Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Pen Yazarlar Derneğinden destek; "Kestim kara saçlarımı!"
PEN Yazarlar Derneği, İran'da hayatını kaybeden Mahsa Amini ile ilgili destek mesajı yayımladı. "Dine dayalı erkek egemen Molla rejimi sırf saçları görünüyor diye Mahsa Amini'yi hunharca öldürdü. 'Örtünme kurallarına tam riayet etmedi' diye Tahran’da 'Ahlak polisleri' tarafından dövüldükten, işkence gördükten sonra hastanede can veren Mahsa artık yok! O henüz yirmi iki yaşındaydı. 'Kestim Kara Saçlarımı' demişti sevgili şairimiz Gülten Akın. Şimdi İran’ın her yerinde kadınlar 'aydınlığım, deliyim, rüzgarlıyım' demek için saçlarını kesiyorlar. Saçlarını silah olarak, bayrak olarak, ses olarak, söz olarak kullanıyorlar! İranlı kadınlar artık yeter diyor. Ve bu kez yanlarında erkekler de var! Kadına zorbalığın baskının şiddetin sadece kadınlara değil, kadın erkek tüm insanlığa yönelik olduğunun bilinciyle yönetimi baskıyı protesto ediyorlar. Mesele, artık başörtüsü ya da saç teli olmaktan çıktı, özgürlük, eşitlik, insanca yaşama mücadelesine dönüştü. Ayırımcılığı körükleyen, bireyi köleleştiren her sisteme karşı laiklikte ısrar etmek zorundayız. Laiklik olmadan hak hukuk, adalet ve demokrasi olmaz, olamaz! Köleciliğin her türlüsüne hayır! Mahsa Amini’ler ölmesin! Iran’da ya da dünyanın herhangi bir yerinde, şiddet gören, tehdit edilen, öldürülen tüm kız kardeşlerimizle dayanışma içinde 'Yaşasın Laiklik' diyoruz. Laiklik yaşatır diyoruz. Çünkü yaşam laiktir!"
- Güçlü bir metafor: Boş Dolaplar
Ernaux, ilk kitabı Boş Dolaplar'da çocukluktan kopuşu, kürtajı, iki dünya arasında sıkışıp kalmışlığı anlatırken acımasızca dürüst. Küçük bir kafe-bakkal işleten anne babanın etrafında şekillenen mutlu bir çocukluk, okul hayatı, yeni bir sosyal çevre, yabancılaşma, sınıf atlama arzusu, onaylanma ihtiyacı, öfke patlamaları, utanç, kürtaj... Seneler'e uzanan oto-sosyobiyografi yazınının da habercisi olan Boş Dolaplar, iki ayrı dünya -eğitimsiz işçi sınıfı ve eğitimli burjuva sınıfı- arasında sıkışıp kalmış, okul yaşamındaki başarılarıyla ailesinin temsil ettiği her şeye karşı kendini yeniden inşa etmeye çalışan genç bir kızın, Denise Lesur'ün hikâyesi. Ernaux, ne olmak istediğinden ziyade ne olduğuyla cebelleşmek zorunda kalan, toplumsal yükseliş sancıları çeken otobiyografik karakteri Denise'in yaşamını anlatırken her zamanki gibi sakınmasız ve cesur. Annie Ernaux, 1 Eylül 1940'ta, Lillebonne'da, işçi sınıfına mensup bir ailede doğdu; çocukluğunu Yvetot, Normandiya'da geçirdi. Mazbut bir sosyal çevrede büyüdü, edebiyat öğrenimi gördü ve uzun yıllar boyunca edebiyat öğretmenliği yaptı. Kişisel deneyimle toplumsal tarihi birleştiren unsurları daha ilk romanı Boş Dolaplar ile ortaya koydu. Toplumsal sınıf atlama, evlilik, kadın özgürlüğü, cinsellik, kürtaj, hastalık, yaşlılık ve ölüm gibi meseleleri kendi deneyimleri üzerinden aktarırken, arka planda daima toplumsal yaşam ve onu oluşturan kültürel, siyasi, tarihî olaylara yer vererek, başta Seneler olmak üzere, "toplumsal bellek" yazını olarak nitelenebilecek eserlere imza attı; birçok ödüle değer görüldü. Hâlâ Cergy'de yaşamaktadır. BOŞ DOLAPLAR Yazar: Annie Ernaux Can Yayınları, 2022 Çeviri: Siren İdemen Dizi: Can Çağdaş Tür: Roman 168 s.
- 2022 Erdal Öz Edebiyat Ödülü, Mehmet Eroğlu’nun oldu
2022 Erdal Öz Edebiyat Ödülü, "kişisel ya da toplumsal yıkımlara, acılara karşı duyarlılığı" nedeniyle Mehmet Eroğlu'na verildi. Erdal Öz Edebiyat Ödülü Seçici Kurulu, 25 Eylül 2022’de yaptığı toplantıyla, bu yılın ödülünü kazanan ismi belirledi. Başkanlığını Cemil Kavukçu’nun üstlendiği, Ömer Türkeş, Metin Celal, Nilüfer Kuyaş, Murat Yalçın, Jale Özata ve Faruk Duman’dan oluşan seçici Kurul, Erdal Öz Edebiyat Ödülü’nün Mehmet Eroğlu’na verilmesini kararlaştırdı. Ödülün gerekçesi şöyle açıklandı: “Mehmet Eroğlu, kişisel ya da toplumsal yıkımlara, acılara karşı duyarlılığı ve sorumlu bir aydın yazar tavrıyla, gerçek hayatın, gerçek insanlarını, yakın tarihin karanlık dönemlerini ele alan romanlarıyla ve girdiği yeni arayışlarla ödüle layık görüldü.” Mehmet Eroğlu, 2 Ağustos 1948 tarihinde İzmir’de dünyaya geldi. İlkokul, ortaokul ve liseyi İzmir’de okuduktan sonra 1967 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin inşaat mühendisliği bölümüne girdi. 1971 yılında üniversiteden mezun olan Eroğlu, mezun olduğu sırada 12 Mart Muhtırası tarafından kurulan sıkıyönetim mahkemesinde Dev-Genç Davası nedeniyle yargılandı. İki yıl süren dava sonucunda Türk Ceza Kanunu’nun 141’inci ve 142’inci maddelerine muhalefetten 8 yıl ağır hapis ve 2 yıl sürgün cezasına mahkûm edildi. Sonuç kesinleşmeden 1974 genel affıyla mahkûmiyeti ortadan kalktı. Bu tarihten sonra mühendislik yapmaya ve roman yazmaya başladı. 1999’dan bu yana Uğur Mumcu Gazetecilik Araştırmaları Vakfı’nda yazarlık seminerleri vermeyi sürdüren Eroğlu, romanlarının yanı sıra televizyon dizisi ve sinema filmi senaryoları da yazdı. Mehmet Eroğlu’nun ilk romanı Issızlığın Ortasında, 1979’da Milliyet Roman Ödülü’nü kazandı. Ancak 12 Eylül rejimi tarafından sakıncalı bulunan roman, hiçbir yayınevi tarafından basılmadı. İlk romanının devamı niteliğindeki ikinci romanı Geç Kalmış Ölü de, aynı gerekçeyle uzun süre neşredilmedi. Her iki roman da, 1984 yılında yayımlandı ve hem Orhan Kemal Roman Armağanı’na hem de Madaralı Roman Ödülü’ne layık bulundular. Yazar, 1968 kuşağını anlatmaya Yarım Kalan Yürüyüş, Adını Unutan Adam başlıklı romanlarıyla devam etti. 1994’te yayımlanan Yürek Sürgünü başlıklı romanından sonra, yazmaya 5 yıl ara verdi. Bu dönemde senaryo yazmaya eğildi ancak senaryo çalışmalarının sonuçlarından memnun kalmadığını ifade etti. 2000 yılından itibaren art arda romanlar yayımlamayı sürdürdü. Erdal Öz Edebiyat Ödülü, Erdal Öz’ün anısını yaşatmak için ailesi ve Can Yayınları tarafından her yıl bir şair ya da yazara veriliyor. İlki 2008 yılında Gülten Akın’a verilen ödül, sonraki yıllarda sırasıyla İhsan Oktay Anar, Nurdan Gürbilek, Şavkır Altınel, Murathan Mungan, Cemil Kavukçu, Küçük İskender, Orhan Pamuk, Orhan Koçak, Cevap Çapan, Adalet Ağaoğlu, Latife Tekin, Jale Parla ve Selim İleri’ye verilmişti.
