistan’ın Almatı şehrinde dünyaca tanınmış Rus Dr. Lidya İvanovna’dan alternatif tıp alanında eğitimler aldı. Akademik altyapısını güçlendirmek adına sosyal psikoloji alanında yüksek lisansını tamamlayarak bilimsel yaklaşımını daha da derinleştirdi. Eğitim yolculuğu boyunca hipnoz, Theta Healing, regresyon, NLP ve Access Bars gibi birçok farklı ekolde uzmanlaşan Elbeyoğlu, bu geniş bilgi birikimini kendi geliştirdiği NSFT (Neo Sinapsis Formasyon Tekniği) çatısı altında bir araya getirdi. Zihni yeniden programlamayı temel alan bu teknikle, bireylerin gelişimini engelleyen blokajları ortadan kaldırmayı ve gerçek potansiyellerini ortaya çıkarmayı hedefliyor. “Söyle Kendine” ve “Duygulara Teslim Ol-Ma” isimli iki kitabı yayınlanmıştır. İNSANLIK KARNESİ Buket Elbeyoğlu Artshop Yayıncılık, 2026 Tür: Kişisel Gelişim 240 s.
- Öykü: Pembe Bornoz
"Bak, bu zor bir mücadele! Dayan! Sakın ipin ucunu bırakma!" Sinem Beyaztaş Rüzgâr, penceredeki tül perdeyi usulca koltuğa doğru uçurdu. Denizden esen rüzgârları hatırlattı. Uzandığı üçlü salon koltuğundan tavana bakan kadını bir an gülümsetti. Kadının aklında, internette karşısına çıkan bir fotoğraf vardı: Bir duvar yazısı. Sabah kalkıp işe gidememesine üzüldü bu sefer de! Kıpırdandı. Ağrıyan sırtı yine kendini hatırlattı. Banyoda geçirdiği kazanın üstünden sekiz ay geçmişti. Oldukça küçük ve eski tip olan banyoda bir banyo dolabı dahi yokken kocaman klasik bir küvet vardı. Banyonun üçte ikisine yayılmış duruyordu. Evi ilk tutarlarken de garibine gitmişti bu durum. Kaza günü de doğum sonrası artan kilolarının etkisiyle zorlanarak bacağını kaldırırken küvetin etrafını saran çirkin, plastik duşakabine tutunuyordu. Ancak içine girebildi. Sıkışık, klostrofobik bir yerdi. Nedir bu koca şey; küçük bir duş alanı ne güzel olurdu, diye söylendi. Suyu ayarlamak için uzun uzun akmasını bekledi, ısınan su arada aniden soğuk akıyordu. Kiracılık işte, diye içi sıkıldı. Küveti uzun zamandır şöyle çamaşır suyuyla iyi bir temizleyemediğinden küçük plastik taburedeydi. Yine soğuk akmaya başladığında musluğa uzanması ile taburenin dengesi bozuldu. Altından kaydı ve sırt üstü, sert şekilde küvete düştü. Gözleri karardı, etraf karanlığa gömüldü. Kapının dışından küçük kızının sesi duyuldu: “Anne!” “Gel kuzum, annen banyo yapıyor.” “Anneanne, bir ses geldi, anneme bakıcam!” diye, ısrar etti küçük kız. Anneanne ve küçük kız kapıda anneye seslenerek kapıyı tıklattı. Ses gelmeyince anneanne kapıyı araladı. Baygın ve dudakları mırıltılı kızını küvette uzanır halde buldu. Küçük kız ise korkuyordu, ağlamaya başladı. Anneanne kızını hareket ettirmeye çalışsa da kaldıramadı! O da paniklemişti. Yine de ambulans çağırmayı akıl etmişti. Anneanne koşup yıllar önce çeyizi için aldığı ama kızının hiç kullanmadığı pembe, uzun bornozu dolaptaki kutusundan çıkarttı. Getirdi. İçinden, iyi ki almışım, diye geçti. Anneanne küçük torununun da yardımıyla bornozu kollara geçiriverdi. Bornoz küvete sürünüp ıslanmasın diye elinden geldiğince havada tutuyordu anneanne. Kadın kendisine geldiğinde bornozu giyinik halde ambulansta sedyedeydi. Yanında genç bir hemşire ve doktor vardı. Kadının çok ağrısı vardı. İsmini bir şifacıdan alan hastaneye; İbn-i Sina Hastanesi'ne yolun tüm çukurlarını, virajlarını ağrı olarak hissederek vardılar. Acilde bir sedyeden diğerine geçirme işi için iki güçlü çalışan çağrıldı. Pembe bornozlu kadın, acıyla çığlık atarak taşındı. Aynı taşıma, röntgen film ve tomografide de yaşandı. Kaburga kemiklerinden bazıları ve boyun kemiği kırılmıştı. Hastanenin yatan hasta servisine çıktığında; uzun hastane günleri, birden çok ameliyat ve hayatının; tavana, duvarlara bakarak, yağmuru, karı, parlak güneşli günü açık camdan izlediği dönemi başlamış oldu. Tavana bakmaktan sıkılıp dışarı baktı. Rüzgârın yaklaştırdığı perde ondan uzaklaşınca sokak ışıkları yandı. Evde ziyaretçilerin küçük tek kişilik balkona sığamayıp mutfakta ayaküstü sigara içişine alışmıştı. Mutfaktan gelen konuşmalara kulak kesildi. “Hıhı! Tık yok, ayağa kalkması zor. Baksana daha yatakta doğrulamıyor. Boynu kaskatı.” Kocasının sesiydi. “Gayet normal tabi kırıkları fazlaydı. Zaten raporu da devam