top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • “Amacım, kapitalizmin yerini alacak 'Şeffaflık' adı verilen yeni bir siyasi sistem hayal etmekti.”

    Aynur Kulak, Benjamin Fogel ile Irina’ya Göre Şeffaflık adlı romanı odağında söyleşti: "Okuyuculara şu soruyu soruyorum aslında: "Statükoyu korumak için ne kadar özgürlükten vazgeçmeye hazırsınız?" Benjamin Fogel, Irina’ya Göre Şeffaflık adlı romanında bilimkurgu, distopya ve polisiyenin dilini aynı anda konuşturuyor. Sanal ile gerçek dünya arasındaki sınırı ve bu sınırın iki ucunda birbirinden kopuk olarak yaratılan kimlikleri sorgulayan, yaratılan bu yeni dünyada sayısız karaktere yer veren ve bu karakterlerin olaylara bakış açısını takip ederek farklı grupları takip eden, polisiye/gizem türünü de içine alacak şekilde kapsamı geniş tutulan Irina’ya Göre Şefaflık, tüm bunlara ek olarak cinsiyet rollerini eleştiren duruşuyla çağdaş dünya edebiyatı içerisinde kendine önemli bir yer ediniyor. Yakın gelecekte gerçekleşmesi imkansız gibi görünen olay örgüsü ve ilginç karakterlerin analizi ile bizleri baş başa bırakan Fogel’in anlattığı hikâye tekinsiz ve kesinlikle ürpertici. Yeni bir siyasi sistem ve toplum hayal ederek bu hikâyeyi yazdığının altını çizen Fogel, dünyanın ürettiği tüm korkuları 2058 yılına taşıyarak gerçek ve sanal olanın zıtlığından yepyeni bir dünya yaratmayı başarmış. Kendisi ile gerçekleştirdiğimiz kapsamlı söyleşi için buyurun lütfen. Biyografinizden yola çıkarak sormak istediğim ilk soru, neden bir yayınevi açmak istediğiniz olacak. Playlist Society'i açma sebeplerinden bahsedebilir misin? 2007'de Playlist Society adında müzik, kitap ve film incelemeleri yayınladığım bir blog oluşturdum. 2011'de Playlist Society, aynı hedeflere sahip kolektif bir web dergisine dönüştü. Şimdi ise 20 blogcu ve gazetecinin olduğu bir yer artık. Bir süre sonra gönderdiğimiz makalelerin daha uzun ve denemelerden alıntılar gibi olmaya başladığını fark etmeye başladık. Bu farkındalık, hedeflerimizin makale yazmaktan kitap yayınlamaya kaymasına neden oldu. Böylece 2015 yılında Playlist Society Editions doğdu. O zamandan beri, popülerleştirme ve akademik titizlik arasında bir denge arayan sinema, müzik ve edebiyat üzerine makaleler yayınladık. Erişilebilir olmaya çalışıyoruz, ancak entelektüel araştırmaya dayalıyız. En popüler kitaplarımız arasında Oasis müzik grubu ile İngiliz siyaset tarihi arasındaki bağlantılar üzerine bir düşünce, Christopher Nolan'ın sinemasının bir analizi ve The Leftovers dizisinin kapsamlı bir incelemesi yer alıyor. Benim için yayıncılık yapmam ile bir yazar olarak çalışmam arasında gerçek bir uyum olması önemli. En çok da edebiyatta bilim kurgu türü söz konusu olunca "yeni nesil" yazar olmaktan söz edildiği için “yeni nesil" yazar olmanın avantajları ve dezavantajları üzerine konuşarak devam etmek istiyorum. Sizin için ne ifade ediyor bu durum? Benim için örtülü bir dezavantaj bu. Halihazırda kimsenin yaşamı boyunca okumaya vakti olmayacak on binlerce önemli romanın olması demek. Dolayısıyla yayımlanan her yeni kitap bu edebi mirasa ne katıyor sorusunu kendine sormalıdır. Öte yandan avantajlı konular, ne olursa olsun seleflerimizin yolundan gidebilmemizdir. Göz korkutucu yazma göreviyle karşı karşıya kaldığımızda asla yalnız değiliz. Bir başka avantaj da sorgulama, sosyal ve politik farkındalık (feminizm ve beyaz ayrıcalığı gibi) açısından zengin bir çağda yaşıyor olmamız. Bu farkındalığı yeni kuşağın daha zengin, daha açık, daha kapsayıcı romanlarında görmek mümkündür. Irina’ya Göre Şeffaflık kitabınız Türkiye'de yayımlandı ve bu kitabınızı konuşacağız söyleşimizde fakat ilk olarak aslında bir üçleme kitap olarak düşündüğünüz yapıyı konuşmak istiyorum. Neden bir üçleme serisi yapmak istediniz? Ve bu üç kitabın farklı taraflarıyla, ortak taraflarının ne olmasını istediniz? Amacım, kapitalizmin yerini alacak "Şeffaflık" adı verilen yeni bir siyasi sistem hayal etmekti. Bu sistemi üç farklı anda incelemek istedim: Manon’a Göre Şeffaflık ile başlangıcı, Irina’ya Göre Şeffaflık ile sistemin tam olarak konuşlandırıldığı anı ve 2024'te Fransa'da piyasaya sürülecek olan üçüncü cilt ile totaliterliğe dönüştüğü anı inceleyeceğim yeni bir yapı hayal ettim. Irina’ya Göre Şeffaflık kitabınız ile ilgili ilk olarak "Şeffaflık" sıfatını konuşmak istiyorum. İzlenme, her köşe başında kamera olması, görünür olma açısından düşündüğümüzde şeffaflık ve bilim kurgu, distopik dünyada birbiriyle benzer yanları olan unsurlar. Fakat bu şeffaflığa karşılık hem kurulan yeni sistem hem de Irina bana son derece gizemli gibi geldi. Yazar “şeffaflık” sıfatını kullandığı halde bilerek mi bu zıtlık hissini yaratmak istedi acaba diye düşündüm. Evet, bu arzu ettiğim bir etkiydi. Toplum resmen şeffaflaşsa bile, teknik işleyişte, vatandaşların psikolojisini etkileme biçimlerinde her zaman bir miktar gizemli olmanın, gizemi korumanın bir yolu bulanacak. Bu durum insanların kendilerinde her zaman gri alanlar bulabileceğinin yolunu da gösteriyor. Camille Lavigna karakteri hem yaratılan sanal gerçeklik hem de yapay zeka Irina karakteri karşısında son derece "gerçek" bir karakter. Kaygılı mesela, psikologa gidiyor, dünyadaki yeni kimlik politikalarını temsil ediyor. Neden böylesine sanal ve şeffaf bir dünya içerisinde böyle bir karakter yaratmak istediniz? Bir önceki sorunun cevabıyla devam edecek olursam, Irina’ya Göre Şeffaflık’ta sunulan kavramlar, muğlaklık yaratan karşıt örnekler içermektedir. Bu, hem sanal hem de gerçek dünyada var olan, kendisini hem erkek hem de kadın olarak tanımlayan, hem şeffaflığı hem de karşıtlığı destekleyen ve hem Irina hem de U. Stakov ile ilişkilendirilen Camille Lavigne tarafından örneklendirilir. Camille, her iki dünyanın da en iyisinin tadını çıkarmaya çalışan ve hayatın her alanında mutluluk ve doyum bulan bir karakterdir. Camille, siyasi bağlılık ile Maniheizme muhalefetin bir karışımını temsil ediyor. "Gerçek hayatta sanal hayatta olduğu gibi davran." Bu cümle üzerinden Camille Lavigne ve Irına arasındaki iletişimi, bu ikili arasındaki ilişkiyi konuşmak istiyorum. Bazen onlara verdiğiniz roller el değiştirdi sanki ya da bana öyle geldi. Yani Irina gerçek oldu bazı sahnelerde, Camille ise sanal. Irina ile olan ilişkisinde de kanıtladığı gibi, Camille'in sanal bir kutuya kilitlenmeye asla izin vermeyen bir karakter ve buna izin vermemesi oldukça etkileyici. Camille, Irina'nın kontrolünde olmasına rağmen Irina'ya karşı çıkarak ya da diğer insanlara hükmederek gidişatı değiştirmeyi başarır. Bu yolla Camille art arda hükmetmeye ve art arda tüm olup biten ile ilgili hükmünü sürdürmeye devam eder. Pygmalion etkisini; “Kendini yaratan kehanet”i konuşmak istiyorum. Camille, Irina ile ilgili bir itirafta bulunurken bahsediyor bu mitolojik karakterden ama ben bu etki üzerinden bilim kurgunun kendini yaratma ve geleceği yaratma gücünden konuşmak istiyorum. Bu etki biraz da "rüya toplumunun" görünmeyen yüzüyle tanıştırıyor bizleri, öyle değil mi? Evet! Bilimkurgunun, iyisiyle kötüsüyle geleceğin Pygmalion'u olduğu söylenebilir. Bu harika bir konsept. Irina'ya Göre Şeffaflık’ın iki amacı olduğuna inanıyorum: Okuyuculara "rüya toplumu"nun görünmeyen tarafını göstermek ve distopyanın olumlu bir yönü olup olmadığını sormak. Okuyuculara şu soruyu soruyorum aslında: Statükoyu korumak için ne kadar özgürlükten vazgeçmeye hazırsınız? Üçlemenin diğer kitaplarını henüz okumadım ama Irina’ya Göre Şeffaflık kitabında kadın karakterlerin ağırlıkta olması dikkatimi çekti. Hikayedeki ana konu ve tüm olaylar kadınların merkezinde anlatılıyor. Gelecek zamanları, gelecekteki dünyayı kadınlar mı şekillendirecek? Üçlemenin merkezinde “kadının yeri” sorunu yer alıyor. İkinci cilt Manon’a Göre Şeffaflık 2025 yılında, Irina’ya Göre Şeffaflık olaylarından 33 yıl öncesinde geçiyor. İnternette kadınları isimsiz olarak taciz eden erkekleri konu ediniyor. Maskülenlere yönelik nefrete ve cezasızlıklarına son vermek şeffaflık siyasi sisteminin temel motivasyonlarından biri. Toplum gelişebilse de, kadın düşmanlığı, yer ve zamandan bağımsız olarak sabit kalır. Fütüristik toplumumda yeni teknolojiler ve yeni sosyal yaklaşımlar var ama ataerkillik devam ediyor. Camille ve Irina, kadınların erkekler tarafından engellenmeden hayatlarını yaşayabilmeleri ve mutlu olabilmeleri için dünyadaki en önemli konulardan biri olduğuna inandığım şey için savaşan kararlı karakterler. Edebiyatta bilim kurgu türü genelde Amerika'ya mal ediliyor. Bilim kurgu türünde yazan Avrupalı genç bir yazar olarak bu görüşe katılıyor musun? Ve ek olarak edebiyat içerisinde bilim kurgu türündeki gelişmeleri nasıl buluyorsun? Aksini iddia etmek yalan olur: JG Ballard benim en çok etkilendiğim yazarlardan biri. Philip K. Dick ve William Gibson gibi Amerikalı yazarlar da eğlenceli öngörü ve sosyal eleştiri arasında mükemmel dengeyi bulmuşlardır. Ve sonra, feminizm ve ırkçılık hakkında derinlemesine soruları romanlarına herkesten önce entegre eden muazzam bir yazar olan Ursula K. Le Guin var. Karanlığın Sol Eli gibi bir roman, 1969'da zaten interseks sorununu ele alıyordu! Tüm bunlara rağmen kendimi Alain Damasio'nun romanlarıyla büyüyen yeni nesil Fransız bilimkurgu yazarlarından biri gibi hissediyorum. La Zone Du Dehors ve La Horde du Contrevent gibi romanlar, siyaseti, felsefeyi ve kolektif anlayışı bir araya getirme yetenekleriyle geleceğin Fransız bilimkurgu yazarları üzerinde öyle bir etki yarattı ki, bence bir « Damasio Kuşağı »ndan bahsedebiliriz. IRİNA’YA GÖRE ŞEFFAFLIK Benjamin Fogel Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2023 Çeviri: İpek Ortaer Montanari 288 s.

