Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Yaşıyorum O Halde Yok’um
Yavuz Arkın, Mine Söğüt'ün son romanı Başkalarının Tanrısı üzerine yazdı: "Kitabın onun beklentisi tam tersi; aşağıdan yukarıya." Felsefenin ana problemi “varlık” sorunudur, Mine Söğüt, Başkalarının Tanrısı romanında bunun tam tersi “yokluk-hiçlik” üzerine kafa yormuş. Kitapta sahneye giren her karakter bunu iliklerine kadar hissettiriyor bize, bazılarının yokluğu fiziksel bazılarının ki ise çok daha derinlerde bulunuyor. Söğüt şehirleşme adı altında bize dayatılan bir olguyu da gönlümüzün karanlık noktalarına kadar sokuyor; otoritenin hor görüp yıkıp geçtiği küçük binaların altındaki hayatları kazıyıp çıkarıyor. Yerine devasa plazaların, AVM’lerin, rezidansların dikildiği bunun yanında yıkılan hayatları yaşıyoruz. Tezatlarla çevrili bu hayatın içinde neler yok ki; yalnızlık, bireysellik-nihilizm, masumiyet, şehirleşme, otorite, aşk bunlardan bazıları. İstanbul’un sokaklarını Mucizesiz Şair Musa ile dolanıyoruz; bu sayede hikâyenin dili yer yer şiirsel-felsefik-derin, arada Mine Söğüt devreye girdiğinde dil biraz daha sertleşiyor. Vatanları sokaklar olan insanlar bizimle beraber; Efsun Abla, Adnan Abi, Devran, Hülya – evi olmasına rağmen hayatı sokaklar- ve ufak Matruşka. İnsanlık tarihi sokaklarda başladı sokaklarda devam ediyor. “Ben doğumu ve ölümü düşünüyorum, onlar hayatta kalmanın yolunu. Benim aklımda olanlar ve olmayanlar, onların aklında olacaklar ve olmamışlar. Ben hep şimdiki zamandayım, onlar hep gelecek zamanda.” Syf. 9 O sokakların Mucizesiz Musa’sı Romanın ana karakterlerinden ve anlatıcımız olan şair Musa, tanrısız bir peygamber edasıyla kıvrak sözcükleriyle sokakların kutsal kitabını yazıyor. Aldığı anlık bir karar ile yersiz ve yurtsuz bir vatandaş oluyor kendisi. Musa şehrin popüler bir peygamberi olamasa da hepi topu 5 tane havarisi oluyor, birisi ufak bebek Matruşka. Dünyanın umudu o, nasıl ki matruşka tek tek açılıyor, her çıkan birbirinin ufak bir kopyası, her biri birer umut, hayatta bir gün daha fazla kalmanın umudu. Umut aile gibidir, sizi bir arada tutar, ailenizi seçme şansınız olsa belki de bağlarınız daha kuvvetli olacak demişti Shoplifters filminin başrol oyuncusu baba. Kitaptaki karakterler de birbirlerini seçmişlerdir tek farkla biraz da zorunlu olarak. Sokakta yaşayanların düsturudur biraz da hayattan ne kadar az beklentiniz olursa mutlu olmaya daha da fazla yaklaşırsınız. O sokakların Efsunlu Ablası “Efsun Abla kesik bacaklarına 'uçlarım' diyor. Uçlarımı tut. Uçlarım yara oldu. Uçlarım acıyor. Uçlarıma çaputlar bağla. Uçlarımdan öp beni. Uçlarımı kucakla.” Syf. 13. Musa’nın tam tersine mistik olmayan sokakların Efsun Ablası sokakların diliyle konuşuyor bizimle; sert, tavizkar, olabildiğince sert, sokakların aşkı da diyebiliriz bir yandan. Onun hiçliği fiziksel; buna rağmen bu yoksunluğunu aşan bir kadın. Beşini birden hesaba katarsak ailenin lideri rolünde, hayata ve sokaklar konusunda en tecrübelisi kendisi çünkü; önce aşkı sonra bacaklarını kaybetmiş. Aşk ve beden aynı bedende bulunmanın imkansızlığın abidesi olur, sokakların canlı heykeli. O sokakların bomboş hafızası Adnan Abi İnsanın-lığın kaybolan hafızasıdır Adnan Abi, kim olduğunu kendisi de bilmez. Arkadaşları bazı tahminlerde bulunur; insanlığın hafızasının kayboluşu gibi, adaletin kayboluşunu da kendisine teslim edercesine gelir en büyük tahmin, peki ya gerçekler? O sokakların aşkı Hülya Hülya, bakışları gibi anlatır kendisini, içlerinde evi olan tek karakter kendisi olsa da işi gereği hayatı sokaklarda geçer. O sokakların kendisi Matruşka Ekibin en genç üyesi ufacık bebek Matruşka’dır, bu ismi ona kendileri verir. Daha önceleri hayatta belirli bir amacı olmayan insanlara amaç verir, umut verir. Peki umut onları nelere nerelere sürükleyecektir. Ne kadar peşinden koşarsak koşalım umut bizden kaçar mı? Kaçan mı kovalanır kovalanan mı kaçar? Her zaman olduğu gibi yazarın dili oldukça sert, yer yer hayal ve gerçek arasında giden sahneler gözümüze çarpıyor. Her ne kadar yazar bu kitap ile insanlık durumumuzu gözümüze gönlümüze soksa da bir umut içerdiğini de söylemeliyiz. Başkaları gibi yukardan bir beklentisi yok, onun beklentisi tam tersi; aşağıdan yukarıya. Belki de bu yüzden yazdığı gibi sokakların kutsal kitabı; öyle değil mi? BAŞKALARININ TANRISI Mine Söğüt Can Yayınları, 2022 Tür: Roman 160 s.
