top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • "Britanyalının insan sevgisi kişiyi gafil avlar."

    2021 yılında, İlk Kadın kitabıyla Jhalak Ödülü’ne değer görülen Jennifer Nansubuga Makumbi, çoksesli üslubunu Manchester Oldum Ben kitabında da sürdürüyor. Makumbi, bu kitabında Manchester’da yaşayan Ugandalı göçmenlerin yaşamlarına ışık tutuyor. "Britanyalının insan sevgisi kişiyi gafil avlar. Sizinle geldiğiniz yer hakkında sohbet eden bir yabancı: “Dur sana bir çay ısmarlayayım... Burada ne yapıyorsun? Bizim, sizin ülkenizde olmamız hakkında gerçek hissiyatınız ne?” der ve siz de “Biz çok şanslıyız efendim, bize medeniyeti ve selameti getirdiniz,” dersiniz ama o size öyle bir bakış atar ki, kendinizi, şükran duygularınızın ayaklar altına alınışını izlerken bulursunuz." Geçmişten günümüze milyonlarca insan göç ediyor. Dilini, kültürünü, iklimini ve en önemlisi insanını bilmediği, kendini yeniden doğurmak durumunda kaldığı bir yere... Manchester Oldum Ben, göçmen yaşamını, istatistiksel verilerden ve genelgeçer bilgilerden çok uzakta, sadelikle ve tıpkı gündelik yaşamımızdaki gibi tüm olağanlığıyla aktarıyor. Ancak bu olağanlık sizi yanıltmasın, kitapta yer alan tüm öyküler başlı başına bir meydan okuma! Jennifer Nansubuga Makumbi, Ugandalı bir kurgu yazarıdır. İlk romanı Kintu, Kwani? Manuscript Project, 2013. İkinci kitabı kısa öykülerden oluşan bir koleksiyon, Birleşik Krallık/Commonwealth yayını için Manchester Happened ve Let's Tell This Story Properly (ABD/Kanada yayını için) 2019 Baharında çıktı. The Big Book ödülü için kısa listeye alındı. : Harper's Bazaar. Üçüncü kitabı The First Woman for UK/Commonwealth ve A Girl is a Body of Water for USA/Canada yayını 2020 Sonbaharında çıktı. Jennifer, 2018 Windham-Campbell Edebiyat Ödülü'nün sahibidir. Kısa öyküsü Let's Tell This Story Properly ile 2014 Global Commonwealth Kısa öykü ödülünü kazandı. Cheuse International Writing Fellow (2019) ve KNAW-NAIS asistanıdır (2021). Lancaster Üniversitesi'nden doktora derecesine sahip ve Britanya'daki çeşitli üniversitelerde (kıdemli) öğretim görevlisi olarak görev yaptı. MANCHESTER OLDUM BEN Jennifer Nansubuga Makumbi Sander Yayınları, 2022 Çeviri: Abdullah Cemal Balcı 272 s.