  • Beklenen yazlar, olası kara kışlar ve başka zamanlar için

    Ödüllü şair ve yazar Soner Demirbaş’ın son yıllarda yazdığı şiirlerden oluşan yeni kitabı Koruda Söylenen, çıktı. Koruda Söylenen, Demirbaş’ın farklı iklimlerden, coğrafyalardan ve kültürlerden şiirlerinden geniş bir seçkiyi bir araya getiriyor. İmgesel esnekliğini “eski yağmurların” uykusuna yatıran, kayıp zamanlar haritasının sönmeye yüz tutmuş izlerinde “yaralı ağaçlar” için kuytular biriktiren bir şiir. Koruda Söylenen’de Soner Demirbaş, uzak bozkırdaki rüzgâr tüllerinin ev ve insan içlerine taşıdığı lirik patlamaları, sonsuz ve acımasız zamanın hafıza sandıklarında gizli evrensel imâları bir kez daha aşikâr ediyor. Homeros’tan Yunus Emre’ye, Beckett’ten Celan’a, Nâzım’dan Gülten Akın’a büyük doğa ve insanlık zamanının “koruda söylenen” iz sürücüsü: Şiir: Hikâye’den epik’e, sone’den gazel’e “geçmişin, şimdinin ve geleceğin keşkesi”; aşkın, özleyişin, yenilginin ve umudun içe çekilmiş “çalı diplerinde” yağmur damlalarıyla konuşmaktan yılmayan, “kuşların bilgisi”ne güvenen esrik kavmi! Beklenen yazlar, olası kara kışlar ve başka zamanlar için. Soner Demirbaş (1971) Şiirleri ve poetika incelemeleriyle 1998’den beri çeşitli edebiyat dergilerinde yer alan Soner Demirbaş, ilk kitabı Dinginlirik’i 2002 yılında yayımladı. 2004’teki Seyir Defteri’ni yaklaşık yedişer yıl arayla yayımlanan Yaz (2011) ve 2018 Arif Baş Şiir Ödülü’nü kazanan Deva (2017) izledi. Poetika metinlerini Şiir ve.. (2008) ile Şair ve.. (2019) adları altında bir araya getiren Demirbaş, 2007 Homeros Şiir Ödülleri kapsamında verilen “Nâzım Hikmet’in Bir Şiirini İnceleme” dalında Işığın Gölge ile Buluştuğu Yerde: Salkımsöğüt başlıklı incelemesiyle İkincilik Ödülü’nü; 2020 Homeros Edebiyat Ödülleri “Şiir İnceleme” dalında Turgut Uyar’ın Su Yorumcuları’na Şiirinde Korkulu Ustalık başlıklı incelemesiyle Birincilik Ödülü’nü kazandı. KORUDA SÖYLENEN Soner Demirbaş Ayrıntı Yayınları, 2023 Tür: Şiir

  • Nobelli yazar V.S. Naipaul’dan Nehrin Dönemeci

    Nobelli yazar V.S. Naipaul’un en iyi romanı olarak nitelendirilen Nehrin Dönemeci Aslı Biçen’in çevirisiyle Türkçede. Nehrin Dönemeci, hayatının baharını ailesiyle birlikte Afrika’nın doğu kıyısında geçirmiş olan Salim’in yeni bir maceraya atılmak üzere adı konulmamış ülkelerden birine göç etmesini anlatır. Kıtanın kalbine doğru yola çıkan Salim, nehrin dönemecinde soluklanacak ve, “Bir hiç olanların, hiç olmaya boyun eğenlerin dünyada yeri yok” diyecektir. V.S. Naipaul 1932’de Tri­ni­dad’ da doğdu. Britanya İmparatorluğu sömürgeciliğini irdeleyen romanlarıyla tanınan yazar, 1950’de burslu olarak İngiltere’ye gitti. Oxford Üniversitesi’nde geçirdiği dört yılın ardından yazmaya başladı ve o günden sonra başka bir işle uğraşmadı. Naipaul’un Mistik Masör, Nehrin Dönemeci, Taklitçiler, Yarım Hayat, A House for Mr. Biswas (Mr. Biswas’a Bir Ev) gibi romanları ve An Area of Darkness (Karanlık Alan), The Loss of El Dorado (El Dorado’nun Yitimi), India: A Wounded Civilization (Hindistan: Yaralı Bir Uygarlık) gibi belgesel kitapları da var. J.M. Coetzee’nin “modern İngiliz edebiyatının ustası” diye tanımladığı Naipaul, Booker, Kudüs ve David Cohen gibi ödüllerin yanı sıra 2001 Nobel Edebiyat Ödülü’nü de kazandı. NEHRİN DÖNEMECİ V.S. Naipaul Alfa Kitap, 2023 Çeviri: Aslı Biçen Tür: Roman 400 s.