- Öykü: Hovarda Macit
"Gözüne incecik sürme çeker, gül goncalarından mamul dudak boyasını hiçbir gün ihmal etmezdi. Başka kadınlar boyalarla, sürmelerle yüzüne sahte benler yapmaya uğraşırken; Afife’nin beni tam ağzının sağ köşesine, Allah tarafından özene bezene kondurulmuştu." Seher Tanıdık Tek bir derdi vardı Macit’in. Karısı. Bütün gün çalışıp yorulan Macit, eve geldiğinde kedi gibi etrafında gezinir, ilgi beklerdi. “Beyoğlu’na yeni oyunlar gelmiş hayatım. Bu hafta sonu adaya mı gitsek? Sen de beni seviyor musun?” diye uzayıp giderdi eziyet listesi. Afife’yle İstanbul’un bütün eğlence mekânlarını gezmişler, Göksu’da sandal sefalarını tüketmişler, Çamlıca Tepesini ine çıka düz etmişlerdi. Her gün bal yiyen baldan bıkarmış misali sıkılmıştı Macit. İstanbul’un başka eğlence yerleri de vardı elbette ama bostan tarlasına karpuzla gidilmezdi. Gençliğini yaşayamamıştı Macit. Bunun için herkese, her şeye kızgındı. Beş sene öncesine kadar babasının çiftliğinde ırgat gibi çalışmış, yazları güneşin alnında terlemiş, kışları buz kesmişti. Son zamanlarda keyfi yerindeydi, şeytan kulağına kurşun. Babadan kalan ne var ne yoksa satıp ticarete atılmıştı. Şansı yaver gitmiş, Fransa’dan getirttiği son moda kumaşlar sayesinde sarayın ve İstanbul eşrafının aranan tüccarı olmuştu. Dilden dile anlatılan bir servetin sahibiydi. Eşli toplantılarda, karısı Afife ile birlikte arz-ı endam ederlerdi. Macit orta boylu, kavruk bir Anadolu erkeğiydi. Güzel karısı sayesinde kıskanç gözlerin hedefi olmayı bilhassa severdi. Evde verdiği yemekli davetlerde de muhteşem bir ev sahibesi olurdu Afife. Latif gülücükler takınır, tüller ve kurdeleler içinde süzülen endamıyla göz kamaştırırdı. Bakımlı kadındı Afife. Kendi imalatı zeytinyağlı, limonlu kremleri sayesinde cildi her daim yumuşacık, bembeyazdı. Yürüdüğü zaman çiçek bahçelerini beraberinde taşırdı. Gözüne incecik sürme çeker, gül goncalarından mamul dudak boyasını hiçbir gün ihmal etmezdi. Başka kadınlar boyalarla, sürmelerle yüzüne sahte benler yapmaya uğraşırken; Afife’nin beni tam ağzının sağ köşesine, Allah tarafından özene bezene kondurulmuştu. Akıllı kadındı Afife. Kocasının muhasebeciyle yaptığı görüşmelerini sımsıkı saklardı mesela. Gerçi o kadarcık dalavereyi yapmayan tüccar yoktu ya, yine de dile düşmemek lazımdı. Macit’in “Paşa dedemden hatıradır,” diye övündüğü madalyaları açık arttırmadan aldığını da yalnızca o bilirdi. Buna rağmen her seferinde kocasıyla birlikte gururla gülümserdi. Çok parası vardı ama soylu kökleri yoktu Macit'in. Kökü olmayan bitkiyi bol gübre ile besler gibi, parası ile soylu bir geçmiş satın almış, parlak geleceğinin yanına pek yakıştırmıştı. Her geçen gün servetinin sınırını merak eden insanlarla tanışıyordu. Onu takdir eden kadınlar da çoğalıyordu çevresinde. Her daim bakımlı, boyalı, eğlenceli kadınlardı onlar. Nerede kahkaha atıp nerede susacaklarını bilen kadınlardı. Afife ise kafasına göre iş yapardı çoğu zaman. En basiti, arkadaşlarıyla plan yaptığını önceden söylediği hâlde, bayram sabahı annemlere gidelim diye tutturmuştu Afife. Sonra da bayram boyunca yalnız kaldığı için sitem etmişti. Doğum gününde üstünü değiştirmek için eve uğrayan Macit, salon masasına hazırlanan pasta-börekleri görmüş ama geç kaldığı için ayaküstü atıştırdığında kabahatli ilan edilmişti. İstanbul büyük şehirdi. İstanbul eğlenceli şehirdi. Mehtabı ayrı güzel, kadınları ayrı güzeldi. Arkadaşları ile vakit geçirip eve gitmediği gecelerden sonra, elbet bir gün evinde uyanırdı Macit. En kötüsü de işte bu zamanlardı. Hesap sorardı karısı ona. “Neredeydin dün gece?” derdi, “Seni merak ettim,” derdi. Macit de o an aklına ne geldiyse söyler, Afife daha da üstelerse “Sana ne?” deyip başından savardı. Karısının “Geceleri gelmez oldun. Ya bana bir şey olursa?” diye sızlandığı bir gece kahkahayla gülmüştü Macit. “Sana bir şey olursa zaptiyeleri çağır. Onlar benden önce gelir, seni kurtarır,” demişti. Bunun üzerine cevap bile vermemişti Afife, köşeye çekilip ağlamıştı bütün gece. Bir hafta kadar surat asmış, sonra usanıp bırakmıştı. Artık Macit’in ayağına dolaşmıyor, eskisi gibi hesap sormuyordu. Yemekten sonra evden çıkarken “Nereye gidiyorsun? Ne zaman geleceksin?” soruları da tamamen bitmişti. Haftalar sonra Afife sevinçle cıvıldayan sesiyle bir vakıfta düzenli olarak çalışmak istediğini söylediğinde hemen kabul etmişti Macit. “İyi,” demişti. “Vakıflar iyidir. Macit’in karısı hayırsevermiş derler. Ben de iş için Ankara’ya gidiyorum yarın. Bir hafta gelmem,” demişti. Afife’nin kendine bir meşgale bulduğuna pek sevinmişti. Bazı geceler toplantıda oluyordu karısı ama hizmetçi yemeği vaktinde hazır ettiği için sorun etmezdi Macit. Karısı yakasını bırakmıştı sonunda. Nerede olduğunu, ne yaptığı merak etmiyordu. Sabahları kahvaltıda görüşüyorlardı genellikle, en kötüsü akşam yemeğinde. Bir akşam Afife’nin ona pek yakışan pembe elbisesini giydiğini görünce Macit’in canı sıkıldı. ‘Hiç mi bıkmaz bu kadın her akşam yemeği için böyle giyinmekten, boyanmaktan?’ diye geçirdi içinden. Yemeğiyle meşgul olan Afife başını kaldırdı, şöminenin yanında duran sarkaçlı saate baktı, daha hızlı yemeye başladı. Macit, boğazına takılan lokmayı bir bardak suyla gönderdi. ‘Güzelliği yerinde hâlâ. Benim olmadığım gecelerde bu kadın evde yalnız ne yapar acaba? Bu kadar süslenme bana değil mi yoksa?’ diye geçirdi içinden. İnce bıyığını burarak düzeltti. ‘Yok canım, kadın başına dışarı çıkacak hali yok ya… Geçen gün bir kanaviçe vardı elinde, onu dürtüp duruyordur,’ diye düşündü, yemeğine devam etti. Laf arasında bu akşam Akif Bey ile çıkacağını söyleyiverdi. Çok önemli bir görüşmeydi, geç kalmamalıydı. Aslında doğruydu söyledikleri. Akif Bey onu çoktandır isteyip de içeri giremediği, İstanbul’un meşhur evlerinden birine götürecekti. Macit’in parayla açamadığı kapıyı, yeni arkadaşı Akif Bey’in referansı açacaktı. Bu evde, İstanbul’da pek az kişinin tanıdığı hanımlardan biriyle tanışacaktı Macit. Akif Bey’in uzun zamandır ahbaplık ettiği bu hanım, Fransa’dan yeni gelmiş zengin ailelerden birinin kızıymış. “İsmine Nurbanu Hanım derler ama gerçek midir bilinmez,” diye araya bir parça dedikodu sıkıştırdı Akif Bey. Haklıydı. Ne kadar lüks de olsa, en nihayetinde bir çeşit randevu eviydi burası. Özel okullarında tahsil görmüş, serbest yetişmiş bir kızmış Nurbanu. Buraya da erkeklerle ahbaplık etmek için geliyormuş. Ahbaplığın dozu konusunda ipucu vermiyordu Akif Bey ama anlatırken ağzı kulaklarına varıyordu. “İşte geldik,” dediğinde şaşırdı