  • Öykü: Arafta

    "Yaşamında küçük eğlence merkezleri bile olmadığını fark etti. Hava iyice kararıp geceye dönmüştü, dışarda yağmurdan ve soğuktan kaçışan insanları izlemekten başka eğlencesi yoktu." Sezen Doğan Arabanın camlarına küçük yağmur taneleri düşüyordu. Arada bir silecekleri çalıştırıp yer açmak hoşuna gidiyordu. Yeni yıkatmıştı, yağmurun yağacağına aldırmadan. Uzun kış gecelerinin sonunda, buz gibi olmuş kalplerin çözülmesi anlamındaydı bahar yağmurları. Böyle bir tablo yapması gerektiğini düşündü. Buğulu bir camın arkası gibi bir fonun üzerine, eriyen karların etkisiyle büyümüş azgın bir dereyi kondurabilirdi mesela tablonun orta yerine. Renkleri ele alınca çözülürdü her şey nasılsa. Düşündüğü başka, tuvale vurduğu bambaşka çıkıyordu her seferinde. Her neyse şimdi resim düşünmek istemiyordu. Eşini ve çocuklarını kayınvalidesine bırakmıştı. Bu gece evde yalnızdı. Evlendiklerinden beri eşinin ve kayınvalidesinin şefkatli baskıları altında yaşamıştı. Şimdi böyle küçük bir zaman parçası yakalamış olması tuhaf bir boşluk duygusu yaratıyordu içinde. Amaçsızca araç kullanarak tıngır mıngır gidişi trafiğin matematiksel düzenini bozuyordu. Atölyeye gidip çalışmak hiç içinden gelmiyordu. Yaşamında küçük eğlence merkezleri bile olmadığını fark etti. Hava iyice kararıp geceye dönmüştü, dışarda yağmurdan ve soğuktan kaçışan insanları izlemekten başka eğlencesi yoktu. Cadde lambalarının çok cılız olduğu bir noktada karaltı gördü. Bir kadındı. Arabasına doğru, belli belirsiz bir biçimde kararsızca elini kaldırmıştı. Bu bölgede bu saatlerde hayat kadınlarının müşteri aradıklarını çok duymuştu arkadaşlarından. Ama daha hiç karşılaşmamıştı bu tür kadınlarla. Tüm bunları aklından geçirirken istemsizce ayağı frene basmıştı bile. Islak zeminde araba kayarak dururken hâlâ içindeki sorgulama devam ediyordu doğru bir şey miydi yaptığı? Ama kadın arabanın kapısını açmak için zorlamaya başlamıştı bile. Dikiz aynasındaki eşi ve çocuklarının gülümseyen yüzüne bakmadan, uzanıp içerden kapıyı açtı. Kadın tuhaf bir karaltı olarak içeri süzüldü. -Şu aşağıya kadar götürebilir misiniz beni? dedi. Kadının üzerinde geniş vişne çürüğü Bodrum elbisesi vardı. Açık renk bir yelek giymişti. Saçları iki yana örülmüştü. Kalkık burnu yüzüne soylu bir görünüm veriyordu. Bu soylu görüntüsü belki de hiç makyajı olmamasındandı. Hiç de çekici bir durumu yoktu kadının. Ressamın içinde en küçük bir duygu, yabancı bir vücudun hissettireceği, aldatmanın ve günahın yaratacağı nahoş bir istek yoktu. Çıldırtıcı parfüm kokusuna boğulmamıştı arabanın içi. Ama almıştı artık arabaya kadını. -Aşağıya nereye kadar? Dedi kısık, yutkunur bir sesle. Küçük bir suskunluk oldu. Kadın durmadan yola, uzaklara bakıyor gibiydi. -Benim evim şurada, yakında biliyor musunuz? Dedi birden kadın. Davetkâr bir yan vardı bu seste. -Öyle mi? diyebildi içindeki duygu karmaşasını bastırmaya çalışarak. -İsterseniz gelebilirsiniz? Size çay yaparım. Böyle durumlarda aptalca bir iradesizlik sergilerdi. Tuhaf bir durumun olduğunu bildiği, sezinlediği halde tek kelime bile söyleyemiyordu ya da içinde gençliğinden geriye artık tohumları kalmış macera duygusunun etkisiyle konuşuyordu. -Olur, dedi, kısık bir sesle. Sen yolu tarif et bana. -Sevinirim, dedi kadın, sevecen, gece yaşamına alışmış, kalınlaşmaya yakın bir ses tonuyla. -Şurada, bakkalın önünde durabilir misin? dedi. Yarım kilo beyaz peynir biraz kaşar alabilir misin? Bir şeyler aldırmaya başlamıştı bu ne demek oluyordu? Acaba rakı da var mıydı? Beyaz peynir aldırdığına göre kesin vardı. Kontak anahtarını da alarak bakkala doğru yöneldi. Araba kullanmayı öğreten babasının ilk ve en önemli öğüdüydü bu, ne olursa olsun kontak anahtarını arabada bırakmamak. Yağmur iyice şiddetlenmişti, elinde peynir paketiyle arabaya geri dönerken içindeki huzursuzluğun git gide büyüdüğünü hissediyordu. Arabaya doğru ilerlerken, kadının onu izleyen bakışları vücuduna batıyordu, anlamsızca sürüklendiği bir girdaptı ve çıkamıyordu sanki… Kadın caddenin arka tarafındaki ara sokağa girmelerini söylemişti. Sokaklar gittikçe karmaşıklaşıyordu içindeki hislerle orantılı şekilde. Gecekonduların arasına girmişlerdi, küçük bahçelerin, tek katlı derme çatma evlerin arasından ilerliyor “ne işim var benim burada” düşüncesi daha da büyüyordu içinde… Daha önce hiç görmediği toprak bir yola girmişlerdi. Kadın gittikçe gerilen ve soğuyan bir sesle nerdeyse emrederek yolu tarif etmeye devam ediyordu. -Ben resim yapıyorum, dedi kadın, birdenbire sesi yumuşamıştı. Size göstermek isterim. Beğenirseniz satın almak ister misiniz? Tahtadan çitlerle örülmüş bir evin yanından ilerliyorken, şaşkınlıktan olsa gerek aniden frene bastı. Şaşırmıştı, demek kadın meslektaşıydı. Uzun süredir benliğine egemen olan pişmanlık duygusu artık iyiden iyiye utanmaya dönmüştü. Ah neler geçmişti aklından, dönmeliyim evet doğru olan da bu diye düşünürken kadının sesiyle irkildi. -Geldik, dedi. Kiremit damlı, bahçeli bir evin önünde durdular. Elinde peynir paketiyle, evin önünde bekliyordu. Rezalet bir durumdu bu ve kendinden utanıyordu. Peynir suyu kese kağıdını aşıp elini ıslatmıştı. Evde eşine yardım etmek için mutfağa adımını bile atmadığını anımsadı. Kadın önde, kendisi arkada eve girdiler. Bu tek katlı gecekondu evinin kapısı açılınca küf, rutubet, havasızlık ve tanıyamadığı birçok koku yüzüne çarptı. Küçük bir holün sonundaki odaya geldiklerinde kadın, kenara konmuş eski bir kanepeye neredeyse iterek oturttu onu. Zayıf çıplak bir ampul altında kanepeye otururken o dayanılmaz koku başını döndürüyordu. Kaçabilir miydi? Yorgunluktan, bezginlikten, pişmanlıktan ve utançtan başını ellerinin arasına alıp tam bir teslimiyetle olacakları beklemeye başladı. Kadın mutfağa doğru gitti. Peyniri kese kağıdından çıkarmaya başladı. -Karşı oda neresi? diye sordu mutfaktaki kadına -Yatak odası, dedi kadın. Kalkıp içeriye göz atmayı düşündü. Yarı aralık odanın kapısını açtı. Açmasıyla kapaması bir oldu. İçerde, sanki onlarca yanan ateş parlıyordu. Küçücük noktalar halindeki bu ateş noktaları hareket ediyorlardı sanki ya da öyle gelmişti ressama… Kadın mutfakta peynirleri dilimlemeye devam ederken sessizce yerine oturdu. Birden elinde tabakla hızla mutfaktan çıkıp yatak odasına girdi kadın. Işığı yaktı. Perdeleri sıkıca kapalı oda oldukça genişti. Yatağın üzerinden dört adet – belki daha fazla- iri yarı kedi birden fırlayarak kadının ayakları dibinde toplandılar. Tabakta kendilerine konan peyniri hızlıca tüketip adamın yanına geldiler. İçlerinden biri kanepeye zıplayıp omuzu hizasında bir yerde duruyordu, nefesini hissedebiliyordu başını çevirse belki yüzüne tırnaklarını geçirecekti kedi. Kadın odanın bir yerlerinde görünmez olmuştu. Biraz sonra kedileri çağıran sesi duyuldu. Hepsi talimli gibi sırayla odaya doluştular yine. Kadın elinde A4 ebadında birkaç resim kâğıdı ile gelip yanına oturdu. Ressam, kadının üzerine sinmiş dayanılmaz kokuyu daha yakından duydu. Elindeki resimleri gösteriyordu. Belki de yıllar önce yapılmış eski, kötü pastel resimlerdi bunlar. Çerçevesinde resimle ilgisi olmayan lekeler vardı. Ressam durumu anlamaya başlamıştı. İçini bir baygınlık duygusu kaplamıştı. Artık kadının sesini duymuyor elinde durmadan değiştirdiği her kâğıtta aynı şeyleri görmeye devam ediyordu. -Nasıl buıdun resimleri? dedi birden kadın. Ressam, kendini ressam sanan bir deli ile karşı karşıya olduğunu anlamıştı. -Güzel, dedi, ressam. -Teşekkürler. Satın almak ister misin? dedi kadın. İşte bu olmazdı, bu kadarı fazlaydı. Her şeyin bir sınırı vardı ve resmin de bir onuru… Bu paçavralara para verilemezdi. Bütün bu lanet dakikalar içinde ilk kez kendine geldiğini, bir şeylere karşı koyabilme gücü olduğunu hissetti. -Hayır, dedi. Kalın ve sert sesiyle. İmkânı yok alamam. Kadın, birdenbire kendisinden umulmayacak çeviklikte bir hareketle bir karış daha yanaştı adama. -Bak, dedi. Şu güzel değil mi? Almaya değmez mi sizce? -Hayır, dedi ressam, başını iki yana sallayarak. Elindeki resim kâğıtlarını karıştırıp duruyordu kadın. Sesi gittikçe sertleşiyordu. -Demek beğenmediniz? Demek satın alınabilecek gibi değil resimlerim? Birden keskin bir acı duydu ayağında ressam. Kedilerden biri ayağına yanaşmış ve çorabının üzerinden ayağını ısırmıştı. Başka bir kedi dizinin üzerine çıkmış, gözlerini gözlerine dikmiş sinirli sinirli kuyruğunu sallıyordu. Kulağının dibindeki de oldukça ağırdı ve omuzundaydı. -Hayır, dedi. Sorun o değil ben satın almak istemiyorum. -Özellikle almak istemiyorsunuz, demek, dedi kadın. -Özellikle değil ama almıyorum işte, dedi yine ressam. Dizlerinin üzerindeki kedi milim şaşmayan tırmığı yanağına gönderdi ressamın. Omzundaki kedi birden kulak memesine yapıştı. Artık çığlık attı ressam. Eliyle yanağına dokunurken parmaklarındaki kanı gördü. -Almalısınız, dedi kadın. Sesinin tonunda tehdit vardı. Üzerindeki kedileri bertaraf etmeye çalıştı her birini bir yana savurdu ama nafile, hepsi tekrar aynı yerlerine dönüyordu. -Tamam alıyorum, dedi. Kanlı elleriyle cüzdanını çıkardı. Bakmadan eline gelen ilk parayı çekip kadına verdi. -Resmime bu kadar mı değer biçiyorsunuz? Ayıp ayıp, diye söyleniyordu kadın. Bu cümleleri saldırı emri olarak alan kadının kucağındaki kedi diğer yanağına bir pençe savurdu. Ressam iki parmağı ile cüzdanındaki bütün parayı çekti aldı. Kadına uzattı. Kadın parayı almadan önce cüzdanın içinde bir şey kaldı mı diye kontrol etti, sonra ressamın elindeki parayı alışkın bir hızla alıp yeleğinin cebine soktu. Resmin birini uzattı istemeye istemeye. Ressam kendini bir an önce dışarı atmak istiyordu. Soygunun böylesini ilk kez görüyordu. Kapıdan çıkarken hep uzakta duran kedi, acı bir miyavlama ile sırtına zıpladı ve elbisesinden tırnaklarını geçirmeyi başardı. Yağmurun şiddetine aldırmadan dışarıya attı kendini, arabaya bindiğinde kapıları içerden kilitledi ve lanet olası çukurlara aldırmadan eşi, kayınvalidesi ve çocukların yanına ulaşmak için tam anlamıyla gazı kökledi. Arkasına dönüp baksa o dehşet evin kapısında kadını ve azman kedileri göreceği aklına geldikçe biraz daha dokunuyordu gaz pedalına. Gömleği, yanakları ve kulağının kan içinde olduğu aklına gelince panikle durdu yol kenarında. Önce kulağını yokladı, üstüme başına bakındı, yanağını sildi elinin tersiyle… Kan yoktu. Tertemizdi!

