top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Bir Büyüme Romanı: Kiki'nin Cadı Kargosu

    Nagihan Kahraman, Eiko Kadono'nun 1985 yılında basılan ve Hayao Miyazaki'ye ilham olan kitabı Kiki'nin Cadı Kargosu üzerine yazdı: "Yazar hoşgörü, dayanışma, kendinden farklı olanı kabul etme, kendi ayakları üzerinde durma ve özgürleşme, olgunlaşma, kendi kararlarını verme gibi mevzulara değiniyor." Yolu Japon senarist ve yönetmen Hayao Miyazaki ile kesişmiş biri mutlaka Kiki's Delivery Service adlı animeyi de duymuştur. 1989 yapımı bu film Eiko Kadono'nun aynı adlı kitabından uyarlanmıştır. İki yüzden fazla çocuk kitabı bulunan yazar 2018 yılında Hans Christian Andersen Ödülü'ne layık görülmüştür. Hala Kanagava'da yaşamaya ve üretmeye devam etmektedir. Kadono'nun 1985 basımı bu kitabı geçtiğimiz günlerde İthaki Yayınları tarafından basıldı. Kiki'nin Cadı Kargosu adıyla yayımlanan kitabı Türkçede ilk kez okumamızı sağlayan çevirmeni Derya Akkuş Sakaue. Kitabın içinde Japonca orijinalinde de olan çizimler ise Akiko Hayaşi'ye ait. İçindeki çizimlerden farklı olarak kapak tasarımını Zeynep Özatalay'ın Miyazaki'nin filmindeki Kiki'yi tasvir ederek yaptığını görüyoruz. Fakat her şekilde hem iç çizimler hem de kapak çizimi bu küçük romanın ruhunu özenle ve ayrıntılı şekilde yansıtıyor. Kiki on üç yaşına gelmiş bir kız çocuğu. Annesi bir cadı fakat babası değil. Bir tür "melez" diyebileceğimiz bu tip çocuklar, romanda on yaşına gelince bir karar verme sürecine girer ve on üç yaşında hayatlarına nasıl devam etmek istediklerine karar verirler; cadı olarak mı değil mi? Eğer cadı olarak devam edecekse hayatı öğrenmesi ve hayata kendi başına edebilmesi için doğumundan beri onunla olan kedisiyle birlikte hiç cadı yaşamayan bir şehre gitmesi ve hayatına orada devam etmesi gerekmektedir. Buna karar veren Kiki'nin başına gelenleri ve devamında alacağı kararları okuyoruz böylece roman boyunca. Eser baştan sona birtakım ana izlekler üzerine kurulu. Bu kitabı salt bir çocuk romanı olmaktan çıkaran da bu zaten. Yazar hoşgörü, dayanışma, kendinden farklı olanı kabul etme, kendi ayakları üzerinde durma ve özgürleşme, olgunlaşma, kendi kararlarını verme gibi mevzulara değiniyor. Bu sebeple ben kitabı metaforik açıdan yorumlamaya uygun buldum. Büyümeye başlayan kızlarını kendi kararlarını verme konusunda özgür bırakan ve ona saygı duyan bir aile var karşımızda. On üç yaşına geldiğinde gitmeye karar veren Kiki'ye nereye gideceğine dair değil, gittiği yerde nasıl bir insan olması gerektiğine dair salık verir ailesi. Aslında tüm ailelerin çocuklarına tanıması gereken bir imkan bu. Fantastik bir konu üzerinden işlenmiş olması bizim metaforik açıdan incelememizi sağlıyor böylece. Nereye gideceğine, orada maddi olarak nasıl kazanç sağlayacağına Kiki'nin karar vermesi gerekiyor çünkü. Ailesi ona imkanları altın tepside sunmuyor. Uçmasına izin vermelerini bu açıdan hem bir cadı olan Kiki'nin süpürgeyle uçup gitmesi hem de özgürleşmesi olarak düşündüm. Bunu sanırım günümüzde toplumumuzda onlu yaşların sonlarında yaşıyoruz. Liseyi bitirdikten sonra üniversite okumaya giden gençlerin gerçek dünyayla karşılaşmasını ve kendi ayakları üzerinde durma çabalarını Kiki'nin macerasına benzettim. Diğer temalar da farklı olana saygı ve onu hoşgörüyle kabullenme ile dayanışma olarak çıkıyor karşımıza. Hiç bilmediği bir yere rastgele giden Kiki'nin tercih ettiği şey, şehrin doğup büyüdüğü gibi küçük bir yer değil de denize yakın ve kalabalık, büyük bir şehir olması. Bu da ailemizi ne kadar sevsek de kararlarımızın ve isteklerimizin onlarınkinden farklı olabileceğini gösteriyor. Bunu yazar öyle bir ustalıkla yapıyor ki asla didaktik bir üslûpla öyleniyormuş hissi yaratmıyor. Gittiği Koriko şehrinde hiç cadı olmadığı için ilk zamanlar ön yargıyla karşılaşıyor Kiki fakat zaman içinde oradaki insanlarla kaynaşıp bir Koriko insanı olur. Elbette orada ona en çok yardımı dokunan, fırın işleten Osana Hanım'ın etkisi yadsınamaz. Kiki'nin tesadüfen yardım etmesiyle başlayan iletişimleri birbirlerine yardım ede ede büyür ve Kiki kendi işini kurar. Süpürgesiyle uçmak en iyi yaptığı şey olduğu için bir nevî hava yolu kargosu olarak iş alanı yaratır kendine ve "Kiki'nin Cadı Kargosu" tabelasını kısa süre içinde asar iş yerine. Roman boyunca kendine güvenmenin, başkalarına karşı hoşgörülü olmanın olumlu yönden karşılığını alır her zaman. Ayrıca "ev" dediğimiz nedir? Neresidir? Bunun karşılığını da alıyor okur romanda. Tüm bunlardan hareketle Miyazaki'den döne döne izlediğim Kiki'nin Ulaştırma Servisi'ni kitap olarak da okumak oldukça keyifliydi. Özellikle yetişkinlerin okumasını, okutmasını dilerim. İyi okumalar. KİKİ'NİN CADI KARGOSU Eiko Kadono İthaki Yayınları, 2022 Çeviri: Derya Akkuş Sakaue Çizimler: Akiko Hayaşi Kapak tasarımı: Zeynep Özatalay 208 s.

