top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Mahir Ünsal Eriş ile Hikâyede Zaman ve Mekan

    Mahir Ünsal Eriş’in yürütücülüğünde gerçekleşecek bu atölye çalışmasında, kurmacanın yaratım süreci zaman ve mekan bağlamında ele alınacak. Öykü ve roman türlerinde zamanın ve mekanın inşası, anlatıyı kurmada üstlendikleri hayati göreve odaklanılacak. Katılımcılar atölye boyunca yazı alıştırmalarının yanı sıra eş zamanlı olarak Türk ve dünya edebiyatının önemli öykücüleri ve romanlarından örnekler üzerinde çalışma imkanı da bulacaklar. İsteyen katılımcılar daha önce kaleme aldıkları metinlerden bir bölümünü (2 A4 sayfasını geçmemek üzere) atölye yürütücüsünün değerlendirmesi için kulturalitera@gmail.com adresine, çalışmadan en geç iki gün öncesine kadar gönderebilirler. Mahir Ünsal Eriş'in öykülerini topladığı Bangır Bangır Ferdi Çalıyor Evde adlı ilk kitabı 2012 yılında İletişim Yayınları’ndan çıktı. 2013 yılında çıkan Olduğu Kadar Güzeldik adlı ikinci öykü kitabı, 2014 yılında, 60. Sait Faik Öykü Armağanı’na layık görüldü. 2015 tarihinde kaleme aldığı ilk romanı Dünya Bu Kadar (İletişim Yayınları)’ın ardından Öbürküler (Kara Karga Yayınları), Diğerleri (Kara Karga Yayınları), Sarıyaz ve Kara Yarısı (Can Yayınları) adlı kitapları yayımlandı. Genç yaşlardan beri çevirmenlik yapan Eriş, İspanyolca, İngilizce, Portekizce, Fransızca, İbranice gibi çeşitli dillerden çok sayıda kitap, makale ve öyküyü dilimize kazandırmıştır. İlk olarak Gümüşlük Akademisi ve Mim Sanat bünyesinde dil ve edebiyat atölyeleri vermeye başlayan Eriş, online ve yüz yüze atölye çalışmalarına Kultura Litera bünyesinde devam etmektedir. Saat ve Yer 19 Mart 2022 21:00 zoom Kayıt için; https://www.kulturalitera.com/events/mahir-unsal-eris-ile-hikayede-zaman-ve-mekan

  • Talât Sait Halman Çeviri Ödülü Süleyman Doğru'nun oldu

    İKSV tarafından Talât Sait Halman adına düzenlenen Çeviri Ödülü'ne bu yıl Mario Vargas Llosa'nın Can Yayınları tarafından yayımlanan epik romanı Dünya Sonu Savaşı'nı Türkçeye çeviren Süleyman Doğru değer görüldü. Ödül gerekçesi IKSV Seçici Kurulu tarafından şöyle açıklandı: "İKSV Seçici Kurulu, 2021 Talât Sait Halman Çeviri Ödülü'ne Perulu romancı Mario Vargas Llosa'nın 1981 tarihli çetrefilli, çok katmanlı tarihi romanı Dünya Sonu Savaşı'nı Türkçeye olağanüstü bir sabır ve yaratıcılıkla çeviren Süleyman Doğru'yu layık bulmuştur. Yıllardır çok sayıdaki kitabı Can Yayınları tarafından İspanyolcadan Türkçeye çevrilen 2010 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yazar Mario Vargas Llosa'nın dört büyük tarihsel romanından biri olan Dünya Sonu Savaşı, bizi kuraklığın ve köleliğin pençesinden kurtulmaya çalışan 19. yüzyıl Brezilya'sında yoksulları dinî söylemleriyle sürükleyen karizmatik bir figürün, aşırı dinci Vaiz Antônio'nun dünyasıyla tanıştırıyor. Dünyanın sonunun geldiğini vaaz eden, ihtişamlı ve acımasız Brezilya İmparatorluğu'nun çöküşünü şeytan ve karanlık dış mihrakların bir oyunu olarak açıklayan Antônio, onu ölümüne destekleyen taraftarlar ediniyor. Takipçilerinin devletin askerî güçleriyle mücadeleleri, gittikçe acımasızlaşan bir şiddet sarmalı yaratıyor.Tarihin motifleri içinde bireyin sancılarını ve özgürlük mücadelelerini resmetmenin ustası Mario Vargas Llosa'nın bu kitabını Şilili romancı Roberto Bolaño onun başyapıtı olarak nitelendirmiş, Amerikalı eleştirmen Harold Bloom ise Batı kanonunun yapıtaşlarından biri olarak tarif etmişti. Süleyman Doğru, epik sahneleri, karmaşık diyalogları, yoğun karakter çözümlemeleri ve kılı kırk yaran tarihî detaylarıyla 850 sayfayı aşan bu büyük 20. yüzyıl romanını Türkçeye çevirirken hem İspanyolca hem de Portekizceye olan hâkimiyetini göstermiştir. Doğru, yer ve kişi isimlerini Portekizce vererek kitapta yansımasını bulan kültürel bir ayrışmaya yerinde bir çözüm bulmuş, diyalogları ve tasvirleri çevirirken hem orijinal metne sadık hem de yaratıcı olmayı başarmıştır. Sözcük seçimleri, şiirsellik, ima ve mecaz gibi unsurların hakkını vermiş, Vargas Llosa'nın diline ve üslubuna, tasvir ettiği dünyanın kültürüne hâkim bir çevirmen olarak yazarın kullandığı dille uyumlu bir ritim tutturmuştur. Doğru, bu girift metindeki Hıristiyanlıkla ilgili kavramları ve terimleri Türkçeye taşımaktaki başarısıyla da övgüyü hak etmektedir. Bütün bu becerileriyle, teknik ve estetik açıdan İspanyolcadan Türkçeye çevrilen roman külliyatına benzersiz bir katkı sunmuştur."Başkanlığını yazar Doğan Hızlan'ın üstlendiği Talât Sait Halman Çeviri Ödülü Seçici Kurulu; yazar, çevirmen ve eleştirmen Sevin Okyay; yazar ve çevirmen Ayşe Sarısayın; yazar ve çevirmen Yiğit Bener ile yazar ve çevirmen Kaya Genç'ten oluşuyor. Güncel kültür-sanat üretimini teşvik etmek amacıyla, 2015'te başlatılan Talât Sait Halman Çeviri Ödülü daha önce Siren İdemen, Ahmet Arpad, Fuat Sevimay, Ülker İnce, Gökhan Sarı (Jüri Özel Ödülü), Ebru Erbaş, Kamil Kayhan Yükseler ve Erdem Kurtuldu'ya sunulmuştu. Dünya Sonu Savaşı On dokuzuncu yüzyıl Brezilya'sının derinliklerinde Canudos adlı bir yer vardır; dünyanın bütün lanetlilerinin; hayat kadınları, dilenciler, haydutlar ve her tür paryanın evidir burası. Tarih ve medeniyetin tamamen yok edildiği bu bölge paradan, vergiden, evlilik kurumundan, nüfus sayımından muaftır. Bu yanıyla devrimci ruhun en saf hali için bir kazan, gerçek anlamda özgürlükçü bir cennetin potansiyelini taşıyan ve Brezilya hükümetinin ne olursa olsun yok etmeye ant içtiği bir eyalettir. Belki de en iddialı ve trajik olan bu romanında Mario Vargas Llosa, Canudos'u gerçeklerden yola çıkarak yorumluyor. Toplum ile iktidar arasındaki sonu gelmez ve dehşet verici savaşın her iki tarafına da ışık düşürüyor. Böylece Latin Amerika'nın devrimci geçmişini; tutku, şiddet ve fanatizmle birlikte gelen yıkımı anlatan unutulmaz bir roman çıkıyor ortaya. Süleyman Doğru, 1969'da Keşan'da doğdu. İlköğrenimini Keşan'da, ortaöğrenimini ise İstanbul'da, Galatasaray Lisesi'nde yaptı. İstanbul Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden 1998 yılında mezun oldu. Institut Catholique de Paris'te kütüphanecilik ve dokümantasyon formasyonu aldı. İspanyolca ve Fransızcadan çok sayıda çevirisi bulunmaktadır.