ediyor.” Müdürünün sesiydi. “Enfeksiyon kapınca daha zor oluyor tabii. Kırıkta enfeksiyon kötü! Annemde de aynen öyle olmuştu: Şeker, tansiyon vardı onda, sadece kolu kırılmıştı. Ama bir yıl çekti. Siz yine iyisiniz.” İş arkadaşlarından birinin kocaman sesiydi. “Tabii, tabii muhakkak! Hareketlerini yaptırıyoruz da düşündüğümden daha yavaş iyileşiyor. Malulen emeklilik hakkı da varmış, öyle değil mi müdürüm?” tedirginlikle sordu kocası. “Sağ elinden dolayı mı?” dedi, sesi yabancı gelen kadın. “Aynen, artık silah tutamaz,” dedi, üzgünce müdürü. İrkildi! Efendim? Kalkıp bir hışımla mutfak kapısını açabilseydi… Müdürü, geçmiş olsun ziyaretine zaten gelmişti. Şu sıralar ara ara bir ihtiyacın var mı, ziyaretine geliyordu. Müdürü ve iş arkadaşı hasta yatağındaki eski mesai arkadaşından müsaade isteyerek çıktı. Kadın afallamıştı. “Emeklilik nerden çıktı? Ben çalışmayı seviyorum.” dedi, kocasına; boğazında düğümlenenleri temizleyerek. Cevap diğer kadından geldi: “Ama Sinan’ın çok borcu var!” Borcu mu varmış! Kime, nereye, ne kadar; hem benim neden haberim yok! Sinan’ın mı? Sinan Ağabeye ne oldu? Hem düğünümüze bile gelmeyen, yıllardır iş dışında bir araya gelinmemiş, bu fefe konuşan, sıkıcı kadın, ne diye her gelene takılarak bu eve geliyordu ki? Dikkatle diğer kadına baktı! Geçen onca senede saçlarının hiç dökülmediğini, cildinin aynen parladığını, kilosunu koruduğunu fark etti. Üstelik ayaktaydı. İki kadın bakıştı. Diğeri utanıp gözlerini kaçırdı. Gitmek için ayağa kalktığında bacakları titriyor gibiydi. Yattığı yerden içi dolup taşan kadının söyleyecek onlarca sözü vardı. Hangisini söyleyeceğini seçemedi… Sustu! Sinirleri bozan sessizliği polis telsizinin sesi deldi. Dililülüt: 6510, 6515, 6540 ekipler; görev yerlerinize geçiniz. Arkası dönük halde: “Gitmem lazım!” dedi. Çıktı. Arkasından bakarken sağ elini hareket ettirmeye çalıştı. Hareket vardı işte! Tekrar üniforma giydiği, uzun saatler ayakta olduğu günlerin hayalini kurarak gözlerini kapattı. Küçük kızının sesi üzüntülüydü: “Anne, hani eskiden sen beni kucaklayıp odama götürürdün şimdi de götür. Bana oyuncak almaya giderdik, sen araba sürerdin. O günler çok güzeldi. Sen artık hep böyle mi olacaksın, hiç kalkmayacak mısın!” “Eski halimi ben de özlüyorum!” dedi anne, yanına gelmiş kızının elini tutarak. “Ben de özledim o hallerini, canım,” dedi, duygulu konuştu kocası. Salonun kapısında dikiliyorken ona sekiz aydan çok daha uzunmuş gibi gelen ayları düşündü. En çok kendi hayatının dışında kalmıştı eşi, akşamları diğer odadaki masa bilgisayarında dizi izliyordu izlemesine ama bir o kadar bahis sitelerine ve sohbet ortamlarında da mevcut oluyordu. Şu an masa bilgisayarı bir çeşit sanal kahveye dönüşmüştü. Uzun bir yolun karşı tarafından uzakta olduğu için tam seçemediği bir görüntüye bakarcasına kadına baktı. “Elbette kalkacağım,” dedi, kadın kırgın. “Ayrıca emekli falan olmayacağım!” “İyileşmen için elimden ne geliyorsa yaparım, yeter ki şimdi olduğu gibi iste.” Duygulanmıştı kocası. Kafasını çevirip duvara baktı kadın. Sonsuza kadar susmak, kocasının yüzünü bir daha görmemek istiyordu. Ama çok sıkışmıştı! Zaten misafirler buradayken de tuvaleti vardı. “Sürgüyü getirir misin?” dedi kadın, mahcup, kocasına bakmadan! Hızla getirmeye gitti, küçük kıza seslendi: “Hadi kızım, biz çıkalım, annen rahat etsin.” Salondan çıktılar. “Alabilirsin.” Diye, seslendi kapıya doğru. Kocası elinde bir bardak suyla içeri girdi. Suyu yanındaki sehpaya bıraktığında nefesi yüzüne çarptı. Kadın nefese yaklaşınca alnına bir öpücük kondurdu. Yolun karşı tarafından kadına doğru hızla yaklaştığını hissetti. İkisinin de gözleri doldu. Sessizce kaldılar bir süre. Sonunda sürgüyü alıp dökmeye gitti. Gece herkes uyuduğunda sokaktan süzülen ışıklara bakarken geniş kanatlı bir kartal olanca heybetiyle yaklaştı. Koca pençelerine yaşamını sıkıştırıp ağır çekimdeymişçesine uzaklaşıyordu! İçinde koskocaman bir boşluk hissetti. Ellerini, ayaklarını hissetmiyordu; sanki yoktu. Beyninde karıncalanma vardı, her yeri uyuşuktu! Uyuyamıyordu! Kalkıp biraz dolaşabilse… Hep yanında olan bilgisayarından internete girip uzun araştırmalar yaptı. Ertesi gün sabahtan akşama