  • Freud’un Teorisinde ve Psikanalizin Tekniğinde Ben

    Jacques Lacan bu seminerinde Sigmund Freud’un yorumlanmasına odaklanıyor yine: Özellikle Freud’un en önemli metinlerinden saydığı Haz İlkesinin Ötesinde’nin yanı sıra psikanaliz tarihinde bir dönüm noktası oluşturan “Irma’ya İğne Yapılması Rüyası”ndan yola çıkarak, bir yandan Freud’un geleneksel ben tasavvurundan nasıl koptuğunu gösteriyor, bir yandan da Freud’dan sonra bu tasavvurdan uzaklaşılmasını örnekleriyle eleştiriyor. Edgar A. Poe’nun ünlü öyküsü “Çalınmış Mektup”tan ve dönemin öncü bilimi sibernetikten yola çıkarak da simgesel düzeni ve öznelerarasılığı tartışıyor. Claude Lévi-Strauss, Alexandre Koyré, Maurice Merleau-Ponty ve Jean Hyppolite gibi düşünürlerin gerek konferansları gerekse eserleriyle girilen diyalog semineri daha bir zenginleştiriyor. Freud’un Teorisinde ve Psikanalizin Tekniğinde Ben, psikanalizin yanı sıra felsefe ve beşeri bilimlere ilgi duyan okurların yararlanacağını umduğumuz bir kitap. Jacques Lacan (1901-1981) Paris'te orta sınıf bir ailede dünyaya gelir, ilk ve orta öğrenimini dini bir kurumda görür. Üniversitede tıp okur ve psikiyatride uzmanlaşır. Doktorasını yaparken psikanalize başlar, 1934'te Paris Psikanaliz Derneği'ne üye olur ve ilk evliliğini gerçekleştirir, bu evlilikten 3 çocuğu dünyaya gelir. Bu yıllarda aynı zamanda Alexandre Kojève'in Hegel seminerlerini takip eder. 1941'de Sylvia Bataille ile yaşadığı evlilik dışı ilişkiden de –uzun süre soyadını veremediği– bir kızı olur. 1950'lerden itibaren Lacan'ın adı psikanaliz çevrelerinde öne çıkar; seansların süresini çeşitlendirmek istemesi ve kısa seanslar yapması nedeniyle Uluslararası Psikanaliz Birliği ile arası açılır ve 1953'te Paris Psikanaliz Derneği'nin başkanlığı görevinden istifa eder. Bu dönemde seminerini Saint-Anne Hastanesi'nde verir. Bir grup meslektaşıyla birlikte kurduğu Fransız Psikanaliz Derneği, Uluslararası Birlik'in onayını alamaması üzerine yaşanan tartışmalarla 1964'te dağılır. Bunun üzerine Lacan Paris Freud Okulu'nu kurar ve seminerini Ecole normale supérieure'de, ardından da Sorbonne'da verir. Tek yöneticisi olduğu okulu ölümünden bir yıl önce lağveder. Lacan'ın "eseri" başlıca iki gruba ayrılır: yazılarını topladığı kitapları (Ecrits / Yazılar, 1966 ve Autres écrits / Öteki Yazılar, 2001) ve 26 yıl boyunca verdiği seminerden kitaplaştırılanlar. FREUD'UN TEORİSİNDE VE PSİKANALİZİN TEKNİĞİNDE BEN Jacques Lacan Metis Kitap, 2022 Çeviri: Savaş Kılıç 408 s.

  • 17. Ankara Kitap Fuarı kapılarını açıyor

    17. Ankara Kitap Fuarı 18-27 Mart tarihleri arasında ATO Congresium Fuar alanında kapılarını ziyaretçilerine açıyor. Türkiye’nin önde gelen yayınevleri ile sahaflarını ağırlayan 17. Ankara Kitap Fuarı’nda, yazarlar ve okurları imza etkinliklerinde buluşacak. Fuar 10.00- 20.00 arasında ziyaretçilere açık olacak, 27 Mart tarihine kadar konuklarını ağırlayacak. 10 gün süren fuarda söyleşi, panel, şiir dinletileri gibi etkinlikler yapılacak. Fuarın Onur Konuğu; Dücane Cündioğlu, Uluslararası Onur Yazarı ise Edit Tasnadi oldu. 17. Ankara Kitap Fuarı 18-27 Mart tarihleri arasında ATO Congresium Fuar alanında kapılarını ziyaretçilerine açıyor. İmza Günleri'nin listesi için tıklayınız. Konferansların listesi için tıklayınız. Kitap Fuarına nasıl gidebilirim? Çankaya bölgesindeki en çok ziyaret edilen yerlerden ATO Congresium Kitap Fuarı adresine toplu taşıma ile nasıl gidilir ve ulaşım bilgileri hakkında detaylı bilgileri ve ücretsiz servis saatlerini buradan bulabilirsiniz. Ayrıca Kızılay-Ümitköy Metrosuna Kızılay’dan bindiğinizde üçüncü durak olan Söğütözü Metro durağında indikten sonra 100 metre mesafede AŞTİ’den yürüyerek 10 dakikada gidebilirsiniz.

  • Nova ve Cokcok kardeşler ile Büyük Ayı’yı arama macerasına hazır olun

    Seda Akipek'in çocuklara ayı türleri hakkında bilgiler verirken gökbilim ve takımyıldızlar hakkında da eş zamanlı bir öğrenme sağlayan kitabı “Neredesin Büyük Ayı?” çıktı. Bre Berber Berber Dükkânı’nda sıradan bir gün. Nova saç kesim önlüğüyle sırasını bekliyor, kardeşi Cokcok ise dergi karıştırıyor. Ama şifreli sözler duyulunca işler değişiyor. Nova’nın kesim önlüğü pelerine, kendisi de Süper Nova’ya dönüşünce macera başlıyor. Süper Nova ve Cokcok’un görevi Büyük Ayı’yı bulmak. Acaba nerede bu Büyük Ayı? Daha da önemlisi, kahramanlarımız onu bulabilecekler mi? “Neredesin Büyük Ayı?” kitabı okurlara neler sunuyor? Bu kitap çocuklara ayı türleri hakkında bilgiler verirken gökbilim ve takımyıldızlar hakkında da eş zamanlı bir öğrenme sağlıyor. Seda Akipek’in eğlenceli ve mizahi anlatımıyla çocuklar yeni bilgiler öğrenirken keyifli bir maceraya dalıyor, araştırmanın ve merak duygusunun tadına varıyor! Ceren Ayan’ın resimlediği “Neredesin Büyük Ayı?” kitabı tüm bunları şahane görsellerle de destekliyor. Kitabın sonunda yer alan 3 farklı etkinlik ile öğrenilenler pekiştiriliyor ve okur ile hikâye arasında öğretici bir bağ kurulabiliyor. Abm Yayınevi tarafından yayımlanan kitabın arka kapağında yer alan karekod uygulamasıyla kitabın kazanımlarına ve ücretsiz etkinlik kâğıdına da ulaşmak mümkün. Kitabın Kahramanları Nova ve Cokcok kardeşler ile Büyük Ayı’yı arama macerasına hazır olun! Seda Akipek, 1982 yılında İstanbul'da doğdu. Lisans eğitimini Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde, yüksek lisans eğitimini Galatasaray Üniversitesi Ekonomi Hukuku bölümünde tamamladı. On iki yıl hukukla ilgilendi. Avukatlık yaptığı dönemde kullandığı “sermaye”, “devir”, “yasal” gibi terimler yerini “hikaye”, “şiir”, “masal” sözcüklerine bıraktığında çocuklar için de yazmaya başladı. Cenevre’de yaşıyor, ejderhasını tasmasız dolaştırıyor. NEREDESİN BÜYÜK AYI Seda Akipek ABM Yayınevi, 2022 Resimleyen: Ceren Ayan 40 s.