  • "Farklı olmak iyi bir şey değildir."

    Hırsız Var'da Hüsnü Arkan'ın son 20 yılda değişik mecralarda yayınladığı, hallerimizi kendine özgü iğneleyici ve eğlenceli üslubuyla mercek altına aldığı, düşündürüp gülümsettiği yazıları yer alıyor. “Benzemek iyidir. Herkes ne yapıyorsa onu yapacak, herkes ne düşünüyorsa onu düşüneceksin! Sabahın köründe kepengi açacaksın, akşamın karanlığında kapatacaksın! Eve dönüp yemeğini yiyecek, uyuyacaksın… Etliye sütlüye karışmayacaksın, hırlıya hırsıza bulaşmayacaksın. Tezgâhta yerini alacak, göze hoş görüneceksin. Estetiği bozmayacaksın, hamileysen sokağa çıkmayacaksın. Çıkarsan hafazanallah Çanakkale domatı gibi ortada kalırsın, göz zevkimizin içine edersin. Farklı olmak iyi bir şey değildir. Farklı olanlar, farklı düşünenler marjinaldir. Çanakkale domatı, Çengelköy hıyarı, muzu soymayı akıl eden o ilk genç maymun… Bunların alayı marjinaldir.” Temmuz 1991’de “Bir Yalnızlık Ezgisi” isimli ilk solo albümünü yayımlayan Hüsnü Arkan, Emin İgüs’ten sonra 1993’te “İstavrit” albümüyle vokalist, söz yazarı ve besteci olarak Ezginin Günlüğü’ne katıldı. Nadir Göktürk ile birlikte 1993’ten bu yana çıkan Ezginin Günlüğü albümlerinin mimarlarından olan Arkan, aynı zamanda “Ölü Kelebeklerin Dansı”, “Menekşeler Atlar ve Oburlar”, “Uzun Bir Yolculuğun Bittiği Yer”, “Uyku”, “Mino’nun Siyah Gülü”, “Hırsız ve Burjuva”, “Gülhisarlı Terziler” adlı yedi romanının yanında Hiçe Doğru ve “Naş” adlı iki şiir kitabı yayınladı. Hüsnü Arkan 2015 yılında yayınladığı Hırsız ve Burjuva isimli kitabıyla 44. Orhan Kemal En İyi Roman ödülünün de sahibi oldu. 2010 yılında Ezginin Günlüğü grubundan ayrılan sanatçı, 13 Ocak 2011’de “Solo” isimli ikinci albümünü yayımladı. İlk single çalışması olan 5 Mayıs’ı Ekim 2011’de piyasaya süren Hüsnü Arkan, 4 Mart 2013 tarihinde ise “Yalnız Değiliz” isimli üçüncü albümüyle adından söz ettirdi. Ekim 2015’de yayınlanan dördüncü solo albümü Kırık Hava ile beğeni toplayarak geniş kitlelere ulaşan Hüsnü Arkan, konserlerine de edebiyat çalışmalarına da ara vermeden devam ediyor. HIRSIZ VAR Hüsnü Arkan Sia Kitap, 2023 Tür: Deneme 216 s.

