Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanı tiyatro sahnesine taşınıyor
Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ölümsüz eseri Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Serkan Keskin’in onlarca surete büründüğü oyunculuğuyla sahneye taşınıyor. Serdar Biliş’in uyarladığı ve yönetmenliğini üstlendiği oyunun prömiyeri 12 Nisan’da. Doğu ve batı, eski ve yeni, geleneksel ve modern kutupları arasında salınıp duran Ahmet Hamdi Tanpınar’ın zamansız eseri "Saatleri Ayarlama Enstitüsü", sinema ve tiyatronun iç içe geçtiği çağdaş bir uyarlama ile sanatseverlerle buluşuyor. Serdar Biliş’in yönetmenliğinde sahneye uyarlanan oyunda Tuluğ Tırpan canlı piyano performansı ile hikayeye eşlik ediyor. Oynadığı her projede seyirciyi kendine hayran bırakan Serkan Keskin, güçlü prodüksiyonun içinde tek başına onlarca surete büründüğü oyunculuk performansıyla tiyatroseverlerin karşısına çıkacak. Tiyatro ve sinema arasında hibrid bir dünyanın tasarlandığı oyunun görüntü yönetmenliğini Ahmet Sesigürgil, sahne ve dekor tasarımını ise Gamze Kuş üstleniyor. Saatler Kolektif’in yapımını üstlendiği "Saatleri Ayarlama Enstitüsü" oyunu 12 Nisan’da Maximum Uniq Hall’da sahnelenecek.
- Fantastik Mottolar
Gizem Bulut'un Fantastik Mottolar adlı kitabı, fantastik edebiyatın işlevini, kurgu metinlerdeki yansımalarını ve sanatsal türlerle kurduğu etkileşimini araştırmacı titizliğiyle okurların istifadesine sunuyor. Fantastik Mottolar, Gizem Bulut’un on yıllık düşünsel emeğinin bir ürünü. Kitapta yer alan eleştirel denemeler, aynı başlıkla sürdürdüğü podcast yayınlarından ve çeşitli yayın mecralarında yayınlanan yazılarından üretildi. “Bir okurun, okurluk serüveninde yazınsal türlerin ayrımına vardığı en erken yaş kaçtır acaba? Harry’nin Hogwarts’ın kapılarından girdiği yaşta ben de fantastik edebiyatla tanıştım. Okurluk sürecimde yazınsal eserler edebî tutku, entelektüel gelişim, benden farklı olanı anlayacak empatiyi kazandırdı, kazandırmaya devam ediyor. Gerçekliğin zedelendiği ya da gerçeğin tersyüz edildiği ikincil dünyaları anlatan fantastik kurgulu metinlerse benim için kahramanla çıktığım fantastik bir yolculuk oldu. Satır aralarını doldururken yazardım, kendimi kaptırıp okuduğum olayları duyumsarken kahramandım. Okurluğum, anlatılanların derin yapısını keşfeden bir araştırmacıya dönüştü. Zihnimde biriktirdiklerimi söze döküp podcast yayınları yapmaya başladım. Yaşamı daha anlamlı kılmak ve sözün gücünü bir anahtara çevirmek için anlattıklarımdan, okuduklarımdan birer motto çıkardım. ” FANTASTİK MOTTOLAR Gizem Bulut Ornis Kitap, 2023 Tür: Deneme 144 s.
- Öykü: Garaj
"Bir yumru oturacak boğazıma, çok sonraları âdemelmasının o yumruyla alakasının olmadığını öğrendiğimde şaşıracağım." Burçin Taşdemir Hepsi artık çok uzak bir yazda kaldı. Şose yollar, harman yerleri, kurumuş dereler. Üzerindeki tozları şöyle bir üflesem geri gelecekler. İlçe garajında otobüsten ineceğim, muavin beni kahveciye emanet edecek. Akşama dek bir tahta sandalye tepesinde dayımın gelmesini bekleyeceğim. Ama dayım gelmeyecek. Bir yumru oturacak boğazıma, çok sonraları âdemelmasının o yumruyla alakasının olmadığını öğrendiğimde şaşıracağım. Başımın çaresine bakmayı o gün öğreneceğim. Annem her yaz beni başından savmak için köye gönderirdi. Oradakilerin de beni istemediğini bile bile. Kimse bir piçi istemez. Bir piç ayaklı bir soru işaretidir çünkü. Girip çıktığı her yerde iz bırakır. Cevabını veremezler. Bir telgraf çekerdi gideceğim günün evvelinde. “Oğlan yarın dört arabasıyla gelecek,” Anafartalar Çarşısından bir mağazanın sert plastik tutacaklı naylon torbasına iki pantolon, iki fanila koyar yollardı beni. Teyzem bayılırdı o naylon torbalara. Giderken elbiselerimi kötü bir çulla bohçalar, torbayı kendine saklardı. Bizi kimsenin görmediği zamanlarda bana şehri anlattırırdı alçak sesle. Sinemaları, havuzlu parkları, gazinoları. Ben de bilmezdim çoğunu, uydururdum. Sırf birinin beni sevdiğini hissetmek için masallar anlatırdım teyzeme. İğde, köftür yerdik geceleri evin önünde. Yıldızlar yanıp sönerdi. Burnumda hafif bir yanık kokusu. Benimle uluorta konuşmaktan kaçınırdı. Dedem kızardı çünkü. “Yüz vermeyin şu soysuza,” derdi ama yine de evine alırdı. Acır mıydı da alırdı yoksa annemin rezaleti daha fazla ayyuka çıkmasın diye mecburiyetten mi bilinmez. Dedem insandan çok kıraç bir toprağa benzerdi; susuz, çatlak. Sesi bile gevrek çıkardı. Sahanlıktaki sedirde oturur, tek dizini altına alır, sigara sarar ve akşama dek karşı tepeleri seyrederdi. Rüzgar eser, kavaklar iki yana sallanır ama dedem orada taş gibi dururdu. Kırkta yılda bir ilçeye inerse evde bayram havası eserdi. Radyo açılır, teyzem o anda ne çalıyorsa son ses açar, koca memelerini hoplatarak oynardı. Sonra anneannemin sesi gelirdi avluda bir yerlerden; “Boyun devrilsin Esmeeee, sen de mi orospu olacan başımıza?” Ellerimi cebime sokar, köyün içine doğru dolaşmaya çıkardım. O evde kalmak istemezdim ama başka gideceğim bir yer de yoktu. Bir piçsen gittiğin yere namın senden önce ulaşıp seni tüm çirkinliğiyle karşıladığından geçtiğim sokaklarda karşıma hiç çocuk çıkmazdı. Kuytu bir köşe bulur, ağlardım. “Sen Eşe’nin oğlu musun? Aynı anana çekmişin,” Her avluda bana seslenen bir iki ebe yahut teyze çıkardı. Başta kaçıncı sınıfa gittiğimle başlayan konuşma bir süre sonra annemin ne iş yaptığına gelirdi. “Demek fabrikada çalışıyo, he?” Tülbentlerinin ucunu ağızlarına kapatarak gülerlerdi ama o tülbentler kötülüğü örtmeye yetmezdi. Bir piç verilemeyen bir hesap idiyse de aynı zamanda küçük bir çocuktu; ama kimse bunu görmezdi. Çaresiz eve dönerdim. O sıkıntılı, soluk mavi badanalı, tahta tavanlı yere. Annemin burada büyüdüğünü düşününce onun için üzülürdüm. “İyi ki kaçmış annem,” derdim kendime. Tatil bir an önce bitsin isterdim. Kimseye görünmeden günler geçsin. O gün dayımın garajdan beni almaya gelmediğine başta üzülsem de sonraları bunu bırakacağım. Kahvecinin çırağı yanıma gelecek. Benden olsa olsa üç yaş büyük. “Hayırdır kardeş,” diyecek. Anlatacağım. “Sen bu gece şu köşede iskemleleri birleştir, uyu. Sabah ustaya derim, seni geri gönderir,” O gece büyüyeceğim. İçimden bir adam çıkacak. Piçi mezara gömeceğim.