  • Deniz fenerleri mutlaka yanar mı?

    Hilal Gürsu, Mumi Ailesi'nin tek solukta veya tadını çıkararak bölüm bölüm okunacak bir taşınma macerası olan Baba ve Deniz üzerine yazdı: "Metnin tamamı içsel sorgulamalara sürükleyen bir yapıda. Öğüt vermeden sorgulatmayı başaran kitapların hayranıyım!" Hilal Gürsu Dokunulamayıp, tıpkı bir manzara gibi sadece izlenmesi gereken deniz atları, kafasına estiği gibi hareket ettiği için canlı olduğu iddia edilen ve kim bilir belki de ondan korktuğu için yer değiştiren bir ada. Ve durup dururken bu adaya taşınan nevi şahsına münhasır sevimli bir aile. Mumi Ailesi ile yeni tanışan biri olarak elbette kendimi savunmayacağım. Gergedan gibi görünen ama bence kesinlikle insan olan bu ailenin seri kitaplarının dilden dile çevrildiğini (50’nin üzerinde dilden bahsediyorum) hikâyelerin çizgi film, tiyatro ve operaya uyarlandığını, Mumi Ailesi’nin yaşadığı doğayı; Fin yazar Tove Jansson’ın, Finlandiya Körfezi’ndeki takım adaların doğasından esinlenerek yarattığını ve karakterlerin bardak, çorap gibi birçok başka eşyanın üzerinde yer alıp dev bir endüstri hâline geldiğini sanırım dünyada son öğrenen kişi benim. Yine de Mumi Anne’nin dediği gibi: “Herhalde en iyisi diğer uçtan başlamak!” Mumi ailesi; Mumi Anne, Mumi Baba, Mumiş ve evlatlık olduğunu öğrendiğim Minik May’den oluşuyor. Minik May’in aileye katıldığı bölümün hikâyesi şu an incelediğim Baba ve Deniz kitabının yayıncısı Dinozor Çocuk’tan “İşte Karşınızda Minik May” adıyla, serinin diğer birçok kitabıyla beraber yayımlanmış. Daha önce Mumi Ailesi’nden haberdar olmayıp Baba ve Deniz’i okuyacak birinin; May’in kim olduğunu, ailenin Mumi Vadisi adında muntazam bir yerde yaşadığını, kimin kim olmadığını veya olmak istediğini anlamak için serinin tüm kitaplarını hâlihazırda okumuş olması gerekmiyor. Her kitap birbirinden bağımsız, macera, hayal, hayal kırıklığı ve sevgi dolu. Baba ve Deniz, tek solukta veya tadını çıkararak bölüm bölüm okunacak bir taşınma macerası. Okurken defalarca içimden Mumi Ailesi’nin, yeni yerleştikleri deniz fenerini terk etmesini, eski düzenlerine dönmesini dilesem de her satırda onların benim kadar konforuna ve mülkiyetine düşkün olmamasından ayrıca etkilendim. Bunun yanında metnin tamamı içsel sorgulamalara sürükleyen bir yapıda. Öğüt vermeden sorgulatmayı başaran kitapların hayranıyım! ESASLI KARAKTERLER Kitabı okurken karakterler arası hızlı ve doğal geçişler o kadar başarılı ki; bir anda sesini duyurmaya çalışan Mumiş, sonrasında her istediğini yapan özgür ruhlu Minik May, ardından; kalbinin derinlerinde bir elma ağacı dileyen Mumi Anne ve denizin dilinden anlayan tek kişi olan Mumi Baba oluyoruz. İnsan, çoğu zaman farkında olmasa da eylemlerinde, tercihlerinde işe yarar hissetmeye çabalar. Mumi Baba’nın deniz fenerinden yuvarladığı işlevsiz kayaların ona güçlü hissettirdiği, insan davranışlarıyla örtüşen bunun gibi alt metinlere sahip birçok bölüm var kitapta. Kendimize uğraş bulma çabamız, doğayla etkileşim hâlinde olan hayatlarımız ve bu hayattaki yerimizi bulma; kendimizi bulma sürecimiz bu kadar hareketli bir kitabın içinde öyle incelikli verilmiş ki... Hem de insan olmadığı iddia edilen bir aile aracılığıyla! Mumi Ailesi’yle yeni tanışmış olabilirim ama kimse onların gergedan olduğuna beni ikna edemez. Karakterler öyle derinlikli ki, durmaksızın onların bu yönünden bahsetmek istiyorum fakat bunu yaparken ne denli eğlenceli, gülümseten kişiler oldukları gerçeğini gölgede bırakmaktan endişeleniyorum. Minik May’in her şeyi bilen ve gerçekten de bildiğine ikna olmaya yaklaştığım tavırları ışıklar ona her döndüğünde öyle güzel parıldıyor ki… DENİZ FENERLERİ “Keşke canı çektiğinde anneler de çekip gidebilse. Dışarıda uyuyabilse…” Mumi Anne de bazen gitmek istiyor bu cümleleriyle. Canının sıkıntısını, içindeki boşluğu doldurmak için yeri gelince bir odun yığınının içine giriyor, yeri gelince de deniz fenerinin duvarlarına çizdiği ve kendinin bile inanamadığı güzellikteki çiçeklere dalıyor. Çizimlerinin