- Hayatın sunduklarından fazlasını hak edenlerin hikâyesi
Chris Whitaker’ın 28 dile çevrilen ve polisiye/gerilim türünün en prestijli ödülü Altın Hançer’i kazanan romanı Sondan Başlıyoruz, Emre Ülgen Dal'ın çevirisiyle Türkçede. Kaliforniya’da okyanus manzarasına bakan yamaçlarda, sakin bir kasaba. Duchess Day Radley, tutunamamış yetişkinler dünyasına doğmuş, on üç yaşında bir kız, kendi deyişiyle bir “kanun kaçağı”. Beş yaşındaki kardeşi Robin’i büyütmek ve otuz yıl önceki bir cinayetle enkaza dönüşmüş annesi Star’ı kollamaktan başka gayesi yok. Walk, büyüdüğü kasabadan hiç çıkmamış bir polis şefi. En yakın dostu Vincent’ı hapse yollayan ifadeyi vermenin acısı ve yitirilen güzel bir yaşam umudunun yaraları asla iyileşmemiş. Otuz yılın ardından Vincent’ın serbest kalmasıyla geçmişin nefesi bugüne karışıyor. Duchess, annesini korumaya çalışırken kasabaya felaketi getiren fitili ateşleyecek ve yüzleşilemeyen gerçekler ortaya serilecek. Chris Whitaker, Tall Oaks, All the Wicked Girls, We Begin at the End ve The Forevers kitaplarıyla tanınan bir İngiliz yazardır. İlk romanı Tall Oaks, 2017'de CWA John Creasey New Blood Dagger Ödülü'nü kazandı. SONDAN BAŞLIYORUZ Chris Whitaker Domingo Yayınları, 2022 Çeviri: Emre Ülgen Dal Editör: Algan Sezgintüredi, Edip Sönmez Tür: Polisiye 364 s.
- Eriyen buzullar arasında umutlar yeşerir mi?
Aynur Kulak, Ele Fountain’ın kaleme aldığı Erime / Eriyen Buzullar Arasında İki Dünya adlı roman üzerine yazdı: "Buzullardaki erimenin hızını, bu türde bir erimenin çevre felaketlerini ne boyuta getirdiğini ve hem kutuplar bölgesindeki insanların hem de diğer bölgelerde yaşayanların hayatını ne hale getirdiğini okumamız adına dikkate değer bir kitap." Eriyen buzullar son yirmi yılda deniz seviyesinin yüksekliğini yüzde yirmi arttırdı. Buzullardaki bu erime yeryüzünde oluşacak çevre felaketlerinin birincil göstergesi ve böylesine bir erime ile başlayan felaketler zinciri elbette artık edebiyatın başat konusu. Çevre felaketlerinin yeni hikâyelerini en iyi edebiyat yolu ile kavrayacağız çünkü. Son yirmi yılda edebiyat içerisinde iklim krizi kaynaklı kitapların artması bu sebeplerden dolayı tesadüf değil. Erime tahminimizden daha büyük boyutlarda ve yine tüm tahminlerden daha hızlı şekilde gerçekleşmekte. Ele Fountain’ın İlk Genç Timaş etiketiyle yayımlanan romanı Erime / Eriyen Buzullar Arasında İki Dünya, buzullardaki erimenin hızını, bu türde bir erimenin çevre felaketlerini ne boyuta getirdiğini ve hem kutuplar bölgesindeki insanların hem de diğer bölgelerde yaşayanların hayatını ne hale getirdiğini okumamız adına dikkate değer bir kitap. Ele Fountain sadece yazar olarak değil editör kimliğiyle de birçok çok satan kitabın altına imzasını atmış, ödüller almış ve aynı zamanda çocuk kitapları konusunda da uzman bir isim. Erime romanında çocuk karakterlerin önemine bu noktada dikkat çekmek isterim çünkü geleceği onlar şekillendirecekler ve felaketlerin daha büyük boyutlara ulaşmasının engellenmesi adına –tüm erimelere rağmen- umudumuzu yeşertebilecekler. Bu yüzden işte Ele Fountain kitaba şu alıntı ile başlayarak karşılıyor bizleri: “Dünyayı çocuklardan ödünç aldık.” /Şef Sı-Ahl. Eriyen Buzullarda Fırtına Roman dehşet verici bir buz fırtınası ile başlıyor. Fırtınanın içinde dört karanlık figür belli belirsiz seçiliyor. Bir kulübeye doğru yol alan bu dört figürün kulübeye varıp varamayacakları bir bilinmez fakat dehşet verici bu fırtına kutuplarda çevre felaketlerinin ne noktaya geldiğini, buz dağlarındaki erimenin boyutlarını kavramamız açısından önemli. “Karanlık çöküyordu. Burada kalamazlardı. Donarak ölürlerdi. İlerlemek zorundaydılar. Bu bölge onların bir parçasıydı. Bölgenin ritimleriyle nefes alırlardı ancak bu ritimler tahmin edilemez bir hâle gelmişti. Şu anda bir fırtına bile olmaması, rüzgârın bu şekilde, bu kuvvetle esmemesi gerekirdi. Hava değişiyordu ve yüzyıllık bilgileri bu hıza yetişemiyordu. İnsanları ve doğayı birbirine bağlayan bağlar incelmeye başlamıştı. Hayal edebileceklerinden daha da değerli bir şey parçalanıyordu.” Çocuk karakterlerimizden ilk olarak Yutu ile tanışıyoruz. Yutu 14 yaşında ve erken denilebilecek bir zaman diliminde anne-babasını kaybettiği için babaannesiyle yaşıyor. Kutup bölgesinin artık iyice zorlaşan zorlu şartlarında büyümeye çalışarak hayallerini -babaannesini çok fazla tedirgin etmek istemeyerek- gerçekleştirmek isteyen Yutu arkadaşları tarafından inek olarak tabir edilen başarılı bir öğrenci. Her tarafı kar ve buzla kaplı böyle bir bölgede tek hayali tek başına ava çıkabilmek. Böylece büyüdüğünü de ispatlamış olacak. Fakat babaannesi tüm iklim değişiklerini yaşamış ve sevdiklerini kaybetmiş biri olarak torununun felaketler bölgesine dönüşmüş böyle bir coğrafyada çok dikkatli olmasını ve artık iyice incelmiş buz katmanları üzerinde kızakla ava çıkmaması gerektiğini her fırsatta söylüyor. Fakat Yutu’nun damarlarında atalarından gelen kan, göz gözü görmeyen kar fırtınaları gibi akmakta. İkinci olarak Bea ile tanışıyoruz. Bea’nin Latincede anlamının “mutluluk” olduğunu öğreniyoruz hemen. Bea ile ilgili ayrıntıları okudukça son derece akıllı bir kızla karşı karşıya olduğumuzu anlıyoruz fakat Bea çok da mutlu değil. Babasının devlet görevi nedeniyle yine taşınmak zorunda kalan, anne babasıyla birlikte yeni bir bölgede, yeni okuluna başlayan Bea yeni yaşamına adapte olma sorunları yaşıyor. Babasının kutup bölgesinde gerçekleştirilen maden çalışmalarını rapor etme görevi nedeniyle o