- Pişmanlıklar, parçalanmışlıklar ve başarısızlıklar
Rónán Hession'un kaleme aldığı Panenka çıktı: "Aslında ismi Joseph’ti ama yıllar boyunca onu Panenka diye çağırdılar, bu isim onun hem hayat hikâyesi hem de hüznüydü." Bilirsiniz ki, futbol fena hâlde hayata benzer. Panenka’ya teknik direktörü, “Bu oyunun kilidini açacak olan,” demişti, “korkusunun ve kendisinin ötesine geçen oyuncudur.” Panenka kendisinin ötesine geçmeye çalıştığı ilk anda büyük bir hayal kırıklığı yaşadı. Belki de bu yüzden yıllarca bu sözle sınandı. O büyük yükü omzunda taşırken, hayatına devam etmezken, ailesini ve bütün geleceğini o bir tek ânın gölgesine esir etmişken hep kendinin ötesiyle ve ötekiyle savaşıyordu. Pişmanlıklar, parçalanmışlıklar ve başarısızlıklar arasında yürüyen Panenka, acaba geçmişini temize çekebilecek mi? Yoksa, yaşlandıkça geriye sadece tamir edilemeyen şeyler mi kalır? 1975’te İrlanda’da doğan Rónán Hession blues müzisyeni ve yazar. İki çocuğu ve eşiyle Dublin’de yaşamaktadır. Leonard ve Hevesli Paul yazarın yayımlanmış ilk romanıdır. PANENKA Rónán Hession Ketebe Yayınları, 2023 Çeviri: İrem Uzunhasanoğlu Tür: Roman 216 s.
- “Hepimiz çamur içindeyiz, ama bazılarımız yıldızlara bakar.”
Peyman Ünalsın Gökhan, Oktay Akbal’ın varoluşsal yaklaşımla insan olmayı sorguladığı Suçumuz İnsan Olmak adlı romanı üzerine yazdı: "Ankara’da yaşayan memurlar ve onların tek düze yaşantılarını yansıtan, monotonluklarından sıyrılmak isteyip de ufak maceralara kapılan ama “toplumsal baskıya” direnemeyen çok gerçekçi karakterlerle tanışıyoruz." Daha çocukluk yıllarında, hayal gücünü, yazdığı öykülerle capcanlı tutan büyük bir hayat gözlemcisi Oktay Akbal. 1923 İstanbul doğumlu. İlkokul yıllarında başlayan yazma tutkusu onu çocuk dergileriyle buluşturur. 1939 yılında henüz lise öğrencisiyken yazdığı bir öykünün İkdam Gazetesi’nde yayımlanmasıyla yazarlığa daha da yaklaşır. En çok Sait Faik’ten etkilenir. İstanbul Hukuk ve Edebiyat Fakültelerine devam eder ancak yükseköğretimini yarıda kesip gazetecilik ve edebiyat dünyasına Servet-i Fünun Dergisi’nde sekreterlik yaparak adım atar. Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu’nda çalışır. 1939-1940 yıllarında Yeni Sabah ve İkdam gazetelerinde çevirileri ve öyküleri yayımlanır. Vakit gazetesinde eleştiriler ve tanıtım yazıları yazar. Büyük Doğu dergisinde, her hafta yazdığı “Dünya Fikir Sanat Hareketleri” sütunu yayımlanır. 1951-1956 arasında Vatan Gazetesi’nde düzeltmen, sekreter ve yazı işleri müdürü olarak çalışır. 1956 yılında köşe yazarlığına başlar. 1969-1991 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi’nde fıkra yazarlığı yapar. 1992-1999 yılları arasında Milliyet Gazetesi’nde köşe yazarlığının ardından yeniden Cumhuriyet Gazetesi’ne döner. Öykücülüğü ön plânda olsa da okurlarına edebiyatın hemen her dalından örnekler miras bırakır. Berber Aynası ile 1959 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı, bütün yapıtlarıyla 2000 yılı Orhan Kemal Roman Ödülü’nü kazanır. 28 Ağustos 2015’te Muğla’da vefat eder. Edebiyat ödüllerinin her zaman nokta atışı yapamadığını düşünsem de Suçumuz İnsan Olmak, Türk Dil Kurumu 1958 Roman Ödülü’nü inanıyorum ki yalın, akıcı, incelikli dili ile hakkıyla kazanmıştır. Doğan Kitap tarafından 2018’de yeniden okurlarla buluşturulan romanın hikâyesi üçüncü tekil kişi tarafından lineer doğrultuda, ağdalı ifadelerden, yabancı kelimelerden arındırılarak anlatılıyor. 1940’lı yıllarda bir kış günü başlıyor ve takip eden yaz aylarında sona eriyor. Yer yer geriye dönüşlerle karakterlerin öznel zaman ve mekânlarını, aralanan bir perdeden izler gibi izliyoruz. Bu noktada biraz karakterleri tanıtmakta fayda var. Nuri Ankara Yenişehir’de memur, evli ve iki çocuklu. Silik bir kişilik. Gençliğinden itibaren karşı cinsle arasında bir nâtamamlık, tutukluk var. Nedret, kendinden on sekiz yaş büyük bir memur olan Hilmi ile evli. Gençlik enerjisini içinde hapsetmiş, hayaller kuran, kafasında umutlar yeşerten bir genç kadın. Her ikisi de monoton evliliklerinden sıkkın, kalplerindeki boşluğu dolduracak bir arayış içindeler. Sevim Nedret’in eski bir