kadar huzursuzluk içinde kıvrandı! Sonunda kendini ikna etmeyi başardı. İnternette bulduğu fizyoterapist numaralarını tek tek aramaya başladı. Aklına Müdürünü de aramak geldi, vazgeçti, onun yerine tavsiyesini hatırladı: “Bak, bu zor bir mücadele! Dayan! Sakın ipin ucunu bırakma!” Eve gelen fizyoterapistin hiç eyvallahı yoktu; aaahhh, diye acıyla bağırdıkça yüzünde olumlu bir ifade oluşuyordu! Ertesi gün aynı saatte gelmek için sözleşen fizyoterapistin dördüncü gelişinde kadını, ayağa kaldırıp yürütece tutturdu. Yürüteç, bir yardımcıdan çok yaşlılığı hatırlatan küçük bir balkon gibiydi. Ona tutunmak güvende hissettirmiyordu. Çok garipti sanki bacakları yoktu. Bacaklarının ameliyatta kesildiğini düşündü. Yoksa kısalmışlar mıydı? Yere basmaya korkuyordu. Zorlukla bastı. Fizyoterapist kolundan tutuyordu. “Bir adım at, sadece bir adım,” dedi, güven verici bir sesle. Gözlerini kapattı. Geniş yeşilliklerde koşuyordu. Koştu, koştu. Yukarıya alabildiğince sıçradı, kocaman kartalın pençelerine asıldı. Kartalın dengesi bozuldu. Gökyüzüne yayılan bir çığlık attı! İşte! Eskisi gibi her şey! Polis üniformasını giyinmiş görev için hazırdı. Duvar yazısı karşısında belirdi: Bizi de üzdüler sabah kalkıp işe gittik! Sonunda Anneannenin ve kızının alkışları duyuldu. “Yaşasın, annem ayakta!” diye zıpladı küçük kız. Zıplayabilseydi annesi de zıplardı.
- Temmuz 2026’da Litera Edebiyat’ın en çok okunanları
Temmuz 2026'da Litera Edebiyat’ta en çok neler okundu? Okurların favorisi olan içerikleri listeledik! Temmuz 2026'da en çok okunan söyleşi "Birkaç sayfada kocaman bir dünya kurmaya çalışıyorum." Litera Edebiyat’ın kurulduğu günden bugüne en çok okunan bölümü hep sizden gelen öyküler oldu. Okurlarla yeni yazarları buluşturmaya aracı olduğumuz bu kıymetli bölümü bir adım daha ileri taşıyoruz artık. Sizden gelen öykülerden her ay en çok okunanı seçip yazarlarıyla kısa birer söyleşi yapıyoruz. Yeni yazarlarla okurlarımız arasındaki bağı güçlendireceğini düşündüğümüz bu söyleşi serisinin ilk konuğu ise Yelin Bilgin. Çocuk Gibi adlı öyküsü çok dikkat çeken yazarla öykü serüvenini, edebiyatla kurduğu ilişkiyi konuştuk. Herkese iyi okumalar. Söyleşinin tamamı için tıklayın. Temmuz 2026'da en çok okunan inceleme Odysseus'tan Nüvid Bey'e: Bir şahsiyet yolculuğu “Odysseus’un İthaka’sı mı, Mehmet Nüvid Bey’in İstanbul’u mu?” Serdar Yegül, Homeros’un Odsseia’sından yola çıkarak Mahir Ünsal Eriş’in Harikalar Lügati’ni yazdı: “Biri destan, diğeri modern bir roman, birinde tanrılar ve deniz canavarları, diğerinde sıradan insanların sessiz hayatları olsa da, iki eser de aynı gerçeği dile getirir: Yolculuk ve zaman insanı değiştirmektedir.” Yazının tamamı için tıklayın. Temmuz 2026'da en çok okunan öykü Öykü: Sıcağı Sevmiyorum "Rodos heykelinin imkânsız olduğu günlerden, yolculuklara çıkan ve okumayı seven kıza sarılıyorum." Banu Semizoğlu'nun öyküsünün tamamı için tıklayın. Temmuz 2026'da en çok okunan ödül haberi Erdal Öz Edebiyat Ödülleri Kısa Listeleri açıklandı Can Yayınları’nın kurucusu Erdal Öz’ün anısına 2008 yılından beri düzenlenen Erdal Öz Edebiyat Ödülü 18 yaşında. Ödül, 2026 yılından başlayarak artık üç dalda veriliyor. Geleneksel Erdal Öz Edebiyat Ödülü bir onur ödülü olma özelliğini korurken, bunun yanında her yıl bir Erdal Öz Roman Ödülü ve bir de Erdal Öz İlk Öykü Kitabı ödülü verilecek. Haberin tamamı için tıklayın. Temmuz 2026'da en çok okunan edebiyat dünyasından haber Nobel ödüllü Han Kang'ın kurduğu kitabevi sekiz yılın ardından kapandı 2024 Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi Güney Koreli yazar Han Kang'ın kurduğu bağımsız kitabevi Onul Books, sekiz yılın ardından kapılarını kapattı. Okuma grupları, yazarlık atölyeleri ve edebiyat etkinlikleriyle tanınan kitabevi, Seul'ün önemli edebiyat duraklarından biri haline gelmişti. Haberin tamamı için tıklayın. Temmuz 2026'da en çok okunan yeni kitap haberi Antik çağın sessizleştirilen kadınları yeniden konuşuyor Asuman Kafaoğlu-Büke, "Antikçağda Kadın Olmak" kitabında binlerce yıllık erkek anlatısını sorguluyor; mitolojinin ve kutsal metinlerin kadın kahramanlarını bugünün gözünden yeniden okuyor. Detaylar için tıklayın.