bölgede aslında iklim krizi dışında nasıl bir yağma yaşandığını da anladığımız hikâye boyunca Bea bir noktada babasının en önemli yardımcısı oluyor. Büyük erime içerisinde yerel halkın temsilcileri olarak karşımıza çıkan Yutu ve babaannesine karşılık, Bea ve babası yerel bölgede yaşanan sorunlar adına çevre felaketleri adına başka hangi sorunlarla karşı karşıya olunduğunu tüm çıplaklığı ile gösteriyorlar. Yutu’nun bir av macerasına atılıp başaramaması ve Bea’nın bölgeyi denetlemek adına babasıyla çıktığı bir uçak yolculuğu sonrası babasının başına gelenlerden sonra kaçarak bir kulübeye sığınması ile bu iki çocuğun buluşması gerçekleşiyor. Yutu’nun neredeyse bir hipotermi krizindeyken (Vücudun uzun bir süre boyunca üretebileceğinden daha fazla miktarda ısı kaybetmesi sonucunda oluşan kriz) Bea tarafından bulunmasıyla başlayan dostlukları hikâyenin –aslında erimenin de diyebiliriz burada- boyutunun bizim bildiğimiz çevre felaketlerinden daha fazlasına gebe olduğunu gösteriyor. Eriyen Buzullarda Hipotermi Ölümcül hipotermi krizinin eşiğinden dönen Yutu’nun yaşadıkları aslında dünyanın iklim krizi ve çevre felaketleri kapsamında nasıl da hipotermik bir kriz eşiğinde olduğunu bize gösteriyor. Mevsim normalleri sıcaklıklarının -artık geri dönülemez bir biçimde- kat ve kat artmasıyla yaşadığımız iklim krizlerine sırtımızı dönemeyiz. Tundra iklim koşullarının artık tamamen bozulduğu böyle bir döngüde Ele Fountain iki çocuk karakteri romanın odağına yerleştirerek onlara iyi bir çevre, iyi bir toplum ve iyi bir gelecek bırakmadığımızı gösteriyor. Bu noktada anlatılan hikâye adına babaanne Miki’nin varlığı da önemli. Kendi içinde fırtınaları olsa da kendi halinde akan, kendi yapısı içerisinde ulaşılamaz olan tundra ikliminin 20-30 yılda nasıl bozulduğunu Miki karakteri anlatıyor bize. Gerçekten de iklim krizinin başlangıcından bugünlere çevre adına hayal edilebilecek olandan daha değerli olan her ne varsa her şey önü alınamaz şekilde parçalanıyor artık. Umudumuzu korumalı mıyız? Eriyen buzullar arasından -her şeye rağmen- bir şeyler yeşerebilir mi? Romanın kahramanları Yutu ve Bea çocuklar varsa umut var dedirtiyor hâlâ. Çevirisi Şafak Arat tarafından yapılan Erime /Eriyen Buzullar Arasında İki Dünya edebiyat içerisinde çevre felaketleri ve iklim krizlerini konu edinen hikâyeler arasında yerini şimdiden aldı. Okumanız dileğiyle... ERİME Aynur Kulak Ele Fountain Genç Timaş, 2022 Çeviri: Şafak Arat 240 s.
- İçindeki daha gerçek, dengeli ve mutlu anneyi keşfedin
Mamaste, daha dengeli, özgün ve neşeli bir anne olmayı sağlamak için hazırlanmış bütüncül bir rehber. Ünlü doula, hamilelik, kadın sağlığı ve güçlendirme koçu Lori Bregman, yeni annelere kendini keşfetme yolculuğunda eşlik ediyor. Bu kitap, anne sütüne karşı hazır mama, uyku eğitimine karşı bebekle aynı yatakta uyuma, çalışan annelere karşı ev hanımı anneler karşılaştırması yapan bir kitap değil. Kendinizi daha iyi anlamak, içinizde daha fazla uyum ve denge bulmak, kaygı yüklü annelik dünyasında pozitif bir bakış açısıyla var olabilmek için kılavuzluk etmeyi hedefliyor. Lori’nin yıllardır edindiği profesyonel deneyiminin ışık tuttuğu bilgilerin yanı sıra, Mamaste’te farkındalığı geliştirmesi için hazırlanan özel alıştırmalar, testler; denge, uyum ve iç huzuru bulmanıza yardımcı olmak için tasarlanan, esansiyel yağ ve kristallerden yoga dizilerine ve meditasyonlara kadar çeşitli kaynaklar yer alıyor. Mamaste’nin basitçe anlamı şu: İçimdeki anne, içindeki anneye saygı duyuyor. Eğer ben sensem ve sen de bensen, birbirimizin güçlü yönlerini ve zayıflıklarını paylaşmalıyız. Farklı olmaktan çok aynı olmalıyız. Bu kitabı okuduktan sonra gerçekten de böyle olduğumuzu göreceksiniz. Lori Bregman ünlü bir doula, yaşam koçu, The Doula Deck, Mamaste ve The Mindful Mom To Be'nin yazarı ve aynı zamanda Seedlyfe Superfoods'un kurucu ortağıdır. 20 yılı aşkın tecrübesiyle Lori, anne adayları ve yeni annelerle, onların doğurganlıktan hamilelik ve yeni anneliğe kadar olan kişisel dönüşümlerinin tüm yönlerinde çalışır. Doula uygulamasına tamamen entegre olan ruhsal koçluk, şifa ve sezgiyi harmanlama konusundaki doğuştan gelen yeteneğinde benzersizdir. Doğum, sadece sağlıklı bir bebek değil, aynı zamanda sağlıklı bir anne de doğurma yolculuğunun sadece bir parçasıdır. Lori, doğum öncesi, sırası ve sonrasında tüm süreç boyunca danışanlarını destekleyerek onlarla güçlü bir ilişki geliştirir. Kadınların hamilelik ve doğum boyunca yeni anneliğe geçişlerine yardımcı olan eksiksiz bir zihin, beden ve ruh destek programı olan Dikkatli Anne-Bekar Sanal Grup Koçluk Programı'nın kurucusudur. Lori, kariyeri boyunca dünyanın en ünlü şifacılarından ve manevi öğretmenlerinden bazılarıyla çalışmış ve onlardan bir şeyler öğrenmiştir. Bu öğretmenler, maneviyat, sezgi, beden/zihin farkındalığı, şifalı bitkiler/vitaminler, aromaterapi yağları ve gıdaların iyileştirici gücünden doula çalışmasına, beden çalışmasına, yogaya ve sayısız diğer bütünsel şifa biçimlerine kadar bilgeliklerini onunla paylaştılar. Lori her zaman özellikle anne adayları ve yeni annelerle çalışmaya ilgi duymuştur ve öğreniminin çoğunu hamilelik, doğum ve ebeveynlik üzerine yoğunlaştırmıştır. Dikkatli ve güçlenmiş anneleri, sağlıklı ve mutlu bebekleri ve ayrıca yaşamın her aşamasındaki insanları teşvik etme tutkusuna dayanan gelişen bir kariyer inşa etti. MAMASTE Lori Bregman ve Ursula Cary Artemis Yayınları, 2022 Çeviri: Arzu Gökyolcu Tür: Kişisel Gelişim 224 s.