arkadaşı. Hâli vakti yerinde bir adamla evli ama onun da gönlü heyecan peşinde koşuyor. Uzatmalı sevgilisi Nedim tesadüfen Nuri’nin arkadaşı çıkıyor. Bir dargın bir barışık ilişkileri Nedim’in Ankara’ya yerleşmesi ile yeniden çiçek gibi açıyor. Nedret, Sevim’i Nedim ile yaşadığı ilişkisinden dolayı kınıyor ama kalbinin mutluluk arayışlarına hükmedemeyerek Nuri ile yakınlaşıyor. Karakterlerin tümü tipik karakterler. Ankara’da yaşayan memurlar ve onların tek düze yaşantılarını yansıtan, monotonluklarından sıyrılmak isteyip de ufak maceralara kapılan ama “toplumsal baskıya” direnemeyen çok gerçekçi karakterlerle tanışıyoruz. Birey olduklarını sineye çekip, toplum için yaşıyorlar. Romanın sonunda ise Nedret’in diğerlerinden ayrıştığı güçlü karakteristik yapısıyla karşılaşıyoruz. Oktay Akbal’ın kullandığı çeşitli anlatım teknikleri yapıtı, bir okurun Türk edebiyatında karşılaşabileceği en estetik eserlerden biri kılıyor. Zaman zaman karakterlerin iç düşüncelerine çekiyor okurun dikkatini. “Nuri, bu Müsteşar da bizim gibi bir insan mıdır? diye düşünmüştü. Ömründe daireye beş dakika gecikmemiş mi, gecikmez mi? Aklı fikri sabahtan akşama kadar hep işinde midir? Hiç o, muhteşem masasına dirseklerini dayayıp pencereden dışarısını seyretmez, düşlere dalmaz m? Doğrusu ya onun çift kapılı odasında ne yaptığını kimse bilemez. Belki şimdi çekmecesinden bir defter çekmiştir, şiir yazıyor: “Çek’li bir kelime… Çekecek…” O yüzü gülümseme bilmeyen adam!” (Syf.12) Paralel anlatı tekniği ile her iki ana karakteri, tek mekânda kendi dünyaları ve kendi düşünceleri ile ortadan bölünmüş bir sinema karesinden çıkarıp zihnimizde birleştiriyoruz. Nuri’nin karısıyla, Nedret’in de kocasıyla gittikleri aynı sinema filminde her ikisi de filmde kendilerinden izler yakalarken eşlerinin filmi beğenmemiş olmaları hikâyenin başarıyla kurulmuş örgesine de dikkat çekiyor. Nuri ve Nedret filmdeki Oscar Wilde’dan alıntı şu sözde âdeta bütünleşiyor: “Hepimiz çamur içindeyiz, ama bazılarımız yıldızlara bakar.” (Syf.35) Zira izledikleri film eşlerinin beğenmediği gibi gerçekten de çok matah sayılmaz. Ancak filmdeki ana karakter de hayatın boşluğundan dem vurur, sürekli mutluluk arayışındadır, hayalleriyle kendisini oyalamaktadır. Yani çamurun içinden başını kaldırıp yıldızlara bakar. Tıpkı Nuri ve Nedret gibi. Romanın başarıyla kurgulanmış örgesine baktığımızda nesnelerin birliği de oldukça çarpıcı. Yenişehir’de bir apartmanın bodrum katı. Nuri, oturduğu apartmanın karşısındaki bu bodrum katında pembe soluk perdeli mutfak penceresinden içeri bakıyor. Herhangi bir evin bilindik mutfağı; onu diğerlerinden ayıran ise duvar çivisinde asılı parlak yeşil naylon önlük. Bu önlük ancak sarışın bir kadının giyebileceği canlılıktadır. Nuri önlüğün sahibini böyle hayal ediyor. Nitekim Nedret genç, sarışın, yemek yaparken şarkılar mırıldanan bir kadındır. Önlük hem hikâyenin başlatan nesnesi hem de Nedret’i tanımlayan gösteren nesnedir. Nedret’in kocası için söylediği “Kocası da Nuri gibi olmalı. Silik, önemsiz, başkentin binlerce memurundan bir tanesi” (syf.16) sözü ile feneri memurların üzerine yöneltiyor. Tozlu odalarda çalışan birbirinin kopyası memurlardan bir tanesi. “Çatık yüzlü odacı, şef, sıska daktilo kız, şişko daire müdürü, bir yığın evrak, gelenler, gidenler, dairenin tozlu, uyuşuk, insanın içinde aydınlık umudu ne varsa, hepsini karartan havası…” (syf.11) derken Nuri’nin sönen umutlarının somut göstergesi, memuriyetin bir mutfakta asılı olan yeşil naylon önlükten çok daha sönük bir hayatı temsil ettiğini gösteriyor. Romanda estetik bir eseri tanımlayan kavramlardan çatışma için de örneklere rastlıyoruz. Hem Nuri’nin hem de Nedret’in mutsuzlukla çevrelenmiş yaşamlarından şikâyetleri kendi iç çatışmalarını yansıtıyor. Nuri’nin karısıyla, Nedret’in kocasıyla ikili çatışması, Nuri’nin dairede kaybolan bir dosyadan sorumlu tutulurken müdürüyle sınıfsal çatışmasını gözlemliyoruz. Canlandırmalar okurun zihninde mekânları, atmosferi, duyguları yaşatacak kadar kuvvetli. “Dairede ölü bir sıcak vardı bugün. Odadakilerden biri neredeyse uyudu uyuyacak. Yan odadan bitkin, cansız