  • Lydia Davis bir sonraki kitabını Amazon'da satmayı reddediyor

    Lydia Davis, yeni çıkacak kitabını yalnızca çevrimiçi satış noktalarında ve kitapçılarda satışa sunacak. Ödüllü yazar Lydia Davis'in yeni kısa öykü kitabı Amazon'da satılmayacak. Yazar, The Guardian'da yer alan açıklamasında, "Şirketlerin hayatlarımız üzerinde kontrol sahibi olması gerektiğine inanmadığını" belirtti. 2013'te Man Booker uluslararası ödülünü kazananı Davis'in yedinci kurgu derlemesi Our Strangers, Canongate tarafından 5 Ekim'de yayınlanacak. 7 Ekim Kitapçılar Günü'nden hemen önce yayınlanacak olan Our Strangers, yalnızca fiziki kitapçılarda, Bookshop.org'da ve seçili çevrimiçi bağımsız perakendecilerde satılacak. Davis şunları söyledi: "Küçük işletmelere değer veriyoruz, ancak işimizin çoğunu büyük ve güçlülere veriyoruz - ve çoğu zaman, giderek artan bir şekilde, neredeyse hiç seçeneğimiz kalmıyor. Uzun bağımsızlık geçmişi ve yüksek standartları ile Canongate'in Our Strangers'ı yayınlayacak olmasından ve bunu, kitabımı çok daha muhtemel olan kitapçıların raflarına yerleştirecek şekilde yapmaktan şimdi çok daha memnunum.” Davis, kitabının nerede satılacağını kısıtlayan ilk yazar değil. Dave Eggers, 2021'de piyasaya çıktığında "bağımsız kitapçıların hayati önemini vurgulamak" için The Every adlı romanının ciltli baskısını ABD'de Amazon aracılığıyla satmayı reddetti. Lidya Davis, Guardian ile yaptığı bir röportajda "Amazon, rekabeti ortadan kaldırmak için haksız ticari uygulamaları kullanan bir tekeldir" dedi. “Kurallara göre oynamıyorlar ve uygun vergi yüklerinin yakınında hiçbir yere ödeme yapmıyorlar. Bu arada, yerel bağımsız kitabevinizin vergi ödediğine bahse girebilirsiniz. Canongate, Davis'in kararının "hem bağımsız kitapçılarla dayanışmasının bir işareti olarak duracağını hem de çeşitli yayıncılık ekosisteminin hayati önemi hakkında daha fazla konuşmayı teşvik edeceğini" söyledi. Bağımsız kitapçılar geçmişte büyük indirimler sunabilen büyük perakendecilerle rekabet etmenin zorluklarından bahsetmişti. Prince Harry's Spare duyurulduğunda, birkaç küçük perakendeci Guardian'a perakende fiyatı 28 sterlin olan ancak Amazon dahil perakendecilerde 14 sterline teklif edilen kitabı savunamayacaklarını söyledi.

  • Deniz kıyısından, aşk ve tutku arasındaki ince çizgiyi arşınlayan bir hikâye.

    Deniz Ceren Türkkan, ilk kitabı Düş Mesafesi’nden sonra bu kez bir romanla selamlıyor okuru. Denize Söylediğim Şarkılar’da, yüzyıllardır anlatılagelen aşk hikâyelerini sahipleniyor Türkkan; sevgiye, tutkuya, kıskançlığa ve ihanete dair derin cümleler kuruyor. Kendini denize teslim eden bir kadının ve denizden medet uman bir erkeğin şarkısını söylüyor. “Gördü onu. Çölde serap gören bir gezgin gibi gördü. Gördü ve beyninden vurulmuşa döndü. Gülümsemesinde, akşam karanlığını aydınlatan giz dolu bir ışık vardı. Cicili bicili süslenmiş, yüzünün belirgin hatlarını öne çıkaran bir makyajla boyanmıştı. Kızıl saçlarından bir tutam perçem elmacık kemiklerine düşüyordu; bu başına buyruk düşüşte, yeşil gözlerinin derinliğini vurgulayan bir kırıtkanlık, süzgün bir eda gizliydi. Handan, gözleri çakmak çakmak, ‘Çok güzel,’ diye fısıldadı. ‘Böyle bir güzellik, değil bir denizciye, tüm denizlere hükmedebilir.’” Deniz Ceren Türkkan, 4 Ekim 1998 tarihinde Rize’de doğdu. Çocukluğunu farklı şehirlerde geçirdi. 2018 Güzel Ordu Sanat ve Kültür Derneği Öykü Yarışması’nda “Beyaza Nefret” isimli öyküsü ve Sarıyer Belediyesi’nin düzenlediği 2019 Fakir Baykurt Öykü Yarışmasında “Un Helvası” isimli öyküsü yetişkin kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü. 2019 Tuna Nehri Öykü Yarışmasında “Çocukların Tuna’sı” isimli öyküsü birin cilik ödülüne layık görüldü, eser İngilizce ve Macarca yayımlandı, aynı zamanda yazar 2020 Budapeşte Uluslararası Kitap Fuarı’na davet edildi. Ankara’da yaşamaktadır. Öğrenimine Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat bölümünde devam etmektedir. DENİZE SÖYLEDİĞİM ŞARKILAR Deniz Ceren Türkkan İthaki yayınları, 2023 Tür: Roman