zamanla eski yaşadıkları yer olan Mumi Vadisi’ni andırmaya başlaması okur olarak her ne kadar içimi parçalasa da sonunda yaşananlar içime su serpip, kitaba tatlı, belki biraz buruk bir tebessümle veda etmemi sağlıyor. Mumi Anne’nin annelik görevini, Mumi Baba’nın da babalık görevini üstlenişleri, aile, kadın-erkek kavramlarına dokunarak işlenmiş. Mumi Baba’nın, fenerin bulunduğu adadaki gölet için “Göl babaların harcı” diye düşünmesi, Mumi Anne’nin anne olduğu için istediği yere gidememesi, hatta ailenin yaşadığı yerden taşınıp Mumi Baba’nın istediği ve başta pek de dilinden anlamadıkları bir yere gitmesi bu kavramların değinildiği en belirgin ve etkileyici kısımlardan bazıları. Böyle temaların macera dolu, keyifli bir hikâyenin içinde okuyucuya her daim göz kırpması oldukça muvaffakiyetli. Tove Jansson’ın hayal gücü, hikâyenin her bölümünde ayrı bir hayranlık bırakıyor. Dokunulamayıp, tıpkı bir manzara gibi sadece izlenmesi gereken deniz atları, kafasına estiği gibi hareket ettiği için canlı olduğu iddia edilen ve kim bilir belki de ondan korktuğu için yer değiştiren bir ada. Ve durup dururken bu adaya taşınan nevi şahsına münhasır sevimli bir aile. Mumi Baba’nın söylediği gibi “Bazı şeyler mutlaktır. Örneğin deniz akıntıları, mevsimler, her sabah güneşin doğacağı. Ve deniz fenerlerinin yanacağı…” Böyle bir aile de elbette yazarına zamanında Hans Christian Andersen ödülünü kazandırmış. İç ısıtan güzel sonu, keyifli olay örgüsü, muntazam alt metinleriyle genç okurların yanında yetişkinlere de itinayla ve gönül rahatlığıyla tavsiye ederim. Dilerim Mumi Anne taşların arasına bir ocak yapar, fenerin merdivenine de bir sofra kurar. Sonra her şey bir şekilde yoluna girer. BABA ve DENİZ Tove Jansson Dinozor Genç, 2022 Çeviri: Ali Arda 224 s. Yaş 10+

  • Notos’un Mart-Nisan, 90. sayısı çıktı

    Notos Mart-Nisan, 90. sayısında yayıncılık ve edebiyat dünyamızın en önemli sorunlarından birini, Çeviri konusunu ele alıyor. • Bahtiyar Özgür Sarıoğlu ile söyleşi: “İnsan iyi verilmiş bir fizik dersiyle analitik düşünmeyi gerçek anlamda kavrayabilir.” • Irene Vallejo: Seni Bir Kitap Gibi Okuyorum • Elif Refiğ: Biberyan: Bir Mizaç Meselesi Türkiye’de bir yıl içinde yayımlanan kitapların yarısının çeviri olduğu düşünülürse onca çevirinin niteliğini, edebiyat çevirisinin ve çevirmenlerin sorunlarını irdelemek gerektiğine inanan Notos’un hazırladığı dosyada Ülker İnce, Celâl Üster, İlknur Özdemir, Seçkin Selvi, Saliha Nilüfer, Işık Ergüden, Armağan Ekici, Tomris Uyar, Süleyman Doğru, Tahsin Yücel, Savaş Kılıç, Sabri Gürses ve Hulki Aktunç’un yazıları; Selçuk Demirel, Virginia Elena Patrone ve Hazal Kırımlı’nın desenleri yer alıyor. Notos’un bu sayısında 2007 yılında Türkiye’den on dört fizikçinin neredeyse tüm makalelerinin intihal ürünü olduğunu ortaya çıkaran ODTÜ’lü ekipte yer alan Prof. Dr. Bahtiyar Özgür Sarıoğlu’yla fizik eğitimi, fiziğin günlük hayattaki karşılığıyla ilgili bir söyleşi var. Aganta bölümünde günümüz edebiyat dünyasına ve güncel kitaplara dair yazılarıyla Nefise Kahraman, Fatih Balkış, Alper Güngör, Esin Akşar ve Yalın Gündüz yer alıyor. Bir Yazarın Seçtikleri bölümünde Ayşegül Devecioğlu okunmasını zorunlu gördüğü kitapları, Mustafa Çevikdoğan ise en çok etkilendiği yazarı nedenleriyle birlikte Notos’a anlatıyor. Sine Ergün ve Cihan Çakan kısa sorulara kısa yanıtlarla kendi yazarlık serüvenlerini ve yayımlanan son kitaplarını anlatıyor. Foto-Yazı bölümünde Gönül Ocak’ın fotoğrafını Kadir Işık kısa bir anlatıyla yorumluyor. Kitaplık bölümünde Nihat Dağlı Nazan Bekiroğlu’nun Kehribar Geçidi adlı romanını, Banu Yıldıran Genç İhsan Çankaya’nın Şener Büyüktürk’ün Sergüzeşti adlı romanını, Esra Ertan Stanley Crawford’un Bayan Unguentine’nin Seyir Defteri adlı romanı inceliyor. Notos’un bu sayısında öyküleriyle yer alan yazarlar: Ted Plantos, Hasan Özkılıç, Aylin Sökmen, Semih Gümüş, Çağatay Yılmaz, Erkut Özal, Çiğdem Tunaşat, Işıl Madak, Esin Kıroğlu, Mehmet Fatih Özbey, Hilal Özdemir, Neşe Şen.