- Baillie Gifford Kurgu Dışı Ödülü 2022 uzun listesi açıklandı
Kurgusal olmayan yazılar için üstün başarı ödülü niteliği taşıyan Baillie Gifford Ödülü için 12 kitaplık uzun liste bu yılki jüri heyeti tarafından seçildi Jüri, 1 Kasım 2021 ile 31 Ekim 2022 tarihleri arasında yayınlanan 362 kitap arasından seçim yaptı. Jüri üyeleri: Yazar ve The Bookseller'ın Yardımcı Editörü Caroline Sanderson (başkan); yazar ve bilim gazetecisi Laura Spinney; The Observer için eleştirmen ve yazar Rachel Cooke; BBC muhabiri ve sunucusu Clive Myrie; yazar ve New Yorklu yazar, Samantha Subramanian; ve eleştirmen ve yayıncı, Georgina Godwin'dan oluşuyor. Jüri başkanı Caroline Sanderson açıklamasında: “Jüri arkadaşlarımla birlikte 2022 Baillie Gifford Ödülü için yarışan son 12 kitap seçimimiz son derece zor ama aynı zamanda oldukça keyifli bir süreçti. Muhteşem genişliği, derinliği ve kapsamıyla kurgusal olmayanı sergileyen uzun listemizden çok memnunum; olağanüstü raporlama ve zorlayıcı anılardan, aydınlatıcı tarih kitaplarına ve zihin genişleten popüler bilime kadar. Ve belki de en önemlisi, 12 kitabın tamamı okuyucunun deneyimi kesinlikle akılda tutularak yazılmıştır.” Uzun Liste: Caroline Elkins - Legacy of Violence: A History of the British Empire (The Bodley Head, Vintage, Penguin Random House UK) Andrea Elliott - Invisible Child: Poverty, Survival & Hope in an American City (Hutchinson Heinemann, Cornerstone, Penguin Random House UK) Jonathan Freedland - The Escape Artist: The Man Who Broke Out of Auschwitz to Warn the World (John Murray Press, Hachette) Thomas Halliday - Otherlands: A World in the Making (Allen Lane, Penguin Press, Penguin Random House UK) Daisy Hay - Dinner With Joseph Johnson: Books and Friendship in a Revolutionary Age (Chatto and Windus, Vintage, Penguin Random House UK) Sally Hayden - My Fourth Time, We Drowned: Seeking Refuge on the World's Deadliest Migration Route (4th Estate, HarperCollins) Matt Rowland Hill - Original Sins: A Memoir (Chatto and Windus, Vintage, Penguin Random House UK) Anna Keay - The Restless Republic: Britain Without a Crown (William Collins, Harper Collins) Polly Morland - A Fortunate Woman: A Country Doctor’s Story (Picador, Pan Macmillan) Scholastique Mukasonga Translated by Jordan Stump - The Barefoot Woman (Daunt Originals, Daunt Books Publishing) Katherine Rundell - Super-Infinite: The Transformations of John Donne (Faber & Faber) Jing Tsu - Kingdom of Characters: A Tale of Language, Obsession, and Genius in Modern China (Allen Lane, Penguin Press, Penguin Random House UK) Uzun liste hakkında daha fazla bilgi edinmek için yarın YouTube, Spotify, Apple Podcasts ve Soundcloud'da mevcut olacak Read Smart podcast'ini dinleyin. Ev sahibimiz Razia Iqbal, uzun listeye alınan kitapları ve neden bu yılki ödül için yarışmaya seçildiklerini tartışmak üzere jüri üyelerinden Caroline Sanderson, Laura Spinney ve Samanth Subramanian'a katılacak. Bu yılki ödül için kısa listeye kalan altı kitabın duyurusu, 10 Ekim'de Cheltenham Edebiyat Festivali'nde düzenlenecek bir etkinlikte açıklanacak. Kazanan, 17 Kasım'da Bilim Müzesi'nde Blavatnik Aile Vakfı tarafından cömertçe desteklenen bir ödül töreninde duyurulacak. Duyuru ayrıca Baillie Gifford Prize sosyal kanallarında canlı yayınlanacak. Baillie Gifford Ödülü, kurgudışı kategorisine giren en iyileri ödüllendirmeyi amaçlar ve her milletten yazara açıktır. Güncel olaylar, tarih, siyaset, bilim, spor, seyahat, biyografi, otobiyografi ve sanat alanlarındaki tüm kurgu dışı kitapları kapsar. Daha önce Samuel Johnson Ödülü (1999 – 2015) olarak bilinen ödül, kazanana 50.000 £ değerindeki ödülü ile Birleşik Krallık'taki en prestijli kurgu dışı ödüldür. Tarihsel olarak, Kurgu Dışı NCR Kitap Ödülü 1987'den 1997'ye kadar 10 yıl sürdü ve Samuel Johnson Ödülü 1999'da NCR Ödülü'nün kaldığı yerden devam etti. 2016'da Edinburgh merkezli yatırım yönetimi ortaklığı Baillie Gifford, Samuel Johnson Ödülü'nün sponsoru oldu ve ödülün adı The Baillie Gifford Kurgu Dışı Ödülü olarak değiştirildi. Ödüle sponsor olmak, Baillie Gifford'un edebi ve kültürel etkinlikleri destekleme konusundaki uzun geleneğini sürdürüyor. “Ödül için uzun vadeli bağlılığımız, edebiyat dünyasında gerçek bir fark yaratma hedefimizi yansıtıyor. Bu seçkin ödül, diğer edebi ilişkilerimiz ve sanatı, akademiyi ve yerel toplulukları destekleyen daha geniş hayırseverlik programımızla mükemmel bir şekilde çalışıyor” diyor Baillie Gifford Ortağı Nick Thomas. “Ödül organizatörleriyle çalışmaktan zevk alıyoruz ve 'en iyi hikayelerin hepsi doğrudur' sloganını geliştirmeye devam edeceğiz.”