  • Öykü: Haziran Ortası

    "Güneş batınca, gökyüzünde ilk yıldızı bulmaca oynardık. İki deli semazen gibi boynumuz kırılırcasına bütün fezayı tarar dururduk. Kuzey yıldızı sana görünürdü sürekli." Davut Elçi Hatırlarsın, haziran ortası Kızıltepe’yi. Öğlenlerin sabah sekizde başladığı günler. Güneş, çoktan kendisine benzetmiş buğday başaklarını. Mahalleden vızır vızır biçerdöverler geçiyor. Onlar da güneş renginde. Yataklar damlara taşınmış. Tahtlara serilen renk renk çarşaflar, yazın ikinci plana itilen mahremiyeti güçlendirme konusunda karanlığa yardımcı oluyor. Damlarda tek zenginlik göstergesi cibinlik. Gökyüzünde sayısız yıldız. Yıldızlara bakarak uyumak romantik de otantik de değildi o yıllarda. İlkokuldayken her yaz tarla farelerinin yer altındaki buğday depolarına dadanırdık. Onların tarla sahiplerinden çaldıklarını biz de onlardan çalardık. Günah diye basmadığımız ekmeğin buğday halini cebimizde, apış aramızda taşırdık çerçiye. Çerçi de farelerin intikamını alırdı: Bir tas buğdaya küçük bir parça şeker. Kandırılıyor olsak da muhatap alındığımız ilk zamanlardı. Güneş batınca, gökyüzünde ilk yıldızı bulmaca oynardık. İki deli semazen gibi boynumuz kırılırcasına bütün fezayı tarar dururduk. Kuzey yıldızı sana görünürdü sürekli. Daha günahkâr olduğum içindir diye düşünüp dama, yatmaya gidince ilk önce tövbe ederdim. “Allah’ım, sadece kurbağaları öldüreceğim, kuşlara dokunmayacağım artık”. Sonra da işimi sağlama almak için gökyüzündeki en parlak yıldızların yerini ezberlemeye çalışırdım. Güneş, yokluğunda parlak yıldız arayışına düştüğümü nereden haber aldıysa, sabah sabah bütün keskin ve kıskanç ışınlarıyla hücum ederdi üstüme. Aşağıya zor atardım kendimi. Ortaokuldayken yazın dondurma satardık mavi termoslarda. Terliklerimizde ter-toz karışımı cıvık bir çamur. Altımızda kısalmış pijamalar. Elbiselerimiz suya çekerdi. Gölgelerimiz güneşe, ömürlerimiz zora. Tepemizde kıskanç güneş. Kerpiçten evlerin bir karışlık gölgelerinden yürürdük. Eritirdi yoksa dondurmalarımızı. Tabii bizi de. Bağırmak gerekirdi. “Dondüüürmaaa” diye. İki kaşık elli bin. Sen utanırdın. Ben bağırırdım. Sırayla satardık ki beraber bitirelim. Mahallede bitiremediğimiz zamanlar, ben ‘İpekyolu’nun’ öbür tarafına geçerdim. Sense mahallenin etrafında turlamaya devam ederdin. Görünmez bir iple bağlıydın sanki mahalleye. Bir kere bile cesaret edemedin yolun öbür tarafına geçmeye. Belirsizlikler diyarıydı senin için orası. Bugün ise kim bilir hangi uzak şehirlerin hangi belirsiz caddelerinde geziniyorsundur. Küçükken bir dakika ayrılmayan biz, lisede koptuk. Sen, kitaplarınla oralarda bir yerlerde bekliyordun gerçi. Beraber büyümüştük güya ama senin heyecanın Kuzey Yıldızı’nı gördüğün zamanki sevinç boyutunda kaldı. Değişen tek şey, yıldızları artık gökyüzünde değil, kitaplarda aramandı. Bense, bana göre ekmeğe basmaktan bir tık daha az günah olan yeni heyecanlar peşindeydim. Yeni arkadaşlar. Seni yalnız bıraktım, biliyorum. Şimdi düşünüyorum da güneşe yaptığım haksızlığı sana da yapmışım. Hep başka yerlerde aradım parlak yıldızları, yanımda sen varken. Güneşe benzetiyorum bu yüzden seni. Ama güneşin kıskançlığı yoktu sende. Lise sonda bir gün öylece ortadan kayboldun. Ne yalan söyleyeyim, sana yakıştıramamıştım o cesareti. Bendim asi olan, bendim uzak hayaller kuran. ‘İpekyolu’nun’ ötesine geçen. Sana ne oluyordu? İlk duyduğumda üzüntü değil kıskançlık vardı içimde. Affet. Sorsalar en iyi ben tanırdım seni güya. Göz rengini bile bilmiyordum. Sordular da zaten bir gün: Nereye gitmiş olabilir, kimle gezer, nelerden hoşlanır? Kütüphanede kilitli kalmıştır demiştim alaycı alaycı. Affet. Sahi, hiç sormadım. İlerde ne olmak istiyordun, nelerden hoşlanırdın? Pardon, ilk sorular bunlar olmayacaktı. Nereye gittin öyle, nerelerdesin şimdi? Hatırlıyorum, kırlangıçları çok severdin. Balkonunuza yuva yapmışlardı. Boynumuzda sapan, mahalle mahalle kuş avlarken, dibimize kadar gelen kırlangıçlara dokunmazdık, günah diye. Ama sen günahtan da önce öyle sevmiştin ki onları, koluna sürekli kuş resmi çizerdin. Peşlerinden mi gittin nedir, tam da göç mevsimlerinde. Sıcak ve günah temalı yazlar bırakmışız ardımızda. Seni düşünürken ikisi geliyor aklıma. Bir de kırlangıçlar. Onlara uymak da günah değil mi? Haber vermeden gitmek? Denizciler uzun seferlere çıkmadan önce kırlangıç dövmesi yaparlarmış kollarına. Seferden sağ salim dönünce de ikinci bir kırlangıç dövmesi. Tükenmez kalemle amatörce yaptığımız kırlangıçlar sayılır mı bilmem ama ikinci kırlangıcı ben çizsem koluma, dönmez misin? Not: Mektubu, yerine apartman dikilen eski evinizin oraya bıraktım. Arkadaşların hala turluyorlar burada çünkü. Onlar ulaştırırlar sana mektubu. Yerinden memnunsan boş ver saçmalıklarımı. Dönersen kendin çizersin kırlangıcı koluna. Bazen düşünüyorum da senin kadar sevseydim kırlangıçları, ben de gidebilir miydim acaba peşlerinden?

  • Yokuşun başından baktığınızda sokağın sonundan denizin göründüğü, iyot kokulu, tam İstanbullu...

    Dönem romanlarının usta yazarı Osman Balcıgil yeni kitabı İstanbullu Hikâyeler ile okurlarını İstanbul’un denize inen sokaklarında dolaştırıyor… Güncel Türkçe sözlükte; “Geçmişte kalan güzelliklere olan özlem duygusu ve bu duygunun baskın bir duruma gelmesi, geçmişseverlik, gündedün” diye açıklanan, hepimizin adı gibi bildiği bir duygu, nostalji. Eski İstanbul’u bilip de o güzelliklere özlem duymamak ise mümkün değil… Usta yazar Osman Balcıgil İstanbullu Hikâyeler adlı kitabında okurlarına sunduğu öykülerde tam da bu duygumuzu depreştiriyor. Bu öyküler İstanbul’un taş döşeli sokaklarında çember çevirerek koşturan çocukların neşesini de taşıyor, Haydarpaşa Garı’nın merdivenlerinden şehre bakmanın hüznünü de… Celile, İpek Sabahlık, Yeşil Mürekkep gibi çok satan romanların yazarı Balcıgil’den İstanbul’un sokaklarına, insanlarına, yaşanmış hayatlara, şehrin simgesi olan yapılarına, sevinçlerine, hüzünlerine, aşklarına, özlemlerine dair öyküler okuyacağınız bir kitap İstanbullu Hikâyeler. 1955 yılında İstanbul'da doğan Osman Balcılgil ekonomi eğitimi gördü. Eğitimini aldığı meslek dalında neredeyse hiç çalışmadı. 1975 yılından itibaren hep yazdı. Önce gazetecilik ardından televizyonculuk yapan Balcıgil uzun yıllar dergi (Yeni Gündem, Tempo, Cumhuriyet Dergi, Hürriyet Dergi), gazete (Cumhuriyet, Hürriyet), televizyon (ATV, Show, Star, HBB, Kanal 6) sektörlerinde haber bölümlerinde muhabir, editör, genel yayın yönetmeni ve daire başkanı olarak görev yaptı. ​ Balcıgil yaptığı araştırma, yazdığı yazı ve televizyon programlarıyla pek çok ödüle layık görüldü. Beşinci kitabı LATİN AMERİKA'NIN ATAR DAMARLARI'nda yer alan İnkaların Torunları Şaşkın'la 1988 yılında Gazeteciler Cemiyeti Yılın Röportajı Ödülü'nü kazandı. 2000 yılında gazetecilik yaşamını noktalayan Balcıgil’in kitapları DESTEK ve KARA KARGA yayınevleri tarafından yayımlanıyor. Nazım Hikmet’in annesi, Yahya Kemal’in sevgilisi, Osmanlı’nın ilk kadın nü ressamı Celile Hanım'ın yaşam öyküsünü anlattığı romanı Ela Gözlü Pars CELİLE 8 ayda 65 kez basılarak Türkiye’de 2016 yılının en çok okunan romanı oldu. 2022 yılına gelindiğinde, kitabın baskı sayısı 114 oldu. Yazarın Sabahattin Ali'nin hayatını mercek altına aldığı YEŞİL MÜREKKEP isimli kitabı 65 binden fazla sattı. Romanlarını dönem, biyografik, tarihi/ezoterik olmak üzere üç başlık altında kaleme alan Balcıgiil'in biyografik roman türünde yazdığı Nefesi Tutku Olan Kadın AFİFE JALE ve üzeri kapatılmış bir gazeteci, yazar ve insan hakları savunucusu Suat Derviş üzerine yazdığı İPEK SABAHLIK isimli kitapları da çok yüksek okunma rakamlarına ulaştı. ​ Dönem romanları arasında yer alan PUTLAR YIKILIRKEN, TERS KANATLI ŞAHİN, EN HÜZÜNLÜ EYLÜL, AVUÇLARIMDA HALA SICAKLIĞIN VAR gibi kitapları, yayınlandığı yıllarda listelere üst sıralardan girdi, düzenli aralıklarla basımları sürüyor. ​ Balcıgil ayrıca hikaye, novella, deneme, araştırma, röportaj gibi türlerde de ürünler veriyor. İSTANBULLU HİKAYELER Osman Balcıgil Karakarga Yayınları, 2023 Tür. Öykü 136 s.