bir daktilo sesi geliyor. Ankara’da yazın dairelerin hâli hep böyledir işte. Dışarıda korkunç bir güneş. İçeride ter kokusu, bir iki sinek, uyku, can sıkıntısı dolu bir hava.” (Syf.77) Roman daha önce de dediğim gibi 1940’lı yıllarda bir hikâyeyi anlatmakla birlikte, karakterlerin olayın geçtiği nesnel zamanları ile düşündükleri, hayalini kurdukları öznel zamanına uzanan zengin örnekler sunuyor. Aynı şekilde olayın geçtiği nesnel uzamlarından olmayı arzuladıkları, düşündükleri öznel uzamlarına okuru taşıyarak estetik yapının sağlamlığını somutlaştırıyor. Estetik eserlerin bir diğer belirteci olan konum kavramı da bu yapıtta kendini gösteriyor. “Sonuç: 300 lira aylıklı küçük bir memur. Nuri Kayalı, iki çocuk babası, gözü duvardaki saatte, kulağı paydos zilinde bir insanoğlu.” (Syf.17) sözleri Nuri Kayalı’nın dar gelirli memur olarak nesnel konumunu betimlerken… “Küçük yaşından beri yoksunluklar, fakirliğin üzüntüleri, umutsuz düzeni içinde onu yaşatan hep bu hayal gücü olmuştu. Öyle ki ne içinde yaşadığı tozlu, çamurlu mahalle ne o yılışık delikanlılar ne yeni bir dünyaya gitmek sayılan şehrin içinde dolaşmak zorluğu ne sarhoş üvey babanın, biçare bir ananın hayatı karartan çirkinlikleri, onun bu hayallerine engel olamıyordu. Bir dergi yaprağından, bir resimden, bir roman parçasından, bir gramofon plağından, bir bulut gölgesinden hayatın dışına çıkabiliyordu.” (Syf.19) sözleri ile de Nedret’in nesnel konumunu aktarıyor. Çünkü Nedret tıpkı mutfakta asılı canlı yeşil naylon önlüğü gibi çevresindeki her uyarandan bir umut yaratmaya çabalıyor. Nedret ve kocası Hilmi’nin salonda otururken tasvir edildiği sahnede “Şu iki insanın kırkını aşmış, yorgun, bezgin erkekle, şu akranlarının henüz fakülte sıralarında veya çaylarda, balolarda, yakışıklı erkeklerin kolları arasında dans ettiği genç kadının bir arada geçen hayatlarındaki çelişiklik ortaya çıkıverirdi.” (Syf.21) sözleriyle Nedret’in yaşıtları gibi kendisini daha eğlenceli bir dünyada hayal etmesi, Nedret’in öznel konumunu yansıtıyor. Güçlü tasvirleriyle karakterlerinin durağan, solgun ruhlarını biraz da kafkaesk bir tınıda anlatan Oktay Akbal, aynı duyguyu okuruna geçirerek romanın başarısını âdeta fosforlu kalemle çiziyor. Bir olay öyküsü değil, durum öyküsü okuduğumuzdan donuk fotoğraf kareleriyle karşı karşıya kaldığımız hissine de kapılmıyor değiliz. Romanın meselesinin özü aslında bir toplumsal çözümlemenin etrafında toplanıyor. “İnsan olmak” sorgusu varoluşun mihenk taşı. İnsan olmak suç mu? Arzularının peşine kapılmak, hayallerini gerçekleştirmek, olağanı değil, olmasını istediği şekilde yaşamak, mutsuzlukları geride bırakıp, mutluluğun ardından gitmek, köşeleri belli bir kare içine kısılıp kalmaktansa, esnek bir ovalin içinde gönlünce koşmak suç işlemek mi? Nuri, Nedret, Sevim, Nedim… Kader ağlarından kurtulup özgür olmak istiyor. Ama toplumun sorgulaması, dayatması ile karşı karşıya kalınca boyunlarını büküp kaderlerine razı oluyor. Birey yok, toplum var. Toplum ne derse o olur. Günümüzde hâlâ bu toplum baskısı egemen. Ancak birey olmayı başarabilenler toplum için yaşamaktan yakayı kurtarıyor. Sevim gibi kocasının maddi gücüne sırtını dayamış pek çok örnek bugün de mevcut. Nuri’nin karısı Selmin gibi, gençliğini, güzelliğini kocasına, çocuklarına, ev işlerine heba etmiş yorgun, mutsuz kadınlar da orada, toplumun içinde bir yerlerde duruyor. Sesini çıkartamıyor, çünkü ailesi, komşuları engel oluyor. Hatta zaman zaman şiddetle karşılaşıyor. Hâlbuki bir insanın yegâne arzusu; İNSANCA MUAMELE GÖRMEK, MUTLU OLMAK. Bu açıdan baktığımızda romanın zamansızlığı da övgüyü hak ediyor. Oktay Akbal’ın anlatısında disiplinler arasının gücünden de faydalandığını görüyoruz. Özellikle sinemadan, şiirden ki Cahit Sıtkı Tarancı’nın 35 Yaş şiirine bir göndermesi de var. Nitekim roman 1986 yılında Erdoğan Tokatlı yönetmenliğinde filme uyarlanmış. Başrollerinde Kadir İnanır, Pınar Avşar oynuyor. Maalesef filmi bulamadığım için uyarlamayı mukayese edemiyorum. Belki de romandan aldığım hazzı kitap sayfalarında bırakmak en doğrusu. SUÇUMUZ İNSAN OLMAK Oktay Akbal Doğan Kitap, 2018 142 s.