  • Mehmet H. Doğan Ödülü’nün sahibi "Fatih Özdemir" oldu

    Nilüfer Belediyesi’nin her yıl düzenlediği Mehmet H. Doğan Ödülü’nün sahibi belli oldu. Seçici kurul oy birliği ile Fatih Özdemir'in Modern Türk Şiirinde Hayvan İmgesi adlı kitabını ödüle değer görüldü. Nilüfer Belediyesi’nin Türk şiirine büyük katkıda bulunan Mehmet H. Doğan adına düzenlediği eleştiri ödülü bu yıl 7. kez gerçekleşti. İlgi gören Mehmet H. Doğan Eleştiri Ödülü’nün seçici kurul toplantısı 10 Nisan 2023 tarihinde yapıldı ve ödül verilecek isim belirlendi. Bu yıl, Asuman Susam, Gültekin Emre, Haydar Ergülen, Metin Celal, Nilay Özer, Orhan Alkaya ve Orhan Tekelioğlu'ndan oluşan jüri oybirliği ile Fatih Özdemir’in, Kabalcı Yayınlarından çıkan çalışması Doğadan Söze Modern Türk Şiirinde Hayvan İmgesi adlı kitabını ödüle değer buldu. Seçici kurulun ödüle ilişkin gerekçeli açıklamasında Özdemir’in kitabıyla ilgili özelliklere şu sözlerle dikkat çekildi: “Hayvan imgesi üzerine modern dönem şiirimizle ilgili bu konuda bir çalışmanın ilk kez yapılıyor oluşu, çalışma alanına dair kapsayıcı tutumu, kendine özgü üslup ve içeriğe ilişkin bakışını öznelliğin tuzaklarına düşmeden kurmaya dair özeni, konuya ilişkin referanslarındaki zenginlik, edebiyat dönemlerine göre temaya ilişkin değişen bakış, anlayış ve yorumlayışları dönem özelliklerine bağlı okuma dikkati, “insanmerkezci” bir bakıştan “ekolojik” bir odaklanışa doğru günümüzden önce yazılmış metinlere dair konu odağında gerçekleştirdiği edebi kazı çalışması, Batı’da uzun yıllardır yapılan Hayvan Çalışmalarına, ekokritizm dolayımından bir bakış, yaklaşım ve eleştirellik için gösterdiği kapı aralama çabası”. Fatih Özdemir’in, yapıtına ait bu özellikleri ile “hayvan imgesi” üzerinden edebi metinleri doğa, öteki varlıklarla bir arada yaşam odağında okuyuşuyla Türk edebiyatına değerli bir katkıda bulunduğu belirtilen açıklamada “Bu yapıt, sonraki çalışmalara kaynaklık edebilecek zenginliği ve bir referans noktası oluşturmasıyla 2023 yılının Mehmet H. Doğan Eleştiri Ödülü’ne değer görülmüştür” ifadesine yer verildi. Kurul yeterli başvuru olmadığı için makale ödülü vermedi.

  • "Ne bilim ama!"

    Instagram’ın kapsamlı bilim hesaplarından Bilimin Ucunda, şimdi raflarda. "Dünya’nın deli dolu geçmişinde kartopuna döndüğü, volkanlarla cayır cayır yandığı ve bahtsız tiranlar dinozorların makus talihlerine yenildiği zamanlara yolculuk edeceğiz. Depremlerin yerkabuğunu nasıl şekillendirdiğine bakıp faylarla örülü ülkemizin  hareketli jeolojik geçmişine ışık tutacağız: fay anasını be! Canlılık ve türleşme konusuna bir ucu Bağcılar, diğer ucu Natal, Brezilya’dan gireceğiz. Dünya’nın ve canlıların nasıl bir etkileşim içinde değiştiğini, Everest’in zirvesinde deniz kabukları arayarak hep birlikte göreceğiz." Dr. Ömer Kamacı İstanbul’da doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini İstanbul’da tamamladı. Lisans ve yüksek lisans derecelerini Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği’nden alarak doktora çalışması için İTÜ Jeoloji Mühendisliği’ne başladı. Bu sürede araştırma görevliliği de yapan Kamacı’nın doktora çalışması TÜBİTAK 1001 ve TÜBİTAK 2214A burslarınca desteklendi. Doktora sürecinde ABD’de bulunan Cincinnati Üniversitesi’nde petroloji ve termodinamik, Kentucky Üniversitesi’nde mineral kimyası çalışmaları yaptı. Doktora çalışması, 2021 yılında İTÜ Doktora Özel Ödülü’ne layık görüldü. Kamacı, çalışmalarını İTÜ Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü’nde öğretim üyesi olarak sürdürmektedir. Aynı zamanda popüler bilim paylaşımları yapan Bilimin Ucunda isimli Instagram hesabının kurucusudur. Evli ve iki çocuk babasıdır. BİLİMİN UCUNDA Dr. Ömer Kamacı Alfa Yayınları, 2023 216 s.