  • Öykü: Bir Varmış Bir Yokmuş

    Korkunç bir gürültü vardı, her yer dönüyordu. En son ne demişti bana, bağırıyordu: “Başını koru, başını koru!” Menekşe Ercan Pekel Gündüz mü şimdi, yoksa gece mi? Neredeyim? Gözlerimi aralıyorum. Her yer neden kırmızı? Kıpırdamak, kendimi yoklamak istiyorum, yapamıyorum. Şoför koltuğu boş. Babam az önce yanımdaydı. Ön cam tuzla buz olmuş. Asfaltta yere atılmış, büyük bir çuval görüyorum. Korkunç bir gürültü vardı, her yer dönüyordu. En son ne demişti bana, bağırıyordu: “Başını koru, başını koru!” “Hassiktir! Ölmüş müdür be?” diyor biri. Sesi arkamdan geliyor. Dönüp bakmak istiyorum, yapamıyorum. “Ne bileyim, ölmüş herhalde, baksana ne biçim yatıyor.” “Hastaneye götürsek mi?” “Yok abi, bizi oyarlar. Kaçalım bence.” “Arabanın içinde bi de genç kız var lan!” “O kadar takladan sonra o da sağ çıkmaz abi. Hadi gazla gözünü seveyim, gazla n’olursun!” Uzaklaşan kamyoneti tek gözümle izliyorum. Yalpalıyor. Rengini seçemiyorum. Diğer gözüm açılmıyor. Ortalık sessiz, belli belirsiz çıngırak sesleri duyuyorum. Koyun sürüsü mü var? Köpek havlamaları geliyor uzaktan. Yardım istesem? Bağırmak için ağzımı açıyorum. Ağzımın içi dolu. Bir şey yemedim ki ben? Sağlam gözümle asfalta bakıyorum tekrar, yerde yatan babam tabii. Yoksa gerçekten öldü mü? “Baba iyi misin? Baba öldün mü?” diye seslenmek istiyorum, sesim çıkmıyor, canım yanıyor. Ne kadar vakit geçti? Hava kararmaya başladı. Çıngırak sesleri daha da uzaklaştı. Köpekler havlamıyor. Gözlerim yavaş yavaş kapanıyor. Gücüm azaldı. Babam hiç kıpırdamadı. “Dayan,” diye yalvarıyorum içimden, onun ne kadar güçlü olduğunu biliyorum, şimdi de ölümsüz olduğuna inanmak istiyorum. Bir motor sesi yaklaşıyor. Büyük bir araç galiba, minibüs mü o? Kenara çekiyor. İki karaltı iniyor, babamın yanına koşuyorlar hemen. “Ağzı burnu hep cam dolmuş bu adamın, zavallı.” diyor bir tanesi. “Gençmiş de ha, paramparça olmuş, yazık.” diyor öbürü. “Arabayı gördün mü amcaoğlu, hurdaya dönmüş. Ben de Ford alacaktım ya, almayayım bari.” Beni görmeleri için canımı veriyorum. İçimden, son nefesimle haykırıyorum, “Kurtarın!” “Dur bakayım, arabada biri daha var galiba.” “Deme be!” Yaklaştıklarını belli belirsiz seçiyorum. Sesleri giderek zayıflıyor. Kapıyı zorluyorlar. “Fena sıkışmış.” “Benzin de akıtıyor ha, fazla yaklaşmayalım istersen.” “Öyle deme amcaoğlu, insanlık öldü mü? Kapıdan giremezsek bacadan gireriz.” Birinin ön cama tırmandığını hissediyorum. “Ellerine dikkat et, her taraf cam kırığı.” “Bu da mı ölmüş? Suratı kan içinde.” “Burnuna ayna tutalım. Buğulanırsa ölmemiştir. Var mı kıç cebinde el aynası?” “Arabada olacaktı bi tane. Kap da gel abisi. Torpidodan feneri de al.” İnliyorum: “Ambulans!” Sonrası karanlık, sessizlik, hiçlik. Sonrası rüyalar, rüyalar, rüyalar. Küçük bir çocuğum. Babam elimden tutmuş. Lunaparka gidiyoruz. Bileğimde, düğümlenmiş bir uçan balon. Öbür elimde çikolatalı dondurma. Göz göze bakıyoruz. Gülüyorum, gülüyoruz. Hem de kahkahalarla. Arabadayız. Babam sürüyor. O korkunç gürültüden sonra bana bağırıyor: “Başını koru, başını koru!” Göz göze bakıyoruz. Çok kısa bir an. Gözleri dehşet dolu. Sonrası yine karanlık, sessizlik, hiçlik. Sonrası, kısa, kesik rüyalar. Mutlu sonla bitmeyen, puslu, silik rüyalar. Uyanmak istiyorum, yapamıyorum. Kurtulmak istiyorum, çırpınıyorum. Derin bir kuyunun içinden yavaş yavaş taşarak gelen bir uğultu işitmeye başlıyorum. Kulaklarımla tutunuyorum uğultuya. Beni yukarı çekiyor. Beni zorluyor. Perdeler var, açılan. Zarlar var, yırtılan. Kederli ve ağırbaşlı bir adamın, kalın ve yorgun sesiyle söylediği o cümleyi duyuyorum en sonunda. Rüya mı bu, gerçek mi bilmiyorum: “Hatun kişi niyetine, Allahu Ekber!” Korkuyorum baba, çok korkuyorum. Yok muyum ben artık, yok muyum?

  • KulturALiterA Kitap Kulübü Mart 2022 Buluşması

    KulturaLitera’nın Mart ayı Kitap Kulübü buluşması Can Yayınları Çağdaş Edebiyat editörü Cem Alpan’ın katılımıyla gerçekleşecek. KulturALiterA Kitap Kulübü'nün Mart ayı kitabı, şu sıralar dünyada olduğu gibi Türkiye’de de okur sayısı hızla artan Douglas Stuart’ın Shuggie Bain isimli romanı. KulturALiterA Kitap Kulübü Mart ayında on ikinci toplantısını gerçekleştiriyor. "Kulübümüzün bir yaşını doldurmasının mutluluk ve gururu içindeyiz. Bu nedenle bu toplantımız daha özel bizim için." Douglas Stuart’ın ilk romanı olan Shuggie Bain, 2020’de yayınlandığında başta “Booker” olmak üzere birçok ödül almış bir kitap. Bu kadar ilgi görmesinde otobiyografik bir roman olmasının etkisi büyük olsa da, eleştirmenler yoksulluk, aile, kimlik, sevgi ve umut kavramlarının toplumsal ve siyasal tarihi de içine alarak ustaca kurgulandığı görüşünde birleşiyorlar. Douglas Stuart, romanına dair şöyle diyor: “Sighthill, Glasgow’da büyüdüm. Çocukluğum boyunca bağımlılıkla mücadele eden bekâr bir annenin eşcinsel oğluydum. Bu kitap bu şehre yazılmış bir aşk hikâyesidir.” "Yokluk içinde yalnız bir çocuk olmak yetmiyormuş gibi, annesinin sorunlarını ve toplum baskısını da sırtına yükleyerek yaşam ve var olma mücadelesi veren Shuggie Bain’in hikâyesini gelin birlikte konuşalım, paylaşalım. KulturaLitera Kitap Kulübü herkese açık ve ÜCRETSİZ." Kultura Litera Kitap Kulübü’nün bu toplantısı zoom üzerinden canlı olarak 30 Mart Çarşamba günü Türkiye saatiyle 19.30’da başlayacak. Tek yapmanız gereken ayın kitabını okumak ve kitap kulübüne kaydolmak. Yürütücü: Şule Tüzül Kitaplar üzerine düşünür, yazar, konuşur. Başta Edebiyathaber, LiteraEdebiyat ve Altı Üstü Kitap olmak üzere farklı mecralarda edebiyat ve kitaplar üzerine yazıyor. Edebiyathaber ve Videogren youtube sayfalarında, Altı Üstü Kitap Podcast programında ve fırsat bulduğu her yerde kitaplar üzerine konuşuyor. Saat ve Yer: 30 Mart 2022 Saat 19:30 Zoom