- Bugün yaşadığımız her şeyin adı: Para Gürültüsü
Şule Tüzül, Latife Tekin'in romanı Para Gürültüsü üzerine yazdı: "Her romanında yeni bir dille bir meseleyi anlatan Latife Tekin, o şiirsel ve masalsı diliyle paranın dilini, günümüzün iyice bozulan, mekanikleşen, anlaşmaya değil anlaşamamaya, yakınlaşmaya değil uzaklaşmaya neden olan diliyle buluşturmuş." Gümüşlük'te oturduğum evin arkasında bir tepede durur Gümüşlük Akademisi. Buraya taşındığım ilk yıllarda, yani on iki yıl önce, bahçesi, ağaçları ve doğayla uyumlu binalarıyla tek başına dururdu orada. Akademi'ye gidenlerin genelde ortak düşüncesidir: Daha bahçeye adım attığınızda, başka bir dünyaya girdiğinizi hissedersiniz. Tanımlaması güç bir histir bu. O bahçe sarıp sarmalar sizi. Her alan başka bir duyguyla keyif ve huzur verir ama gölün kenarındaki masalar en özel yer olsa gerek. Şansınız varsa, bir yerlerden Latife Tekin çıkar gelir etrafa büyüsünü yayarak. Bence bir şaman büyücüsüdür o zaten. O geldi mi sohbetlerin de izlenen etkinliklerin de tadı başka bir lezzete dönüşür, derinleşir. Bu sohbetlerde ara sıra insanlar bahçeye ya da binalara çeşitli düzenlemeler, ekler, yaşamı kolaylaştıracak değişiklikler yapılmasını önerirler. Latife Tekin ise hep şunu söyler: Burada iyi hissetmenizin nedeni işte o değişikliklerin yapılmamasıdır, buraya çaktığınız her çivi buranın ruhunu eksiltir, eğer bu değişiklikler olursa belki daha rahat edersiniz ama bir daha eskisi gibi hissedemezsiniz. Evimin bahçesine ne zaman çıksam ilk olarak o tepeye, akademiye bakarım. Akademiden yayılan bir şey vardır sanki ta evime kadar ulaşan. Hatta o şey tüm Bodrum'a, oradan tüm ülkeye yayılır gibi duyumsarım. Akademinin varlığı güç ve umut verir içime. Akademinin ruhu değişmedi, eksilmedi; büyülü, doyurucu, çekici, toplayıcı, birleştirici, sevgi ve şefkat yüklü. Ona baktıkça belki daha çok güç ve umut alıyorum ondan. Ama bu on iki senede çok şey değişti. Artık o tepeye baktığımda akademiyi göremiyorum, ama yerini bildiğimden bulunduğu noktaya bakıyorum yine bahçeme her çıkışımda. Tepenin tek yeşili yoğun bölgesi. Tepenin tamamı korkunç bir yapılaşmaya kurban edildi. "Lüks" villalardan oluşan siteler doldurdu o tepeyi. Sadece tepeyi mi, ülkenin her yeri bir şantiye yıllardır. Belki on yıldır korkunç bir inşaat gürültüsü hâkim Bodrum'a: Tak tak tak, tuk tuk tuk.... Beynimizin içine yerleşti o gürültü, nereye gidersek gidelim, uykuda bile uğultusu sürüyor. Yapılaşma yetmiyor, zenginler aldıkları villalara sürekli tadilat yapıyor, bitmiyor tak tuk tuklar. Yıllar içinde geldiğimiz noktada her şey, doğrudan ya da dolaylı, parayla ölçülüyor. Para tek değer ölçüsü. Paraya dönüşmeyen hiçbir şeyin kıymeti yok. Ama bundan daha kötüsü var, bu durumu kanıksadık! Bu kanıksama hali yaşamın her alanına yayıldı. Kadın cinayetleri. Çocuk cinayetleri. Çeteler. Eğitim öğretim, sağlık, kültür, sanat, adalet, siyaset,... her şey paraya teslim edildi. Yaşamı daha iyi ve daha güzel yapan alanlar değil artık bunlar, her biri bir sektör. Buna edebiyat da dahil. Bir edebiyat eserinin kıymeti edebi yönden değil satış rakamları ile ölçülüyor, bir eserin çok satması da edebi kıymeti sayesinde değil markalaşma ve pazarlama stratejileri sayesinde gerçekleşiyor. Hukuk kimin için var? Vasatın alkışlandığı, emeğin aşağılandığı bir dönemi yaşıyoruz. Kimsenin birbirini dinlemediği, ancak en fazla on saniye dinlemeye ve izlemeye tahammül edebildiğimiz ekranlarda hemen herkesin konuştuğu bir dönem bu. Tüm bu hengâme sürüp giderken Latife Tekin'in Can Yayınları'ndan çıkan son romanı Para Gürültüsü, kitabı okumaya başlamadan adıyla vurdu beni. Yukarıda saydığım ve sayamadığım her şeyin adı buydu işte: Para gürültüsü. Uğultusu uyurken bile devam eden o gürültü. Ne zaman bir Latife Tekin kitabına başlasam, daha ilk satırlarda onun büyülü dilinin ve bu dilin yarattığı dünyanın içine girmenin sevincini yaşarım. Para