  • 50 Maddede Polisiye Edebiyat

    Alper Kaya'nın kaleminden, polisiyenin farklı ülkelerdeki seyrini ele alan, anekdotlar ve kıyıda köşede kalmış detaylarla birlikte polisiye edebiyatın başta Türkiye olmak üzere seyrini satırlar arasına döken 50 Maddede Polisiye Edebiyat yayınlandı! “50 Maddede Polisiye Edebiyat” sadece türün sıkı takipçileri için değil, polisiye edebiyat üzerine araştırma yapmak isteyen akademisyenlere ve polisiye okumaya başlamaya heves eden okurlara da hitap ediyor. Karakarga Yayınları etiketiyle raflardaki ve online kitap satış sitelerindeki yerini alan eser; ülkemizdeki polisiye araştırmacılığındaki artışı da gözler önüne seren geniş ve nitelikli bir kaynakçaya sahip. Ağırlığı polisiye türünde yayımlanmış 12 eseri olan, Türkiye Polisiye Yazarları Birliği’nin üyelerinden ve aynı zamanda Türkiye’de yayınlanan ilk yapay zekâ destekli çizgi romana imza atan Alper Kaya’nın kaleme aldığı 50 Maddede Polisiye Edebiyat kitabının arka kapak metni şu şekilde: “İlk polisiye eserin Edgar Allan Poe’nun Morgue Sokağı Cinayetleri olduğu kabul edilir... Peki sekizinci yüzyılda yazılmış, bir Çin hanedanının polisiye maceralarını anlatan öyküleri hiç duymuş muydunuz? Felsefeden sınıfsal farklılıklara kadar uzanan geniş bir yelpazeye değinen ama dedektifi insan olmayan bir polisiye seriye denk geldiniz mi? 6-7 Eylül olaylarına Taksim’de şahit olan, dünya polisiyesinin en meşhur ve bir o kadar da gizemli yazarlarından birinin neden o sırada İstanbul’da olduğunu biliyor musunuz? Polisiye tarihinden pek çok enteresan anekdot ve farklı ülkelerin polisiye edebiyatlarının gelişimine dair detaylar 50 Maddede Polisiye Edebiyat kitabında sizi bekliyor!” 1990 yılında Ankara’da doğdu. Orada hiç yaşamadığı hâlde, Ankara’yı çok sevdi. BirGün ve soL’da spor yazıları yazdı. Halen Evrensel’de maç yazısı olmayan futbol yazıları yazmaktadır. 2010 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nden “Yılın Spor Köşe Yazısı Övgü Ödülü”ne layık görüldü. Yayımlanan romanlarının yanı sıra kolektif kitaplarda da yer alan ve çeşitli derlemeler gerçekleştiren yazar, kendisi gibi yazar olan eşi Gizem Şimşek Kaya ve beş kedileri ile birlikte İstanbul’da yaşamaktadır. 50 MADDEDE POLİSİYE EDEBİYAT Alper Kaya Karakarga Yayınları, 2023 Tür: İnceleme 248 s.

  • Öykü: Ayı Samet ve Seyfo

    "Ayı olmak bir çeşit özgürlüktür o duvarlar arasında." Erdem Kıralı Sırtımızda yapışkan bir yorgunluk, bilmediğimiz istasyonları geçiyoruz bir bir. Nerde ineceğiz hiçbir fikrim yok. Tek istediğim temiz bir otel odası ve sıcak bir banyo. Kaç kalıp sabun gider şu üstümdeki kiri ayıklamaya bilmiyorum ama Samet’in durumu çok daha vahim benden onu biliyorum. Ona demir zımparası lazım temizlenmesi için. Zımparalansa da kütükten kalasa dönse biraz. Bizimle aynı kompartmanda kalan o tek gözlü ihtiyar ancak iki istasyon dayanabilmişti bize. Nasıl kokuyoruz arkadaş, yok böylesi, ölü sıçanlar dirilir o derece. Ekmek parasını yine indirmişiz usullü; usulsüz, kaçıyorduk kendini kahraman sanan bekçilerden. Gübre fabrikasına varmışız, kaçarken neresi diye mi bakcaz, girdik içeri. Saklanmak için daldık depodaki tavuk keçi boklarının içine. Diyeceksiniz, değer miydi bu denli iğrenç kokmaya, ya ne kokması kardeşim, ağzımdan burnumdan girdi o boklar, hatta yuttum bile, siz ne diyorsunuz? O hapishaneye tekrar girmemek için her boku yerim ben. Çünkü orda adama yedirdikleri bok değil. Biraz parlaksan, biraz da cılız, anladınız işte ne yiyeceğinizi. Köse değilim ama kabasakal da değilim. Kısa değilim ama ayı da değilim. Bu Samet ayısı gibi olmayı bir tek hapishane ortamında istersin. Ayı olmak bir çeşit özgürlüktür o duvarlar arasında. Cezanı nasıl çekeceğini sen seçersin ayı olursan; parlak olursan bitmez cezalıların sana kestiği cezalar, bitmez. Kucak kucak gezer, ceza alırsın. “Hişt…Seyfooo!!!” Benim ayıcığın sevgi sözleri bunlar işte. Seyfettin yerine Seyfo diye bana seslenmesi. Kankalıktan mı yoksa benim kucak cezalarımdan mı hiç bilmiyorum ama yine de sıcak geliyor kulağıma. “Ulan Seyfo…Muşmula surat, aval aval ne bakıyon, hele ses versene. Nerde incez, o sepet ihtiyar kesin bizi ötmüştür, gelir şimdi biletçi falan.” Bana muşmula surat diyen ayıya bak ya. Ulan Samet, seni ekip tek başına atlamak vardı bu trenden ama can borcum var işte sana. Gidemiyoz da ekemiyoz da mecbur suscaz. Neyse, o ibnelerin önünde dizinin üstüne çöküp susmaktan iyidir. Ayı ama seviyor beni. Sonuçta yeri geldi ölümüne korudu beni içerde. Ne yalan söyleyeyim, ilkinde kendi haremine katmak için diye düşünmüştüm ama yok, meğer delikanlılığıma acımış ayı. Diycem delikanlılık mı kaldı bende ama neyse, o öyle istiyorsa öyle olsun. “Aha Samet, bak bak. İşte orda Çinili hamam. Afyon’a geldik demektir. Buranın kaplıcaları var aga. Burada inelim, önce sıcacık bir hamama gideriz sonra sen nereye dersen, sıkıntı yok.” Sümüğünü koluna silerek camdan benim baktığım yere doğru baktı. Gözlerini kıstı ama tam seçemedi neresi olduğunu, balgam çıkararak tükürdü yere. “Sıçtırma lan hamamına şimdi. Sarraf var mı bu Afyon’da sen onu söyle. Bu bizdeki indiragandi İstanbul'a gitmemize yeter ama orda iş tutmamıza yetmez. Bize daha çok meşin lazım, daha çok.” “İstanbul'da ne iş yapcaz?” dediğimizde hiçbir zaman tam bir cevap vermedi bu ayı Samet. Tamam memur olacak deyliz, biliyom. Yine kap kaç işleri olcak belli. Yav, en azından pavyonda dayılık yapsaydık? Nerde? Öyle temiz düzenli işimiz olamaz bizim abicim. “Koca şehir, sarraf olmaz mı, vardır tabi. Hem düğün zamanı şimdi, doludur çarşı pazar. Valla hamama gitmeden inersek çarşıya sıçarız yine. Kokumuzdan enseleniriz bak söyliyim.” Bana orospuya bakıyormuş gibi baktı. Sanki saçıma fön çekicem, dudağıma ruj sürücem. Hamam istiyorum diye kokoş karıymışım gibi bana baktı aşağılayarak. “Ulan Seyfo, sen fazla yumoş oldun ha. Kaytan bıyıklarını alırım aşağı, ağır ol biraz.” Koridorun ucunda bizim tek gözlü ihtiyarı gördük. Almış yanına o garip şapkalı herifi, elini kaldırmış ona bizi gösteriyor fıs fıs. Adam onu dinlerken kafasını sallıyordu aşağı yukarı. “Demedim mi sana? Atacaktık camdan dışarı o ihtiyarı. Al, seni dinledik, saldık moruğu belayı da sardık başımıza. Hadi sen kapıya ilerle, ben gömeyim şu herifleri gelcem yanına, atlarız raylardan.” Ya gelemezse yanıma, tek kalırsam. Ya yakalanırsam ya o lanet yere geri dönersem, kucak kucak sonra, dizlerim mosmor olur yine. Yosma olamam yeniden, Samet olmadan biterim ben. Korkularımı anlamış gibi kısarak gözlerini baktı. Burnuma kadar sokularak tısladı. “Tırsma lan. Gitcez o çinili hamama. Atacam sana istediğin kadar kese. Hadi git kapıya bekle beni, atlamaya hazır ol ha.” Kuyruğunu kıstırmış kancıklar gibi yürüdüm kapıya doğru. Aklımda Samet, giymiş peştemali, her yer köpük, lavanta sabunu avucumda, tenim pamuk gibi olmuş. “İstediğin kadar kese atcam sana” derken ne kast etti bizim ayıcık acaba?