  • Adnan Özveri’nin kaleminden tarihi bir roman; Bir Başka Çanakkale…

    Yerin yüzlerce metre altındaki ekmek savaşından bir başka savaşa, Çanakkale Savaşı’na giden Zonguldaklı maden işçilerini anlatıyor roman. Zonguldak’tan Çanakkale’ye uzanan bu yolda lağım ustası Satılmış’la arkadaşlarının öyküsü, maden işçilerinin Çanakkale zaferindeki gerçek hikâyesini anlatan bir edebi belgesel niteliği taşıyor. “Bir Başka Çanakkale”, ölümle burun buruna yaşamayı da dağların tepesinde kurtla kuşla yoldaşlık yaparak insanın zulmünden korunmayı da tek bir sözcükle, “mecburiyet” diyerek açıklayan madencilerin, zulme uğramışların romanı. “Bir Başka Çanakkale”, halen “yerin altında ölüm, üstünde açlık var,” demek zorunda bırakılan, hak ettikleri verilmeyen, “mecburiyetle” eğitilenlerin, bu ülkenin kaderini nasıl belirlediğini anlatan bir roman. Bu kitap aynı zamanda, öldürmekten haz duymayan ancak konu vatan toprağı olunca onca ezilmişliğini ve horlanmışlığını bir yana bırakıp, bir ölümden diğerine koşanların yurt sevgisinin sınırsızlığının da destansı bir anlatımı. Adnan Özveri, İlk ve ortaokulu Şarkışla, liseyi Sivas’ta bitirdikten sonra Zonguldak’ta maden mühendisliği okudu. 1985 yılında Varlık Dergisi’nde öykü ve şiirleri, Gırgır Dergisi’nde mizah öyküleri yayınlandı. Daha sonra özel nedenlerle uzun süre ara verdiği edebiyata, 2003 yılında yayınlanan üç mizah kitabıyla geri döndü. Sonra çocuk edebiyatına yöneldi. Üçü roman olmak üzere kırkın üzerinde çocuk kitabı ve çeşitli dergilerde yayınlanan şiirleri bulunmaktadır. Ayrıca uzun yıllardır yakından ilgilendiği ve edebiyatın anası olarak gördüğü mitoloji alanında yazdığı romanı, 2016 yılında “Sümer’in Şifreleri” adıyla yayınlandı. 2000 yılından sonra uzunca bir dönem Kafkas Dernekleri Federasyonu yayın organı Nart Dergisi’nin yayın kurulunda bulundu, bu dergiye şiir ve çocuk öyküleri yazdı. 2011 yılında Türkiye’deki Kafkas kökenli yazarlarla birlikte Kafkasyalı Yazarlar Birliği’nin kuruluşunda yer aldı ve iki dönem bu birliğin başkanlığını yürüttü. BİR BAŞKA ÇANAKKALE Adnan Özveri Nota Bene Yayınları, 2021 336 s.