Macit. İçerideki sıra dışılığı hiç belli etmeyen, beyaz boyalı, ahşap kapıdan girdikten sonra, uzun koridordan ve çift kanatlı büyükçe bir kapıdan geçtiler. İşte o zaman sıradanlığın yerini ihtişam aldı. Topkapı Sarayı’nın harem tasvirlerini gölgede bırakacak kadar şaşalı bir salondaydılar. Acem işi halılar, ağır dökümlü kat kat kadife perdeler, parlak örtülerden sedirler, altın yaldızlı tavanlar göz alıcıydı. Akif Bey onları karşılayan görevliye: “Biz Nurbanu Hanım ile görüşmek için geldik,” diyerek elindeki zarfı uzatırken Macit’e göz kırptı. Biraz beklemeleri gerektiğini söyledi genç adam. Bekletilmeye alışık olmadığından yarım saat sonra huzursuzlanmaya başlamıştı Macit ama Akif Bey’in keyfi yerindeydi. “Bu kadarcık nazını çekeceksin bu kadının. Vuslatın lezzeti hasretle artar,” diyerek yol yordam gösteriyordu dostuna. Az sonra uzun boylu, yakışıklı bir oğlanın peşine takılıp onun açtığı kapılardan geçtiler. Öncekinden daha küçük ama onun kadar şık döşenmiş uzunca bir odaya vardılar. Delikanlı: “Nurbanu Hanım içeridedir,” diyerek zarif bir el hareketiyle odanın diğer ucundaki kapıyı gösterdi ve bizimkileri bırakıp gitti. İç gıcıklayan parfüm kokusu her yanını sarmışken, kalbinin sesini kulaklarında hissediyordu Macit. Karısından sonra kaç çiçek koklamış, kaç gül soldurmuştu ama bu işlerin acemisi olmuştu bir anda. Etrafı kolaçan ederken, buraları iyi bildiği her hâlinden belli olan Akif Bey’in “Kendisi yan odada sizi bekler. Burada yenisiniz. Sizi benim tanıştırmamı ister misiniz?” sorusuna, gayri ihtiyari “Memnun olurum,” deyivermişti. Kapıyı çalıp birkaç saniye bekledikten sonra giren Akif’in ardından, Macit de süzüldü içeriye. Aydınlatmalardaki hafif ışığın bile kırmızılı morlu tüllerin ardından geçtiği sade döşenmiş odada, pencere kenarında geniş bir oturma takımı ve daha geride kocaman yatak görülüyordu. Arkasını dönmüş, kütüphanedeki kitaplarla meşgul görünen uzun boylu narin kadın silueti, onlara dönmek için hiç de acele etmiyordu. Kadın dediğin böyle olmalıydı. Nazla verilen daha kıymetliydi. Gözlerini kadının üzerinden bir saniye kadar ayırabilen Macit, yatağın yanındaki geniş kütüphaneye özenle sıralanmış onlarca kitabı garipsedi. Onun evinde de kitap vardı ama... Sırası mıydı şimdi kitapların? Loş ışıklar altındaki kadının peri misali endamını gördüğünde bildiği, öğrendiği her şeyi unutmaya razıydı Macit. Henüz yüzünü bile görmeden, gerçek adını belki de hiç bilemeyeceği bir Nurbanu’ya vurulmuştu. Yumuşak ve işveli bir kadın sesi “Hoş geldiniz Akif Bey,” derken çoktan erimişti Macit. Kadının sesinde sonradan yapıştırılmış gibi duran tuhaf bir Fransız aksanı vardı ama Macit kalbinin sesinden başka bir şey duymuyordu o anda. Aksi gibi Akif Bey de tam aralarında duruyor, kenara çekilmiyordu bir türlü. Saniyeler geçmiş, Macit kadının yüzünü tam görememişti ama böylesi daha iyiydi. Yeni yetmeler gibi heyecanını üstünden atamıyor ‘Şimdi böyleysem, yüzünü görünce nasıl olurum kim bilir?’ diye iç geçiriyordu. Nurbanu’nun arkasından vuran ışık sayesinde yüzü ince tülden bir yaşmakla örtülü hissi veriyor, bu gizem Macit’in merakını kamçılıyordu. Akif Bey de, onunla sohbet eden kadın da hiç acele etmiyor, Macit geride kalmanın avantajı ile kadını inceliyordu. Akif Bey’in nezaketle tuttuğu uzun, pembe saten eldiveni gözleriyle takip ederek başını yavaşça yukarı kaldırdı Macit. Tüllerin gölgelediği beyaz ten muhteşem bir başlangıç sunuyordu. Kadının narin boynunu, ufak çenesini geçti de, nezaketle kıvrılan ince dudaklarını gördüğü an titredi. Kadının ağzının sağ köşesinde siyah bir et beni vardı. Hemen gözlerine çıktı bakışları ve kıpkırmızı oldu Macit. Elini kolunu nereye koyacağını bilemedi. Hafifçe sendeleyip yanı başındaki koltuğa oturdu. Utangaç arkadaşının güzeller güzeli Nurbanu’ya ilk görüşte vurulduğunu düşünen Akif Bey vaziyetten memnundu. Kadının yüzündeki şaşkın gülümsemenin ardında, gözlerindeki pırıltıyı sadece Macit anlayabilirdi.
- ‘MEDNIGHT’tan Masallar’ Edebiyat Yarışması için başvurular başladı
MEDNIGHT Akdeniz Araştırmacıları Gecesi, temel amacı kamuoyunda bilimsel ruhu teşvik etmek olan “MEDNIGHT’tan Masallar” adlı edebiyat yarışmasını duyurdu. Yarışmaya başvurmak için son tarih, 30 Haziran! MEDNIGHT’tan Masallar başlıklı yarışmaya, 6-12 yaş arasındaki çocuklar için masal yazmış olan 18 yaş ve üzeri herkes, başka yerde yayınlanmamış eserleriyle katılabiliyor. Masalların ve hikâyelerin İngilizce ya da Türkçe yazılması gerekiyor. Bu yılki yarışmanın ödülü, kazanan eserlerin uluslararası standart kitap numarası (ISBN) almış bir derleme baskıda yer alması ve MEDNIGHT’ın hem İspanya’daki hem de projeye katılan diğer Avrupa ülkelerindeki etkinliklerinde sunulması olacak. MEDNIGHT projesinin internet sitesinden yapılacak olan başvurular, 30 Haziran 2022 Perşembe günü saat 23.59’da sonlanacak. Yarışma hakkında daha detaylı bilgi almak ve başvurmak için tıklayınız: https://mednight.eu/tales-from-mednight/
- 2022 Yılı Orhan Kemal Roman Armağanı'nın sahibi belli oldu
51.Orhan Kemal Roman Armağanı ödülünü Burhan Sönmez'in Taş ve Gölge romanı kazandı. Konuya ilişkin yapılan basın açıklamasında Orhan Kemal Roman Armağanı Seçiciler Kurulu; "Farklı coğrafyaları birleştirdiği, göçü, hafızanın farklı çelişkilerini, yaşam mücadelesini çok yönlü ve güçlü bir kurguyla, canlı karakterler ve etkili metaforlar yaratarak ele aldığı, Türkiye'nin toplumsal arka planıyla başarılı bir şekilde anlattığı için 2022 yılı, 51. Orhan Kemal Roman Armağanı'na değer görmüştür." denildi. Burhan Sönmez'e ödülü 2 Haziran 2022 tarihinde İstanbul Beyazıt Orhan Kemal Kütüphanesi Konferans Salonu'nda yapılacak Orhan Kemal'i anma töreninde verilecek. Burhan Sönmez Haymana’da doğdu (1965). İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Uzun yıllar Britanya’da kaldı. Kuzey (2009), Masumlar (2011), İstanbul İstanbul (2015), Labirent (2018) romanlarını izleyen Taş ve Gölge Burhan Sönmez’in beşinci romanıdır. Masumlar, 2011 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü ve İzmir St. Joseph Roman Ödülü’nü aldı. Bir Dersim Hikâyesi (Metis, 2012), Bana Adını Söyle (YKY, 2014) ve Gezi (Almanya, Binooki, 2014) öykü derlemelerine katılan Sönmez, BUYAZ’ın verdiği 2015 Öykü Onur Ödülü’nün sahibi oldu. Şair William Blake’in Cennet ile Cehennemin Evliliği kitabını Türkçeye çevirdi (Ayrıntı, 2016). ODTÜ’de edebiyat üzerine dersler verdi. Romanları kırk bir dile çevrildi. ABD’de Vaclav Havel Ödülü’ne (2017), Britanya’da EBRD Edebiyat Ödülü’ne (2018) değer görüldü.