Gürültüsü'nün ilk satırlarında, romanın ana kahramanı Kikobaki'nin Youtube'tan yaptığı yayının içine düşüverdim. Sayfalarda ilerledikçe görüyoruz ki finans dünyası, borsa yorumları, sosyal medya muhabbetleri, dijital çağın getirdiği dilin kullanıldığı bir dünya Para Gürültüsü. Her romanında yeni bir dille bir meseleyi anlatan Latife Tekin, o şiirsel ve masalsı diliyle paranın dilini, günümüzün iyice bozulan, mekanikleşen, anlaşmaya değil anlaşamamaya, yakınlaşmaya değil uzaklaşmaya neden olan diliyle buluşturmuş. Bunu da elbette ustaca yapıyor. O bir dil ustası. Mizah bu dilin önemli unsurlarından biri. Özellikle Kikobaki'nin finans yorumlarında kullandığı dil beni sık sık gülümsetti, hüzünlendirdi de. Latife Tekin'in roman boyunca karşımıza çıkan isimlendirmeleri ise düşündürücü: Dijital koyunlara yatırım, yorgunluk kokusu... Kikobaki, babasını erken kaybetmiş, önce zengin evlerine yemek yapmaya ve fal bakmaya sonra ünlendikçe fal işini büyüten, geliştiren, zamanla bir Youtuber'a dönüşen annesiyle yaşıyor. Ressam olmayı hayal ederken yaşam koşulları buna izin vermiyor. Bir meslek lisesini bitirdikten sonra finans ve borsaya merak salıyor, öğrendikleriyle küçük yatırımcıyı korumayı amaçlayan bilgiler verdiği bir Youtuber oluyor o da. Latife Tekin, Kikobaki'nin yaşadıkları üzerinden hem bugünün Türkiye'sini hem de dünyayı masaya yatırıyor, onlarca meseleyi neredeyse bir cerrah titizliğiyle irdeliyor. Kitap yayınlandığı günden itibaren bu meseleler üzerine onlarca yazı yazıldı, söyleşi yapıldı. Yıllarca da konuşmaya devam edeceğiz bence. Bu meselelerden biri zaman. Zaman zenginlerin değil, yoksulların yaşamı üzerinden tanımlanıyor bu romanda. Kikobaki, kendisini eleştiren arkadaşı Ramini ile şöyle bir sohbete tutuşuyor: "Bence zamanı taşıyıp götüren insanlar var Ramini, hayat yükünün altına girmiş insanlar bunlar, iki omuzlarıyla birden.", "O insanların omuzlarına binmiş hayat yükünün toplam ağırlığına zaman diyorum ben, onlar ne yöne çekerse zaman o yöne akar." Kikobaki'ye göre, Ramini ile aralarına giren şey, Ramini'nin hayatın gidişatına etki edebilme gücüne sahip zamanı omuzlamış insanlardan biri olması. Para Gürültüsü, okurunu Kikobaki aracılığıyla geleceğe değil geçmişe bakmaya, geçmişe sahip çıkmaya davet ediyor. Çünkü gelecek zenginler tarafından gasp edildi. Epstein davası, zenginliğin ne anlama geldiğinin en çarpıcı göstergelerinden biri. Roman bir kehanet gibi; şu günlerde AHBAP davasının yeni bilgileri ile uyanıyoruz her güne. Romandaki diğer bir mesele ise ev ve mekân kavramları. Eskiden insanların bir ev alma hayali vardı, bu amaç anlamlandırırdı yaşamı. Bu basit hayal bile insanların ellerinden alındı. Roman boyunca mekânın hem yaşamlarımızı hem de hayallerimizi nasıl değiştirdiği ve dönüştürdüğüne dair hikâyeler okuyoruz. Doğamıza uymayan günümüz yaşamını ister istemez kanıksıyoruz, sanki her şey normalmiş gibi yaşıyoruz. Oysa yaşananların hiçbiri normal değil. Bu kadar çok hastalık, bu kadar çok acı, ölüm, savaş normal olamaz. Paranın gürültüsü ile zehirlenen dünya Epsteinleri, Ahbapları kusuyor. Birinin gelip bizi omuzlarımızdan tutup sarsmasına ihtiyacımız var. Para Gürültüsü tam da bunu yapıyor. Latife Tekin, omuzlarımızdan tutup şöyle bir sarsıyor, hey kendinize gelin, bu yaşananlar normal değil, diyor. Bunu tam da Latife Tekin'e yakışan yazım teknikleri ve kurguladığı dil ile yapıyor. Dilin ve anlatımın parçalı, bölük hali, lirik cümlelerden finans analizlerine, youtube yorumlarından içsel konuşmalara, hayallerden ekrandan yansıyan gerçeklere art arda sıralanan anlatım okuru zorluyor, daraltıyor, iç sıkıntısına neden oluyor; tıpkı bugün yaşadığımız hayat gibi. İçinde debelendiğimiz hayatın romanı bu. Kolay tüketebileceğiniz bir roman da değil. Latife Tekin'in şiirsel ve masalsı dili yeri geldiğinde tüm bunların arasından kendini gösteriyor, okura nefes alacağı, düşüneceği alanlar