  • Alışılmışın dışında bir dünyanın hayalini kuran öyküler

    Yetmiş yaşına geldiğinde ölüm şeklini seçme özgürlüğüne kavuşan kadınlar, doğum yapan erkekler, ayaklanan cansız mankenler, kimlik avcıları, gençleştiren yumurtalar, rüya görme merkezleri, hayal perileri... Hepsi, MeltemDağcı’nın, alışılmışın dışında bir dünyanın hayalini kuran öykülerinde. “Odadan çıkan M’yi tebrik edip karnını okşadılar. M, büyük karnını görünce kendini çirkin buldu ve ağladı. Çocuk doğurmak istemediğini hıçkırarak söyledi. En, bu durum karşısında korktu. Wo ve Mun, M’nin simülasyon odasına girmesini sağladı. Kurallarından birini ihlal ettiği için M’ye ceza verildi. Sözleşme gereğince tek bir canlıya dönüşme hakkı verilmişti. Denizatına. Dönüşüm için bekleyen En, ortalıkta görünmedi. Kadınların sayıca fazla olmasını fırsat bilerek kaçmıştı.” Meltem Dağcı, 1988’de Samsun’da doğdu. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgisayar Programcılığı’ndan sonra Anadolu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. Öyküleri, kitap yazıları, röportajları çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlandı. Edebiyat Haber’de “Yazarın Odası” söyleşilerini zevkle sürdürmektedir. DÜNYANIN ÖTEKİ YÜZÜ Meltem Dağcı İthaki Yayınları, 2023 Tür: Öykü

  • 2023 Fakir Baykurt Öykü Ödülü Polat Özlüoğlu’nun oldu

    Sarıyer Belediyesi 2023 Fakir Baykurt Yarışması'nı Öykü kitabı dalında Annem, Kovboylar Ve Sarhoş Atlar kitabı ile Polat Özlüoğlu kazandı. Fakir Baykurt Öykü Yarışması’na birinci kategoride (Ortaokul) 57 öykü, ikinci kategoride (Lise) 30 öykü, üçüncü kategoride (Yetişkin) 153 öykü, dördüncü kategoride (Fakir Baykurt Öykü Kitabı) 71 kitap olmak üzere toplam 240 öykü ve 71 öykü kitabı katıldı. Seçici kurulun yaptığı değerlendirme sonucunda dereceye giren yarışmacılar, öyküleri ve gerekçeli kararlar aşağıdaki gibidir: 1. KATEGORİ (ORTAOKUL KATEGORİSİ) 1. Aylin UÇUR Eser Adı: AY’IN GÖLGESİ Yalnız ve farkına varılmayan bir çocuğun, içindeki boşluğu dolduracak bir çözüm arayışı ve sonunda engelli bir arkadaş edinmesi çok etkileyici bir anlatım. Öykünün anlatımı güçlü ve akıcıdır. Öykü sağlam bir şekilde kurgulanmıştır. Özgün bir öyküdür. Emek, azim ve hayat mücadelesini sorunlarla başa çıkma iletisini başarılı bir kurgu ve akıcı bir anlatımla aktarabilmesinden dolayı birincilik ödülüne değer görülmüştür 2. Elif İZMİRLİGİL Eser Adı: İBLİS İLE ANLAŞMA 121 yaşında Luan adlı bir cadının öyküsü. Çok zengin bir kurgu, merak uyandırıcı, sürükleyici bir romanın özeti gibi. İyilik yapan, insanlara şifa dağıtan bu cadının fantastik ögelerdeki algıları ilginç bir kurgu ve çarpıcı bir olay örgüsüyle işlemesi, özellikle betimlemelerdeki özgünlük ve akıcı üslubunu zengin anlatım teknikleriyle bütünleştirmedeki başarısı, dile hakimiyeti nedeniyle ikincilik ödülüne layık görülmüştür 3. Ece TECİR Eser Adı: KİKİ VE KOCA DEVLER Kahramanın, birliğin beraberliğin önemini çok iyi bilen karınca olarak seçilmesi öyküyü daha etkili kılmış. Bilinmeyene karşı hissedilen korku, güçlünün bilerek ya da bilmeyerek güçsüzü ezmesi ve önyargılar akıcı bir şekilde anlatılmış. Fabl türüne özgü fantastik ögeler etkileyici bir kurguyla, içten, sıcak, samimi bir üslupla aktarılmış. Ayrıca iletişimin önemi ve yardımlaşma gibi sosyal içerikli mesajları yansıtmadaki başarısı nedeniyle üçüncülük ödülüne değer görülmüştür. Mansiyon: Derin Deniz MUNGAN Eser Adı: UMUT YILDIZLARDA SAKLI Genç yaşta zorluklarla baş etmek zorunda kalışın hikayesi. Öykü hızlı ve dolu akıyor, final çok etkileyici. Bir yangından kaçarak köpeği ile bir gemi kaptanı tarafından kurtarılan Deniz adlı bir gencin mücadele dolu öyküsü. Yapı unsurlarındaki özgünlük, kurgusundaki merak ögesini diri tutan örgü, denizcilik terimlerine hakimiyeti, yaşanmışlık izlenimi yansıtması bakımından etkileyici anlatımıyla mansiyon ödülüne layık görülmüştür 2. KATEGORİ (LİSE KATEGORİSİ) 1. Irmak TİTİZ Eser Adı: SAKSIDA TEYZEM Yıllar önce yaşadığı kaybın yasını tutan anneannenin acısı, acısını saklayışı, fiziksel olarak kaybı ile başlayıp zihin bulanıklığına varan finale kadar her aşamasında her duygusu okuyucuya geçen bir öykü. Kahramanın anneannesinin davranışlarındaki tuhaflıklar ile kendisine anlattığı birtakım öyküler arasındaki kurduğu bağı çözümleme çabasının öyküsü. Hayali ve gerçek ögelerin başarılı bir kurgu ve çarpıcı bir anlatımla sunulduğu, ben merkezli, modernist ve çağdaş bir öykü örneği vücuda getirilmiş. Karmaşık ve iç çözümlemelerle dolu, soyut bir anlatım ustaca sergilenmiş. Bu arada merak ögesinin daima diri tutulması ve farklı tekniklerle anlatımın zenginleştirilmesi nedeniyle birincilik ödülüne layık görülmüştür. 2. Irmak CEBECİ Eser Adı: KEŞKE Babaannesi ve Darla adını verdiği ineğiyle köyde yaşayan, onlara çok bağlı; köyü, doğayı ve oradaki işlerle uğraşmayı çok seven bir genç kızın öyküsü. Tam bir Anadolu kadını olan, toprağına ve öz değerlerine bağlı babaannenin torunu üzerindeki olumlu etkisi başarıyla işlenmiş. Çaresizlik, yalnızlık kavramları dramatik bir kurguyla ele alınmış. Ortamı yaşatan, neredeyse seslerin duyulabildiği, kokuların hissedildiği bir anlatım. Çevre konusundaki duyarlılık, köy yaşamı ve kültürel değerlere bağlılık gibi sosyal ögeleri ustalıkla ele alması nedeniyle ikincilik ödülüne layık görülmüştür. 3. Melis ÖZAĞAÇ Eser Adı: SARI TUHAF Daha fazlasını öğrenmek için yürümek, düşünmek, sınırları aşmak için gösterilen çaba… Yol boyunca tüm duygu ve düşüncelerine ortak oluyoruz. Bir dağ köyünde babasıyla yaşayan, okumaya, araştırmaya meraklı, doğayı, insanları ve etrafındaki gelişmeleri iyi gözlemleyen, sorgulayan, entelektüel bir karakter olmayı arzulayan bir çocuğun öyküsü. Okuma alışkanlığının önemine birikimini ve gerçekçi mücadelesini ustaca yansıtarak değinmesi, sözcük dağarcığındaki zenginlik, içe dönük ve doğaya özgü çarpıcı betimlemeleri, akıcı üslubu, özgün anlatımı, zaman zaman ağırlaşmış olsa da sağlam kurgusu nedeniyle üçüncülük ödülüne layık görülmüştür. Mansiyon: Nisanur TUR Eser Adı: MANDALİNA BAHÇELERİ Gerçekçi hikayeler yazan Oğuz Yağız adlı bir yazarın tutuklanarak hâkim karşısına çıkarılması öyküsü. Ruh halinin kendi içinde verdiği çatışma, gözlemleri, hayali ve gerçek olayların bir değil birkaç kez okuma isteği uyandırması; özgün, etkileyici anlatımı ve sağlam kurgusu nedeniyle mansiyon ödülüne layık görülmüştür. 3.KATEGORİ ( YETİŞKİN KATEGORİSİ) 1. Emrah KANLIKAMA Eser Adı: TURACI YAKMAK Ödül Gerekçesi: Yaşamdaki sarsılmaları, kırılganlıkları, kadın dayanışmasını geniş bir çerçevede ele alan yazar; dostluk, yardımlaşma, bağlılık gibi insani değerleri öne çıkararak birey ile toplum etkileşmesinin ortaya çıkardığı sorumlulukları başarıyla yansıtmış ve birincilik ödülüne değer görülmüştür. 2. Özlem ÖZTÜRK KARADOĞAN Eser Adı: KURT Ödül Gerekçesi: Aile içindeki etkileşmelere ışık tutan yazar, aile bireyleri arasındaki takıntıları, sevgiyi, çekişmeleri, sevgisizliği ve gizleri, başarılı bir içses anlatımıyla, okuyucuya hissettirerek yansıtmış ve ikincilik ödülüne değer görülmüştür. 3. Barış KILIÇ Eser Adı: YUVA Ödül Gerekçesi: Kent yaşamıyla ortaya çıkan yabancılaşma ve yalnızlaşma karşısında bireyin sevgi arayışının sorgulandığı öyküsünde yazar; tekdüze yaşamın neden olduğu sıradanlığın hayvan sevgisiyle aşılabileceğine işaret ederek, mutluluk arayışlarını sevimli bir dille yansıtma başarmış ve üçüncülük ödülüne değer görülmüştür. Mansiyon Erkan DAMAR Eser Adı: İKİNDİYİ MÜTEAKİP Ödül Gerekçesi: Yoksunluklardan ortaya çıkan boşlukların ancak sevgiyle, doğanın korunması ve doğaya saygıyla aşılabileceği üzerine yol arayan yazar; sevimli, sıcak bir dil geliştirmiş, okuyucunun düşüncelerini yönlendirmeyi başarmış ve mansiyon ödülüne değer görülmüştür. 4. KATEGORİ (FAKİR BAYKURT ÖYKÜ KİTABI ÖDÜLÜ) Polat ÖZLÜOĞLU ANNEM, KOVBOYLAR VE SARHOŞ ATLAR– (İthaki Yayınları) Ödül Gerekçesi:. Doygunluk, yoksunluk, kaygı, merak, dört duvar arasında kalmışlık, büyüme, çocukluğa özlem atmosferinde yalnız ve sevgisiz kalmış bireylerin iç dünyalarını, iç ses anlatımlarının ve gözlemlerinin derinlikli, nitelikli anlatımıyla sayfalarına taşıyan yazar, inandırıcılığı zor olan duyguları okuyucuya başarıyla yansıtıyor. NOT: Ödül töreni ilerleyen tarihlerde duyurulacaktır.