- Bilinçaltında saklı kalmış bir yaranın iflah olmaz anlam arayışı
Babamın Masalı - Bir Osmanlı Kadınının İlk Yolculuğu adlı romanı aracılığıyla tanıştığımız Tülay Uluser, bu kez de Uçsuz Bucaksız Boşluk adlı çalışmasıyla çıkıyor okurlarının karşısına. "Geçen yıllarla birlikte seninle paylaştığım yaşantıların izi beni terk etmişti. Rüyalarıma bile uğramıyordun. Yıllarca bir anlam verememiştim bu duruma. Ta ki rüyaların hatıralarla beslendiğini öğrenene kadar" Uçsuz Bucaksız Boşluk, üç farklı dönemde geçen üç hayatın kesişimi üzerine kurulu. Romanın kahramanlarından Esat Mahmut Karakurt, döneminde popüler roman dalında öne çıkan bir yazar. Onun bir eserini yazma süreci çerçevesinde gelişen roman, Mütareke yıllarından başlayıp kuşaktan kuşağa akarak günümüze kadar geliyor. Gerçekte, Uçsuz Bucaksız Boşluk ne dönem romanı ne de tarihin gizli sırlarını çözmek iddiasında. Tülay Uluser, okuru duygu yüklü bir yolculuğa davet ediyor. Bilinçaltında saklı kalmış bir yaranın iflah olmaz anlam arayışını, çakışan hayatlar üzerinden öyküleştiriyor. Tülay Uluser, 1965 yılında İstanbul’da doğdu. Hatırladığı kadarıyla, en erken yıllarından bu yana okumayı sevdi, yazmaktan zevk aldı. Öyle ki, çocukken doğum günlerinde hediye gelen kitapları bir an önce okuma hevesiyle, davetlilerin gidişini dört gözle bekledi. İlkokul yıllarında Gölcük yerel gazetesinde yazı ve şiirleri yayımlandı. Sınavlara hazırlanırken, gizlice test kitabının arasına sakladığı romanları okudu. İstanbul Teknik Üniversitesi Petrol Mühendisliği Bölümü'nü 1985 yılında bitirdi. Kadir Has Üniversitesi’nde İşletme MBA, İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde Uygulamalı Psikoloji alanında yüksek lisansını tamamladı. Profesyonel iş hayatına son verdikten sonra, çocukluğunun en büyük hevesine geri dönüp okumaya ve yazmaya odaklandı. İlk adımlarını Mario Levi’yle attı. Dört yıl tam zamanlı araştırma ve yazma sürecinden sonra Zafer Hanım’ı ele aldığı Babamın Masalı-Bir Osmanlı Kadınının İlk Yolculuğu adlı çalışmasını ortaya çıkardı. Hayatı boyunca araştırmaya, okumaya ve yazmaya devam edecek. UÇSUZ BUCAKSIZ BOŞLUK Tülay Uluser Oğlak Yayınları, 2022 112 s.
- Yüzen Küçük Şeyler
Yüzen Küçük Şeyler geçmişle bugün, hatıralarla rüyalar arasında gidip gelen, günümüz İstanbul’unun sokaklarında, underground ve kalburüstü ortamlarında mekik dokuyan yarı fantastik bir anlatı olarak okurun karşısına çıkıyor. “Karanlık sahnenin tam ortasına menekşe moru bir spot vurdu. Işıktan daire yavaş yavaş genişledi. Şimdiye kadar hiç dinmeyen, devamlılığı sebebiyle de artık kimsenin kulağına takılmayan arka plandaki uğultu ışıkla beraber bir anda kesildi. İşçi arı garsonlar bile taş kesilmiş, sahneyi izliyorlardı. Cam boncuklu saçakların arasından, deniz mavisi satenden dikilmiş uzun eldivenli bir çift kol göründüğünde, sahnenin iki yanındaki dev hoparlörlerden çıkan disko-funk ritimleri salonu doldurdu. Art arda dizilmiş iri yağmur damlaları gibi görünen saçaklar müziğe uyarak iki yana doğru açıldılar. Hatıra Gezer bütün ihtişamıyla sahneye çıktı.” Baş karakter Bergüzar’ın olağanüstü personası sizi şehrin çeşitli sosyokültürel çevrelerinde sürprizlerle dolu, baş döndürücü maceralara sürüklerken, Hatıra Gezer’in Toplama Albümü’nden saçılan ahenkli melodiler sayfalar arasında bir fısıltı gibi dolaşıyor. Mertcan Karakuş, ODTÜ, Endüstri Ürünleri Tasarımı bölümünden mezun oldu. İç mimari ve mobilya tasarımı alanlarında çalıştı. Kurumsal hayatın çıkışsızlığına uyanınca drag queen ve dj olarak eğlence dünyasına adım attı. İstanbul'dan göç dalgasına kapılıp, soluğu güneybatıda aldı. Bar görevlisi olarak çalıştı. Turizmden de ağzının payını aldıktan sonra Ankara'ya, aile evine taşındı. Velvele.net başta olmak üzere, Siyasihaber.org, Popbilim gibi çeşitli mecralarda yazıları ve çevirileri yayımlandı. YÜZEN KÜÇÜK ŞEYLER Mertcan Karakuş Ardis Kitap, 2022
- "Her şeye sahip olmak ama gerçek arkadaşlara sahip olamamanın verdiği boşluk"
Songül Bozacı yazdı: "Güzel olan her şeyin aç gözlülükle nasıl yok edildiğini böylesi keyifli bir kurgu ile çocukların okuması ve yorumlaması oldukça kıymetli. Günümüzde ağaçların, nehirlerin ve onların gerçek sahiplerinin kim olduklarının sorgulanması gerektiği bu zamanlarda çocuklar için fikir açıcı bir fantastik kitap diyebilirim." Songül Bozacı Francesca Gibbons, ilk eseri ve üçleme olarak planlanan Yıldızlı Saat serisinin ilk kitabı Gölge Güvesi ile oldukça başarılı bir fantastik kurgu ve anlatım dilini yakaladığını tüm okuyucularına gösteriyor. Karakterlerin hepsi ile bağ kurabiliyor ve onların hikâye boyunca nasıl da geliştiklerine şahit olabiliyorsunuz. Hikâyenin tüm bileşenleri arasında boşluk olmaması da oldukça keyif verici bir okuma deneyimi sunuyor. Fantastik kurgu iki farklı dünya arasında görünmeyen bir kapının açılması ile başlıyor. İki kız kardeş İmogen ve küçük kardeşi Marie. Ve her şeyin başlangıcında bir canavar adının Zuby olduğunu ve onun bir Skret halkından olduğunu kitabın ilerleyen sayfalarında öğreniyoruz. Zuby, güveler ile ilgileniyor ve onları sadece bir görev için gönderiyor. Kendilerine ait olanı geri almalarına yardım etmeleri. Dağın kalbi olan ve yıldızların armağanı “Sertze Hora” taşını. Kitabın girişinde ilk Zuby ile tanışıyoruz. Canavar olarak bahsediyor anlatıcı ve elinde olan tüm güveleri göreve gönderiyor. En son bir güve sona kalıyor ve hepsinin gittiği yönün tam tersine gidiyor. Kimselerin bakmayacağı yıldızlara doğru kanat çırpıyor. Güve kendince bir çözüm yolu