sağlıyor. "İnsan kendini en çok anlatmaya çalışırken kaybeder... Kaçınılmaz biçimde yanlış anlaşılırsın, sonucu yalnızlıktır..." Romanın karakterlerinin isimleri her şeyin markalaştığı bir dünyanın en güzel örnekleri. İnsanın bir değeri yok bugün. Değer kazanmak için sistemin kurallarına uyum sağlaması gerek, bu ise insanın kendinden uzaklaşması demek. Tek tipleşmesi demek. Doğasından uzaklaşması dolayısıyla mutsuz olması demek. Mutluluğun, herhangi bir şeyi pazarlamanın en önemli araçlarından biri olduğu, ama o şeylere ne kadar sahip olursak olalım kimsenin bir türlü mutlu olamadığı bir dünya. Kikobaki romanın yarısında şehirde yaşar, diğer yarısında bir sahil kasabasındadır ve adı Bakaçyo olur bu sahil kasabasında. Latife Tekin bu şekilde romanı iki bölüme ayırır; şehir yaşamı ile doğa, deniz, gökyüzü ve şehirden uzak bir yaşamın insanda yarattığı değişimlere tanık oluruz böylece. Kikobaki'nin annesi Beyzâna, yakın arkadaşı Ramini, hem youtuber olarak hem de yaşamda ne yapması gerektiği konularında fikir aldığı arkadaşı Analistabi başta olmak üzere, Coinışığı, Marketçi, İncisuel, Gümüşçü Nasri, Çikolata Hanım, Madam Jilanora isimleriyle dünyanın markalaşmasının örneklerini verirken, dünyanın da bu karakterleri ne yönde değiştirdiğini anlatıyor bu isimler. Anlam arayışı, parayı temel alan yeni dünyanın dayattığı yaşam biçimleriyle anlamını kaybetti. Çağ hız çağı. Bir şeyleri, bir duyguyu hissetmeye, bir düşünceyi duyumsamaya, duygu ve düşünceleri sindirmeye zaman yok. Böyle bir dünyada insan yolunu nasıl bulacak. Latife Tekin çözümün, hepimizin çok iyi bildiği, ancak yeni düzenin iktidarını korumak için kıymetsizleştirerek unutturduğu dostluk, sevgi ve dayanışma olduğunu anlatıyor Para Gürültüsü'nde. İnsanları tekrar şiirin etrafında buluşmaya davet ediyor. Bir kez daha, iktidarın diline karşı kendi yaratacağımız dili yaratarak iktidarlara direnebileceğimizin altını çiziyor. İkili ilişkiler de dahil iktidarın her türüne karşı bir direniş bu. "Rakamlarla konuşmak pek bir şey ifade etmiyordu Bakaçyo'ya artık, piyasa verilerini çarçabuk aktarıp hayatın asıl likiditesinin birbirine tutunan insanların şefkatle örülmüş dayanışması olduğunu söylüyor, kimi videolarında diline öyle doğduğu için, kiminde bile isteye sevgiye, dostluğa, aşka getirip bağlıyordu sözü." Latife Tekin, edebiyatıyla her zaman yoksulların yanında durdu. Ancak Para Gürültüsü yoksulluğun romanı değil. Elbette, Sevgili Arsız Ölüm'den başlayıp bugüne kadar gelen bir yolculuğun devamı, elbette Para Gürültüsü de yoksullardan yana. Ama Para Gürültüsü'nün ana meselesi bugünün eleştirisi, merkezine sadece ve sadece parayı alan bugünün eleştirisi. Para Gürültüsü'nün sayfaları arasında resimler çıkıyor karşımıza. Bu desenler Mehmet Tekin'e ait. Bu yönüyle de farklı bir roman Para Gürültüsü. Sanki Kikobaki'nin defterine çizdiği desenler gibi düşündüm ben ama farklı anlamlar da içerebilir. Yorum okurların. Mehmet Tekin'in emeğine, yüreğine sağlık. Latife Tekin, romanını Gümüşlük Akademisi Genel Sekreteri Emre Çetinkaya'ya şöyle ithaf etmiş: "Bahçe arkadaşım, komşu ağacım Emre Çetinkaya'ya". Bence bu ithaf bu romana çok yakışmış. Çünkü sevgili Emre parayla işi olmayan, parayı hayatının merkezine koymayan yegâne insanlardan biri olarak Akademi'yi şahane yönetiyor. Akademi'nin her noktasında onun emeği vardır. Yolu akademiden geçen herkesin dostudur, arkadaşıdır O. Akademinin o çok sevdiğimiz, bize iyi gelen ruhunun en önemli nedenlerinden biridir Emre. Bu vesile ile buradan ona da selam olsun, sağ olsun, var olsun. Gümüşlük Akademisi'ne çakılamayan çiviler dünyanın her yerine çakılıyor para uğruna. O çivilerin sesi kulaklarımızdan gitmiyor. Dünya her gün eksiliyor. Yaşam her gün eksiliyor. İnsan her gün eksiliyor. Tak tak tak tuk tuk... Para gürültüsü susmuyor.... Susturabilir miyiz?... "Yoksulların kasırgası zamanı tarumar edecek!" diyor Kikobaki.