  • Birçok yazara ilham olan Pedro Paramo

    Başak Çatıkkaş, Gabriel Garcia Marquez başta olmak üzere pek çok yazara ilham olan Juan Rulfo'nun Pedro Paramo aslı kitabı üzerine yazdı: "Kelimeleri oldukça ekonomik kullanmasına rağmen yazar, kitaptaki iki ana hikâyeyi dolu dolu anlatmış. Bu noktada yazarın az ile çoğu verebilme yetisi oldukça öne çıkıyor." Başak Çatıkkaş Gabriel Garcia Marquez’in Yüzyıllık Yalnızlık’ı yazdığı günlerde Alvaro Mutis, Marquez’in önüne “edebiyat nasıl yapılır öğrenmesi için” bir kitap fırlatır ve Marquez o gece kitabı bitirip bir kez daha okumaya başlar. Romanda adı geçen düşsel kasaba Comala, Marquez’e öyle bir ilham olur ki, o da en nihayetinde Macondo’yu yaratır. Bu hikâye bile o kitabı, Pedro Paramo’yu okumak için başlı başına bir sebep. Pedro Paramo’da ölüm döşeğindeki annesinin ricasıyla birlikte yollara düşüp babasını aramaya koyulan Juan Preciado’nun hikâyesine ortak oluyoruz. Juan, Comala’ya gelir lakin burası artık hayaletler şehridir ve o da hayaletler arasında babasını aramaya koyulur. Bu arayışla beraber gelişen olay örgüsü ruhlar, düşler, artık kimselerin yaşamadığı evlerin duvarlarına sinen sesler arasında devam eder. Kısa olmasına rağmen dikkatli bir takip gerektiren romanda hayalle gerçek, ölümle yaşam, geçmişle gelecek iç içe. Bu durum çok katmanlı bir hikâye yaratıyor elbette. Kitap Meksika büyülü gerçekçiliğinin ilk örneklerinden ve Latin Amerika’nın büyülü gerçekçiliğine yaraşır şekilde karakter bolluğu da var. Karakterler delirmişlik ve lanetlenmişlik arasında ince bir çizgide. Cümle yapısı oldukça kısa. Yazar bilinç akışı tekniğini tercih etmiş ve metinde yer yer içsel monologlar mevcut. Kitabı novella olarak değerlendirmek daha doğru olabilir. Hayaletler arasında babasını arayan Juan’ın yanı sıra babasının hikâyesine de tanık oluyoruz. Bu iki hikâye birbirine paralel olarak ilerliyor ve yazar hikâyeler ile zamanlar arasında gidip geliyor. Takibin zor olmasının sebeplerinden biri de anlatımın birinci tekil şahıs ve üçüncü tekil şahıs üzerinden ayrı ayrı ilerlemesi. Kelimeleri oldukça ekonomik kullanmasına rağmen, yazar bu iki ana hikâyeyi dolu dolu anlatmış. Üstelik Pedro Paramo’nun doğumundan ölümüne dek tüm yaşamına da tanık oluyoruz. Bu noktada yazarın az ile çoğu verebilme yetisi oldukça öne çıkıyor. Rulfo hiç vakit kaybetmeden daha başlangıç cümleleriyle bizi olayın içine çekiveriyor: “Comala’ya geldim, çünkü bana babamın burada yaşadığı söylendi, Pedro Paramo adında biriymiş. Bunu bana söyleyen annemdi. Ben de o öldükten sonra babamı görmeye geleceğime söz verdim. Bunu yapacağımın bir kanıtı olarak da ellerini sımsıkı tuttum, zira o sırada annem ölmek üzereydi ve ben de her türlü sözü verebilecek durumdaydım.” Rulfo hem televizyonda çalışmış hem de fotoğrafçılık yapmış. Bu deneyimlerin ona sinematografik bir bakış açısı kazandırdığı kesin zira anlatımlar düş, gerçek, şimdiki zaman, geçmiş zaman ekseninde sahne sahne ilerliyor ve sahneler okuyucuya tikel olarak resmediliyor. Yazar bizlere öyle güçlü betimlemeler sunuyor ki, yapılan tasvirleri adeta duyu organımızla hissediyoruz. Gördüğü o canlı renkleri biz de görüyoruz: “Los Colimotes geçidini geçerken, olgunlaşmış mısırlar yüzünden sarıya çalan yemyeşil düzlüğün çok hoş bir görüntüsü vardır. Oradan bakınca toprağın üzerinde beyaz bir leke gibi duran, geceleriyse ışıl ışıl parıldayan Comala görülür.” Havayı, sıcağı hissediyoruz: “Comala’ya vardığımızda sıcağı çok daha şiddetli hissedeceksiniz. Orada insan kendini közlerin üzerinde, cehennemin tam göbeğinde zanneder. Derler ki, ölüp de cehenneme giden Comala’lıların çoğu battaniyelerini almak için geri dönermiş.” Juan’ın attığı adımları biz de duyuyoruz: “Sokakları döşedikleri yuvarlak taşların üzerine düşen adımlarımı dinliyordum; batmakta olan güneşin boyadığı duvarlarda yankılanan beyhude adımlarımın çıkardıkları sesi.” “Toprağın rengi, yoncanın ve ekmeğin kokusu. Bala bulanmış gibi kokan bir köy…” tasviri ile Comala’nın kokusu burnumuza geliyor. Yazar tat duyumuzu da boş bırakmıyor: “Zamanın ılıklığında portakal ağaçlarının çiçeklerinden başka bir tat hissetmemek.” Ana konu ölüm teması etrafında dönse de bir ölüm güzellemesi ya da korkusu mevcut değil. Ölüm hayatın bir parçası olarak ele alınmış. Bu noktada fantastik öğelerin de katkısı büyük tabii. Kilitli odada kalan ve orada vefat eden birinin çığlıklarının da odada kalması, yıllar sonra kapı açılınca hâlâ duyulmasının da aynı olağanlıkta anlatılması yine tipik bir büyülü gerçekçilik örneği sunuyor. Anlatıda tekinsizlik ve şiirsellik hâkim: “Bu köy yankılarla doludur. Bunlar sanki duvar deliklerinde ya da taş altlarında hapsolmuş gibidir. Yürürken, birilerinin senin üzerine basıp geçtiklerini hissedersin. Gıcırtılar duyarsın. Gülüşler duyarsın; gülmekten yorulmuş gibi, artık çok yaşlanmış gülüşler. Ya da kullanılmaktan yıpranmış sesler. Bütün bunları duyarsın. Bir gün bu seslerin sönüp gideceğini düşünüyorum.” Bu kitabı klasik haline getiren şeyin büyülü gerçekçilik öğelerinin böyle yalın ama güçlü bir düz yazıyla birleşmesinden kaynaklandığını düşünüyorum. Rulfo bize Pedro Paramo’da da cehennemvari bir toplum portesi çizmekte. Arka planda dönen hikâyedeki Meksika devrimi, ahlaki çöküş, din ve yalnız kalmak temalarını yazar Rulfo’nun yaşamında görmek mümkün. Yaşadığı dönemde maruz kaldığı Meksika Devrimi ve Cristero Savaşı hem ülke genelinde hem de Rulfo’nun yaşamında geniş çaplı bir yıkım yaratmıştır. Olaylar sırasında babası ve amcası öldürülmüş, ailesi maddi olarak