  • Öykü: Dut Zamanı

    Tabakta yemek bırakırsa hem babasının neler söyleyeceğini hem de gece uykusunda nasıl korkacağını artık ezbere bildiği için tabağına pilav konurken annesine yalvarmıştı az olsun diye. Gökçe Uluscu Kalaycı Mevsim ilkbahardan yaza dönüp de sıcak rüzgârlar kavurucu yüzünü göstermeye başladı mı, dut ağaçları meyvelerini tatlandırır, kışı çıkarmayı başaran yöre halkını bu sulu meyvelerle ödüllendirirdi âdeta. Denizden fersah fersah uzakta, etrafı kahveli-yeşilli dağlarla çevrili bu coğrafyada nem hak getireydi. Havası ağırlaşmaz, insanı bunaltmazdı belki ama gündüzün sıcağı, gece oldu mu yerini kupkuru bir soğuğa bırakır, çiçekli nevresimli, yün yorganlar hiçbir zaman yüklüğe kaldırılmazdı. Tam da o mevsimde İzmir’den ailece gelirler, babaannesinin iki katlı, bahçeli evinde misafir olurlardı. Babasının işleri elverdiğince iki, bazen üç hafta, zamanın yavaş aktığı bu evde geçerdi. Azıcık hızlı yürüyünce bile her yeri sallanan bu eski, ahşap evde koşmak yasaktı; hemen bahçeye kovalanırlardı. Zaten yapacak başka bir şey de olmadığı için günün büyük kısmını bahçede tıkanana kadar koşarak, çeşitli oyunlar kurarak, ağaçlara tırmanarak geçirirlerdi kardeşiyle. Kardeşi ona her zaman eşlik etmez, mızıkçılık yapardı çoğu zaman.Tek oyun arkadaşını da kaybederdi böylece. Yalnız kaldığında ne yapacağını şaşırır, avuçladığı toprağı eve doğru savurur, önce kapkara avuç içlerine, kirlenmiş tırnaklarına, sonra da bu, içinde zaman geçmeyen, yaşlı eve bakardı. Hıncını, şimdilerde buruklukla andığı bu evden çıkarırdı. Onu yalnız bırakan burası, buradaki geçmek bilmez günler olurdu çünkü. Hâlbuki İzmir’de böyle miydi? Bir sürü arkadaşı vardı, tüm gün değişik oyunlar oynarlar, sokak sokak dolaşırlar, hava kararana kadar futbol maçı yaparlar, iyice akşam çöktüğünde anneleri artık binbir türlü tehditlerle onları zorla evlere sokana kadar dışarıda kalırlardı. Burada ise maç yapmayı bırak, koşmaca oynayacak bile kimsesi yoktu. Uçsuz bucaksız dağlar, alabildiğine uzanan, toz, toprak içindeki yollar ve o sıkıcı dut ağaçları vardı sadece. O gün de, arka bahçeden koşarak eve girdiler kardeşiyle beraber. Taşlıktan geçerken birbirlerini geride bırakmaya çalıştılar ve itişerek odaya girdiler. Yer sofrasının dibine kurulmuş babaannesi, bir eliyle yazmasını çenesinin altında düzeltiyordu. Onları böyle görünce buruşuk yüzü asıldı. “Yapman guzum,” dedi. Babasınının uyarısı ise daha sertti: “Hadi len nerde kaldınız, it gibi dalaşmayı kesin de oturun artık şuraya.” Tabak çanak seslerine bakılırsa hâlâ mutfakta olan annesi, içeri girdiklerinde doğruca sofraya oturduklarını görseydi ellerini yıkamaya gönderirdi ikisinin de. Ucuz atlattıklarını düşünerek çömeliverdi sofranın dibine, sonra da bağdaş kurdu. Oturup soluklanınca, birbirine karışan yemek kokularını ayırt etmeye çalıştı. “Yine mi bamya yicez ya?” diye isyan bayrağını çekti hiç düşünmeden. “Sümük gibi şeyi neden yi...” Daha sorusunu tamamlayamadan, ensesinde babasının hafif ama tok şaplağını hissetti. Kafası yavaşça öne eğilip sonra geri geldi. Ağzını bile açmadı. Suçunu biliyordu. Nimete öyle denmezdi. Allah’ın gücüne giderdi, sonra yiyecek ekmek bulamazlardı. Tek kelime etmeden oturmaya devam etti. Dudağının kenarı hafifçe büküldü ama ağlamadı. Kırpıştırdığı gözlerini masada gezdiriyor, yıkanmaktan kenar kısmındaki yaldızlı şeritleri artık solmuş olan tabaklara, kim bilir kaç senedir sofraya gelip giden, kararmış çatal ve kaşıklara bakıyordu öyle boş boş. Kırmızı-beyaz kareli, eprimiş sofra bezinin ucunu avcunun içinde mıncıklamaya başladı. Bezin köşesinde, püsküllere yakın bir yerde açılmış deliği keşfedince dikkatini büsbütün ona yöneltti. Annesi orayı fark edip de dikene kadar elinden geldiğince genişletmeye kararlıymış gibi parmakları arasında eğip büktü sofra bezini. Kim bilir böyle kaç yaz geçirmiş olmasına rağmen, yer sofrasında yemeye de bir türlü alışamıyordu. Şehirde büyümüş olan annesinin kendisini anlayacağını düşündüğü kaç kere dert yanmıştı ona. Bacaklarının uyuşmasından, sert minderde poposunun acımasından dem vurmuştu fakat annesi alt tarafı birkaç gün idare edivermesini, n’olur sorun çıkarmamasını rica etmişti akıllı oğlundan. Annesinden hiç korkmazdı ama ona kıyamazdı. “Bir de seninle uğraşmayayım,” gizliydi bu ricasının içinde; bilirdi. Bu yüzden annesinin akıllı oğlu olmayı seve seve kabul ederdi böyle zamanlarda. Bir de kendisiyle uğraşırsa annesi çok bunalırdı, gizli gizli ağlardı yoksa. İçinde bir şeyler tuzla buz olurdu onu ağlarken görünce. Küçük yaştayken bile farkındaydı aslında, akıllı oğlunun sorun çıkarmasıyla