buluyor ve hikâyenin karakterleri ile bizi buluşturuyor. İmogen kız kardeşi ile hem oyun oynamayı seviyor hem de onun mızıkçılığına tahammül edemiyor. Tahammül edemediği bir diğer şey de annesinin sevgilileri. Büyükanneleri kardeşleri çay bahçelerine götürdüklerinde İmogen yolda güve ile tanışıyor. Yağmurda dışarıda olmasına şaşırarak. Sonrasında yolda onu kaybediyor ta ki Haberdash Bahçeleri’nde karşılaşana kadar. Güvenin görülmesi ve İmogen’in onu kararlı bir şekilde takip etmesi ile maceraya hızlıca geçiş yapıyoruz. Güve bir ağacın içinde olan bir kapının deliğinden geçiyor ve onu İmogen takip ediyor sonrasında arkasında küçük kardeşi beliriyor ve o kapıyı bilmeden hızlıca kapatmış oluyor. Kapanan kapı ile birlikte gizli kapı artık açılmaz oluyor çünkü anahtarın sadece güve olduğunu çok sonraları öğreniyoruz. İki kardeş bilmedikleri bir diyarda yürüyerek Miro’nun şatosuna geliyorlar. Ama bilmedikleri bulundukları bölgenin geceleri canavarlar tarafından saldırı altında olduğu. Karanlığın içinde yükseklerde beliren ışığı takip ederek maceranın ana karakterleri ile tanışmış oluyorlar. Hikâyenin ana metninde aslında görünen ve bilinen hiçbir şeyin her zaman doğru olmadığını ve anlatılan her hikâyenin iki taraftan da dinlenilmediğinde hep eksik kalacağını oldukça net bir şekilde aktarıyor. Güzel olan her şeyin aç gözlülükle nasıl yok edildiğini böylesi keyifli bir kurgu ile çocukların okuması ve yorumlaması oldukça kıymetli. Günümüzde ağaçların, nehirlerin ve onların gerçek sahiplerinin kim olduklarının sorgulanması gerektiği bu zamanlarda çocuklar için fikir açıcı bir fantastik kitap diyebilirim. Doğrunun ve yanlışın, cesaretin ve korkaklığın, iyinin ve kötünün sürekli denge halinde olmasının nasıl da önemli olduğunu etkileyici bir anlatımla gösteriyor kahramanlarımız sayfalar ilerledikçe. Her şeye sahip olmak ama gerçek arkadaşlara sahip olamamanın verdiği boşluk. Kardeş bağının ve sevgisinin bambaşka olduğu. Verilen sözlerin yerine getirilmesinin önemi. Bir yanlış kararın tüm ekosisteme verdiği zarar. Kitabın en vurucu cümlelerinden biri şu idi “…Senden farklı insanlar hakkında söylenenleri hiç sorgulamadın.” Sorgulayan, dış güzellik ile iç güzelliği ayırt edebilen çocuklar var oldukça umudumuz hep baki olacaktır. Çoğu zaman birçok anlaşmazlıklar sorgulanmadan kabul edilen yalanlar üzerine kurulmuş oluyor. Bazı yasaların neden çıkarıldığının anlamsızlığını İmogen kitap boyunca çözmeye çalışıyor. Her sorgulamasında okuyucuda o sorgulamaya ortak ediyor olması oldukça anlamlı. Bazen önemsiz olarak görülen kişilerin aslında tüm süreç için en önemli kişiler olarak karşımıza çıkıyor olması hikâyelerin en büyük gücü olsa gerek. Her hikâyenin her efsanenin doğru olarak dayandığı bir çıkış noktası elbette var. Zaman içinde ne kadar değişiyor olsa da hangi noktası doğru olduğunu bilemesek de bildiğimiz, bir zamanlar bu hikâyelerin anlatılmasına neden olan bir şeylerin yaşanmış olduğu. Yıldızlı Saat kitabında benim en çok beğendiğim detay yıldızları okuyabilen aslında bir nevi geleceği gösteren bir saatin olması idi. Serinin devamında sanırım saatin yolculuğuna tanık olabileceğiz. Hatta kötülükler kraliçesinin hikâyesi bizi bekliyor olacak. Fantastik bir kurgu kitap arayanlar, hikâyelerin büyülü gücünü sevenlerin kaçırmaması gereken bir kitap. Güzel bir arkadaşlığın, farklı olanların bir arada olabilmesini sağlayan dürüst bir zemininin önemini yürekten hissedenler için okunacaklar listesine almayı unutmayın bu güzel kitabı. Hikâyeler ve hikâyeyi anlatanlarımız hiç bitmesin. Güzelliğin hep yanı başımızda olduğunu unutmadan keyifli okumalar olsun. YILDIZLI SAAT: GÖLGE GÜVESİ Francesca Gibbons Dinozor Genç, 2021 Çeviri: Nisan İğdem 494 s.
- Mazide kalmış bir aşk hikâyesi
İlk olarak 1888’de yayımlanmış olan Aspern’in Mektupları, modern edebiyatın kurucu yazarları arasında sayılan Henry James’in gerilim inşa etmedeki ustalığının, karakter yaratmadaki gücünün parlak bir örneği. Mazide kalmış bir aşk hikâyesi. Şair Aspern’in sevdiği kadına yazmış olduğu ve kimsenin bilmediği eski mektupların peşine düşen saplantılı bir editör. Mektuplara ulaşabilmek için varını yoğunu ortaya koyan, Juliana’nın Venedik’teki konağında çok yüksek bir meblağa birkaç oda kiralayan editör amacı uğruna neleri göze alabilecek, hangi sınırları aşabilecektir? Saplantılı editör, Juliana ve yeğeni Tina’nın arasında, şair Aspern’in hayaletinin gölgesinde oynanan sürprizlerle dolu oyunu kim kazanacaktır? Henry James, 1843’te New York’ta doğdu. ABD’li düşünür Henry James’in oğlu, pragmatizmin öncülerinden William James’in kardeşiydi. Aile dostları arasında Thoreau, Emerson, Hawthorne gibi düşünür ve yazarların bulunduğu bir ortamda yetişti. 25 yaşına geldiğinde ABD’nin en yetenekli öykü yazarlarından biri sayılıyordu. Paris’te yaşadığı yıllarda Turgenyev, Flaubert, Zola, Maupassant’la tanıştı. İngiltere’de Victoria döneminin seçkinleri arasına katıldı; Tennyson, Gladstone, Browning gibi dönemin ünlü adlarıyla yakınlık kurdu. Amerikalı, Daisy Miller, Avrupalılar, Washington Meydanı, Yürek Burgusu, Bir Hanımın Portresi, Bostonlular, Büyükelçiler gibi yapıtlarında, masum, demokratik ve bereketli Amerika’yı, daha eski ve aristokrat Avrupa kültürünün dünyevi bilgeliği ve çürümüşlüğüyle karşı karşıya getirdi. İçsel yaşamı yansıtmasıyla, XX. yüzyılda gelişen “bilinç akışı” tekniğinin öncülerinden oldu. 1916’da Londra’da öldü. ASPERN'İN MEKTUPLARI Henry James Everest Yayınları, 2022 Çeviri: Emre Ağanoğlu 132 s.