çökmüştür. Annesinin kalp krizi geçirerek vefat etmesinin ardından yetimhanede büyüyen Rulfo’nun en büyük temalarının yalnızlık ve ölüm olmasına şaşmamak gerek. Büyülü gerçekçilik okumayı sevenlerin çok tat alacağı bir kitapken, büyülü gerçekçiliğe başlama noktasında takip zorluğundan dolayı uygun kitap olmadığını düşünüyorum. Marquez veyahut Saramago öyküleri ile başlamak daha yumuşak bir başlangıç olur. Yayımlandığı 1955 yılından bu yana, Marquez dışında başka birçok yazara da ilham olmuştur Pedro Paramo. Jorge Luis Borges, Pedro Paramo’yu herhangi bir dilde yazılmış en büyük metinlerden biri olarak görmüştür. Carlos Fuentes ve Kenzaburō Ōe de bu eserden ilham almış, Susan Sontag “20. yüzyılın yalnızca başyapıtı değil, ayrıca en etkili kitabı,” demiştir. İspanyolcanın Don Kişot’tan sonraki en büyük başyapıtı olarak adlandırılan Pedro Paramo çok katmanlılığıyla, gerçek üstü öğeleriyle, hüznü ve güzelliğiyle, yalınlığıyla bu yakıştırmayı sonuna kadar hak eden bir kitap. PEDRO PARAMO Juan Rulfo Doğan Kitap, 2012 Çeviri: Süleyman Doğru Tür: Roman 149 s.

  • Bugünün Avrupa’sının ve Batı Uygarlığının yabancılaştırıcı maskeleri

    Prizmatik bir roman Sen Suçların Hesabını Tutsan. Romanya’daki işi için oğlunu geride bırakan bir annenin oğlunun üstünde bıraktığı silinmez izleri konu ediniyor. Ansızın gelen bir haberler Romanya’ya doğru bir yolculuğa çıkan Lorenzo, annesiyle olan geçmişine dair ikinci bir yolculuğa çıkar. Andrea Bajani, büyük bir övgüye mazhar olan bu kitabında, bugünün Avrupa’sının ve Batı Uygarlığının yabancılaştırıcı maskeleri arasında, ayrılığın, duygusal eğitimin, karşılıksız sevginin parçalanmış yanılsamalarının izlerini sürüyor. Evden ayrılmaların daha ben küçükken başladı. İlkinde, hayatlarını başka bir yerde yeni baştan kurmayı seçen arkadaşlarını ziyarete gitmiştin. Bir gece önce benim için bir kâğıda dünyayı çizmiş ve bana tam olarak nereye gideceğini göstermiştin. Bana Biz buradayız ve yarın ben bu aşağıdaki noktada olacağım, demiştin. Eline kırmızı bir kalem alıp bizim evden o noktaya uzanan bir çizgi çekmiştin. Bu bir köprü olsun, yarın da benim nehrin karşı yakasına geçeceğimi düşün, demiştin. Bu yüzden köprünün altındaki her yeri maviye boyamış, Avrupa’yı tamamen sular altında bırakmıştık. Sonra da o kâğıdı bir bantla buzdolabının kapısına asmıştık ve o kâğıt orada yıllarca kalmıştı... Andrea Bajani, çağdaş İtalyan ve Avrupa edebiyatının en beğenilen ve ödüllü romancılarından biridir. Cordiali saluti (Einaudi, 2005) ile ilk çıkışından sonra, ona küresel ilgiyi çeken şey Se accepti le colpe (Einaudi, 2007, If you Kept a Record of Sins, Archipelago, 2021) oldu. Kitap sadece birkaç ay içinde Süper Mondello Ödülü, Brancati Ödülü, Recanati Ödülü ve Lo Straniero Ödülü'nü kazandı. New York Times, Günahların Kaydını Tuttuysanız "şaşırtıcı bir roman" olarak nitelendirdi. Publishers Weekly için, “Bajani, bir şair, gazeteci ve Avrupa Çalışmaları profesörü olarak niteliklerinin tüm ağırlığını taşıyarak, karakterleri ve siyasi bünye üzerindeki kalıcı kalp kırıklıklarını incelikle işlenmiş nesirle açığa çıkarıyor. Bu derinden etkiliyor.” Pulitzer ödüllü Jhumpa Lahiri şöyle yazıyor: "Andrea Bajani'nin unutulmaz bir anne-oğul ilişkisi portresi, bir kar fırtınasının sessiz aciliyetiyle birikiyor." Richard Ford için, “Günahların kaydını tutarsanız, vizyonundan asla vazgeçmeyen ve armağanlarından biri olarak okuyucunun bu vizyonun bir parçası olması konusunda ısrarcı bir şekilde ısrar eden o çok tuhaf ve zorlayıcı romanlardan biridir. Bu harika." Ogni promessa (Einaudi, 2010; MacLehose Press tarafından Every Promise olarak İngilizce olarak basılmıştır) adlı romanıyla İtalya'nın en eski ve en prestijli edebiyat ödülü olan Bagutta Ödülü'nü kazandı. Kısa öykü koleksiyonu La vita non è in ordine alfabetico (Einaudi, 2014) 2014'te Settembrini Ödülü'nü kazandı ve iki yıl sonra Un bene al mondo (Einaudi 2016) adlı romanı izledi. Bajani, 2017 yılında ilk şiir kitabı Promemoria'yı yayımladı. İkincisi, Dimora naturale, 2021'de yayınlandı ve Premio Viareggio ve Premio Franco Fortini için şiir finalisti oldu. 2022'de Bajani üçüncü şiir kitabı L'amore viene prima'yı yayınladı. En son romanı Il libro delle case (Feltrinelli, 2021, The Book of Homes) on yedi ülkede yayınlanacak ve İtalya'nın en prestijli edebiyat ödüllerinden Premio Strega ve Premio Campiello'da finalist oldu. Il libro delle case, Corriere della Sera'nın uluslararası 2021 listesinde yılın en iyi on kitabından biri olarak gösterildi. Margaret Atwood, Michael Cunningham, Colm Tóibín, Jhumpa Lahiri, Zadie Smith ve Michael Ondaatje'nin metinleri de dahil olmak üzere yazma hakkında bir deneme koleksiyonu olan Le storie che raccontiamo'nun (Guanda 2021, The Stories We Tell) editörüdür. Aynı zamanda gazetecilik makalelerinin de yazarıdır ve günlük la Repubblica ve il manifesto gazetelerine düzenli olarak katkıda bulunur. Domus dergisindeki aylık köşesinin başlığı Case d'altri (Başkalarının Evleri). Bajani'nin yazıları, diğerlerinin yanı sıra Granta, The Massachusetts Review, LitHub ve McSweeney's'de yayınlandı. Çalışmaları birçok dile çevrildi ve Gallimard, Archipelago Books, Siruela, Anagrama, MacLehose, Atheneum, dtv ve Humanitas gibi en prestijli Amerikan ve Avrupalı ​​yayıncılardan bazıları tarafından yayınlandı. Rice'da Modern ve Klasik Edebiyatlar ve Kültürler Bölümü'nde ve İngilizce Bölümü'nün yaratıcı yazarlık programında ders vermektedir. SEN SUÇLARIN HESABINI TUTSAN Andrea Bajani MonoKL Yayınları, 2023 Çevirmen: Ebru Sarıkaya 160 s.