zerre ilgisi yoktu bu ağlamaların. İşte o zaman, içinde tuzla buz olan şeyler yeniden birleşip, kaskatı olup bir kayaya dönüşürdü ve bu kaya annesini ağlatanların kafasına inseydi ne de güzel olurdu. Ama küçük elleriyle yerinden oynatamadığı kayayı mecbur bir köşeye bırakır, hıncını sofra bezinden ya da eline ne geçerse artık o günün talihlisi eşyadan çıkarmaya devam ederdi. Acıkmıştı aslında ama mutfaktan gelen etli bamya kokusu iştahını kapatmış, bu masadan aç kalkacağına dair belli belirsiz bir şüphe uyandırmıştı ki, annesi saplarından tutacakla kavradığı, sarı çiçekli, emaye tencereyle girdi içeriye. Masanın kenarında duran nihaleye, dumanı tüten tencereyi dikkatle yerleştirdi. Çorbayı hemen servis edeceği için tencerenin kapağını kapatmaya lüzum görmemişti. Neyse ki yayla çorbasını da kokusunu da seviyordu; bu koku bamyaya olan kinini çabuk unutturmuştu. Ortadaki ekmek dilimlerinden bir tanesini kaptı hemen, çorbasına atmak için ekmeğin yumuşak ve beyaz iç kısmından top top parçalar bölmeye başladı. Tıpkı yayla çorbası gibi başka şeyler de vardı elbet sevdiği. Buraya dair her şeyden öyle körü körüne nefret etmiyordu. Ya da şimdi, şu anda bunların hepsi uzak hatıralar olduğu için öyle geliyordu ona. Yine de o çorbayı iştahla kaşıkladığını, bahçeye kurduğu salıncakta havalara uçarken katıla katıla şarkılar söylediğini, hava kararıp da yıldızlar ortaya çıktığında gökyüzüne bakıp şekiller uydurmaya çalışırken hissettiği şeyin mutluluğa çok yakın bir his olduğunu hatırlıyordu. Herkes acıkmıştı belli ki. Kimse tek kelime etmeden, çorbalar iki dakika içinde bitivermişti. Babası, ekmeğiyle tabağını sıyırıyor, babaannesi de “Allah, çok şükür ya Rabbi,” derken boş tabağını annesine uzatıyordu. Henüz sular konmamıştı bardaklara, çorba da bitince masada dökülüp saçılacak bir şey kalmamıştı. Bunun üzerine, babaannesi yoğurt kasesinin yanında duran soğanları kaptı. İki torununa da şefkatle bakarak, “Size de fatıverem mi çocuum?” diye sordu. Sözleşmiş gibi, iki ağızdan da “Yok, yemem,” benzeri sözler döküldü. Babaannesi üstelemedi neyse ki. “İyi, yimen. Çok şifalı ama bu,” dedi sadece. Okulda Fen Bilgisi dersinde öğrenmişlerdi bu sene, soğan ve sarmısak doğal antibiyotikti. “Antibiyotik nedir?” deseler muhtemelen anlatamazdı, ama hastalanınca iyileştiren bir şey olduğunu biliyordu. Babaannesi de bunu kastetmişti herhâlde. “Paatt” diye bir ses onu bu düşünceden uzaklaştırdı. Babaannesi, yumruk yaptığı elini masada dikine doğru duran soğanın tam ortasına indirmiş ve masayı hafifçe zangırdatarak soğanı parçalara ayırıvermişti. Bir parçasını takma dişleriyle kendi ısırırken, başka bir parçasını ise babasına uzatmıştı. Babası da “Sağ ol ana,” diyerek soğanı almış, tabağının kenarına koymuş ve belli ki, birazdan gelecek olan bamyayla beraber yemeyi uygun görmüştü. “Perşembe mi gidiyonuz?” “Evet ana.” “Az daha duraydınız ya. Çocuklaa koşsun, oynasın. Yazık orlaada betonun içinde...” Babası cevap vermedi, başını hafifçe sola eğdi sadece. “İşler var, dönmemiz lâzım. Yoksa neden kalmayalım?” diyecekti muhtemelen, konuşsaydı eğer. Her seferinde aynı cevabı vermektense bir şey dememeye karar vermişti bu kez belki de. “Gelin mi gitmek istiyo?” “Ana, tamam artık!” Elindeki soğan parçasını zarından ayırmaya çalışan babasına uzun uzun baktı. Babası fark etseydi “Noldu len?” diye soracaktı. O da muhtemelen “Hiiç,” diye karşılık verip yemeğiyle oynamaya devam edecekti. Ama babası fark etmedi. Sanki etseydi düşüncelerini okuyabilecekmiş gibi saçma bir his geldi geçti içinden. Kendisine baktığını fark etseydi, o gün o sofrada “Ben senin gibi olmucam işte,” dediğini anlayacaktı. İçinden demiş bile olsa, ne buraya ait kalabilmiş ne de bu bahçeli evden tümden kopabilmiş olan bu adama benzememeye kendine söz verdiğini sezecekti babası sanki. Anlasaydı gerçi pek önemser miydi, o da ayrı bir konuydu. O yaştaki veledin verdiği sözden ne olacaktı sanki, hele ki kendi kendine verdiği sözden... “Koş len, turşu getir,” diyerek konuyu değiştirmişti babası. Onu değil kardeşini seçmişti bu kez. Yaz sıcağında turşu yenmesine hâlâ alışamadığından ya da belki de koşuşturmaktan vakit bulamadığı için turşuyu unutmuştu annesi. Kardeşi, elinde ufak cam tabakta lahana turşusuyla içeri girerken annesi de onu takip etti. Önce turşu, sonra da etli bamya kondu masaya. Annesi, biçimli elleriyle, saçlarını geriye doğru düzeltti servise başlamadan önce. Yine aynı merasimi tekrarladı. “Çok ekmek yemeyin, pilav da var,” dedi. Kimse yemeğin suyunda ıslanmış halini sevmediği için, pilav hep ayrı gelirdi sofraya. Kesin erik kompostosu da