  • Anadolu’nun on iki bin yıllık hikâyesi…

    Reşit Ergener'in kaleme aldığı Anadolu'nun Kültürel Kökleri adlı kitabında, Anadolu'nun hikâyesi birçok detayı ile anlatılıyor ve özellikle anasoy ile anaerki kavramları, Anadolu tarihi bağlamında ele alınıyor. Annelerin, çocuklarını büyüttüğü ormanların korunaklı derinliklerinden, tarımın ilk başladığı Çatalhöyük gibi merkezlere uzanan, gizemlerinin bir bölümünü hiçbir zaman çözemeyeceğimiz, gerçeklerle düşlerin, olması istenenlerle olanların birbirine karıştığı bir yerde başlar Anadolu’nun hikâyesi. Bu kitapta bu hikâyenin birçok detayı anlatılıyor ve özellikle anasoy ile anaerki kavramları, Anadolu tarihi bağlamında ele alınıyor. Devamında ise, semboller, hayvanlar ve bitkilerden başlayarak Anadolu tarihinin, mitolojisinin, dinlerinin, sanatının ve ekonomisinin ele alındığı sayfalar peşi sıra geliyor. Reşit Ergener, 1952 yılında İstanbul'da doğdu. Lise eğitimini Robert Kolej'de, ekonomi dalında lisans ve lisans üstü eğitimini Yale ve Oxford üniversitelerinde tamamladı. 1977-1997 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptı. 1978-1985 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu İş İdaresi Programı Başkanlığı ve 1980-1985 yılları arasında, arasında Boğaziçi Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu müdür yardımcılığı görevlerinde bulundu. 1991 yılında, yine Boğaziçi Üniversitesi'nde, üniversite mezunlarına yönelik "Genel İşletme" programını kurdu ve üniversiteden ayrıldığı 1997 yılına dek yönetti. Reşit Ergener ekonomi dışında yazın ve tarih konularıyla ilgileniyor. 1995 yılında Çatalhöyük kazılarını destekleyen "Çatalhöyük Dostları" derneğini kurdu ve o tarihten bu yana bu derneğin başkanlığını yürütüyor. İlk Deniz Vardı isimli şiir kitabı 1987 yılında yayımlandı. Aslan Asker Şvayk romanını tam metin olarak Türkçe'ye kazandıran Reşit Ergener'in İngilizce'den çevirdiği Ezra Pound'un Yaşamı ve Eserleri Afa Yayınları tarafından yayınlandı. Reşit Ergener'in, Anatanrıçalar Diyarı Anadolu isimli tarihsel araştırması Türkçe ve İngilizce olarak yayımlandı. Reşit Ergener, şimdi tapınakların tarih öncesi dönemlerden başlayarak ekonomik etkinliklerini inceleyen bir araştırma yürütüyor. 1997 yılında üniversiteden ayrılan Reşit Ergener meslek yaşamını kültür gruplarına rehberlik yaparak ve serbest yazar olarak sürdürüyor. İlk baskısı 1998 yılında yapılan Everything You Always Wanted To Know About Turkey isimli kitabı, Türkiye'yi yabancılara tüm yönleriyle tanıtmayı amaçlıyor. ANADOLU'NUN KÜLTÜREL KÖKLERİ Reşit Ergener Maya Kitap, 2022 176 s.

  • Hayaller ve Gerçekler: Silinmiş Sahneler

    İlke Kamar, Hakan Bıçakcı'nın yönetmenlik yapmak isterken kendini sansürcü olarak bulan bir kurgu operatörünün hayatını ele aldığı romanı Silinmiş Sahneler üzerine yazdı: “Hakan Bıçakcı son romanında kayıtsızlığımızın en büyük tuhaflık olabileceğini hatırlatıyor bize.” “Çok sevdiğim film dünyasına tek katkım sakıncalı sahneleri çıkarmaktı. Özel bir televizyon kanalı için çalışıyordum. Dört yıl süren işsizlikten sonra bu teklifi aldığımda bağırsaklarım düğümlenmiş, mideme ağrılar girmişti.” Hakan Bıçakcı yeni romanı Silinmiş Sahneler’de, yönetmenlik yapmak isterken kendini sansürcü olarak bulan bir kurgu operatörünün hayatına götürüyor bizi. Roman, adını bilmediğimiz anlatıcının işiyle yaşadığı uyumsuzluğa odaklanırken bununla sınırlı kalmaz. Anlatıcı yaşadığı şehirden, kültürel ritüellerden teknolojiye varana dek nereye temas etse derin bir yabancılaşma hisseder. Kahramanın yaşantıları, anıları, hayalleri, ruhsal çelişkileri sorgulayıcı bir yaklaşımla toplumsal yozlaşmaya dikkat çeker. İstanbul’da geçen hikâyede anlatıcı karakter, otuz beş yaşında, erkek bir kurgu operatörü. Yönetmen olma hayali ile sinema eğitimi alsa da kısa sürede hayallerini törpüleyerek ‘piyasalaşmış bu hayatta’ isteğinden vazgeçmek zorunda kalır. Bir taraftan para karşılığında öğrencilerin ödevlerini yaparken diğer taraftan özel bir televizyon kanalında çalışır. Rekabetçi, acımasız şirket ortamı karakteri zorlu durumlarla karşı karşıya bırakır. İşi kanalın yayınlayacağı sinema filmlerindeki ‘sakıncalı sahneleri’ kesmek, mozaiklemek, silmektir. Asıl zor olan, onu çıkmaza sokan da budur. Gözetlenmeme kaygısı Seks, öpüşme, içki, sigara sahnelerinin yanı sıra çıplak bir heykeli bile sansürlemesi istenmektedir. Yönetmenlik yapacakken bu görevi sürdürmesi hiç kolay olmaz. Öyle ki bir süre sonra sansürleme işini yaparken hayatının kontrolünü̈ kaybetmeye başlar. Dahası roman ilerledikçe kendi hayatında da ‘silinmesi gereken sahnelerle' yüzleşir. Romanda, geçekle yanılsamanın birbirine geçtiği anlarda gündelik yaşamın çelişkileri, manasızlığı daha bir belirginleşir. Anlatıcının gündelik hayatta neyin kurgu neyin gerçek olduğunu kaybettiği anlar, ruhsal basıncın dışavurumu gibidir Silinmiş Sahneler ’de. Mesleğinin yan etkisi olduğundan şüphelendiği bu görüntülere anlatıcı “tuhaflıklar” adını verir. Kurgu yaparken kesip attığı görüntülerle gerçek hayatın görüntülerinin karışması kaybolan bir karakterin her geçen gün bocalamasına neden olur. Nesiller arası uzlaşmazlıkların da sorguladığı romanda güçlü betimlemeler, mekanlar, sokaklar, metropollerin boğucu etkilerini de görmek mümkün. Aile ziyaretleri, düğün törenleri, bireysel gelişim kitapları, televizyon kanallarındaki programlar ve sosyal medya hayatın bir sirke dönüştürüldüğünü düşündürür ona: “Sayın George Orwell, dünya öyle bir hale geldi ki, torunlarınızın en büyük korkusu öngördüğünüz gibi sürekli gözetim altında olmak değil. Yaptıklarının, paylaştıklarının, ceplerinde taşıdıkları kameralarıyla kesintisiz olarak çektikleri hallerinin görülmemesi. Yani gözetlenmiyor olmak. Saygılar.” Tüketim ideolojisine itiraz Her ne kadar mutsuzluğunun temelinde para kazanma amacıyla yaptığı zorunlu işler görünse de tam da öyle değildir. Daha derin, onu çepeçevre saran, hayatın tuhaf gerçekliği içten içe tükenmesine neden olur. Kasapta kancada asılı duran etler, belediye ek hizmet binasına benzeyen üniversiteler, kuyumcuya benzeyen kebapçılar, kırmızı led ile yazılan tavuk döner yazısına varana dek her şeyin satılmak için kurgulanması gibi detaylar karakterin çevresiyle yaşadığı çelişkileri ortaya koyar. Bu uyumsuzluklar her mekânda anlatıcıyı selamlar adeta: “İskeleye yakın bir kafeye geçip oturuyorum. İçerisi yazar, şair, müzisyen, sanatçı posterleri ve aksesuarlarıyla dolu. Popüler edebiyat dergilerinin hediyesi olan bir sürü ıvır zıvır. Bir tür fetiş haline getirilerek içi boşaltılan önemli isimler her tarafta. Tam karşımda Frida Kahlo, ‘inanın ülkenizde neden bu kadar popüler olduğum hakkında benim de en ufak bir fikrim yok,’ der gibi bakıyor tatlı bir gülümsemeyle. Hemen yanında Sait Faik Abasıyanık. Yazdığı iki satırı okumadan, duvarlara suret asarak külliyatını yutmuş olma illüzyonu.” Anlatıcıya hiçbir yerde rahat vermeyen durumlar, deneyimler ve çelişkiler kapitalizmin yarattığı toplumun kısırlığından kaynaklanır. Ve bu durum onu yalnızlaştırır. Kafası hep dağınıktır. Roman boyunca anlatıcının bir konuya odaklanmadığını, sürekli yeni detaylar yarattığını görürüz. Adeta kendi yaşamının da anlam katacak bir kurguya ihtiyacı vardır. Ama kendi de yaptıklarıyla okuyucuya güven vermez. Her şey bir tarafa roman ilerledikçe kendisinin de her şeyi sansürlediğini fark ederiz. Söylemek istediğini söylemez, merak ettiklerimizi de istediği kadar anlatan bir karakterle karşı karşıya kalırız. Ona göre geldiği noktanın nedeni piyasalaşmış bir hayatın kendi gibi başka türlü yaşamak isteyen insanları görmemesidir: “Sana göre olana dışarıda yer yoktur. Bir kafeye, mağazaya, dükkâna girdiğinde seni asla bayıldığın bir şarkı karşılamaz. Reklam panolarında hiçbir zaman merak ettiğin bir albümün veya filmin duyurusunu göremezsin. Çıktığın deliğe dönmen gerekir. Hoşlandığın şeyleri havasız odalarda izler, kulaklık takıp gizli gizli dinlersin ancak. İlgilendiğin dünyanın haberlerini gazeteler, dergiler yazmaz. (...) Bu da seni yavaş yavaş vitrinlerden, raflardan, spotlardan, piyasadan, insanlardan soyutlar. Cemiyet dışı mahlûk yapar.” Hepimizin silinmiş sahneleri vardır hayatta fakat ne kadar silsek de bunların geri dönüşü olmaz mı? Silinmiş Hayatlar’ın anlatıcısı için bu sorunun cevabı evet. Onun da hayatında silmek istediği birçok sahne var. Ama silmek, sahnelerin daha güçlü dönüşünü de tetikler ve ‘tuhaflıklar’ başlar. Hakan Bıçakcı son romanında kayıtsızlığımızın en büyük tuhaflık olabileceğini hatırlatıyor bize. Bunu yaparken büyük şehrin içi boş mekanlarının insan ruhunu nasıl çıkmaza soktuğunu göze sokmadan, olağan bir şekilde anlatmayı başarıyor. Anlatıcının kaotik ruh hali romanın kurgusunu belirlese de anlaşılması güç bir kurgu değil. Karaktere teslim olmuş bir kurgu adeta. İstediği zaman istediği konuyu anlatmaya başlayan, bazen ana konuya dönem, bazen de “ana konu var mı ki” dedirten bir anlatı. Tam da şimdi yaşanan birçok hayatın özeti gibi. SİLİNMİŞ SAHNELER Hakan Bıçakcı İletişim Yayınları, 2022 172 s.

