top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook
Ara

Litera Atölye: Kurmacada “hikaye” üzerine notlar

"Kurmaca yazarının kavraması gereken ilk şeylerden biri, hikayenin insani yapısıdır." Oylum Yılmaz Litera Atölye serisinin ilkini kaleme aldı: Kurmacada "hikaye" üzerine notlar.


Fotoğraf: Oylum Yılmaz / Londra
Fotoğraf: Oylum Yılmaz / Londra

Her şey bir hikayeyle başlar, daha doğrusu birkaç cümlelik bir hikaye fikriyle…Kurmacada “hikaye” bu nedenle çok önemlidir. Ancak hikaye, birkaç cümlelik bir fikir bile olsa, hiç basit bir şey değildir.


En basit şekliyle hikaye dediğimiz şey, birimizin başkaları hakkında söylediği, ahlaki yargılarımız ve korkularımızla beslenen, hayatta olup bitenlerin anlamlarını araştırdığımız kısa anlatı parçalarıdır. Kısacası hikaye insanın ta kendisidir. En az onun kadar karmaşık, çapraşık, en az onun kadar gerçek, iyi, kötü, güvenilmez, dedikodularla, yalanlarla, uydurmalarla, oyunlarla ve türlü niyetlerle dolu bir şeydir. Kurmaca yazarının kavraması gereken ilk şeylerden biri, hikayenin bu insani yapısıdır.


Kaybolan karısını arayan bir adamın hikayesi, zengin ve yaşlı bir adamla evlenen genç bir kadının hazin sonu, düşman tarafından işgal edilmiş bir şehrin kurtuluşu… Her kurmaca eserin hikayesini özetleyen basit bir iki cümlesi muhakkak vardır. Bu birkaç cümleden roman ya da öykü olmaz ama eserinizin hikayesine dair bu birkaç cümleyi yarı yolda yitirir ve/veya başka cümlelere çevirirseniz de olmaz. Yani ne anlatırsanız anlatın, metninizin karar verdiğiniz temel hikayesine sonuna hep sağdık kalın.


Hikayenizi bulduktan sonra, hikayeyi harekete geçiren şeyi de bulmak zorundasınız. Hikayeyi harekete geçiren şey büyük bir olay olmak zorunda değildir: Bir kayıp, küçük bir aile sırrı, geçmişte söylenmiş bir söz, basit bir hediye ya da o sabah bir insan yerine bir böcek olarak uyanmak olabilir!


Yazdığınız metnin hikayesini harekete geçiren ilk şeyi, metnin sonuna kadar taşıyın ve bu harekete geçirici unsuru romanınızın/öykünüzün atmosferi olarak kullanın.


Kurmacanın taşıyıcı hikayesi, birbirini etkileyen ve birbirine bağlanan olay örgüleri kurmakla ve bu olay örgülerini destekleyen temalar yaratmakla kurulur.