gelecekti yanında. Bamyayı kaşığıyla ezip dururken, kafasında icat ettiği oyuna kardeşini de dahil etti. “Sence komposto gelcek mi? Bence gelcek. Kazanana 100 puan,” dedi. Kardeşi, “Bence de gelcek işte,” diyince yine suratı asıldı. Öyle zevkli olmazdı ki. Onun “Hayır,” demesi lâzımdı. Bir yandan da içinden, “Gelmese de olur, çiş gibi rengi,” diye geçirdi. İlk seferde ağzının payını aldığı için bu seferkini sesli söylemedi tabii. O böyle olmayacaktı işte. Büyüyünce çocuklarını yer sofrasına oturtmayacaktı, karısını ağlatmayacaktı. Hele buralara hiç ama hiç uğramayacaktı. Salıncak her yerde vardı zaten, yıldızlar o kadar parlak olmasa da İzmir’deki evlerinin balkonunda da görünüyordu geceleyin. Hiçbir sebebi yoktu ailece kalkıp taa oralardan gelip burada zaman öldürmenin. Bir tek babası anlamıyordu sanki bunu. Metal kaşık sesleri, uzun, güllü bardaklardan içilen buz gibi suların lıkırtıları birbirine karışıyordu. En çok da, takma dişleriyle yemek yemeye çalışan babaannesinin şapırtları duyuluyor, diğer bütün sesleri bastırıyordu. Yerinden kalktı, gitti radyoyu açtı. Geçen yaz meşhur olan bir şarkı çalıyordu, “Bu güzel”, diye düşünerek gitti, yerine oturdu. Bu sesleri bastırmaktı şüphesiz, radyoyu açmaktaki amacı. Bir dergide okumuştu, şık restoranlarda hafif müzikler çalarlarmış ki, hem yemek yerken çıkan sesleri bastırsın hem de masalardaki konuşmalar birbirine karışmasın. Yemekte konuşulmaması tembihiyle büyümüş, sessizce yemeğini yiyip kalkmaya alışmış olan babaannesi, “Yeni yeni icatlaa,” diye kendi kendine söylendi. İzmir’deki evlerinde yemek yerlerken televizyon hep açık olur, babası akşam haberlerini dinlerdi bir yandan. Televizyonun sesinden de kimsenin şapırtısı duyulmazdı. Burada ise, kulak kabarttıkça sesler adetâ yükseliyor, kafasının içinde büyüyordu. Çatalla ezdiği bamyayı güç bela bitirmiş, pilavdan kuş kadar yemişti. Tabakta yemek bırakırsa hem babasının neler söyleyeceğini hem de gece uykusunda nasıl korkacağını artık ezbere bildiği için tabağına pilav konurken annesine yalvarmıştı az olsun diye. Görünüşünden hoşlanmadığı ama hafif şekerli tadını birazcık da olsa sevdiği kompostoyu da yine oyunlarla bitirmişti. Kâseden buruşuk, sarı taneleri tek tek çıkarıp tabağına koymuş, kalan posalı suyu da meyve suyu gibi lıkır lıkır içmişti. Tabaktaki taneleri de yedikçe çekirdeklerini özenle tabağa dizmiş, bunlarla adının baş harfini yazmaya çalışmıştı. Hiç bitmeyecekmiş gibi gelen yemek faslı sona ermişti nihayet, sofra toplanacaktı artık. Yer sofrasının üzerinde, yıkanacak tabak çanaklar, örtüye yapışmış soğan zarları ve ekmek kırıntıları kalmıştı sadece. Hava henüz kararmadığı ve akşam serinliği başlamadığı için dışarıda biraz daha koşabilirdi. Kardeşini dürtükledi, başıyla bahçeyi işaret ederek konuşmadan derdini anlattı. Yerinden hızlıca kalkıp üstünü sofra bezine silkeledi. Koşmadan ama aceleyle çıktı odadan. Dış kapıya yönelmişti ki, annesinin “Eller yıkanacak!” dediğini duydu. Bir ağızdan “Tamaam!” dediler. Kardeşini bilmiyordu ama kendisi, yalnızca cevap vermiş olmak için konuşmuştu. Asla yönünü değiştirmeden, sanki bir an önce evden çıkmak, uzaklaşmak, çok uzaklara koşmak istercesine kapıya doğru ilerledi, terliklerini giydi ve tıpkı gelişindeki gibi ayaklarını güm güm yere vurup toprağı tozutarak dışarıya koştu. Yıllar sonra geriye dönüp baktığında, kendine verdiği sözü tutmuş olmanın gururunu yaşaması gerekiyordu hesapta. Öyleyse neden içini kaplayan his burukluktan başka bir şey değildi? O akşam dışarı koşarken içine dolan özgürlük hissini çok net hatırlıyordu halbuki. Çocukluğunun zorunlu ziyaretleri sona erip de arkadaşlarıyla tatillere gidebilme lüksüne erişebildiğinden beri zaten uğramaz olmuştu ne o yöreye ne de o eve. Babası gibi olmamıştı işte. Çocukları bir kez olsun sallanmamıştı o salıncakta. Dut ağaçlarıyla çevrili eve ait olmayı ya da bir parçasının orada kalmasını bile istememişti. İyice ihtiyarlayıp sırayla çocuklarında kalmaya zar zor ikna olan babaannesinden sonra da müteahhite vermişlerdi o evi. Ne içinde koşacak bir bahçe ne de zangır zangır sallanan ahşap merdivenler kalmıştı. Yoktular işte, onun vazgeçmesine gerek bile bırakmadan hayatından tamamen çıkmıştı o sıkıcı dut ağaçları, o bahçe, o ev. Ne demeye gelip oturmuştu o zaman şimdi o burukluk içine? Neden koşarak dışarı çıktığı günkü rahatlamayı bir türlü hissedemiyordu? Derin bir nefes alıp başını göğe kaldırdı. Hafif de olsa parıldayan yıldızlarla göz göze geldi. Onlardan şekiller çıkarmaya çalışmasa da bu kez, sanki uzun, gül desenli bir bardak, uzanıp da alınmayı bekliyordu yer sofrasında.