- Öykü: Beş Güleç Başkan
Derdi yalnızca biraz anlaşılmamaktır. Muhatabında oluşturacağı algı eksiltisiyle hafif gizemli bir profil çizeceğine ve böylece hitabetindeki etkinliğin artacağına inanmaktadır. Fatih Selvi Başkan B fırça kaşları ve toparlak kafasına tas gibi geçirilmiş gözüken keliyle tanınır. Eğer henüz kimden bahsedildiğini anlayamadıysanız, onu artık berrak cildine güneş vurduğunda menekşe rengine dönüşen damarlarının şakaklarında pıt pıt atışından çıkarırsınız. Fena adam değildir. Milli müsabakalarda hakemin annesine ettiği sinkaflı küfürlerden maç sonrasında utanç duyacak kadar vicdanlıdır. Kalın ensesi her daim yüksek ve biçimi bozulmaz gömlek yakalarının arkasına saklanmıştır. Bu haliyle kafası geniş omuzlarının arasına sıkıca vidalanmışa benzer. Ateşli bir kertenkele gibi hareketli dili küçük çenesinin içinde parendeler atar. Kelimeleri ağzından dışarı gargara tükürüğü halinde fırlar. Zihninin korkunç çalışma hızına ayak uyduramayan dilinin raydan çıkması olarak düşünmeyin bunu hemen. Yo, hayır. Derdi yalnızca biraz anlaşılmamaktır. Muhatabında oluşturacağı algı eksiltisiyle hafif gizemli bir profil çizeceğine ve böylece hitabetindeki etkinliğin artacağına inanmaktadır. Başkan A’yı çok kıskanır ve onunla olan rekabeti kurumdaki herkesçe bilinir. Görevinin ne olduğu konusundaki spekülasyonlar yoğundur. Birçoğuna göre kurumun kasasıdır, para trafiğini kontrol eder. Yine iddialara göre; görevini bir şirket muhasebecisi mantığıyla icra ermekte, ‘’Kurum kâr ediyorsa her şey yolundadır’’ düsturuyla gönlü rahat, sırtı pek çalışmalarına devam etmektedir. Başkan A’nın gövdesi turpu andırır, kırk dokuz numara ayakkabıları dalgıç paletlerine benzer. Başkan H’nin teyzesinin damadı, Asbaşkan P’nin baldızının kaynanasının amcasının torunudur. Kolombiya Ulusal Üniversitesi’nde arıcılık bölümünü bitirdiği için kurumun en entelektüel simasıdır. Afrika katil arılarının göç güzergâhları ve Kolombiya Bayan Milli Voleybol Takımı’ndaki sporcuların bacak boyları türünden bilgilerle şişirdiği genel kültürü göz kamaştırır. Derinlemesine bilgi sahibi olduğu bir diğer alansa, halkı huzursuzluğa itecek zararlı haberler yayan yazarlar, medya kuruluşları ve sakıncalı paylaşımlar yapan sosyal medya kullanıcılarıdır. Asbaşkan P’ye yapılan hakaretleri tespit edip yargıya taşımak da onun görevidir. Kurum içinde ara ara beliren karmaşayı çözmek, hizmet akışını verimli hale getirmek, vatandaşların kurumdan aldığı hizmete ulaşma hızını belirlemek türünden azımsanmayacak görevleri vardır. Kurumun medya kolunu da yönetir, propaganda yapmak, duyurularda bulunmak onun işidir. Oldukça heyheyli bir tiptir. Derdini anlatırken gür sesi bir yükselip bir alçalır, burun delikleri şişe ağzı kadar genişler, gözleri faltaşı gibi büyüyerek yerinden fırlar. İçten içe Başkan B’nin görevlerini de üstlenmek ister. Bazen hırsının kurbanı olup onun hakkında ipe sapa gelmez laflar etmek talihsizliğine düşer. Başkan C diğer başkanlar tarafından hiç sevilmeyen biridir. Onun da diğerlerini sevdiği iddia edilemez zaten. Karısı Başkan Y’nin torpiliyle koltuğunda olduğu söylenir. Çoğu başkana göre hanım torpili en aşağılık, erkek onuruna en aykırı torpil türüdür. Bu sebeple genel toplantılarda ne zaman söz ona gelse sürekli ‘’kılıbık damat, içgüvey damat’’ şeklinde takılmalara maruz kalır. Böylece anlatacağı çok önemli projelerin önü kesilmiş olur. Kabul etmeliyiz ki Başkan C hisli, alıngan ve dirençsiz yapısıyla diğerlerinin onu sindirmesine fırsat vermektedir. Aslında yakışıklı, uzun bedenini karizmatik bir figüre dönüştürmesi için biraz gayreti kafidir. O ise şu haliyle kabuğunda maydanoz kemiren bir tosbağadan farksızdır. Biraz sır verecek olursak, beyni aslında hakikatli arayışların, halka hizmette çığır açacak nadir fikirlerin cevherine doğuştan sahiptir. Fakat kadere bakınız ki onun bu kaynağa ulaşacak gerekli ekipmanı yoktur. Asıl görevi kurumun iç ve dış hizmetlerde kullanacağı kamyon, tır, otobüs gibi araçların tespit, tedarik ve dağıtımıdır. Bol bol iddia oynar, gün boyu makamında çaktırmadan aldatmalı erotik filmler izler. Başkan U ilginç bir kişiliktir. Kuzeydeki Mamalocos şehrinde doğmuş olmak ona göre, bir insandaki en büyük yetenektir. Dolayısıyla hayatında başka bir marifete ihtiyaç duymaz. Zaten başarılı olabilmesi için gerekli bütün yeteneklerin anahtarına sahip olduğunu düşünür. Her konuşmasına muhakkak, ‘’Biz Mamalocoslular biraz şöyleyizdir, Mamalocos’un çayı da bir başkadır, siz hiç Mamalocos yaylalarına gittiniz mi, ben Mamalocos’ta çocukken...’’ şeklinde eklentiler yapar. Ara ara konuşmasına Mamalocos şivesini sokuşturmaktan çekinmez. Kurumdaki asıl görevi Mamalocos geceleri, Mamalocos mutfağını tanıtım şenlikleri, Mamalocos yöresine ait geleneksel müzik ve dans gösterileri düzenlemektir. Özellikle yazları işi başından aşkındır. Bu yoğun temposunun içinde fırsat bulabilirse, hemşerilerini kurumdaki boş birimlere yerleştirmeye, kurumda çalışmakta olanlarınınsa mevkiinin yükseltilmesine uğraşır. Başkan H’yi çoğunuz tanır sayılırsınız çünkü sık rastlanan insanlardan biridir. Hemen hemen her yerde ona çok yakın fenotipte bir örnek muhakkak görebilirsiniz. Yüzü kalın köseleden, gözleri neye benzetseniz benzeyen, orta boylu, dar omuzlu, zayıfça biridir. Sesi bungundur. Kibar adamdır. Kalabalıkta içinin ruhani yönü dışarı taşar. Fotoğraf çektirirken mütebessimdir. Halkın başına gelmesi muhtemel felaketleri defetmek için tüm gayretini gösterebilmesi ve bu gayretkeşlikte herkese örnek olabilmesi için çevresinden yardım isteklerinin sürekli olarak onanması, ricalarının emir kabul edilip emirlerinin kanun bellenmesi gereken insanlardandır. Reddedilmeye gelemediğini belirtmek bu şartlarda gereksizdir. Ola ki böyle bir durum başına gelirse, o dingin, ağladı ağlayacak surat ifadesinin altından jaguar kadar yırtıcı yüzünün görünmesi işten değildir. Olayları kişiselleştirmedeki bu eğilimi çevresindekiler açısından potansiyel bir yıkımın habercisi olduğundan, onunla konuşurken dikkatli olmakta fayda vardır. Çocukken babası ve arkadaşlarından sık sık dayak yediğinden dolayı kronik bir mağduriyet hissinden ne yapsa kurtulamadığı söylenir. Bu sebeple bazı noktalarda onu anlayışla karşılamak gerektiği düşünülebilir. Cesurdur, kararlıdır ve sadakati ödüllendirmeyi sever. Bu kadar üstün özelliğine rağmen azıcık rüşvetçidir. Kurum tesislerinde damacanaya hallenen garsonun aklanması için ‘’Damacana Vergisi’’ adı altında para sızdırdığı anlatılır. Asbaşkan P’nin yerine geçmeye en uygun adayın kendisi olduğuna inanır. Fakat temayülün Başkan U yönünde geliştiğini gördüğü için ondan ölesiye nefret eder. U Başkan’ın kusurlarını yakalamak için hep pusudadır ve elde ettiği bir şey olursa derhal Asbaşkan P’ye yetiştirerek kurum geleceği adına doğru tercihlerin ne kadar önemli olduğunun fark edilmesini ister. İşe bakınız ki bu beş başkan bir gün kurumdan aynı anda çıkmak talihsizliğini yaşadı. Ufak bir şaşkınlık ve panik anını takiben hararet ve gayretle birbirlerine sarıldılar. Çünkü etraf kalabalıktı ve henüz söylemediğimiz ayrıntının; tek ortak notaları olan kalabalık fobilerinin onları beraber hareket etmeye mecbur kıldığının farkındaydılar. O esnada halkın kafasının bu fobiden haberdar olarak boşu boşuna karışmasını istemediler. Gösterecekleri uyumsuz ve gergin bir görüntünün kurum geleceği açısından bazı sakıncalar barındırdığına inandıklarından doğaçlama olarak bu yönteme başvurdular. Sevgiyle sarılmaları sona erdiğinde ayna gibi dişlerle olimpiyat halkaları düzeneği alıp kol kola dizildiler. Uzun uzun, tatlı tatlı, ışıl ışıl gülümsediler. Ta ki kalabalık onların bu tuhaf hâllerinden sıkılıp başka işlere yönelene kadar.