  • Dünyanın Geleceği Nasıl Şekillenecek

    Akademisyen, ekonomist ve yazar Ramazan Kurtoğlu’nun son kitabı Sanal Para-Sentetik İnsan-Lego Din ve Mahşerin Dört Atlısı raflardaki yerini aldı. Ramazan Kurtoğlu’nun geçmişten bugüne ve geleceğe uzanan, ekonomik ve toplumsal konulara dair kapsamlı araştırma ve tarihsel bilgileri içeren kitabı Sanal Para-Sentetik İnsan- Lego Din ve Mahşerin Dört Atlısı adıyla yayımlandı. Kurtoğlu’nun bu eseriyle birlikte daha önce yayımlanan pek çok kitabı ve makalesi de bulunuyor. Sanal Para-Sentetik İnsan-Lego Din ve Mahşerin Dört Atlısı nakit paranın dünya sahnesinden neden silinmek istendiğini, paranın ortaya çıkışının tarihsel süreçleriyle birlikte açıklıyor. Kitap, kurulmak istenen yeni dünya düzeninde paranın, biyolojik olarak insanın üzerinde oynanan oyunların ve yeni bir inanç sistemi üzerinden kurgulanan kaosun tüm detaylarını tarih boyunca yaşanan gelişmeler ışığında geleceği yorumlayarak verdiği için ayrı bir önem taşıyor. Tarihsel olarak ekonomi piyasalarındaki tüm gelişmeleri bir araya getirmesi okura bütünlüklü bir yapı sunarak ayrıca okuma kolaylığı sağlıyor. Tarihte yaşanan pek çok salgınla birlikte yeni dünyalar kuruldu, Covid-19 salgını da farksız değil. Ramazan Kurtoğlu, Covid-19 salgınının ardından hızla gidilen yeni dünyayı ve paranın kontrolü üzerinde acımasızca süren mücadeleyi anlatıyor. İnsanlık tarihinin en radikal değişimini, nakitsiz toplum, sanal para, biyolojik eşitsizlik ve dijital diktatörlük ile insanlığın geleceğinin nereye evrileceğini okur için sebepleriyle birlikte en açıklayıcı şekilde ortaya koyuyor. Bu sayfalarda; dünya ekonomi tarihine yön veren önemli gelişmelerle birlikte gelecek yıllarda ekonomi piyasalarının nasıl olacağının bilgisine, dijital paranın akıbetine, öngörülen yeni ekonomik sistemin nasıl işleyeceğine ve bu düzenin ülkelere getirisinin ne olacağına, dünyayı ve ekonomiyi etkileyecek ipuçlarına yer verilmiş. 2008 küresel finans kriziyle kıyaslandığında küresel finans piyasalarının bugün içerisinde olduğu krizin boyutu çok daha büyük. Kurtoğlu, dünyadaki değişimi, bolca düşündüren, sinema ve edebiyat tarihinden verdiği renkli örneklerle ve sorduğu sorularla insanın zihninde farklı pencereler açan sarsıcı bir metinle sunuyor. Sanal Para-Sentetik İnsan-Lego Din ve Mahşerin Dört Atlısı tüm okurlarına, dünyayı ve ekonomi dünyasını daha iyi çözümleme imkânı da sağlıyor. Ramazan Kurtoğlu, 1956 yılında Antalya’nın Serik ilçesinde doğdu. Fettahlı Yörüklerindendir. Eski şampiyon milli güreşçi ve yağlı güreş pehlivanlarından Muharrem Kurt’un yedi çocuğunun en büyüğü. İlk, orta ve lise öğrenimini Antalya’da tamamladı. Atatürk Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde lisans eğitimini tamamladı. İstanbul Üniversitesi, The University of British Colombia, Vancouver-Kanada, University of California, San Diego, University of Pennsylvania, Irvine-ABD’de genel İngilizce, iş İngilizcesi, akademik İngilizce eğitimi, davranış bilimleri, uluslararası finansman, ekonomi ve global operation management konularında lisansüstü, master ve doktora eğitimi gördü. Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarında müdür, genel müdür muavini, genel müdür ve icra kurulu üyesi olarak görev yaptı. Üniversitede ders verdi. SANAL PARA-SENTETİK İNSAN-LEGO DİN VE MAHŞETİN DÖRT ATLISI Ramazan Kurtoğlu Nemesis Kitap, 2022 560 s.