- Öykü: Son Fotoğraf
Sokağı aydınlatan kör ışığın altına gelince “Fotoğraf?” diyorum. Beyhan Keçeli “Çok acıktım. Gidip bir şeyler alalım mı?” “İyi fikir, hadi hazırlan.” Sokak soğuk, eli sıcacık. Kokoreççinin önünde yine sıra var. Saçlarımı sevmedi insanlar, garip garip bakıyorlar. Aldırmıyorum. O da aldırmıyor. Her fırsatta “Yakıştı sana.” diyor. Besleme gibi oldum halbuki. İki acılı kokoreç söyleyip oturuyorum tabureye. Diğerini almak isteyen birine “Dolu!” diyorum Uğur'u göstererek. Tuhaf bakıyor, bu kız da sevmedi saçlarımı. İştahla yiyorum ama Uğur “Evde yerim.” diyor, uzatmıyorum. “Peki.” Paket yaptırıyoruz. Nemli bir İstanbul gecesi… Kediler çöp konteynırlarının etrafında. Islak, hüzünlü sokakta ayak seslerimizi dinleyerek yürüyoruz. Sokağı aydınlatan kör ışığın altına gelince “Fotoğraf?” diyorum. Koluna sarılıp sırnaşıyorum çocukça. İkimiz de gülümsüyoruz objektife bakarken. Merdivenleri çıkarken elimdeki paketi gösteriyorum. “Daha fazla soğutma.” Başını sallıyor evet anlamında. Aslında canı istemiyor, biliyorum, ısrar etmiyorum. Bazı akşamlar böyle sessiz olur, hiç ses etmem, neden demem, bırakırım, kendi yatağında usulca akar. Loş ışığın aydınlattığı koltuğa bırakıyoruz kendimizi. Susuyoruz. Bu gece susma gecesi. Usulca uyuyoruz. Sessiz, ıslak, hüzünlü geceye bırakacak bir şeyimiz yok. Üç aydır yaşadığım huzurun son gecesinin bittiğini bilmeden uyanıyorum. Gözlerimi açtığımda yanımda yok. Salon masasındaki kokoreç paketinden yayılan koku odayı sarmış. Ben uyanmadan çıkmazdı. Hayır, gitmiş olamaz. Bilmem kaç yıl önce de böyle bir sabah yokluğunu bırakıp gitmişti. Sanki asırlar boyu sürmüştü yokluğu. “Düğümlenmişiz biz.” derken o düğüm, yüreğimde bir yumru gibi kaldı. Sanrılarla dolu gecelerde ölecek oldum, ölmedim. Terapiler, ilaçlar, dostlar… Annem her gün arar, ilaçlarımı alıp almadığımı sorardı. Özlem bana destek olmak için çırpınıyordu. Özlem olmasa; eksiğimi, açığımı kapatmasa çoktan kovulurdum işten. Beni daha fazla idare etmeyecekleri belliydi. Toparlanmıştım bir zaman sonra. İşe vaktinde gitmeyi başarıyordum en azından. İnsan içine de çıkar olmuştum artık. Arayanlara cevap veriyordum. İçime çöreklenen acı orada öyle ince ince sızlasa da sanrılar bitmişti. İşler yoluna girince ilaçları almayı unutmaya başladım. Özlem’e ve anneme söylemedim ama baktım iyiyim, bıraktım ilaçları. Dikkatim ve enerjim azalsa da kendimi iyi hissediyordum. Sanrılar gelmedi ama asırlar sonra ılık bir İstanbul akşamında Uğur geldi usulca. Saçlarımı kısacık kestiğim akşamdı. Neden demedim, sarıldım, sustum. Ertesi gün anlattım o gidince olanları. Sanrıları, sancıları, ilaçları, terapileri… “Bitti.” dedi “Artık buradayım.” Dostlara gerek kalmadı. Çok mutluydum. Bir gün Özlem’e söylemek istedim geldiğini, bana bunca acıyı çektiren adamın adını bile duymak istemedi. “Gelmez de gelse de senin hayatında yeri yok öylesinin.” dedi. Özlemin hatrı, emeği çoktu üstümde. Gizledim bana döndüğünü annemden ve Özlem'den. Yine çıkmaz oldum insan içine. Türlü bahanelerle atlatıyordum herkesi. İşten çıkınca koşarcasına eve dönüyordum. O bana yetiyordu çünkü. Tekrar ortadan kaybolduğu o gün işe gitmedim, telefonlara çıkmadım. Kapı vuruldu, Özlem daldı içeri hışımla. Gözlerim kan çanağı. “Neredesin sen, telefonlara da cevap vermiyorsun? Ne bu hâlin?” Verecek cevabım yok. “Kızım bak yine bir hâller var sende. İlaçlarını alıyor musun doğru söyle?” Kokoreç kokusunun terkedilmekle bir ilgisi var. “Yine gitti Özlem!” “Ne gitmesi kızım? Kim gitti?” “Bak daha dün akşam bu fotoğrafta gülümsüyordu, gitmesi için sebep yoktu.” derken çevirdim telefon ekranını Özlem’e. Gözleri yerinden fırlayacak gibi bakıyor. Terapistimi arıyor, kokoreci çöpe atarken: “Hadi hazırlan çıkıyoruz.” diyor. İlaçlar ve terapiler işe yarayıncaya kadar kalıyor Uğur o fotoğraf karesinde. Sonra oradan da gidiyor.
- Varlığının bile farkında olmayanların yüzlerinde mutlu bir an yaratmak
Nurhan Suerdem, ikinci kitabı Duyuyor musun?'da yaşamı tüm yönleriyle kucaklayan insanların öykülerini anlatıyor. Bu insanlar, bazen varlığının bile farkında olmayanların yüzlerinde mutlu bir an yaratmaya çalışıyorlar; bazen mutsuzluklarıyla etrafı boğmamak için kendi kendilerini telkin ediyorlar, bazen de zamanımızın yıkıcı ruhuna karşı direnmeye çağırıyorlar. Bir bakıma, ilişkilerin acımasızlığının ve politikanın gündelik hayata dokunduğu yerde var olan hoyratlığının izlerini yok etmeye çalışıyorlar. Üstelik bunu geçici bir çözüm olarak değil, hayatımızdan yok olmaları şevkiyle yapıyorlar. “O küf kokulu evde, pencereden sokağın karşısındaki mezarlığa bakıp yaşadım yıllarca, Azrail’im de tepemde. Bir günüm geçmedi gülerek. Parasını biriktirdi, neşeyi biriktirdi, gezmeyi biriktirdi, eskiyi biriktirdi, biriktirdi de biriktirdi. Düğün takılarımı bile esirgedi benden. Hırsız çalarmış, yok kaybedermişim. Ne oldu, sonunda o eksildi, ben eksildim, hepsini de bırakıp gitti. Ama zaman birikmiyor. Tik tak, tik tak, bugün de bitti. Onun için şimdi beni böyle kabulleneceksen kabullen ya da asabımı bozma. Yaşarken ikimizin yasını hep tuttum zaten, şimdi kırkımı uçurmaya geldim buraya. Şöyle ağız tadıyla yiyelim yemeğimizi.” Duyuyor musun?, evlerin dört duvarları; sokağın, caddelerin tek düze kalabalıkları ve zihnimizin korkuları arasında sıkışıp kalmış duyguları açığa çıkarmak için sorulan bir soru… Nurhan Suerdem, 1954 yılında Ankara’da doğdu. AÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Ekonomi Maliye Bölümü’nden mezun oldu. Uzun yıllar özel sektörde çalıştı. Öykü yazmaya 2013 yılında başladı. Öyküleri altZine, Varlık, Sözcükler, Karahindiba, Edebiyatist, Virüs dergilerinde, Ekmek ve Gül’de ve Kiltablet fanzinde okurla buluştu. 2019 yılında yayımlanan ilk kitabı Maruzatım Var ile 31. Haldun Taner Öykü Ödülü’nü kazanan Suerdem’in ikinci kitabı Duyuyor musun? da 2022 yılında yine İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. DUYUYOR MUSUN? Nurhan Suerdem İletişim Yayınları, 2022 108 s.