  • Hayalkâr ile kadim dillerin tınısı

    Hayalkâr, insanın bir toprağa kan yoluyla tutturulmadıkça ne denli hür fakat ne denli yalnız ve çorak olduğunun görkemli anlatısı. On yedinci yüzyıl Anadolu coğrafyası. Tanrı ve mezhep dilemmasında dışlanan, zulüm gören topluluklar. “Tasarladığı son oyuncağa döndü, tam da önünde ihtişamla durmaktaydı. Adına Hayalkâr dedi. Bu oyuncak bir deveran-ı zaman idi. Hayallerin doğurduğu bir kurmaca. Sadece hayal edebilenlerin yaşayabildiği bir coğrafya.” Fatma Efe Nergiz, masalsı bir üslupla kaleme aldığı Hayalkâr ile kadim dillerin tınısını da yakalayan bir çıkış romanına imza atıyor. Bu hikâyede kâh Evliya Çelebi ile IV. Murad devri İstanbul’unda esnaf alaylarını izleyecek kâh Yeniçeriler ve Karakullukçular ile sefere katılacaksınız. Sırtını hem tarihe hem de hayal gücüne yaslayan bu anlatıda, sabrın dehlizlerinde gam çeken Topaz’ın heybesinde kötücül duyguların en kesif hali de, köksüzlüğün ve itilmişliğin bir araya getirdiği insanların umudu da kendisine yer buluyor. HAYALKÂR Fatma Efe Nergiz İnkılap Kitapevi, 2023 Editör: Gökçe Şenoğlu Tür: Roman 248 s.