- Yüksel Aksu, Zülfü Livaneli'nin Balıkçı ve Oğlu romanını sinemaya uyarlıyor
Muğlalı yönetmen Yüksel Aksu, yeni sinema projesinde Zülfü Livaneli'nin 2021 yılında yayımlanan Balıkçı ve Oğlu romanını beyazperdeye taşıyacak. Ege kıyılarında geçen romanın uyarlaması için senaryo çalışmaları sürerken, filmin çekim takvimi ve oyuncu kadrosu henüz açıklanmadı. Dondurmam Gaymak, Entelköy Efeköy'e Karşı, İftarlık Gazoz ve son olarak Bak Postacı Geliyor filmleriyle tanınan yönetmen Yüksel Aksu, yeni projesinde Türk edebiyatının önemli eserlerinden birini sinemaya uyarlamaya hazırlanıyor. Yönetmenin, Zülfü Livaneli'nin 2021 yılında yayımlanan Balıkçı ve Oğlu romanını beyazperdeye taşıyacağı öğrenildi. Proje şu anda senaryo geliştirme aşamasında bulunuyor. İlk kez 2021 yılında yayımlanan Balıkçı ve Oğlu, Ege kıyısında yaşayan balıkçı Mustafa ile eşi Mesude'nin yaşamına odaklanıyor. Çocuklarını kaybetmenin acısıyla yaşayan çiftin hayatı, denizde buldukları göçmen bir bebekle tamamen değişiyor. Roman, bireysel yasın yanı sıra Ege'deki düzensiz göç, mülteci dramı, ekolojik yıkım ve doğa-insan ilişkisini güçlü bir anlatıyla bir araya getiriyor. Toplumsal meselelere duyarlı sinema diliyle tanınan Yüksel Aksu'nun filmografisi düşünüldüğünde, Balıkçı ve Oğlu uyarlaması yönetmenin bugüne kadarki üretimiyle de güçlü bir bağ kuruyor. Özellikle Ege coğrafyasını, kırsal yaşamı ve insan hikâyelerini merkeze alan Aksu'nun, Livaneli'nin romanındaki atmosferi sinemaya nasıl aktaracağı şimdiden merak konusu. Film için henüz oyuncu kadrosu, çekim başlangıç tarihi ya da vizyon takvimine ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil. Yapımın senaryo çalışmalarının tamamlanmasının ardından çekim hazırlıklarına geçilmesi bekleniyor. Zülfü Livaneli'nin en çok konuşulan romanlarından biri olan Balıkçı ve Oğlu, yayımlandığı günden bu yana göç olgusunu, ebeveynlik duygusunu ve doğaya yönelik tahribatı aynı anlatı içinde buluşturan yapısıyla geniş bir okur kitlesine ulaşmıştı. Romanın sinema uyarlamasının da bu temaları koruyarak izleyiciyle buluşması bekleniyor.
- Köle Jim'in gözünden yeniden yazılan bir Amerikan klasiği
Pulitzer ve National Book Award ödüllü Percival Everett'ın James romanı Türkçede. Mark Twain'in Huckleberry Finn'in Maceraları romanını bu kez köleleştirilmiş Jim'in gözünden yeniden anlatan Percival Everett'ın James adlı romanı, dünya edebiyatının son yıllardaki en çok konuşulan romanlarından biri oldu. Son yılların en çok ses getiren edebiyat yapıtlarından biri olan Percival Everett'ın James romanı, Türkçe çevirisiyle okurlarla buluşuyor. İlk yayımlandığı günden itibaren uluslararası eleştirmenlerden büyük övgü alan eser, kısa sürede çağdaş Amerikan edebiyatının en önemli romanları arasında gösterildi. Mark Twain'in klasikleşmiş Huckleberry Finn'in Maceraları romanını merkezine alan James, bu kez hikâyeyi köleleştirilmiş Jim'in bakış açısından yeniden kuruyor. Roman, 1861 yılında Mississippi Nehri kıyısında başlıyor. Satılacağını ve ailesinden koparılacağını öğrenen Jim kaçmaya karar verir. Aynı günlerde Huck Finn de şiddet uygulayan babasından kurtulmak için kendi ölümünü sahneler. Böylece iki karakter, özgürlüğe uzanan tehlikeli bir yolculuğa çıkar. Percival Everett, Mark Twain'in klasik anlatısını yalnızca yeniden yazmakla kalmıyor; ırkçılık, kölelik, özgürlük, dil ve kimlik üzerine güçlü bir edebi sorgulama ortaya koyuyor. Mizah ile trajediyi aynı potada eriten roman, Amerikan edebiyatının en önemli klasiklerinden biriyle çağdaş edebiyat arasında etkileyici bir diyalog kuruyor. Yayımlandığı yıl büyük yankı uyandıran James, National Book Award ve Pulitzer Kurgu Ödülü başta olmak üzere çok sayıda ödüle layık görüldü. Roman ayrıca Booker Prize kısa listesine girerek uluslararası başarısını pekiştirdi. Pek çok eleştirmen tarafından yılın ve hatta son yılların en önemli romanlarından biri olarak gösterildi. Türkçe baskısıyla birlikte Everett'ın romanı, hem Mark Twain okurları hem de çağdaş dünya edebiyatını takip edenler için önemli bir buluşma niteliği taşıyor. Klasik bir metni farklı bir bakış açısıyla yeniden yorumlayan James, yalnızca geçmişi değil, bugünün adalet, eşitlik ve insanlık tartışmalarını da güçlü bir edebi dille yeniden düşünmeye davet ediyor. JAMES Percival Everett Nemesis Kitap, 2026 Çeviri: Elif Nihan Akbaş 320 s.