- Fol Kitap'tan Corpus Serisi
Platon’dan Proust’a, Augustinus’tan Kierkegaard’a Aşkın Öyküsü, Bergson'dan Husserl'e Freud'dan Benjamin'e Belleğin Öyküsü, Gorgias'tan Frege'ye Barthes'tan Searle'e Kurmacanın Öyküsü, Plotinos’tan Ricoeur’e Spinoza'dan Weil'e Tanrı'nın Öyküsü Türkçede. Platon’dan Proust’a, Augustinus’tan Kierkegaard’a Aşkın Öyküsü “Aşk, yanılsama; güzel ve iyinin, ayrıntıyla bütünlüğün, bedenle yüreğin, bilinçsizlikle bilincin, cazibeyle iyi olanın iç içe geçişi...” Levinas “Vücudumuz, sadece bacaklar, kollar gibi uzuvlardan oluşsaydı, hayata tahammül etmek kolay olurdu. Ne yazık ki, içimizde kalp adını verdiğimiz o küçük organı da barındırırız” Proust “Henüz sevmiyordum, sevmeyi seviyordum ben; aşkın gizli arzusuyla yanıp tutuşurken, daha fazla tutuşamadığım için kızıyordum kendime.” Augustinus “Birbirlerini sevmez olduklarında, birbirlerini sevmiş olmanın utancını yaşamamış pek az insan vardır.” La Rochefoucauld “İnsan kendi kendine sağlam bir dayanak olmalı, iki ayağı üstünde korkmadan durabilmeli; başka türlü sevemez yoksa.” Nietzsche “Erkek için, yaşamı boyunca anne imgesi yerine geçen üç biçimi verirler: annenin kendisi; onun bir benzeri olarak seçtiği sevgili ve son olarak da onu yeniden kucaklayan toprak ana.” Freud Aşk nedir? Evrenin tek bir varlığa indirgenmesi, aşk budur işte. Meleklerin yıldızlara selamıdır aşk. Ruhun düşler sarayına girmesidir aşk. Düşüncelerin dua olduğu, ruhun diz üstü çöktüğü yerdir aşk. Benzersizin aşkınlığı önünde eğilmek; bu dünyada seni adınla çağırabilecek tek kişiyim ve seni seviyorum diyebilmektir aşk… Bergson'dan Husserl'e Freud'dan Benjamin'e Belleğin Öyküsü “Bizim ruhumuz tek başına o kadar boş mudur ki dışarıdan ödünç alınan imgeler olmaksızın kendisi bir hiç olsun?” Leibniz “Önemli olan altı birçok kez çizilmiş olandır, fakat en zayıf çizgiler bile kalır. Canlılar âleminde unutma yoktur, yaşanmışlığı bir çeşit sindirme vardır.” Nietzsche “Dünkü bilinç durumu ölmüş ve gömülmüştür. Bugünün bilinç durumunun varlığı dünkünü diriltmez. Mevcut bir imgenin, geçmişteki bir imgeyle özdeşleştiğini öne sürebilmesi için bahsetmediğimiz başka bir koşula ihtiyaç vardır.” William James “Bellek, adaletin anlamıyla tarih eleştirisi yolunda karşılaşır. Aynı zamanda hakkaniyetli bir bellek olmayan mutlu bellekten ne olur?” Ricoeur “Tek başıma bende, tüm insanlığın dünya dünya olalı beri sahip olduğu anılardan daha fazlası var.” Borges Bellek nedir? Geçmiş yaşantıların yalnızca anılarda, ama yepyeni ve bambaşka bir anlam temelinde kurulmasıdır. Elinizdeki kitap, belleğin, felsefe, bilim, antropoloji, tarih, kültür ve edebiyat gibi alanlarda nasıl kavrandığını anlaşılır biçimde ortaya koymaktadır. Belleğin zamanla, tarihle, insan ruhuyla, siyasetle, gündelik yaşamla ve geçmişle ilişkisini anlamak açısından eşsiz bir kaynak… Gorgias'tan Frege'ye Barthes'tan Searle'e Kurmacanın Öyküsü “‘Kurmaca söylem’ aslında bir kırkyama ya da çoğunluğu gerçeklikten ödünç alınmış ayrışık unsurların az ya da çok benzeşik hâle getirilmiş bir karışımıdır.” Genette “Metni kurmaca eser kılan şey, yazarın o eser karşısında takındığı sözedimsel duruştur.” Searle “Beni okuyan sen, dilimi anladığından emin misin?” Borges “Mümkün olmayıp gerçeğebenzer olanı, mümkün olup da ikna edici olmayana yeğlemek gerekir.” Aristoteles “Neden her özel adın anlamın dışında bir de düzanlamının olmasını istiyoruz? Neden düşünce yeterli gelmiyor bize? [Çünkü] ondaki hakikat değeri, içinde yer aldığı doğruluk ölçüsünde önem arz ediyor bizim için.” Frege Kurmaca nedir? Her metin bir kurmaca mıdır? Kurmaca metin ile göndergesel metin arasındaki sınır nerede başlar, nerede biter? Algılanan, dilde kurmacaya mı dönüşür, yoksa kendi yöntemiyle algılar, olgular hâline mi gelir? Öyleyse bilimsel bulgular, bir tür kurmaca mıdır? Peki ya roman kahramanları; onlar gerçeklikten bağımsız var olabilir mi? Metaforlar bize hangi gerçekliği anlatır? Bu kitap Gorgias’tan John Searle’e uzanan bir tarihsellikte dilin epistemolojik ve ontolojik sorularını yeniden düşünmeye davet ediyor. Plotinos’tan Ricoeur’e Spinoza'dan Weil'e Tanrı'nın Öyküsü “Tanrı’nın özü, hayalgücünün nesnelleştirilmiş özüdür. Tanrı kalbin arzuladığı ve heves duyduğu her şeydir.” Feuerbach “Tanrı ya vardır ya da yoktur. Hangi tarafa yöneleceğiz? Çekinmeden Tanrı’nın var olduğu üzerine bahse girin!” Pascal “Gerçekten de biz filozoflar ve ‘özgür ruhlar’, ‘yaşlı tanrı’nın ‘öldüğü’ haberi karşısında yeni bir şafağın ışıklarıyla uyanmış gibi hissediyoruz: Kalbimiz minnettarlıkla, şaşkınlıkla, önseziyle, bekleyişle dolup taşıyor...” Nietzsche “Sen, Tanrım, öylesine gerçek bir şekilde varsın ki, var olmadığın düşünülemez bile ve doğru olan da budur. Çünkü senden daha iyi bir şeyi düşünebilecek bir zihin olsaydı, yaratılmış olan yaratıcısından üstün olurdu.” Canterburyli Anselmus “Senin için sessizlik övgüdür.” Musa Bin Meymun “Şeyler Tanrı tarafından meydana getirildikleri biçim ve düzenden başka hiçbir biçim ve düzende meydana getirilemezlerdi.” Spinoza Tanrı kimdir? Her şeyden daha üstün olan ve varlığı hiçten yaratan bir Tanrı mı? Evreni yaratıp köşesine çekilen bir varlık mı? Yoksa kuluna şah damarından daha yakın olan bir dost mu? Felsefenin merkezî sorularından olan Tanrı’nın neliği sorusu bu kitapta filozofların temel metinleriyle ele alınmaktadır.
- Öykü: Ahh!