- Yaşamın ahengini selamlayan bir roman
Gülayşe Koçak, Beşinci Kat’ta, farklı karakterlere sahip üç kadının zaman zaman dayanışarak, zaman zaman da çatışarak büyüttüğü “çoksesli” dostluğun hikâyesini anlatırken, merdiven boşluğuna takılıp kalmış çocukluk travmalarına, hayal kırıklıklarına, korkulara ve özlemlere de ses veriyor. Bir apartmanın yarı karanlık kapıcı dairesinden en üst kattaki tekinsiz ama albenili aydınlığa uzanan fısıltılar yıllanmış sırları, kilitli odaları, bastırılmış öfkeleri ve kaçınılmaz bir yüzleşmeyi haber veriyor. "Çok küçükken, hayallerimde çok ağır hasta olduğumu, ateşler içinde kıvrandığımı, annemle babamın ölüm döşeğimde ağlaştıklarını kurgulardım. Bu tatlı hayaller gece yattığımda beni saatlerce oyalardı. Daha sonraları, bu hayallerimin nesnesi Zafer Amca olmuştu: Onu ağlayarak tabutumu taşırken, kendini pişmanlıklar içinde yerden yere atarken, ardından uzak bir yerlerde inzivaya çekilmiş, beni düşünerek vicdan azapları içinde yaşarken canlandırırdım zihnimde. Ah çocukluk..." Bir viola da gamba ezgisinin hüznünü de, neşesini de satır aralarına taşıyan, yaşamın ahengini selamlayan bir roman Beşinci Kat. Gülayşe Koçak (1956, New York) Okul öncesi çocukluğu Addis Ababa’da geçti; ilkokulu Kopenhag’da, ortaokulun bir bölümünü TED Ankara Koleji’nde okudu. Lise eğitimini Hannover’de bir “gymnasium”da alırken, Hannover Müzik ve Tiyatro Yüksekokulu’nda misafir öğrenci olarak piyano eğitimini sürdürdü. Liseyi Ankara Tevfik Fikret Lisesi’nde tamamlayan Koçak, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu’ndan 1979’da mezun oldu. Ankara’da Kanada Büyükelçiliği’nde on yıl, White and Case Hukuk Şirketi’nde üç yıl çalıştı. Amatör oda müziği grubuyla birlikte konserler verdi, ayrıca üç yıl boyunca Anglikan Kilisesi’nin pazar ayinlerinde org çaldı. 2003’ten itibaren öğretim görevlisi olarak İstanbul Sabancı Üniversitesi Yazma Becerileri Merkezi’nde ve daha pek çok kurumda Yaratıcı Yazma atölye çalışmaları düzenlemeye başladı. 2014’te Sabancı Üniversitesi’nden emekli oldu. Halen pek çok kurumda, çeşitli yaş ve meslek gruplarından kişilere yönelik Yaratıcı Yazma, Yaratıcı Düşünme atölyeleri düzenlemekte, öğretmen seminerleri vermekte, Etkili Yazma Teknikleri, İş Yazışmaları Teknikleri, Çatışma Yönetimi eğitimleri vermektedir. Ayrıca, 2007’den bu yana “Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Araştırmaları Forumu” kapsamında Istanbul’da ve Türkiye’nin çeşitli illerinde öğretmenlere, okul yöneticilerine ve karar mercilerine, eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimlerini sürdürmektedir. “Virgül”, “PsikeArt”, “Mahsus Mahal” gibi pek çok dergide, ayrıca edebiyat sitesi “iktidarsiz.com”da denemeleri, makale ve kitap tanıtım yazıları yayımlanmıştır; çeşitli kitaplara bölümler yazmıştır. İngilizce ve Almancadan çeşitli sosyal bilim sahalarında makale çevirileri yapmıştır. BEŞİNCİ KAT Gülayşe Koçak Everest Yayınları, 2022 Tür: Roman 332 s.
- Karmaşık bir tarihten "masallar": İbrani Mitleri
Burak Soyer, Robert Graves ve Raphael Patai’nin kaleme aldığı, İbrani Mitleri üzerine yazdı: "Yazarların masalsı bir dille yazdıkları kitap, sunduğu net veriler sayesinde konuyla ilgili derin bir inceleme alanı açıyor." M.Ö. ikinci bin yılın başları ve yine M.S. üçüncü bin yılın sonlarında Mezopotamya’nın yerleşik hayatında derin sarsılmalar meydana gelmiş. Özellikle Akdeniz’e doğru yapılan bölgenin demografisinde belirgin oynamalara sebep olmuş. Bu göç yolunu kullanan halk topluluklarından biri de İbraniler’miş. Geleneksel referans kaynağı Tanah olan ve burada yazılana göre Büyük Tufan’ın ardından, Yehuda’ya kadar ilerleyen İbrahim’in soyundan olan İbraniler zamanla kendilerince bir inanç sistemi oluşturup İsrailoğulları’nın ortaya çıkmasına sebep olmuş. Gerisi malum. İbraniler’in tarihiyle ilgili veriler bu kadar basit değil elbette. Ama bizi ilgilendiren asıl mesele hayli karmaşık bir geçmişe sahip bu halkın mitleriyle ilgili en kapsamlı eser sayılan, Say Yayıncılık etiketiyle Uğur Akpur çevirisiyle yayınlanan İbrani Mitleri kitabı. Alanında uzman iki isim, Rober Graves ve Raphael Patai’nin yazdığı kitap, içindeki her mitin kökenine kadar inerek o miti önce yazınsal olarak açıklamaya sonra da sağlamasını yapmaya girişiyor. İbrani Mitleri, evet, kapsamlı ve ağır bir kitap. Ancak yazarlar Graves ve Patai, çok fazla ve farklı miti ele alsalar da kullandıkları net ifadeler bu mitlerden oluşan bölümlerin anlaşılmasını kolaylaştırıyor. Birkaç "kolay" diyebileceğimiz örnekle bu durumu açmaya çalışalım: “Önce Yaratılışlar” bölümünde şu mitler yer alıyor: “a) Başlangıçta Tanrı sayısız dünya yaratmasına rağmen, hiçbirinden tatmin olmadığı için birbiri ardına hepsini yıktı. Tanrı, insanlarla dolu olan bu dünyalarda, binlerce nesli yok edip, onlardan hiçbirini geriye bırakmadı.” “(b) Bu ilk denemelerinden sonra Tanrı, Kudretli İsmiyle yalnız kaldı ve en sonunda insana pişmanlık şansı vermedikçe, yarattığı hiçbir dünyanın kendisini tatmin etmeyeceği kanaatine vardı. Bundan dolayı yeni bir başlangıç yapmadan önce yedi şey yarattı: Yasa, Cehennem (Gehenna), Eden Bahçesi, Kutsal Taht (the Divine Throne), Kutsal (Semavi) Çadır, Mesih'in Adı ve Tövbe.” Graves ve Patai ise bunu şu ifadelerle açıklıyor: “1. Adem zamanından günümüze kadar varlığını korumayı başaran fosillerin yaşının dört bin yıldan daha fazla olup olmadığı konusu din adamlarınca her zaman bir tartışma konusu olmuştur. Eğer dört bin yıldan fazlaysa, din adamlarınca dile getirilen deneysel yaratılışlara ait anlatımlar, Viktorya çağı zoologlarından