  • Orwell'in kaleminden savaş ve barış, hayat ve edebiyat

    George Orwell'in İkinci Dünya Savaşı günlerine ait izlenimleri; edebiyata, hayat pahalılığına, özgürlüğe ve diğer pek çok konuya dair düşünceleri Türkçede. Savaş Günlükleri "Ama bizim gibi insanların, durumu sözde uzmanlardan daha iyi anlamasının sebebinin, belirli olayları öngörmekten çok, ne tür bir dünyada yaşadığımızı kavramak olduğunu düşünüyorum. Ne olursa olsun, gelecekte bizi bir felaketin beklediğini yaklaşık 1931'den beri biliyorum." Savaş Günlükleri, savaşın Orwell'in kendi yazın hayatındaki etkilerini ve yıllar sonra kurmaca eserlerinde işleyeceği fikirlerin nasıl bir ortamda şekillendiğini gözler önüne seren bir yapıt, Orwell'in külliyatının önemli bir parçası Avrupa'da Hitler rejiminin yükselişiyle İkinci Dünya Savaşı kaçınılmaz bir gerçekliğe dönüşüyor, her gün yeni bir işgal ve ittifak haberi çıkıyor, dünyanın dört bir yanında çatışmalar ve olaylar patlak veriyordu. 20. yüzyılın siyasi düşüncesini şekillendiren Orwell tam bu yıllarda tuttuğu günlüklerinde, kendisini bir anda savaşın ortasında bulan bir halkın psikolojisine ve savaşın hayatın her alanını nasıl etkilediğine dair gözlemlerini aktarıyor. Savaşın medeni insanları nasıl bir düşman denizaltısının battığını duymaktan mutluluk duyan, şehirlere bombalar yağarken normal hayatlarına devam eden kişilere dönüştürdüğünün izini sürerken, savaş psikolojisine dair paha biçilemez bir anlatı sunuyor Can Yayınları, 2022 Yazar: George Orwell Çeviri: Levent Konca Dizi: Can Modern Tür: Günlük 176 s. Kitaplar ve Sigaralar "Kitap satmayı meslek edinmek ister miyim peki? Her şeyi hesaba katarsak, işverenimin nezaketine ve dükkânda mutlu günler geçirmiş olmama rağmen hayır." Dünyaya bakışını ve soluduğu edebiyat atmosferini yansıtan bu denemelerde Orwell kıvrak kalemi ve ince mizahıyla ifade özgürlüğünü, bir nesne olarak kitabı, vatanseverliğin ne anlama geldiğini ve "hafif" edebiyatı tartışıyor. Kitaplar ve Sigaralar, bir kitapseverin kaleminden bir seçki. Kitap alma alışkanlığı, sigara tiryakiliğinden gerçekten daha mı pahalı? Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell'in yıllar içinde şu veya bu şekilde edindiği kitapların ve kişisel geçmişinin bir envanterini çıkararak bu soruya ironik bir dille yanıt aramasıyla başlıyor. Bir yazıda çalıştığı sahafı ziyaret eden ilginç tiplere dair gözlemlerini anlatırken, bir başka yazıda çağlar boyu değişmeyen bir eleştirmen tiplemesinin profilini çiziyor. Can Yayınları, 2022 George Orwell Çeviri: Begüm Kovulmaz Dizi: Can Modern Tür: Deneme 64 s. Edebiyat Üzerine "Ütopya yaratıcılarının neredeyse hepsi diş ağrısı çeken ve o yüzden mutluluğu diş ağrısı çekmemekle bir tutan kimselere benzer. Onlar değerini sürekli olmamasından alan bir şeyin sonsuz devamını sağlayarak kusursuz bir toplum var etmek isterler. Oysa insanlığın belli çizgilerde hareket etmesi gerektiğini, ana stratejinin belirlenmiş olduğunu, ama ayrıntılı kehanetlerin bizim işimiz olmadığını söylemek daha akıllıca olurdu." George Orwell'in 1929-1948 yılları arasında Tribune dergisi için kaleme aldığı "Dilediğim Gibi" başlıklı köşesi dahil olmak üzere, farklı dergi ve gazetelerde yayımlanan edebiyat yazılarını derleyen Edebiyat Üzerine, yazarın kültür-sanat üzerine düşüncelerinin yıllar içerisinde nasıl geliştiğini göstermekle kalmıyor, aynı zamanda iki savaş arasında Avrupa'nın düşünsel hayatında meydana gelen cereyanları da gözler önüne seriyor. Orwell'in ülkesindeki okuryazarlık kültürü, dönemin ideolojilerinin edebiyata olan etkisi, toplumsal hayatta yazarın varlığına dair fikirlerinin; Jean-Paul Sartre, Arthur Koestler, Jack London ve Rudyard Kipling gibi çağdaşları hakkındaki yorumlarının, 1984 ve Hayvan Çiftliği gibi kitapların düşünsel temelini oluşturan yazılarının bir araya geldiği bu kitap, Orwell'in dönemini edebiyat ve edebiyatı dönemi üzerinden düşünen güçlü bir eleştirmen olduğunu da kanıtlıyor. Can Yayınları, 2022 George Orwell Çeviri: Suat Ertüzün Dizi: Can Modern Tür: Deneme 208 s. George Orwell, 1903'te Hindistan'ın Bengal eyaletinin Mon­tihari ken­tinde doğdu. Ailesiyle bir­lik­te İn­gil­te­re'ye dön­dük­ten sonra, öğ­re­ni­mi­ni Eton College'da ta­mam­ladı. Ger­çek adı Eric Art­hur olan Or­well, 1922-1927 yılları arasında Hin­dis­tan İmpa­ra­tor­luk Po­li­si'nde gö­rev yaptı. An­cak im­pa­ra­tor­luk yöne­ti­mi­nin içyüzünü gö­rün­ce is­ti­fa et­ti. 1950'de yayımla­dı­ğı Shooting an Elephant (Bir Fili Vurmak) adlı ki­tabı, sömürge me­mur­larının dav­ranışlarını eleş­ti­ren ma­ka­le­le­rin der­le­me­si­dir. İkinci Dünya Sava­şı'nın son­la­rı­na doğ­ru yazdığı Hayvan Çiftliği, Sta­lin re­ji­mi­ne karşı sert bir taş­la­madır. Or­well'in en çok tanınan yapıtlarından Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, bi­lim­kur­gu türünün kla­sik örnek­le­rin­den bi­ri ol­manın yanı sı­ra, mo­dern dün­ya­yı pro­tes­to eden bir ro­man­dır. Burma Günleri ise, Orwell'in Bur­ma'da­ki (bugünkü Myanmar) İn­gi­liz sö­mür­ge­ci­li­ği­ni di­le getirdiği ilk ki­tabıdır. Orwell 1950'de Lond­ra'da öldü.

  • George R.R. Martin’den yeni kitap müjdesi

    George R.R. Martin, Westeros’un meşhur hanedanının görkemli tarihini ele alan yeni kitabının müjdesini verdi. HBO'nun yakında gösterime girecek olan prequel/spin-off TV dizisi House of the Dragon’un öncesinde, A Song of Ice and Fire'ın yaratıcısı George R.R. Martin The Rise of The Dragon adında yepyeni bir kitabın müjdesini verdi. “Targaryen Hanedanlığının Resimli Tarihi" olarak tanımlanan kitap 180'den fazla yeni illüstrasyonla Westeros’un meşhur hanedanının görkemli tarihini ele alıyor. The Rise of The Dragon'un bu yılın Ekim ayında yayımlanması planlanıyor. The Rise of The Dragon ve daha önce piyasaya sürülen Fire & Blood arasındaki farkın ne olduğunu merak eden hayranlar için, neyse ki George R. R. Martin’in blogunda bir cevap var: “The Rise of the Dragon, Westeros'un en kötü şöhretli ailesinin – ve onların ejderhalarının – olduğu bir referans kitabı olacak. Fire & Blood kitabında, Aegon Targaryen'in Westeros'u fethinden, Targaryen egemenliğini neredeyse tamamen ortadan kaldıran Dance of Dragons iç savaşına kadar olan dönem, büyük ustalar tarafından kaleme alınmıştı. The Rise of the Dragon aynı zaman dilimini kapsayacak, ancak The World of Ice and Fire'a benzer biçimde, daha ansiklopedik bir tarzda yazıldı. Aslında The World of Ice and Fire yazarları Elio M. García, Jr. ve Linda Antonsson bu öyküye yardım etmek için yeniden işin başına geçtiler." HBO daha önce House of the Dragon dizisinin 2022 yılında yayınlanacağını duyurmuştu, ancak yayın tarihi henüz kesinleşmiş değil. HBO program müdürü Casey Bloys The Hollywood Reporter’a verdiği röportajda dizinin yoğun ilgiyle karşılanmasını beklediklerini ve muhtemelen ikinci sezonun çekileceğini bildirdi.