- Dört kadının unutulmaz hikâyesi
Alice Hoffman tarafından kaleme alınan, Güvercinciler adlı kitapta, Romalıların kuşattığı Masada Kalesi, çok farklı yollardan geçerek aynı yere varan dört kadının unutulmaz hikâyesine sahne oluyor. Doğumu sırasında annesini kaybeden, suikastçı babası tarafından bu ölümden sorumlu tutulan Yael. Kızının Romalılar tarafından katledilişine tanık olan, köyün fırıncısının eşi Revka. Bir oğlan çocuğu gibi yetiştirilen, en yakınlarının bile bihaber olduğu gizli bir yaşam süren Aziza. İskenderiye doğumlu, sadık olduğu kadar da tehlikeli olan, Moab Cadısı güzeller güzeli Shirah. Kuşatmanın giderek zorlaşan şartlarında hayatta kalmaya çalışan bu dört kadının yolları hiç beklenmedik şekilde kesişecektir. Alice Hoffman, aynı adı taşıyan 1998 tarihli bir filme uyarlanan 1995 tarihli Practical Magic adlı romanıyla tanınan Amerikalı bir romancı ve genç-yetişkin ve çocuk yazarıdır. Eserlerinin çoğu, sihirli gerçekçilik türüne girer ve sihir, ironi ve standart olmayan romantizm ve ilişkiler unsurlarını içerir. GÜVERCİNCİLER Alice Hoffman İthaki Yayınları, 2023 Çeviri: Burcu Denizci Tür: Roman
- Sorgularken yıpranmış bir aşkın ve dostlukların melodramı
Jasper Gibson’ın, yirmi yıl boyunca şizofreni hastası olarak yaşadıktan sonra hayatını kaybeden kuzeninden ilhamla kaleme aldığı ve onun hayatına adadığı sıradışı romanı Ahtapot Adam, çıktı. Kesintiye uğramış hayatların dokunaklı hikâyesini anlatan Ahtapot Adam, insanlığın inanç ve anlam arayışını sorgularken yıpranmış bir aşkın ve dostlukların melodramını da gözler önüne seriyor. Kafka Kitap’ın orijinal kapak tasarımıyla edebiyatseverlerle buluşturduğu Jasper Gibson imzalı Ahtapot Adam’ı İngilizce aslından dilimize Mehmet Gürsel çevirdi. Bir zamanların hukuk öğrencisi Tom, gençliğinde kullandığı uyuşturucuların da etkisiyle yirmi yıldır ondan başka kimsenin duymadığı bir sesle konuşur. Bu ses onu azarlayan, onunla alay eden, nadir anlarda ona olan sevgisini de açık eden Ahtapot Tanrısı’na, yani Malamock’a aittir. Doktorların şizofreni teşhisi koyduğu Tom, hayatını sürdürmek için kız kardeşine bağımlıdır ki bu, onun için kolay bir şey değildir... Nihai çözüm, zihnindeki sesi susturmak, Ahtapot Tanrısı olmadan yeniden bir hayat kurmaktır ve bunun da tek bir yolu vardır: Deneysel bir ilaç tedavisine katılmak. Bu noktaya geldiğinde Tom, onun için önemli bir soruya yanıt ararken bulur kendini: Malamock’u susturmayı gerçekten istiyor mudur? Jasper Gibson, 1975'te Ashbourne, Derbyshire, İngiltere'de doğdu. Venezuela'yı ilk kez 2008'de ziyaret etti ve orada yaşadı ve bir kakao çiftliğinde İngilizce öğretmeni olarak çalıştı. Ayda on milyondan fazla tıklanan Birleşik Krallık'ın en büyük komedi sitesi thepoke.co.uk'nin kurucu ortağıdır. Aptallar İçin Parlak Bir Ay onun ilk romanıdır. İngiltere, Doğu Sussex'te yaşıyor. AHTAPOT ADAM Jasper Gibson Kafka Kitap, 2023 Çeviri: Mehmet Gürsel
- Cahit’in Yokluğu
"Bir kıyı şehrinde iseniz, insanlar arasında ya kocaman uçurum olur ya da tam tersi şekilde koca bir bağlılık..." Tarık Şimşek O sabah müdür beni odasına çağırıp, “Cahit Bey bugün gelmeyecek. Raporlamalar size emanet” deyince kalakaldım. Ya beyi vurgulamıştı ya da müdürün sadece kel kafasını gördüğüm için bana öyle gelmişti. Biraz daha bekledim. Kafasını kaldırdı. “Bir şey mi diyecektiniz Tolga Bey?” dedi. Ağzımda bir şeyler geveledim. Nedenini soramadım. Belki de Cahit kısa bir izin almıştı. Gerçi genelde izin kullanmazdı. Belli ki ihtiyaç duymuş. Belki de karısı hastaydı. Ona bakacaktı. Benden onu idare etmemi rica etmeyecek kadar sessiz ve kendi halinde biriydi Cahit. Dairede de pek arkadaşı yoktu. Benimle odada iş dışında fazla konuşmaz, iş olunca da kendi üzerine düşeni fazlasıyla yapardı. Birkaç kere dairedeki arkadaşlarla gittiğimiz halı saha maçlarına davet ettik. Kibarca reddetmişti. Evli olduğunu bile müdürün performansımızı ödüllendirmek amacıyla düzenlediği yemekte anlamıştım. Eşim Ceyda ile Cahit’in eşi anlaşır gibi gözükünce, gülümsemiştim Cahit’e. Yüzünde ışık parlamıştı. Yemeği iştahla yedi. Birileri ile konuştu. Sonrasında Ceyda’nın kanser tedavisi başladığında “Sizi idare ederim Tolga Bey?” demişti. Hakikaten de yılsonu raporlamaları, personel gelir giderlerini, içinden çıkamayacağım muhasebe hesaplarını o halletmişti. Artık beyi kullanmak istemediğimi belirttiğimde, “iş arkadaşlığında kalmak” istercesine hep bey diyerek mesafeli yaklaşmıştı. Ceyda’nın tedavisi daha iyiye gidiyordu. Yaptıklarının karşılığında eve çağırmak istedik. Yine kibarca reddetmeye çalışsa da ısrarlarıma boyun eğdi. Akşam yemeği için saatinde geldiler. İki sessiz insan… Aralarında kocaman uçurum var ya da bana öyle gelmişti. Bir kıyı şehrinde iseniz, insanlar arasında ya kocaman uçurum olur ya da tam tersi şekilde koca bir bağlılık... Herkes herkesle çok samimi görünse de, aradaki uçurumu da her zaman fark ettirirler. Benimle Cahit arasında da birbirimize ördüğümüz bir uçurum olduğunu, o sabah “Cahit bey bugün gelmeyecek” cümlesi ile anladım. Birkaç gün sonra içim içimi yedi. Cahit’i telefondan aradım. Telesekreter çıkmıştı. Akşam yemeğinde konuşurken, bana adresini vermişti ancak oraya gitmek ne kadar doğru olur bilememiştim. Dairede de Cahit’in ansızın yokluğu ile sessizlik vardı. Kimse bilmiyordu. Müdür beye soramazdım. Belki de dediğim gibi yalnızca tatil iznidir diye düşündüm. Beklemeye karar verdim. İşler bir süre kafamı dağıttı. Unuttum bile sayılabilirdi. Zaten tek çalışmak oldukça yorucuydu. Ceyda da bir kere sorunca aklıma tekrar düştü. Ertesi gün Cahit’in