Philip Gosse'nin teorisiyle karşılaştırıldığında akla daha yatkın gelmektedir. Gosse'ye göre Tanrı, Hıristiyanların inancını denemek için bahsedilen fosilleri kayaların içine yerleştirmişti.” “2. Kutsal Yasa'nın sonsuz olduğu (Matta v. ıs) ve Yaratılışın öncesinde de var olduğu şeklindeki inanç yerleşik bir hal almıştır. Dindeki birbiri ardına gelen tarihi değişimleri teyit eden İbrani miti, bu son merhalede alegori halini almış ve kişisel kurtuluşun doktrinini betimlemiştir.” Konuya hakim veya yanından bile geçmemiş birisinin bile aşina olduğu meşhur insanın yeryüzüne iniş hikayesinin miti kitapta “İnsanın Düşüşü” bölümünde şu şekilde yer alıyor: “Tanrı, Adem ve eşi Havva'ya Aden Bahçesi'ndeki, meyvesine dokunulduğunda bile ölüm getirecek olan İyiyi ve Kötülüğü Bilme Ağacı haricindeki her ağacın meyvesini yeme iznini verdi. Adem ve Havva'yla birlikte Aden'de bulunan Yılan da kurnazca Havva'ya yaklaşarak: "Tanrı gerçekten; bahçedeki ağaçların hiçbirinin meyvesini yemeyin dedi mi?" diye sordu. Havva, Yılana dönerek: "Hayır, ama Tanrı bahçenin ortasındaki ağacın meyvesini yemeyin, ona dokunmayın; yoksa ölürsünüz dedi" şeklinde cevap verdi. Yılan, "O halde Tanrı sizi aldattı. Onun meyvesi ölüm değil, bilgelik getirir. Tanrı gözlerinizin açılmasını istemiyor." Bunun üzerine Havva ağacın meyvesini yemeye ikna oldu ve aynı zamanda da Adem'in de bu meyveden yemesini sağladı.” Yılanın birçok farklı coğrafyada ve dolayısıyla inançta olduğu gibi İbranilerde de erkeğin ve kadının düşmanı olarak görülmesi kadim medeniyetlerde ortaya çıkan mitlerin birbiriyle olan ilişkisi, etkileşimini kavramak açısından da önem taşıyor. Mitler, tek tanrılı dinlerin ve onların referansları kitapların "resmileşmesinden" çok önce kavimler ve medeniyetler hakkında kesin olmamakla beraber bir ipucu elde etmeye yaradığı ve yazınsal olarak ele alırsak da birer "masal" niteliği taşıdığı için her dönem ilgi görmüştür. İbrani Mitleri kitabı da bu ilgiden "nasibini" almayı hak ediyor. İBRANİ MİTLERİ Robert Graves ve Raphael Patai Say Yayınları, 2009 Çeviri: Uğur Akpur 400 s.
- İthaki Yayınları'ndan altı yeni kitap
Trendeki Kız ve Karanlık Sular’ın yazarı Paula Hawkins’ten aldatmaya, cinayete ve intikama dair yepyeni bir roman; İçin İçin Yanan Ateş, Cennetin Çeşmeleri, hem tanrılara hem de evrenin kanunlarına karşı verilen bir mücadele, Dolunay Katilleri: Osage Cinayetleri ve FBI’ın Doğuşu, biz burada iyiyiz’le başlayan üçlemenin son kitabı: yabancı, İlker Aslan’ın ikinci öykü toplamı: İnsanlar ve İnsanlar, çıktı. İçin İçin Yanan Ateş Trendeki Kız ve Karanlık Sular’ın yazarı Paula Hawkins’ten aldatmaya, cinayete ve intikama dair yepyeni bir roman. Londra’da genç bir adam korkunç şekilde öldürülmüş olarak bulununca, onu tanıyan üç kadın hakkında soru işaretleri oluşur. Laura kurbanın teknesinden çıkarken görülen son kişidir. Teyzesi Carla hem onun hem de yakın zamanda vefat etmiş bir başka aile üyesinin yasını tutuyordur. Miriam ise polisten sır saklayan meraklı bir komşudur. Kurbanla ayrı bağlantılara sahip üç kadın, içten içe kendilerine yapılan yanlışları düzeltmek için yanıp tutuşur. İntikam söz konusu olduğunda iyi insanlar bile korkunç şeyler yapabilir. Huzuru bulmak için ne kadar ileri gidilebilir? Sırlar alev alıp patlamadan önce ne kadar süre için için yanabilir? Cennetin Çeşmeleri Arthur C. Clarke, bilimi edebiyatla eşsizce birleştiren, bilimkurgunun üç büyük ustasından biri. Cennetin Çeşmeleri ise bilimin popüler “uzay asansörü” fikrini, kurgusal bir tarihin merceğinden insanın gelişime duyduğu tutkuyla harmanlayarak ele alan bir şaheser. 22. yüzyılda her türlü teknolojik ilerleme gerçekleşmiş ama uzaya erişimde verimsiz ve çevreyi kirleten roketlerin ötesine geçilememiştir. Vannevar Morgan’ın hayali ise tüm zamanların en büyük mühendislik harikasını –36 bin kilometre yüksekliğindeki bir asansörü– kullanarak Dünya’yı yıldızlara bağlamaktır. Fakat Morgan’ın sayısız teknik, politik ve ekonomik sorunun üstesinden gelmesi ve Tanrı’nın gazabını dindirmesi gerekiyordur çünkü Yörünge Kulesi’ne uygun tek yer ekvatordaki Kutsal Sri Kanda Dağı’nın tepesidir. Tam iki bin yıldır ölümlülerin ihtişamından korunan Sri Kanda’yı Morgan fethedebilecek midir? Yoksa buna kalkışan tüm kral ve prensler gibi ölümüne mi koşmaktadır? Cennetin Çeşmeleri, hem tanrılara hem de evrenin kanunlarına karşı verilen bir mücadele. Yazarın sunuşu ve sonsözüyle. Dolunay Katilleri: Osage Cinayetleri ve FBI’ın Doğuşu Kazara Zenginleşen Amerikan Yerlileri, Planlı Bir Şekilde Katledilen Düzinelerce İnsan ve Petrole Karışan Kan Yaşam alanı azar azar küçültülen Osage halkı 1920’lerde büyük bir servete kavuştu. Kendilerine bırakılan toprakların altında petrol keşfedilmişti. Artık lüks otomobillerle geziyor, malikâneler inşa ediyor ve çocuklarını eğitim için Avrupa’ya gönderiyorlardı. Derken birileri Osage’leri teker teker öldürmeye başladı. Tüm bu cinayet ağının merkezindeyse Mollie Burkhart ve ailesi vardı. Mollie’nin kız kardeşinin öldürülmesiyle başlayan cinayetler zincirinde akrabaları vuruldu ve zehirlendi. Birçok özel dedektifin çözmeye çalıştığı bu kördüğümün nereye kadar gittiğini ortaya çıkarmaksa o dönem yeni kurulan FBI’ın sorumluluğuna düştü. FBI’ın efsanevi direktörü J. Edgar Hoover’ın eski Teksas Korucusu Tom White’ın yardımını istediği soruşturma hem Amerika’nın en tartışmalı devlet kurumunun ülkedeki yerini sağlamlaştıracak hem de soğukkanlılıkla yürütülen kanlı bir komployu ortaya çıkaracaktı. David Grann’in, soruşturma belgeleri, birinci ağızdan tarihi kayıtlar, verilen ifadeler