  • Öykü: Ortak Sohbet Konuları

    Birkaç adım attı. Işık, musluk, havlu. Kısa sessizlik. Koridor lambası. İlaçlar. Bardak ve su. Terliklerin aşınmış tabanları. Birkaç adım ve birkaç adım daha. Yelina Tayfur Mutfak masasında Handan. Hızlıca bitmiş bir akşamın içinde. Önünde iki tabak, çatal bıçak, pencere yarı açık. Her şeyi olduğu yerde bıraktı. Telefonunu alıp birilerini aradı, havadan sudan konuşurken evin içinde dolandı, çiçeklere su verdi. Oğlanı düşündü. Kaç ay oldu gelmedi, işleri çok. Dönüp sofrayı topladı. Tüm kırıntıları avcunun içinde biriktirip pencerenin pervazına silkeledi. Sabah serçeler gelince neşelenirdi biraz. Kendine bir kahve yapıp televizyonu açtı. İçinde bir sıkıntı var, bir türlü oturamadı. Kanepenin minderlerini kaldırıp indirdi, örtüleri kilimleri silkeledi. Arkadan televizyonun sesi geldi. Kanal bir. Handan bir şarkı mırıldandı. Televizyondaki adam tane tane konuştu. Hanımlar, akşamları evin işlerini bir tarafa bırakın, çocukları uyutun, eşinizle sohbet edin. Gün içerisinde neler yaptığınızı anlatın. Ortak sohbet konuları bulun. Handan kulak kesildi. Bu konuda hanımlara çok iş düşer. Hanımlar, asla ama asla eşinize küsmeyin. Başını salladı. İçinden tekrar etti. Küsmeyin. Handan zaten hiç küsmez. Telefon defterini çıkarıp iç kapağına yazdı: Ortak sohbet konuları. Kocası İbrahim’in sokağın köşesinde dükkânı var. Adam bir süredir akşamları da gidiyor. Akşam ne yapıyor orada Handan bilmiyor hiç. “Sakın karıya kıza gidiyor olmasın,” dedi komşusu Sevinç bir gün. Handan adı gibi emin. İbrahim öyle şey yapmaz. Hesap kitap yapıyor, orada dinleniyor biraz belki, diye düşündü. Düşününce üzüldü. Orada iki büklüm oturacağına evde dinlense. Bin pişman oldu Sevinç’le konuştuğuna. Özel hayatınızı kimseyle paylaşmayın, demişti kanal birdeki adam, işaret parmağını birkaç kez sallamıştı. *** Saat iyice geç olup da televizyon kapanınca evi bir sessizlik kapladı. Beyaz eşyaların, tenha sokakların, apartman boşluklarının uğultusu duyuldu. Handan mutfağa girip bir bardak suyu yavaş yavaş içti. Düşündü, acaba neye dertlenirdi İbrahim? Evden çoktan ayrılan oğulları dışında, Handan’ın elinde ikisine ortak ne vardı? Gece on ikiye yakın, kocasının geleceği vakitlerde yatağa girdi. Yorganı beline kadar çekip bekledi. Az sonra anahtar kapıda döndü. Adam ayakkabılarını çıkardı. Eşiği atlayıp içeri girdi, ceketini sandalyenin üzerine bıraktı. Birkaç adım attı. Işık, musluk, havlu. Kısa sessizlik. Koridor lambası. İlaçlar. Bardak ve su. Terliklerin aşınmış tabanları. Birkaç adım ve birkaç adım daha. Kapı açıldı ve İbrahim, yıllardır aralarında ortak kalan tek alana, yatak odasına girdi. Karanlığı bozmadan soyundu. Kollarının yumuşak yerleri ortaya çıktı. Göğsünün üzerinde tek tük ince beyaz kıllar belirdi. Kenarları fırfırlı nevresimi bir tarafından kaldırdı ve gün içinde Handan’a olup olabileceği en yakın yere, toprak altında gizli bir yuvaya kıvrılır gibi yerleşti. Kısa süre sonra uykuya daldı. Handan önce tek gözünü açtı, sonra yavaşça yattığı yerden doğruldu. Geceliğinin yakasını düzeltti. Ağaca tünemiş bir karga gibi boynunu ileri, İbrahim’e doğru uzattı. Yastığı sırtına denk gelecek şekilde boylamasına yerleştirdi. “Bugün Mehmet’i aradım ama ulaşamadım,” dedi kısık sesle. İbrahim’in göğsü bir makine gibi belli bir ritimle inip kalkıyordu. “Belki dedim bu ay gelir, hani ne ister bir ihtiyacı var mı diye de bir konuşayım istedim ama işleri çok. Çok çalışıyor kendine hiç bakmıyor ki.” Adamın kaşlarının arası geniş. Ağzı, Handan ne diyecekse alacak kadar aralık. “Sevinç yok mu, o aradı dün,” diye devam etti Handan, “çiçeklerini sordu. İnanabiliyor musun? Kaç yıl olmuş bana bırakmış difenbahyayı. Bırakıp gitmiş, şimdi soruyor. Bunca zaman neredeydin. Öyle demedim tabii. Ama gözüm gibi bakmışım, hem ona uygun saksı da aldım. Vermesem mi diyorum, sen ne dersin?” İbrahim’in gövdesi yana devrildi. Kolu bir bütün halinde hareket edip alnından yanağına sarktı. “Aman haklısın,” dedi, “alsın hayrını görsün.” Sonra televizyondaki adamın söylediklerini hatırladı. Her gün eşinize gününün nasıl geçtiğini sorun. “İbrahim,” dedi. Ne zamandır ne adıyla, hiç hitap etmemişti kocasına: “Sen nasılsın, ne yaptın dükkânda? Hikmet Bey kapıya geldi de sordu. Seni evde sanıyormuş. Dükkânı kapalı sanıyormuş. Yok, dedim, dükkân açık. Allah Allah. Bayağı da şaşırdı. Sen kapattım filan mı dedin ona? Yoksa gelmesin diye mi öyle söyledin. Aslında Hikmet Bey’den ben de hiç hazzetmem. Kapıyı açar açmaz bön bön bakar, artık Allah bilir nereye bakar. Konuşurken burnumun dibine girer. Kaç kez içeri de girdi biliyor musun, çay verdim mutfakta oturdu bir güzel içti. Ben buyurmaz mısınız, dedim de öylesine dedim. Nezaketen yani. Adam hemen atladı. Yerli yersiz de konuşur. Ağzında tükürükler. Uğursuz.” İbrahim başını çevirdi. Handan yaklaşıp baktı kocasının yüzüne. Ağzının içi karanlık çukurdu. “Haydi Allah rahatlık versin.” Ertesi günler de böyle, İbrahim uyuyunca konuştu onunla, yoruluncaya dek anlattı. Mehmet’i. Difenbahyayı. Serçelerin ne zaman geldiğini, küçük eşit parçalara böldüğü ekmekleri pencere önünde nasıl didiklediklerini. Yeni aldığı çamaşır deterjanından, sabah programında izlediklerinden bahsetti. Bazen de eski günlerden. Bir kez elini tuttu kocasının, bir kez de yorganı, açık kalan omuzlarının üzerine doğru örttü. Bazı günler yıllarca sakladığı küçük sırlarını itiraf etti. Çoktan unuttuğunu sandığı zamanları yad ettiği oldu. Ağladığı, güldüğü ve odanın