Babası “dokunma kızıma, bildiğini yapsın, onun zamanı bu” derdi ne zaman yakınsa ona. Bülent Peker Ankara, 21 Ağustos “Ahh!” Esma sıcak çayını klavyenin üzerine dökmüştü. Kalktı, mutfaktan kağıt havlu aldı, masaya döndü. Klavyeyi ters çevirdi, dikkatle kuruladı. Fark etti ki, epeydir temizlememiş klavyeyi; tuşların arasına sıkışmış tozuydu kırıntısıydı masanın üzerine döküldü. Kendini kaybediyordu ekranın karşısında, titiz olmasına titizdi yoksa. Kendi kendine güldü. Tuşların arasını sildi güzelce. Parkenin üzerine dökülen toz topaklarına takıldı gözü, yere çömeldi, temizledi. Geçen günlerin artığıydı, öyle düşündü. Balkona çıktı, bahçedeki ağaçlarının arasından Çankaya manzarasını seyretti biraz. Karanlık çöküyordu uzaktaki tepelere. İç çekti derin derin. Günlerdir Afganistan haberlerini izliyor, anlamaya çalışıyordu. Bütün akşam uluslararası medyanın Kabil’den gönderdiği fotoğrafları paylaşmıştı. Maalesef, asıl mesele ülkesinde bir türlü idrak edilmiyordu. Mücahitler Kabil’e doğru ilerlerken kamyonet kasalarında dizilmiş, ellerinde silahları, yüzlerinde sıcacık yayılan gülümsemeleriyle poz vermişti; çehrelerine baktı teker teker. İçindeki saf imanla dudakları kıpırdadı: “Rabbim sizi muzaffer eylesin.” Kabil kurtarıldığında annesine sarılmış, dua etmişlerdi birlikte. Annesi, “deli kız!” diye güldü ona. Eski kafalıydı, memnundu da bundan. Çocuklarını düşünürdü sadece, kızının uzaklara erişen fikirlerine kafa yormazdı; vakti de yoktu doğrusu. Babası “dokunma kızıma, bildiğini yapsın, onun zamanı bu” derdi ne zaman yakınsa ona. Telefonun ekranında elini gezdirdi. Serra Abla bile suskundu. Oysa kadınların bedeni üzerinden yürütülen Haçlı Seferine karşı çıkmak, mücadele etmek gerektiğini yazan oydu. Kadının özgürlüğü diye diye imanı esir etmişlerdi. İfşa etmek genç kadınlara düşüyordu. Heyecanlanmıştı Serra’nın gönderilerini okuduğunda. Esma paylaşımını gözden geçirdi. Kabil Havaalanında “günahlarını geride bırakmak istercesine birbirini ezen insan kitlesini” gösteren bir fotoğrafa yorum yazmıştı. “Sırtını Batıya dayayanların sefaletini” herkes görmeliydi. “Sam Amcanız sizi kurtarsın bakalım” diye ekledi. Beğendi yazdığını. Başörtüsünü sıkıladı. Tık diye bir ses çıktı bilgisayarın faresinden, gönderi gitmişti. Daha büyük bir şeyde payı vardı şimdi. Kabil, 21 Ağustos Asmaan otel odasında uzanıyor, karnı ağrıyor, gözü cep telefonunda. Kabil havaalanında uçuşlar iptal edilmiş, parası tükenmişti. Tek umudu Almanya’daki bir kadın örgütüydü şimdi. “Allah’tan umut kesilmez” diye yatıştırmaya çalışıyordu kendini. “Elimizden gelen her şeyi yapacağız, sakinleşmeye çalış. Demekle olmaz, biliyorum” demişti telefonda konuştuğu Alman gazeteci Semra. Telefonun ekranında geziniyor. Arkadaşları paylaşım yapmamış ne zamandır. Mesaj da yok. Naila’nın profiline gidiyor eli. Arabasının patlamasını gösteren videoya bağlantı koymuş birileri. Ergen erkeklerin hoyrat yorumlarını okumaktan imtina ediyor: “Mücahitler fahişeyi cezalandırdı.” Bedeninden kalanlar çürümüş müdür şimdiye? Oysa profili hâlâ duruyor, nasıl da parlıyor gözü, kapatmayı reddettiği yüzünün nuru... Kabil sokaklarında infaz edilen arkadaşları geçiyor zihninden, isim isim: Suveyda, Naima, Anita, Maria... Sakınarak dokunuyor narin çehrelerine. “İsmimizi istiyoruz” kampanyasını başlattıkları zamanın heyecanını yâd ediyor. Heyecanla bağrışan seslerini. Genç kadın olmanın insanın içine ferahlık verdiği kısa bir an. Bir kez korku duvarını aşınca, Taliban’ın okulları yakması, çocukları öldürmesi üzerine paylaşım yapmaya kalkışmışlardı sonra. Asmaan’ın fikriydi. “Çocuk katilleri” diye yazmıştı. Bu muydu bardağı taşıran? Kafasında tarttı. Hayır, pişman değildi. Başka birisi olamazdı, hassastı. Molotof kokteyliyle patlatılan, yakılan dersliklerdeki kız çocuklarının son anları, son bir iniltiyle hayattan koparılmaları insanın zihninde yer edince başka türlü olamazdı. “Onları terk edemeyiz” demişti Naila’ya, “yoksa hayaletleriyle yaşarız hayatımızın kalanında.” Naila’ya mı hesap veriyordu şimdi, yoksa isimsiz çocuk hayaletlerine mi? Kampanya ses getirmişti ama umdukları gibi değil. Sokakları dolduran erkekler “fahişeler”den söz ediyordu. Genç kadınlara bakışlarına şüphe gelmişti oysa onların bakışlarında sadece arzuya yer olmalıydı. Öyle düşünüyorlardı herhal. Ama kadınlar bildiklerini yapmaya devam edecekti, kaybedecekleri ne vardı ki? *** Kafasını silkeliyor hafiften. Yarına odaklanmalıydı, bir fikri sabit gibi ülkeden çıkmaya kafa yormalı, hazırlanmalıydı şimdi. Kimliklerini, pasaportunu yakmasını söylemişti Semra. Banyoya gidip musluk teknesinin üstüne yığıyor hepsini. “Gece mektubu”na ilişiyor gözü. Hayatının tehlikede olduğuna kanıt olarak kullanacaktı bunu ama yakmalıydı. Babasına gönderilmişti. Afganistan İslam Emirliği damgası vardı altında. “Allah’ın yolundan çıkan kızını” ya o öldürecekti, ya onlar. “Kızın Allah’a harp ilan etti.” Yaşama hakkını kaybetmişti, öyle diyorlardı. Ateşe atıyor onu da. Kağıtlar yanarken ismine dair tek bir evrakın kalmadığı düşüyor aklına. Herkes öyle yapıyordu şimdi, adlarını geride bırakıyorlardı. Yanlarında taşıyamazlardı, çok tehlikeliydi. Kimliksiz nasıl seyahat edebileceğini kafası almıyordu. Hepsi yanıyordu musluk taşının üstünde. Babası imdadına yetişmese, kaydını yapmayacaktı resepsiyondaki adam. İlkin yalnız gelmişti otele, kuşkuyla bakmıştı görevliler. Babası ilk fırsatta onu alacak, günün kalabalığına karışıp havaalanına varacaktı. 15 dakika. Kaçışanlar yolları kapatmazsa, sadece 15 dakikada havaalanında olurdu. Gerisi Allah kerim. Belgelerin küllenmesi içini ferahlatıyor sanki. Yere savrulmuş kararmış kağıt parçalarını, beton zemine yağmış külü fark ediyor. İsminden geri kalan bu. Yere çömeliyor, temizliyor onları. Kanıt bırakmamalı ardında. İsmine, yaşamışlığına delil olabilecek hiçbir şey kalmamalı. Perdeyi aralayıp dışarı bakıyor biraz. Camın tozu silinmemiş nicedir, entarisinin yeniyle temizliyor; bakışına yer açmak istiyor olmalı. Karanlık, izbe binaların üstüne abanıyor yavaştan. “Bir daha görebilecek miyim yurdumu?” Telefona bakıyor, henüz haber yok. *** Günlerdir rahat bir uyku görmeyen Asmaan içi geçmiş uyurken zilin alacaklı gibi çalmasıyla gözünü açıyor. Kapının tekrar aciliyet hissiyle çalındığını işitip “hayırdır inşallah” diyerek doğruluyor uzandığı kanepeden. Başörtüsünü sıkılayıp kapıyı açıyor tedirgin. “Ahh!” diye bir inilti çıkıyor sadece:“Ahh!” Şaşkın, kırgın. Ardından tık diye bir ses işitiliyor. Hafif, derin bir tık. Sonra tok bir gürültü, yakından ateşlenen bir silahın çıkardığı.