masasında yeni personel geldiğini görünce, karar verdim. Evine gidecektim. Müdür bey bundan sonra çalışacağım kişi ile tanıştırdı bizi. Önemsemedim. Kafamı Cahit’in yokluğu kurcalıyordu iyice. Derme çatma bir evin kapısındaydım. Kapıyı karısı açtı. Şaşırmıştı. Kapıda bekledim birkaç dakika. İçeri buyur etti. Klasik döşemeli mobilyalar, kocaman kahverengi bir vitrin, biçimsiz bir halının olduğu salona geçtik. Konuşmadık bir süre. “Çay koyayım .” Etrafıma baktım Cahit’in yokluğu sinmişti eve. Tıpkı daireye olduğu gibi. Dışarıda çok uzakta bir noktada deniz görünüyordu. Belki de bu yüzden burada oturuyordu Cahit. Çaylar geldi. “Yenge ben Cahit’i sormaya geldim, önceleri izin sandım ki genelde izin almazdı sonra yeni biri gelince daireye…” Cümlemin lafını bitiremeden sigara sordu. Çıkardım. “Normalde içmem de bugün size özel” deyip gülümsemeye zorladı kendisini. Duman kapladı salonu. “Ayrıldık. Ailesinin evine gitti.” Ağzımdan sadece “Peki ya iş?” çıktı. Sigarayı içine derin çekerek “bilmek istiyor musun cidden” dedi. Bir gece eşinin kıyafetlerini giyip canına tak edince dışarı çıkmak istemiş. Kırmızı topuklu bir ayakkabı, fileli çorapla, janjanlı bir bustiyerle bu kıyı şehrinin sokaklarını arşınlamış. En sonunda polis kimlik sorunca… Dışarıda bir yerde denize baktım. Cahit orada mutluydu. belki de. Bizsiz…
- İşleyen Kurmaca'nın Diyalogda Derinleşme Atölyesi Başlıyor
Yazar Fadime Uslu ve eleştirmen Doğuş Sarpkaya'nın birlikte yürüttüğü İşleyen Kurmaca: Diyalogda Derinleşme Atölyesi 2 Nisan'da başlıyor. Atölyenin amacı, katılımcıların etkili diyalog yazma ve eleştirel okuma alışkanlıklarını geliştirmek. Tekniğin pratikle desteklendiği derslerde, öykü, senaryo, roman pasajları, film, resim çözümlemesi yapılacak. Katılımcıların yazıları uygulama, ödev ve geri bildirimle desteklenecek. Dersler, öykü, roman ve senaryoda güçlü diyaloglar yazmak isteyen herkese açık. Ders Başlangıç Tarihi: 2 Nisan 2023 Ders gün ve saati: Dört hafta boyunca her pazar, 11.00-13.00 arasında. Kayıt ve Bilgi: oykuatolyem@gmail.com ya da WhatsApp: 0 542 787 96 60 İŞLEYEN KURMACA - DİYALOGDA DERİNLEŞME DERS PROGRAMI 1. HAFTA Diyaloğun işlevi Olay örgüsü ve diyalog Diyalog alanı açma Diyalogda hikâyenin kurucu unsurlarını yapılandırma 2. HAFTA Diyalogla karakter oluşturma Karakterin niyeti, tavrı, sesi, sözü Karakterin etki alanı 3. HAFTA Diyalogda etki, etkinin tamamlanması Diyalogda çatışmayı, çelişkiyi yönetmek Diyalog ritmi 4. HAFTA Olay örgüsünün temposu, diyalogun temposu İşleyen bir diyalog yazdığımızdan nasıl emin oluruz?
- “Kendini sıfırdan yaratan kişinin ayak basacağı sağlam bir zemin yoktur.”
Deniz adlı romanıyla 2005’te Booker Ödülü alan John Banville’den, Sır ve Ölmüş Yıldızların Işığında’yla tamamlanacak bir üçlemenin ilk adımı: Güneş Tutulması. Arzuların akla etkisini, hayatın hatıralara dönüşmesini, geçmişin gelecek üzerindeki gölgesini ve kaderin sahnedekilerin iplerini nasıl çekiştirdiğini gösteriyor. Sahnede geçirdiği bir özgüven krizinin ardından annesinden miras kalan çocukluk evine saklanan yılların aktörü Alexander Cleave, uzaklaşmak istediği hayatı üzerine düşüncelere dalmışken geçmişten, günden ve gelecekten ziyaretlerle karşılaşmaktadır. Yaşayanlarla hayaletlerin, hatıralarla önsezilerin birbirinden ayırt edilemediği bu ziyaretlerin yarattığı yumaktan çıkmaya çalışırken, hiç beklemediği etkileri olan bir güneş tutulması yaşayacaktır. İrlandalı romancı John Banville, 1945'te İrlanda'da Wexford'da doğdu. Bir Christian Brothers okulunda ve Wexford'daki St Peter's College'da eğitim gördü. Dublin'de Aer Lingus için çalıştı, bu onun geniş çapta seyahat etmesini sağlayan bir fırsattı. 1988 ve 1999 yılları arasında Irish Times'ın edebiyat editörlüğünü yaptı. Kısa öykülerden oluşan Long Lankin 1970 yılında yayınlandı. Bunu her ikisi de roman olan Nightspawn (1971) ve Birchwood (1973) izledi. Banville'in on beşinci yüzyıl Polonyalı astronomu Dr. Copernicus'un kurgusal portresi (1976), James Tait Black Memorial Ödülü'nü (kurgu için) kazandı ve seçkin bilim adamlarının ve bilimsel fikirlerin hayatlarını araştıran bir kitap serisinin ilkiydi. Serinin ikinci romanı on altıncı yüzyıl Alman astronomu Kepler (1981) hakkındaydı ve Guardian Kurgu Ödülü'nü kazandı. The Newton Letter: An Interlude (1982), matematikçi Sir Isaac Newton hakkında bir kitap yazan bir akademisyenin hikayesidir. Kanal 4 Televizyonu tarafından film olarak uyarlanmıştır. Mefisto (1986), Dr Faustus'un yeniden çalışmasında sayıların dünyasını araştırıyor. Guinness Turba Havacılık Kitabı Ödülü'nü kazanan ve Kurgu dalında Booker Ödülü'ne aday gösterilen Kanıt Kitabı (1989), Hayaletler (1993) ve Athena (1995), hüküm giymiş bir katil olan Freddie Montgomery tarafından anlatılan gevşek bir roman üçlemesini oluşturur. Banville'in 1997 tarihli romanı The Untouchable'ın ana karakteri Victor Maskell, sanat tarihçisi ve casus Anthony Blunt'a dayanıyor. Tutulma (2000), çocukluğunu geçirdiği eve kapanan aktör Alexander Cleave tarafından anlatılır. Shroud (2002), Eclipse ve Prag Pictures: Bir Şehrin Portresi (2003) filmlerinde başlayan hikayeye devam ediyor, büyülü Avrupa kentinin kişisel bir çağrışımı. Deniz (2005), 2005 Man Booker Ödülü'nü kazandı. Deniz'de yaşlı bir sanat tarihçisi karısını kanserden kaybeder ve kendini çocukluk tatillerini geçirdiği sahil villasını tekrar ziyaret etmek zorunda hisseder. Son romanı The Infinities (2009). 2011 yılında Franz Kafka Ödülü'nü aldı. John Banville, Dublin'de yaşıyor. GÜNEŞ TUTULMASI John Banville Sia Kitap, 2023 Çeviri: Suat Ertüzün 224 s.