içindeki boşluklara daldığı zamanlar da. Anlamlarını kendinin bile bilmediği duygularını döktü ortaya. “İçim çekiliyormuş gibi,” dedi bir seferinde, “bazen öyle balkonda dururken kafamın içine şeytan giriyor da sanki, atlayıveriyorum. Nasıl korkuyorum atlamaktan, içim çekiliyormuş gibi oluyor.” Hep kendi de anlatmadı. İbrahim’e sordu. Neden gidiyordu akşam akşam dükkâna? Ne düşünüyordu? Derdi neyse beraber hallederlerdi. Bunca yıl nasıl yaşamışlardı hep az az. Yine öyle, az az yaşarlardı. Geceler geceleri takip etti. Ayak seslerini kapı sesleri. İbrahim bazen derin nefeslerle eşlik etti Handan’a. Bazen gözlerini açıp kapadı. Sağdan sola, soldan sağa döndü. Kollarını yukarı aşağı oynattı. Vücudu ona doğru yaklaşırsa Handan seviniyordu. İbrahim dişlerini gıcırdatmaya başlarsa hemen konuyu değiştiriyordu. Bazı geceler tuvalete kalktığı oluyordu adamın. Handan hemen yorganın altına saklıyordu kendini. Kocasının kapılardan kapılara geçmesini izliyor, ağır karanlık bir gölge gibi hareket eden bu hayalete hayretle bakıyordu. Handan konuştukça açılıyor, uyku bastırınca gözlerini yukarı çeviriyordu. Nemden parça parça kararmış uzak tavanı izliyordu. Küçük şeylerin deposuydu orası. Geçmiş bitmiş bir dünyanın yırtık haritası. Bir insanın yaşam boyu içinde tuttuğu ne varsa orada birikirdi. Bakımlı çiçekler, meraklı komşular, karmaşık rüyalar, kuşların pencerelerinin ardında azar azar devam eden yaşantılar. Ne demişti kanal birdeki adam? Her gün eşinize ayıracağınız bir on dakikanız mutlaka olsun. Sadece ikinize ait bir zaman. Göreceksiniz, muhabbetli tavrın mükafatını alacaksınız. O gece Handan yine yorgana sarılıp kapının sesini bekledi. Anahtar. Ayakkabılar. Paspas. Terlikler. Adımlar. Bardak. Sürahi. Su. Koridor. Kollar. Ağır yataklar. Ağır perdeler. Ağır kumaşlar. Adam uyudu. Handan başladı. Oğulları Mehmet’in doğduğu güne gitti. Çocuğun adını aslında “Nedim” koymak istemiş ama hiç söyleyememiş İbrahim’e. Doktorun adıymış Nedim. Uzun boylu esmerce bir adammış doktor. Kibar insanmış. Ebe bebeğin adını sorunca Handan düşünmeden “Nedim” demiş. İbrahim’in babası bebeğin kulağına eğilip de ezan okumadan, “Memed” diye fısıldamadan çok önce söylemiş. Kimsecikler yokken. Tüm odalar boşken. Bunları düşününce durgunlaştı Handan. Gözleri daldı. Sonra birden aklına gelmiş gibi “ne diyeceğim,” dedi, “Hikmet denen herif yine geldi. Kapıyı da çalmadı, ayak sesi duydum. Ödüm patladı yeminle. Gözden bakınca gözünü gördüm. Velfecri. Bekledim, çok az, ‘tık tık’ diye vurdu. Kimse duymasın ister gibi. Yaklaştım. Buyurun, dedim, kimsiniz. Mahsustan. Tanımamış gibi. Benim Handan Hanım, Hikmet, dedi. Sesinden sırıttığını anladım. Müsait değilim, dedim. Borç morç bir şey dedi. Gözüm delikte, dimdik baktım herife. Açmadım kapıyı.” Parmakları nevresimin ipliklerini çekiştirdi. Yatağın içinde doğruldu. İnce, sakin bir sesle, “Sevinç Hanım uğradı,” dedi. Uzun oturmamışlar, bir kahve içmiş gitmiş. Ama geldiğinde kadının elinde bir zarf varmış. Aşağıda Handanların posta kutusunda görünce almış getirmiş. Zarfı Handan’a uzatmış. Sorar gözlerle de bakmış, bir söz bir şey beklemiş. Handan girişteki sehpaya bırakmış zarfı. Bakmamış. Okumamış. Aman ne okuyacakmış. Sürekli bir reklam bir tanıtım geliyormuş zaten. Bıkmış Handan bu yazılardan da telefonlardan da. Göz ucuyla bakmış sadece. Zarfın üzerindeki renkli pulu hayal meyal görmüş, Türkiye Cumhuriyeti yazıyormuş sanırsa. Solda T.C Bakırköy 6. İcra Dairesi. Diğer yanda Dosya no. Taahhütlü. Barkod. Numaralar. Mavi mühür ve imza. Yuvarlağın altında bir yazı görünüp kaybolmuş: Bu zarfta icra emri vardır. İbrahim soldan sağa döndü, sağdan sola. Sonra aniden gözlerini açtı, kötü bir rüyanın içinden hızla çıkmış gibi durdu bir süre. Yukarıya, karanlık noktalarla dolu tavana baktı. Ağır hareketlerle doğruldu. Sırtı kabarık, yatağın kenarında oturdu. Sağ elini göğsünün üzerinde gezdirdi. Sonra ayağa kalktı. Perdeyi araladı. Gökyüzü simsiyahtı. Banyoya doğru yürüdü. Handan kafasını uzatıp pencereden sokağa baktı. Sokak lambasının sarı ışığı yanıp söndü. Şehrin siluetinde, hayalet dalların arasından kara bir kuş uçtu. İbrahim içeri girince hemen kapadı gözlerini. Adam yatağa, karısının olduğu tarafa baktı. Yorganın altında omuzlar, omuzların üstünde Handan. Bir kısım saç, tel tel yastığın üzerine dökülmüş. Kadın, kendinden ağır. Masif eşyalar, tüm mermerler ne kadar ağırsa o kadar. Bir yatağı, bir çocuğu, bir hayatı paylaşmak ne kadar ağırsa. Kim bilir kaç zamandır orada kadın. Gözleri kapalı. Yaşamaz gibi saydam. Ölüye yatmış bir kemirgen. Kolları gövdesine bitişik, teni kaskatı. Durmakta, beklemekte, kalmakta ustalaşmış. İbrahim yavaşça yaklaştı. Gözlerini Handan’a dikti. Bir işaret aradı. Bir belirti. Hiç hareket yok. Kısa sakalları Handan’ın yanaklarına dokunacak kadar eğildi yüzüne. Sonra avcunu kadının ağzına doğru götürdü, şişkin parmakları havada asılı durdu. Handan’ın hafif soluğu İbrahim’in avuç içine doldu. Adam derin bir nefes verdi. Yatağa uzanıp yukarı, tavana baktı. Bir şeyler mırıldandı. Birkaç saniye içinde uykuya daldı. Gövdesi devasa dalgalar gibi yükseldi indi. Handan gözlerini yarım açtı. Küçük hareketlerle kendini İbrahim’e doğru yaklaştırdı. Yatağın tam ortasındaki görünmez çizgiyi aştı. Odanın içi sıcaktı, gece aydınlıktı. Gülümsedi. Kanal birdeki adamın dediği çıkmıştı. Ortak sohbet konuları, diye geçirdi içinden. Tavana baktı. Parça parça kara noktalar birleşti, simsiyah gökyüzü oldu.

bottom of page