  • “Sosyal robotların” yer alacağı bir gelecek

    Meryem Koray, Aptal İnsanlar Zeki Makineler’de, muazzam teknolojik gelişmenin ufkuna bakıyor. İş arkadaşı olmanın yanında özel yaşama da karışacak “sosyal robotların” yer alacağı bir ufuk bu... Ancak bu ufukta, bir “insanlık hali” krizi de görünüyor. “Önce ben” diyen, bir yanda tüketim ve teknolojik gelişmelerle sarhoş, öte yanda umutsuzluk ve kaybetmişlik duygusuyla sersemlemiş, siyasetten uzaklaşırken insanın insanla dayanışması gereğini uzun süredir bir kenara atmış insanların çoğu yaşadıklarına kör... Bundan yüz yıl sonra makine-insan karışımı bir siborg olmasının, çok uzun yaşamasının, Mars’ta yaşamaya başlamasının mümkün olduğunu görebiliyoruz ama ekonomik-teknolojik açıdan yaratıcılığı ve becerisi artarken, nasıl bir insan anlayışına ve nasıl bir insan dünyasına yol açacağını bilemiyoruz. Meryem Koray, Aptal İnsanlar Zeki Makineler’de, muazzam teknolojik gelişmenin ufkuna bakıyor. İş arkadaşı olmanın yanında özel yaşama da karışacak “sosyal robotların” yer alacağı bir ufuk bu... Ancak bu ufukta, bir “insanlık hali” krizi de görünüyor: Muazzam teknolojik gelişme “insanlaşmanın” gelişmesine mi yol açacak, yoksa teknolojiden güç alan bir “barbarlaşmaya” mı geçeceğiz? Kapitalist sistemin silah+para+bilgi+teknoloji denklemine dayanan ve artık muhteşem bir aptallığa dönüşen egemenliği aşılamazsa, kıyamet romanları pekâlâ gerçek olabilir. “İyi ki çatışmalar, çelişkiler içinde bir varlığız!” diyor Meryem Koray; sorunun sebebi de çözümü de, insanın çelişkili ve karmaşık varlığında. “Küresel- toplumsal bir bilinç ve küresel yurttaşlık anlayışına sahip bir ‘Biz’in” aptallığa son vermesi umudunun kaynağı da o. Meryem Koray İstanbul Hukuk Fakültesi mezunu. Ege Üniversitesi’nde başlayan akademik yaşamı Dokuz Eylül ve Yıldız Teknik üniversitelerinde sürdü. Çalışmaları arasında sosyal siyaset, küreselleşme ve kadın sorunları başta geliyor. Kurumsal olarak emekli ama öğrenmeye ve işini yapmaya devam ediyor. Teknoloji cahili olsa da insanlık hali ve geleceği dertleri arasında; kitap da bunun sonucu. Kitapla insana, insanlığa ve teknolojik gelişmelere dair tartışmalar yaparken, teknolojik gelişmelerin olası sonuçları ve geleceğin belirsizliği ile ilgili düşünce ve kaygılarını da paylaşıyor. İki çocuğu, iki torunu var. Bir süredir memleketi İzmir’de yaşıyor. APTAL İNSANLAR, ZEKİ MAKİNELER Meryem Koray İletişim Yayınları, 2023 342 s.