- “Bilmemek içinde olası umutlar barındırır.”
Sena Özkan yazdı: "İçsel sorgulamalar yaptıran, empati üzerine kafa yorduran ve okurun kendi hayatı üzerine düşünmesini sağlayan Her Şeyin Bi’ Şeyi Vardır isimli öykü, Mehmet Çimen’in A7 Kitap etiketiyle okurla buluşturduğu ilk kitap." Sena Özkan Her Şeyin Bi’ Şeyi Vardır isimli kitabın başlarında bu cümle çok etkiliyor beni, üzerine düşünüyorum. Umut üzerine; bilmek ve bilmemek üzerine. “İnsan en çok hangi durumda umutlu oluyor acaba?” diye soruyorum kendime. Sonra bir yerlerden kulağıma çalınan “Cehalet mutluluktur,” cümlesi aklıma geliyor. Eminim siz de defalarca duymuşsunuzdur. Hak veriyorum kitabın kahramanı Şevket’e; bilmemek, bilmekten daha çok umut barındırıyor içinde. Herhangi bir gerçekle ya da bilgiyle sınır çizilmediğinden umut da sınırsız oluyor. İçsel sorgulamalar yaptıran, empati üzerine kafa yorduran ve okurun kendi hayatı üzerine düşünmesini sağlayan Her Şeyin Bi’ Şeyi Vardır isimli öykü, Mehmet Çimen’in A7 Kitap etiketiyle okurla buluşturduğu ilk kitap olarak çıkıyor karşımıza. Bu kitapta Şevket’in hikâyesini kendi ağzından dinliyoruz. İnişli çıkışlı hayatı tanıdık geliyor bir yerlerden. Aldığı kararlara şaşırıyoruz ancak yargılayamıyoruz da kendisini. Sadece dinleyebiliyoruz can kulağıyla. Moldova’da bir hapishanede tanışıyoruz otuz beş yaşındaki Şevket’le. Medyanın odağında olan bir davanın sürecine davalı olarak dahil olduğunu öğreniyoruz kendisinden. Altı ay kadar tek kelime etmeyen Şevket, bir gün konuşmaya karar veriyor. Derdini Moldova yargısına, medyasına ve tabii halkına eksiksiz anlatabilsin diye bir de Türk tercüman görevlendiriliyor. Bu noktada Fahri adında genç bir tercüman dahil oluyor hikâyeye. Onca sessizliğin ardından biriyle aynı dili konuşmak iyi geliyor Şevket’e ve en başından anlatmaya başlıyor. Hikâyesini anlatmak için hem zamanı hem de mekânı aşıp Moldova’dan Balat’a, on beş yaşına dönüyor Fahri’nin önünde. Ruhunda, hayatında ve zihninde derin iz bırakan bir olayın yaşandığı güne gidiyoruz Şevket’le. Ortaokul-lise zamanları çocukların, daha doğrusu ergenlerin birbirine karşı maalesef en acımasız olduğu dönemlerden biri. Hepimizin benzer yollardan geçtiğini düşünüyorum. Türlü zorbalıklara maruz kalmayan var mı gerçekten? Varsa ne mutlu onlara… Neyse, biz Şevket’i dinlemeye devam edelim. Okuldan arkadaş olan bir grup öğrenci her zamanki gezilerini yaparken Şevket’in nereye varacağını bilmeden söylediği bir söz art arda yüzünde yumrukların patlamasına sebep oluyor. Sesini çıkaramıyor, karşılık veremiyor o an. Hem kendine güvenemiyor hem de yumrukları hiç acımadan peş peşe savuran çocuğun arkasının kalabalık olduğunu biliyor. “Ahh!” diye geçiriyor içinden, “Ahh, tek başına olsaydın.” Yumrukların bir sonucu oluyor tabii; rapor alıp yüzündeki morluklar toparlayana kadar gitmiyor okula. Yumrukların yüzünde bıraktığı izler ağır ağır geçiyor da içine, ruhuna, zihnine ve çocukluğuna işleyen izler bir türlü iyileşmiyor. Satırlar boyunca okudukça anlıyoruz ki bu tür yaralar zaten öyle kolay iyileşmiyor ve insanın tüm yaşamına sirayet ediyor. Bütün hücreleriyle intikam istiyor Şevket. Okula döndüğünde tüm yüzlerde gördüğü alaycı gülümseme, son damla oluyor onun için. Bir plan yapıyor can dostu olan Can’la. Şevket günün sonunda o şişman çocuktan yumrukların ve kırılan gururunun intikamını alıyor. İçi rahatlıyor ama yaşı küçük olduğu için tüm karar ve seçimlerinin bir sonucu olduğunu bilmiyor daha. O intikamın Şevket’in hayatında sebep olacağı değişiklikler de küçümsenmeyecek cinsten. İntikam planı sonrası ilk kaybı can dostu Can oluyor, yolları ayrılıyor. Şimdilik bu kadar anlatıyor Moldova’da bir hapishanede hakkında verilecek olan kararı bekleyen otuz beş yaşındaki Şevket. “Meğerse bulduğum aradığım değilmiş. İç dünyamı rayına sokmak için eski doğrularımı tekrar ettim. Olmadı. Otuzumla otuz beş arası tam bir kayboluş.” (Sayfa 17) Hepimizin hayatında dönüm noktası olan olaylar vardır. Bunu, bazen o olay olduktan hemen sonra fark ederiz bazen yıllar sonra durup dururken aklımıza gelir, bir ışık yanar zihnimizde, bazen de o olayın başka bir olayı tetiklemesiyle fark ederiz. Bağımsız görünse de tüm yaşadıklarımızın derinlerde bir yerde birbirleriyle bağlantılı olduklarına inanıyorum. Yaşadığımız ya da yaşayacağımız durumlar, bizi bir anda yıllar öncesine götürebilir. Sizinle aynı fikirde miyim, bilmiyorum ama Şevket’le aynı fikirde olduğumuzu düşünüyorum. Şevket’in anlattıklarını can kulağıyla dinleyen Fahri’nin, çıkmaza giren davanın Şevket adına en iyi şekilde sonuçlanması için fikirler vererek kendince destek olduğunu görüyoruz. Şevket de böyle düşünmüş olacak ki kanı ısınıyor bu genç adama. Ama Şevket bu, ne on beşinde dinlemiş başkasının aklını ne otuzunda ne de otuz