- Haruki Murakami'nin yeni romanı ilk haftasında 100 bin satış barajını aştı
Japon edebiyatının yaşayan en önemli yazarlarından Haruki Murakami, üç yıl aradan sonra yayımladığı yeni romanı The Tale of KAHO ile okurlarla buluştu. Murakami'nin ilk kez tek bir kadın karakteri merkeze aldığı roman, yayımlandığı ilk haftada 100 binin üzerinde satarak Japonya'da mali yılın ilk haftasında bu başarıya ulaşan ilk romanı oldu. Çağdaş dünya edebiyatının en çok okunan yazarlarından Haruki Murakami, üç yıllık aranın ardından yayımladığı yeni romanı The Tale of KAHO ile büyük ilgi gördü. Japonya'da 3 Temmuz 2026 tarihinde Shinchosha Yayınları tarafından yayımlanan roman, satışa çıktığı ilk hafta 100 bin adedin üzerinde satışa ulaşarak bu mali yıl içerisinde ilk haftasında bu eşiği geçen ilk roman olmayı başardı. 352 sayfalık roman, Murakami'nin yazarlık kariyerinde önemli bir ilke de imza atıyor. The Tale of KAHO, yazarın uzun romanları arasında tek bir kadın karakteri merkezine alan ilk eser olma özelliğini taşıyor. Murakami, yayınevi aracılığıyla yaptığı açıklamada, "Kaho sıradan genç bir kadın. Ama çevresinde giderek tuhaf olaylar yaşanmaya başlıyor. Bu romanı yazarken kendimi onun yerine koymaya çalıştım." ifadelerini kullandı. Romanın başkahramanı, 26 yaşındaki resimli çocuk kitapları yazarı Kaho. Kör bir randevuda tanıştığı kişinin kendisine söylediği incitici bir cümlenin ardından, bu sözlerin anlamını sorgulamaya başlayan Kaho'nun hayatı gerçeküstü olaylarla örülmüş bir yolculuğa dönüşüyor. Karıncayiyen, jaguar ve başka sıra dışı karakterlerin de yer aldığı roman, Murakami'nin gerçekle düş arasında kurduğu anlatı evrenini bu kez kadın bakış açısından yeniden yorumluyor. Aslında "Kaho" karakteri okurlar için tamamen yeni değil. Hikâyenin ilk bölümü, 2024 yılında Murakami'nin Waseda Üniversitesi'ndeki bir okuma etkinliğinde seslendirilmiş, daha sonra The New Yorker dergisinde yayımlanmıştı. Yazar, sonraki üç hikâyeyi de ekleyerek bu anlatıyı dört bölümden oluşan tam kapsamlı bir romana dönüştürdü. Türkçe çevirisi ne zaman yayımlanacak? The Tale of KAHO şu an için yalnızca Japonca olarak yayımlandı. Eserin İngilizce ya da diğer dillere çevrilmesine ilişkin resmi bir takvim henüz açıklanmadı. Dolayısıyla romanın Türkçe yayın hakları, çevirmeni veya Türkiye'deki yayınevi konusunda da şu ana kadar resmi bir duyuru bulunmuyor. Murakami'nin Türkiye'deki eserleri uzun yıllardır Doğan Kitap tarafından yayımlanıyor. Yeni romanın da telif sürecinin tamamlanmasının ardından aynı yayınevi tarafından yayımlanması bekleniyor; ancak bu konuda henüz resmi bir açıklama yapılmış değil. Murakami'nin Türkçedeki kitapları Haruki Murakami'nin Türkçede yayımlanan başlıca eserleri arasında İmkânsızın Şarkısı, Sınırın Güneyinde Güneşin Batısında, Karanlıktan Sonra, Renksiz Tsukuru Tazaki'nin Hac Yılları, Dans Dans Dans, Tanrı'nın Bütün Çocukları Dans Eder, Sahilde Kafka, Haşlanmış Harikalar Diyarı ve Dünyanın Sonu, Koşmasaydım Yazamazdım, Şehir ve Belirsiz Duvarları, Rüzgarın Şarkısını Dinle, Mesleğim Yazarlık, Kadınsız Erkekler, Sputnik Sevgilim, Bir Kediyi Terk Etmek & Babam Hakkında, Kumandanı Öldürmek, 1Q84 1. Kitap, 1Q84 2. Kitap, 1Q84 3. Kitap, Ortadan Kaybolan Fil yer alıyor. Murakami'nin yeni romanı, ilk hafta satış rakamları ve kadın bir karakteri merkeze alan anlatısıyla şimdiden yılın en çok konuşulan edebiyat olaylarından biri olarak gösteriliyor.