  • Öykü: Kök

    "Kollarını uzatmış hasretle bana sarılmak istiyor. Bana ihtiyacı var, köklerine kadar kokumu içine çekmek istiyor." Şenay Felek Sarıbey Kirazlı’ya. Akan bir suyun içinden geliyor bu düşünceler. Bir çocuğun yanaklarından hızla süzülen soğuk yağmur damlaları, beynime saplanıyor. Yıpranmış kıyafetleri ile yüzlerce yıldır aynı ağacın dalından sallanan o çocuk, her gece bir düşünce olmaktan çıkıp rüyalarımı zapt ediyor, gerçeğim oluyor. Bazı geceler tomurcuk terler içinde uyanıyorum. Soğuk bir yağmur bütün gece, o çocuğu değil de beni ıslatmış sanki. İşte o zaman yatağın içinde ufalıyor, bacaklarımı karnıma çekip teskin olmaya çalışıyorum. Gökyüzünü çevreleyen ağaçlar uzaklaşıp gitsin istiyorum. Birbirlerinden destek alırcasına iç içe geçmiş halleri bir imecenin ta kendisi! Ben gözümü dikip çocuğa baktıkça üstüme geliyorlar, artık çocuğu onlara vermemi istiyorlar. Korkuyorum, ağaçları bir orman olarak değil, teke tekte sevdiğimi anlıyorum. Beynim yatağımda çoğalıyor, ufalan bedenimin tamamını kaplıyor. O vakit dümdüz araziler içinde birbirlerinden uzak duran ağaçlar geliyor aklıma. Gölgeleri etrafa yayılmış ama biri diğerine temas edemiyor asla. Sıcacık biz yaz günü hayal ediyorum, içim ısınıyor, bedenim gevşiyor. Daha sıcak günler düşlüyorum sonra. Toprak çatlıyor, kör sinekler kayboluyor, gölgeler ufalıyor. Ağaç gölgeleri arasındaki yolu sadece karasinekler kat ediyor, ayakuçlarındaki serinlik bir sonraki ağacın gölgesine ekleniyor ve böylece gözle bakınca gölgelerin birbirine değmeyen görüntüsü hepimizi yanıltıyor. Sabahın ilk ışıklarında yatağımdan kalkıyorum. Çocuğun yanaklarından süzülen yağmur damlaları, bedenini üşüten ağaç gölgeleri, benimle aynı şekilde çocuğu seyreden duvar taşları. Kenarından kıyısından yakalamaya çalışıyorum aklımdan geçenleri. Hop elimdeler, hop yerde! Yetişemiyorum. Yol gidiyor, araba gidiyor, ben gidiyorum. Çocuğu da kendimi de kurtarmaya karar vermiş bir halde şehri ikiye bölüyorum. Bir taraf içimdeki karanlığın son bulmasından korkuyor, diğer taraf tezahüratlar atarak beni destekliyor. Herkes sokaklara dökülmüş sloganlar atıyor. Kendime geliyorum bir an sonra. Akıp giden dükkân isimleri kalıyor sadece geriye. İnsanların bu isimleri akıllarında nasıl tuttuklarını anlamaya çalışıyorum ve gidecekleri yeri yanılmadan nasıl bulabildiklerine şaşırıyorum ardından. Yürürken kedilere, kuşlara ve illaki ağaçlara bakmaktan kendimi alamam ki ben. Her defasında birine sormadan yön bulamam bir de. Arabamın hızını daha da arttırıyorum. Yanımda sadece sırt çantam var. Bir de içindekiler. Uzun bir urgan, keskin bir çakı ve plastik şişedeki yarım litre su; hepsi bu kadar. İlk ziyaret ettiğim andan itibaren rüyalarıma giren manastırı yine özlüyorum. Sonra manastır ile birlikte hayatıma giren çocuk geliyor yine gözümün önüne. Onu bu defa gözleri açık görüyorum; ilk kez. Önce bana bakıyor, sonra boynundaki urgana. Yağmur yağmıyor artık ama çocuk ağlıyor. Bir korna sesi ile düşüncelerimden kurtuluyorum. Kendime geliyorum. Yolda iki kez duruyorum. İlkinde benzin alıyorum. İkincisinde küçük bir benzinlikte tuvalete giriyorum. Her adımda arkamdan gelen biri varmış hissi yaşıyorum. Bunun küçükken gecenin karanlığında bir odadan diğerine geçerken yaşadığımla aynı his olduğunu fark ediyorum. Ellerimi yıkarken aynada gördüğüm yansıma beni ürkütüyor. Bembeyaz bir yüz ve kocaman siyah gözler. Kendimi tanıyamıyorum. Sonra yine o çocuk, saçları traşlı ve üstü başı yırtık içinde. Boyundaki ipe bakıyor. Asfalt yolları, taşlı yolları, toprak yolları ve ıslak topraklı yolları geçiyorum. Ormanın içine girdikçe hava serinliyor. Çınarlar, kestaneler, gürgenler ve ismini bilemediğim diğer ağaçlar. El ele vermişler ve kocaman açtıkları gözleri ile bana bakıyorlar. Sinirlenen bir ormandan daha korkunç bir şey olmadığını anlıyorum. İçim ürperiyor. Mevsim, sonbahar. Ormanın sesini dinliyorum. Güz rüzgârı, notalarını karanlıktan aldığı ürpertici bir şarkı çalıyor. Kuşlar yoklara karışmış. Ormanın kalbinde tek başınayım. Sırt çantam hafif, ayakkabılarım rahat, pantolonum ot tutmaz. Onlarca ağacın yanından geçiyorum. Çantamdaki suyu alıp yarısını içiyorum. Tekrar yola koyuluyorum. Ardından onu görüyorum. Bütün ihtişamı ile karşımda duruyor. 19.yüzyıldan kalma, kocaman bir duvar. Onlarca penceresi olan bir manastır. Taşlarının rengi ve etrafındaki kocaman ağaçlar yapıya karanlık bir hava katıyor, ürperiyorum. Manastırın kapısından geçince kendimi başka bir iklimde buluyorum. Ağaçlar gökyüzünü kapatmış. Bu tarafta güneş yok, bu taraf gölge, bu taraf nemli, bu taraf kuytu. Bir patikadan aşağı doğru ilerliyorum. Ufak bir derenin üstünden atlayıp daha gölgeye geçiyorum. Burada gök yok. Burası çıplak dallarla kaplı bir rüya. Burası insanı içine çeken ıssız bir kuyu. Her yer; bir bakıyorum çocuğun, bir bakıyorum ormanın gözleri oluyor. O çınarı tanıyorum; tıpkı rüyalarımdaki gibi. Kollarını bana doğru uzatan çocuk mu ağaç mı anlamıyorum. Teslim oluyorum. Çocuk, ağaç, çocuk ağaç, ağaç çocuk beni uzun zamandır tanıyormuş gibi davranıyor. Kendine doğru çekiyor. Rüyamdaki ağaç bu. Kollarını uzatmış hasretle bana sarılmak istiyor. Bana ihtiyacı var, köklerine kadar kokumu içine çekmek istiyor. Kimse bilmez. Ağaçların gövdesi ile toprağın temas ettiği noktada gözle görülmeyen bir boşluk vardır. Ağaç topraktan alamadığı şeyleri buradan çeker kendine. Bu boşluktan gün ışığı da girer ağacın köklerine, bir insanın kokusu da, bir kuşun uçuşu da… Ağaçlar ihtiyaç duydukları her şeyi gizemli ve çoğu zaman da ürkütücü bir şekilde kendilerine alırlar ve onları soldururlar. İşte bu çınar da beni kendine çekti ve bütün çaresizliğimle ona geldim. Ağaca tırmanıp kendime uygun bir dal bulmaya çalışıyorum. Dalı bulduktan sonra oturup soluklanıyorum. Çocuk geliyor aklıma, üşüyorum. Bedenim buz gibi, tenim soğuktan acıyor. Çantamı açıyorum, kalan suyu ağacın gövdesinin toprakla birleştiği o yere döküyorum. Kel kafalı çocuğun yüz yıllardır çektiği acının son bulması için tek çıkar yol bu, biliyorum. Beni tamamen köklerine alması için ağaçtan yardım bekliyorum. Şişeyi çantama koyup urganla çakıyı çıkartıyorum. Birisi katilim ve çocuğun kurtuluşu, diğeri yaşama isteğim ve benim kurtuluşum. Çantayı yere fırlatıyorum, artık ona ihtiyacım yok. Katilimi pratiğini çok kez yaptığım gibi bağlıyorum. Daha sonra ise onu boynumdan geçirip kendimi boşluğa bırakıyorum. Ağaç heyecanlanıyor, kökleri arzuyla beni bekliyor. Serin ve nemli ormanın içinde sallanıyorum. Tıpkı rüyalarımdaki gibi. Çocuk gibi. Ağacın dalından sallanan bir armuttan farksızım. Boynumdaki ip boğazımı sıkıyor, ölüme gitgide yaklaşıyorum. Ağaç coşkun bir çırpınışta ve beni kendine çağırıyor. Günlerdir ağacın kökleri ile bir olma arzum, beni gün be gün solduran tutkum; artık amacına ulaştı. Ölüyorum. Çocukla göz göze geliyoruz o an. Boynundaki urgana baktıktan sonra onu boynundan çıkartıyor. Bense kararmaya başlamış ormanın içinde bir başıma ve kalın bir urgan boynumda sallanıyorum. Çocuk gülümsüyor. “Yüzyıllardır çektiğim eziyet son buldu. Artık ben olmadan da yaşayabilirsin.” diyor, ilk defa benimle konuşuyor. Şaşkınlık içindeyim, ölüme gitgide yaklaşırken çakımdan yardım istiyorum, elimdeki çakı hayat bulmuş sanki, ipi kararlı bir şekilde kesiyor. Kaç darbe ile oldu bilmiyorum ama sonunda ipten kurtulup yere yapışıyorum. Urgan ve çakı ellerimde iken yerden kalkıyorum. Karşımda eskimiş ve solgun kıyafetleri ile yaşlı bir rahip duruyor, iki elini birden uzatıp elimden urganı alıyor. Şaşkınım ve korkuyorum. Ağrı ve üşüme ile gözlerimi açtığımda kendimi nemli toprağın üzerinde uzanmış halde buluyorum. Elimdeki çakıya şaşkınlıkla bakıyorum.

  • Plastiğe, Atığa, Şekere “Hayır De!”

    Ekolojik sisteme büyük küçük demeden katkıda bulunmak, yaşam tarzını kökten değiştirmeden de hayatında olumlu farklar yaratmak isteyenler için “Hayır De!” serisi raflarda. "Yaşam kalitenizi artıracak ve hayata dair pratik yöntemler sunacak Plastiğe Hayır De!, ve Atığa Hayır De! daha az plastik kullanmanın, daha az atık çıkarmanın 101 kolay yolunu okura sunarken, Şekere Hayır De! şekeri hayatınızdan çıkarmanın ipuçlarını ve kolay tariflerini sizinle buluşturacak. Plastiğe Hayır De! ve Atığa Hayır De! kitaplarının yazarı, aynı zamanda kadın hakları savunucusu ve editör olan Harriet Dyer’ı Cemre Ömursuyu Seyis çevirisiyle okurken; deneysel psikoloji ve insan kaynakları yönetimi konularında uzman bir sağlık yazarı ve eğitmeni olan, uzun yıllar önemli şirketlerde çalışan sağlığı ve mutluluğu üzerine çalışmalar yapan, Şekere Hayır De! kitabının yazarı Katherine Bassford’u ise Ayşegül Gürsel çevirisiyle okuyacağız. Uygulama ipuçları, nasıl hayır diyebileceğinize dair güvenilir tavsiyeler, yaşam tarzı tüyoları ve konuya dair tariflerle dolu bu pratik kitaplar, çevreye ve kendinize daha iyi bakmanız ve “şekere, plastiğe, atığa” sonsuza dek hayır demeniz için ihtiyacınız olan her şeyi sunuyor. “Hayır De!” dizisi ile ilk adımı kolayca atabilecek ve fark yaratacaksınız. İster bu konularda usta bir “hayır”cı olduğunuzdan çok emin olun, ister tam bir acemi olun, bu sayfalara göz atın ve size neyin ilham verdiğini görün. “Hayır De!” dizisi Ete Hayır De! ve Sosyal Medyaya Hayır De! ile devam edecek."

bottom of page