ve edinilen yeni kanıtları yıllarca inceleyerek kaleme aldığı, Martin Scorsese tarafından sinemaya da uyarlanan Dolunay Katilleri hakiki bir Vahşi Batı kâbusu, petrol kadar kara bir polisiye anlatısı. Satürn Evleri 7. cilt Alt seviyelerde büyük bir yangın çıkmıştı. Bunu fırsat bilerek uygulamaya konulan plan sonunda nereye varacaktı? Mitsu’nun hikâyesi bu ciltle tamamlanıyor. Yabancı biz burada iyiyiz’le başlayan üçlemenin son kitabı: yabancı. Askeri darbe teşebbüsünün ardından birkaç günlüğüne gitmeye karar verdikleri yurtdışından dönemeyen üç kadın arkadaşın hikâyesi. Dunya, Tuba ve Suna’nın Cihangir’de başlayan yolculuğu, önce Portekiz’e, oradan Hindistan’a ve Berlin’e uzanıyor. Tuba ve Dunya’nın birlikte hazırladıkları bir haber dosyasına, evleri basılarak el konulduktan sonra bir daha evlerine dönemeyeceklerini anlayan üç kadının her biri kendine yeni bir yaşam yolu çiziyor. Roman boyunca sesini daha çok duyduğumuz Dunya’nın Berlin günleri, 1980 Darbesi’nin ardından annesiyle birlikte bu şehre göç ettiği zamanlara ait anıların yeniden ve farklı bir biçimde ortaya çıkmasına sebep oluyor. Altuğ; gazeteci ve yazarların içine düştüğü durumları, sürgün yaşamını, ırkçı tavrın yıkımını, queer kimliğin maruz kaldığı şiddeti ve dostluğun gücünü tarih için bir günlük kaydederek anlatıyor romanında. Dışarıda bırakılanların romanı yabancı, Barbaros Altuğ’un sekiz sene aradan sonra Türkçe yayımlanacak ilk kitabı. “Bir dilin anıları, koku anısına benziyor; bir sözcük duyunca çocukluğuna, güvende hissettiğin yerlere dönüyorsun. Çocuklukta konuştuğun dilde konuşacak biri yoksa? Ya kendi kendine konuşursun ya da benim yaptığım gibi kendi kendine yazarsın. Benim dedem de muhtemelen kendi kendine konuşuyordu, ben şimdi kimseye söyleyemediklerimi yazıyorum. İçimizdeki karanlık ve aydınlık tarihi hatlar kendi içimize yaptığımız kazıyla çıkıyor ortaya, öyle umuyorum, varlığının farkında bile olmadığım hücrelerden, kendi varoluşumu anlamlandırmaya çalışmak. Belki de beyhude bir çaba, belki asla bulamayacağım bir yanıt.” İnsanlar ve İnsanlar İlker Aslan’ın ikinci öykü toplamı: İnsanlar ve İnsanlar. Aslan, ilk öykü kitabı Bir İntihar Üstüne Söylenti’de oynadığı oyunları yeni öykülerinde de sürdürüyor, daha görünür kılıyor. Bu hikâyeyi zaten biliyorsunuz. Bu vapurların en az biriyle ilgili güzel bir hikâyeniz de var. Ama hangisiyle ilgili olduğunu hatırlamıyorsunuz. Belki de unutmak için yaşadınız. Bu muazzam döngüde, bir düz çizgi bile çekemediniz. İnsanlar ve İnsanlar, aynı zamanda Aykırı Seyir’in yayımlanan ilk kitabı. “Değişen şeylerden bahsedelim. Yatay ve dikey yönde değişen şeylerden. Mesela kendimizden. İnandıklarımızdan. Sarıldıklarımızdan. Unuttuklarımızdan. Hiç hatırlamadıklarımızdan. Vazgeçtiklerimizden. Ne zaman vazgeçtik? Her şey olabileceğimizi sandığımız o zamandan hiçbir şey olamadığımız zamanlara ne zaman geçtik? Kendimizi kandırmaktan bahsedelim. Biraz da başkalarını kandırmaktan. Her yıl nasıl da yeniden yeniden değiştiğimizden. Tanıdığımız her yeni insanın bizi nasıl da değiştirdiğinden işte. Yılların nasıl da bu kadar çabuk geçtiğinden. Kördüğüm hâline getirdiğimiz ilişkilerimizden. Sustuklarımız ve susmamız gereken yerde gevezelik ettiğimiz anlardan bahsedelim.”
- Dünyamızı değiştiren on türün olağanüstü hikayeleri
Antropolog, biyolog ve yazar Alice Roberts’ın kaleme aldığı Evcilleştirme: Dünyamızı Değiştiren On Tür; arkeolojiyle genetikteki son teknolojiyi birleştirerek insanın ve onun tarafından evcilleştirilen dokuz türün; köpek, buğday, sığır, mısır, patates, tavuk, pirinç at ve elmanın insanlık tarihini nasıl dönüştürdüğünü anlatıyor. Alice Roberts, insan eylemlerinin baskısı altında çatırdayan bir dünyada, doğal dünyayla olan ilişkimize ve onun üzerindeki büyük etkimize yeniden bakmamızı sağlıyor. Bilimsel hikâye anlatımının en önemli örnekleri arasında gösterilen Alice Roberts imzalı Evcilleştirme: Dünyamızı Değiştiren On Tür, Aykut Cumbul’un çevirisiyle yayımladı. Köpek, yoldaşımız oldu. Buğday, artan nüfusu besledi. Sığır, bize et ve süt verdi. Mısır, imparatorlukların büyümesini hızlandırdı. Patates, bize ziyafeti ve kıtlığı getirdi. Tavuk, yarınımızı merak etmemize yol açtı. Pirinç, bize altın bir gelecek vaat etti. At, bize güç ve hız kazandırdı. Elma, bizimle dünyayı dolaştı. İnsan, hepsini evcilleştirdi. Atalarımız yüz binlerce yıl boyunca, onları evcilleştirmeye başlayana kadar hayatta kalmak için vahşi bitki ve hayvanlara bağımlıydı. Arkeolojiyle genetikteki son teknolojiyi birleştiren Evcilleştirme, insanlık tarihindeki en büyük devrimin hikâyesini anlatıyor; evcilleştirilmiş on önemli türün büyüleyici kökenlerini ve sırasıyla bizi de nasıl dönüştürdüklerini ortaya koyuyor. Alice May Roberts, 19 Mayıs 1973 doğumlu İngiliz antropolog, biyolog, televizyon sunucusu ve yazardır. 2012 yılından beri Birmingham Üniversitesi’nde Halkın Bilime Katılımı alanında profesör olarak görevini sürdürmektedir. 2011’de İngiliz Bilim Derneği’nin onursal üyesi ve Kraliyet Biyoloji Topluluğu’nun üyesi ve 2014 yılında Bilim Konseyi tarafından Birleşik Krallık’taki önde gelen uygulamalı bilim insanlarından biri olarak seçilmiştir. Okullarda evrim öğretimini teşvik eden çalışmaları nedeniyle 2015’te Yılın İngiliz Hümanisti ödülüne layık görülmüştür. 2019’dan beri seküler devlet ve “Rasyonel düşünce ve nezaketin hâkim olduğu hoşgörülü bir dünya” için kampanyalar yürüten Humanists UK adlı yardım kuruluşunun başkanlığını yürütmektedir. EVCİLLEŞTİRME Alice May Roberts Epsilon Yayınevi, 2022 Çeviri: Aykut Cumbul