beşinde dinlesin. Sonucu ne olursa olsun yine kendi bildiğini okuyor. Hayatıyla ilgili önemli ve hassas bilgileri paylaşıyor Şevket. Rahmetli dedesinin kendisini hücresinde ziyaret ettiğine kadar anlatıyor da hapishanede olmasına sebep olan olayla ilgili fazla bilgi paylaşmıyor Fahri’yle. “Mahkeme günü,” diyor, “mahkeme günü konuşacağım.” Akli melekelerinin yerinde olup olmadığını öğrenmek için bir profesörle görüşüyor duruşmadan önce. Zihnindeki seslerden ilk defa burada bahsediyor. Şevket’in tabiriyle “kendine yabancılaşma” sürecini açıklıyor. Yaşadığı türlü olumsuz olay ve yalnızlığın kendisinde bıraktığı etkiden bahsediyor. Hikâye boyunca küfür etmiyor Şevket, ağzı bozuk ama argo kelimeler kullanıyor. Öldükten sonra rüyasına gelen dedesine söz vermiş, küfür edemiyor. Onun yerine bildiği bütün argo kelimeleri kullanıyor cümle içinde. Bazı yerlerde eğlenceli bile olabiliyor. Bilemiyorum, bu durum küfre bakış açınızla da ilgili tabii. Yıllar önce okuduğum bir kitabı tekrar karıştırma ihtiyacı hissediyorum Şevket sayesinde. Bilgisayarın başından kalkıp Hulki Aktunç’un Büyük Argo Sözlüğü’nü açıyorum. Özlediğimi fark edip içimden teşekkür ediyorum Şevket’e. Kitabımı yanıma alıp dönüyorum bilgisayarın başına. Şevket’ten dinlediğim hikâyeyi kendimce kâğıda dökmeye devam ediyorum. Dostu Can’ı, sırtını yasladığı dedesi pastaneci Şevket’i ve trajik şekilde kaybettiği ailesinden sonra yalnızlığın ruhunda açtığı yaraları düşünüyorum. Bu yaraları âşık olduğu kadınla iyileştirmeye çalışıyor Şevket, işte bu noktadan sonra gelişen olaylar sonunda karanlık hücrede buluyor kendini. Üstelik karanlıktan da korkan biri. Bunu da kimselerle paylaşmıyor tabii. Duruşma günü geliyor. Salon kalabalık, herkes meraklı gözlerle Şevket’i inceliyor. Başlıyor hayatının dönüm noktalarını anlatmaya… Sonunda eşi Victoria’ya, âşık olduğu kadına geliyor sıra. Ne olduysa anlatıyor her şeyi. Hâkimin vereceği karar ne olursa olsun umurunda değil, karartıyor gözünü. Sonuçta “Her şeyin bir şeyi var,” değil mi? Şevket’in zaman yolculuğuna eşlik ettiğimiz bu hikâye, duruşmanın sonunda alınan karar, ortaya çıkan sırlarla beni epey şaşırtıyor. Son cümleleri okurken Şevket’in sözleri geliyor aklıma, “Hepimizin şeytanları var.” Evet Şevket, kesinlikle hepimizin şeytanları var. Toplumsal hayata uyum sağlamak için bu şeytanları zapt etmeyi öğreniyoruz. Haklısın… HER ŞEYİN Bİ’ ŞEYİ VARDIR Mehmet Çimen A7 Kitap, 2023 80 Sayfa
- PEN International, kitap yasakları ve kısıtlamaları dalgasını kınadı
PEN International, Yavuz Ekinci'nin Rüyası Bölünenler adlı eserini yasaklama ve el koyma kararını kınıyor. PEN International'ın haberine göre: "Türk yetkililerin Yavuz Ekinci'nin Rüyası Bölünenler adlı eserini 'terörizm' suçlamasıyla yasaklama ve el koyma kararını kınıyor. Hareket, Türkiye'de yasaklanan veya 'müstehcen' olarak damgalanan ve kısıtlamalarla satılan ve sayısı giderek artan kitapların sonuncusu. 14 Mart 2023'te İstanbul'da bir mahkeme, Yavuz Ekinci'nin Rüyası Bölünenler adlı eserinin 'terör propagandası' teşkil eden içeriğe sahip olduğuna hükmederek, 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 7/2 maddesi uyarınca yayınlanmasını, dağıtımını ve satışını yasakladı. Kitabın nüshalarına da el konuldu. Yine Mart 2023'te, Türkiye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 1117 sayılı Küçüklerin Zararlı Yayınlardan Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesi uyarınca, ünlü polisiye roman yazarı Ahmet Ümit'in yazdığı Başkomiser Nevzat: Tapınak Fahişeleri'nin (Kaptan Nevzat: Tapınak Fahişeleri) '18 yaşından küçüklerin maneviyatı üzerinde zararlı bir etkiye sahip olduğuna' karar verdi. Bakanlık, Şubat 2023'te İngiliz romancı Jeanette Winterson tarafından yazılan The Sex of Cherry hakkında benzer bir karar yayınladı. Her iki kitap da artık şeffaf olmayan bir pakette satılacak, sadece perakende kitapçılarda bulunacak ve +18 uyarısıyla gelecek. Daha önce Ocak 2023'te, yazar ve PEN üyesi Murat Kahraman'ın Veda ve Çığlık adlı iki kitabının yayımlanması, dağıtımı ve satışı yasaklandı ve derhal toplatıldı." "Türk makamlarının Yavuz Ekinci ve Murat Kahraman'ın kitaplarını yasaklama kararından üzüntü duyuyoruz ve Türkiye'de benzer kısıtlamalarla karşılaşan birçok yazar ve yayıncının yanındayız." Geçtiğimiz birkaç yılda Türk yetkililer tarafından yüzbinlerce kitap imha edildi ve düzinelerce bağımsız yayıncı kapatıldı. Bu arada, yazarlar ve yayıncılar, 'müstehcenlik' nedeniyle yargılanma ve hapse girme tehdidi fazlasıyla gerçek olduğundan, otosansürdeki artıştan yakınıyorlar." PEN Uluslararası Başkanı Burhan Sönmez, "Türk makamları, son kitap yasaklarını kaldırmak ve okuma materyallerine yönelik temelsiz kampanyasına son vermek için derhal harekete geçmelidir," dedi.