  • Nefretin üretildiği fiziksel ve sanal alanlar

    Dünyanın birçok ülkesinde kendilerine milyonlarca taraftar bulan çeşitli aşırılıkçı akımlardan yola çıkan Cynthia Miller-Idriss, Anavatanda Nefret adlı kitabında, nefretin üretildiği fiziksel ve sanal alanlara odaklanıyor. Yarının aşırı sağcı milliyetçilerinin, gündelik hayatın içindeki sıradan mecralardan doğduğunu gözler önüne seren Anavatanda Nefret, bir umut ışığı olaraksa aşırılıkçı radikalleşmeyle mücadelede kullanılabilecek yenilikçi stratejiler sunuyor. Ayrıntı Yayınları’nın İnceleme Dizisi kapsamında yayımlanan Cynthia Miller-Idriss imzalı Anavatanda Nefret, Behzat Hıroğlu’nun çevirisiyle Türkiye’deki okurlarla buluşuyor. Kitabını nefret suçuna maruz kalanlara, ailelerine ve onların acısına ortak olanlara ithaf eden Cynthia Miller-Idriss, Anavatanda Nefret’i pedagoglar, politika yapıcıları, ebeveynler, eğitmenler, radikalleşme ve nefret tehdidi altındaki kişilerle etkileşim kuracak diğer kişileri de kapsayacak şekilde halka yönelik ve halk için kaleme aldığını dile getiriyor. ABD başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde aşırılıkçı akımlar kendilerine milyonlarca taraftar buluyor. Komplo teorilerinden, beyaz üstünlüğüne dair tezlerden, göçmen karşıtlığından beslenen nefret suçları ve şiddet vakaları günbegün artıyor. Hal böyle olunca aşırılıkçı akımların insanları nasıl etkilediği, hangi mecraları kullanarak toplumda yaygınlaştığı konusu ise çok önemli bir araştırma konusu haline geliyor. Cynthia Miller-Idriss nefretin üretildiği fiziksel ve sanal alanlara merceğini doğrultuyor ve “Aşırı sağcılar nerede taraftar topluyor?” “Gençler günlük yaşamlarında aşırılıkçı mesajlarla ne zaman karşılaşıyor?” gibi sorulara cevaplar arıyor. Özellikle toplumların marjlarındaki gençlerin çeşitli ortamlarda nasıl hedef alındığını analiz ediyor ve radikalleşmeye giden yolun ergenlik ve yetişkinlik boyunca aşırı sağcı ortamlara girip çıkmakla oluşan bir süreç olduğunu gösteriyor. Anavatanda Nefret yarının aşırı sağcı milliyetçilerinin üniversite kampüslerinden karma dövüş sanatları salonlarına, giyim mağazalarından çevrimiçi oyun sohbet odalarına ve YouTube yemek kanallarına kadar farklı mecralarda nasıl bir araya geldiğini gözler önüne seren ufuk açıcı bir çalışma. Kitap okurları yalnızca günümüz aşırı sağının gençleri cezbettiği ve tuzağa düşürdüğü ana akım mekânlara ve alanlara götürmekle kalmıyor aynı zamanda aşırılıkçı radikalleşmeyle mücadelede kullanabileceğimiz yenilikçi stratejileri de ortaya koyuyor. Lisans eğitimini Michigan Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde tamamlayan Cynthia Miller-Idriss, aynı üniversitede Kamu Politikaları yüksek lisansı ve Sosyoloji doktorası yapmıştır. Şu sıralar Washington’daki Amerikan Üniversitesi Halkla İlişkiler Bölümü ve Eğitim Fakültesi’nde profesör unvanıyla dersler vermektedir. Bununla birlikte Amerikan Üniversitesi bünyesindeki Üniversite Mükemmeliyet Merkezi’ne bağlı Kutuplaşma ve Aşırılık Araştırma ve İnovasyon Laboratuvarı’nın (PERIL) da direktörlüğünü yapmaktadır. Hate in the Homeland: The New Global Far Right (2020); The Extreme Gone Mainstream: Commercialization and Far Right Youth Culture in Germany (2018); Seeing the World: How U.S. Universities Produce Knowledge about the World (Mitchell Stevens ve Seteney Shami ile birlikte) (2018); Blood and Culture: Youth, Right-Wing Extremism, and National Belonging in Contemporary Germany (2009) gibi eserlere imza atan Cynthia Miller-Idriss, Seteney Shami ile Middle East Studies for the New Millennium: Infrastructures of Knowledge (2016) isimli çalışmanın da editörlüğünü yapmıştır. Ayrıca MSBNC’de köşe yazarlığı yapan yazarın, Foreign Affairs, The Atlantic, The Washington Post, The New York Times, The Boston Globe, CNN, The Hill, Politico, The Guardian, Le Monde, Salon gibi medya organlarında da yakın zaman önce yayımlanmış yazıları bulunmaktadır. ANAVATANDA NEFRET Cynthia Miller-Idriss Ayrıntı Yayınları, 2023 Çeviri: Behzat Hıroğlu

  • 2023 Uluslararası Booker Ödülü'nün kısa listesi açıklandı

    2023 Uluslararası Booker Ödülü kısa listesi açıklandı. Listede, dört kıtada altı ülkede ortaya çıkan çalışmaları, iki çıkış ve bir son romanı yer alıyor. Uluslararası Booker Ödülü, aslen İngilizce dışındaki dillerde yazılmış, tercüme edilmiş ve Birleşik Krallık veya İrlanda'da yayınlanan en iyi edebiyat eserlerine ışık tutuyor. Bu yılki kısa listede yer alan dikkat çekici altı kitaba yakından bakalım: Still Born Guadalupe Nettel Çeviri: Rosalind Harvey Standing Heavy By GauZ' Çeviri: Frank Wynne Time Shelter Georgi Gospodinov Çeviri: Angela Rodel The Gospel According to the New World Maryse Condé Çeviri: Richard Philcox Whale Cheon Myeong-kwan Çeviri: Chi-Young Kim Boulder Eva Baltasar Çeviri: Julia Sanches Jüri heyetine ödüllü Fransız-Faslı romancı Leïla Slimani başkanlık ediyor. Panelde ayrıca İngiltere'nin önde gelen edebiyat çevirmenlerinden biri olan Uilleam Blacker; Booker kısa listesine giren Malezyalı romancı Tan Twan Eng; New Yorker'da kadrolu yazar ve eleştirmen Parul Sehgal; ve Financial Times'ın Edebiyat Editörü Frederick Studemann yer alıyor. 2023 jürisi, 1 Mayıs 2022 ile 30 Nisan 2023 tarihleri ​​arasında Birleşik Krallık veya İrlanda'da yayınlanan başvurular arasından seçilen, İngilizceye çevrilmiş en iyi uluslararası kurgu eserini arıyor. Ödüle aday kitaplar, yazarlar ve çevirmenler farklı kültürlerden insanların yaşamlarını deneyimleme fırsatı ile birlikte okuyuculara yeni bir pencere açıyor. Altı kitaptan oluşan kısa liste 18 Nisan Salı günü açıklandı. Kazanan kitap, 23 Mayıs 2023 Salı günü Londra'daki Sky Garden'da düzenlenecek törenle açıklanacak. Kısa liste şunları içeriyor: * Anneliğin zorluklarını, belgesiz işçilerin mücadelelerini ve nostaljinin tehlikelerini araştıran kitaplar * "Büyük Beklentiler'e belirgin bir Kore yorumu", ayrıca "Karayip edebiyatının en büyük hanımefendisi" ve "Doğulu bir Proust"un romanları * Bulgarca ve Katalanca'dan çevrilen kitaplar için ilk adaylıklar * Bir karı koca yazar-çevirmen ekibi * Daha önce ödüle layık görülen bir çevirmen ve bir yazar * Orijinal dilinde yaklaşık 20 yıl önce yayınlanan bir kitap * Bir film yönetmeni ve eski bir güvenlik görevlisi tarafından çalışın * İki çıkış ve bir son roman - sonuncusu, şimdiye kadar kısa listeye giren en yaşlı yazar tarafından * Altı ülke menşeli eserler

bottom of page