  • 2. Oğuz Atay Öykü Ödülü 2022 başvuruları başladı

    İnebolu Kültür ve Sanat Derneği tarafından düzenlenen 2. Oğuz Atay Öykü Ödülü 2022 yarışması başvuruları başladı. Yarışmaya son katılım tarihi 30 Nisan 2022 olarak belirlendi. Oğuz Atay Öykü Ödülü 2022 Şartnamesi: 1)KONU: Yarışmanın konusu serbesttir. 2)AMAÇ: 12 Ekim 1934 İnebolu-Kastamonu doğumlu olan, Türk Edebiyatının usta kalemi ve yazdığı birbirinden değerli eserlerle edebiyatımızda yeri doldurulamaz bir yazar olan Oğuz Atay’ı doğduğu şehirde öykücü kimliğiyle anmak ve anısını yaşatmak, Oğuz Atay’ın öykücü kimliğine dikkat çekmek, Edebiyatımıza yeni eserler kazandırılmasına aracı olmak, Yazmayı uğraş edinmiş kişilere edebi paylaşım ortamı sağlamak. 3)YARIŞMA ORGANİZASYONU: Yarışmanın organizasyonu İnebolu Kültür ve Sanat Derneği tarafından yapılmaktadır. 4)KATILMA KOŞULLARI: 1.Katılım herkese açıktır. Konu sınırlaması yoktur. Bir önceki yarışmada ödül alan yazarlar ödüle başvuru yapamazlar. 2.Sadece öykü başvuruları kabul edilmektedir. Roman, deneme, şiir, vb. türlerde yapılan başvurular değerlendirme dışı bırakılacaktır. 3.Katılım bir öykü ile olacaktır. Bir kişi, birden fazla öykü ile başvuruda bulunamaz. 4.Öykülerde sayfa ve sözcük sınırlaması yoktur fakat eser gönderiminde ödülün öykü ödülü olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. 5.Daha önce basılı veya sanal herhangi bir ortamda yayımlanmış ve/veya ödül almış öyküler değerlendirmeye alınmayacaktır. 6.Öykülerin Word belgesine kaydedilmiş olarak belirtilen e-posta adresine gönderilmesi gerekmektedir. 7.Posta, kargo ve elden yapılan başvurular kabul edilmeyecektir. 8.Oğuz Atay Öykü Ödülü’ne katılan öyküler seçici kurula yazar kimlikleri gizli olarak sunulmaktadır. Bu nedenle öykünün yer aldığı dosyada yazarın kimliğine dair bir bilginin yer almamasına dikkat edilmelidir. Yazarlar öykülerinde sağ üst köşesinde bir rumuz kullanmalıdır. 9.Öykü dosyası ile birlikte öykünün adını taşıyan başka bir dosyada yazarlar kimliklerini, rumuzlarını ve iletişim bilgileri ile birlikte kısa özgeçmişlerini belirtmelidir. 10.Yarışmaya gönderilen öykülerin hukuki ve bilimsel sorumluluğu yazarına aittir. 11.Eserlerin katılım koşullarını sağlaması, başvuru adresine ulaşması Ve eserin içeriğiyle ilgili tüm hususlar yazarların sorumluluğundadır. Başvuru koşullarına uymayan eserler için herhangi bir geri bildirim yapılmayacaktır. Ödül alan öykü ve seçici kurul tarafından yayımlanmaya değer görülen öyküler ödül alan öykünün adını taşıyan Oğuz Atay Öykü Ödülü 2022 anı kitap olarak yayımlanacaktır. Bu kitabın dışında kalan öyküler ise başka herhangi bir yerde kullanılmayacaktır. 5) SEÇİCİ KURUL: Altay Ö. ERDOĞAN Ayşe SARISAYIN Ercan y YILMAZ Hasan ÖZKILIÇ Hülya SOYŞEKERCİ Hürriyet YAŞAR Hüseyin PEKER 6) ÖDÜLLER: Ödül, Oğuz Atay Öykü Ödülü adıyla bir öyküye verilir. Seçici kurul gerek duyarsa ödülü paylaştırabilir veya Jüri Özel Ödülü verebilir. Ödül alan yazara Oğuz Atay kitap seti ve Oğuz Atay Öykü Ödülü 2022 adına hazırlanan plaket verilecektir. Çıkacak olan kitapta öyküsü yer alan yazarlara onar adet kitap armağan edilecektir. Bunun dışında herhangi bir telif ödenmeyecektir. 7) 2021 YILI YARIŞMA TAKVİMİ: Başvuru başlangıç tarihi: 20 Şubat 2022 Son başvuru tarihi: 30 Nisan 2022 Sonuçların açıklanması: 1 Eylül 2022 Ödül töreni: Oğuz Atay’ın doğum günü olan 12 Ekim anısına 15 Ekim 2022 Cumartesi günü İnebolu’da gerçekleştirilecektir. 8)YARIŞMA İLETİŞİM BİLGİLERİ Eserlerin gönderileceği e-posta adresi: inebolukulturvesanatdernegi@gmail.com Yarışma ile ilgili bilgi almak için, Hasan İLYASOĞLU(İnebolu Kültür ve Sanat Derneği başkanı) Tel: 0536 525 91 23 Özlem KESKİN Tel: 0542 809 74 03 Bu şartname 8 maddeden oluşmuş olup yarışmaya başvuranlar tarafından kabul edilmiş sayılır.

  • Ruhlara çakılan bir tür kıvılcım

    Sevim Şentürk, ödüllü yazar Elle McNicoll’un verdiği mücadelede boyun eğmeyi reddeden bir kızın heyecan verici hikayesi Bir Tür Kıvılcım üzerine yazdı: Elle McNicoll’de, içerden bir kişi olarak, nöroçeşitliliğe sahip bireylerin hikayesini anlatmaya amaçlıyor. Tek derdi var: Farkındalık oluşturmak. Sevim Şentürk Çocuk edebiyatını yakından takip edenlere bir müjde: 1992 doğumlu İskoçyalı yazar Elle McNicoll’un, dünyada yayınlandığı günden itibaren çok ses getiren kitabı A Kind of Spark, Bir Tür Kıvılcım adıyla, Timaş Yayınları tarafından Türkçeye kazandırıldı. Daha ilk kitabıyla çok satanlar listesine giren yazar McNicoll, Londra’da yaşıyor ve kendisini ‘nörodiverjan’ olarak tanımlıyor. Peki, nörodiverjan nedir ve bunun kitapla ne ilgisi var? Kısaca açıklayacak olursak, nörolojik farklılıklar gösteren kişilere deniyor. Otizm, disleksi, dipraksi, DEHP, diskalkuli ve hatta tourette... Günümüzde adını daha sık duymaya başladığımız bu gelişimsel farklılıklar artık pek çok çocuk ve ailenin gündeminde. Elle McNicoll’de, içerden bir kişi olarak, nöroçeşitliliğe sahip bireylerin hikayesini anlatmaya amaçlıyor. Tek derdi var: Farkındalık oluşturmak. Doğrusunu söylemek gerekirse amacına ulaştığını görüyoruz. İlk kitabı Bir Tür Kıvılcım’da, iki otizmli kardeşin yaşadıkları üzerinden meseleyi, fantastik etkileyici bir kurguyla 10 yaş üstü okurların gündemine sokuyor. Ve bunu yaparken geçmişten de besleniyor! Çünkü nöroçeşitliliğe sahip kişilerin, yaşadıkları zorbalıkların daha da kötüsü, tarihin tozlu sayfalarında saklı... “Olağanüstü Yeni Bir Yetenek” Adını ilk kez duyanlar için genç yazar, the Guardian tarafından şöyle tanımlanıyor: “Kuşaklar boyunca genç ve yaşlı okuyuculara ilham verecek olan çocuk kitaplarında kuşkusuz olağanüstü yeni bir yetenek.” Çok haklı bir yorum bu. Ele aldığı konu ve kurgu bakımından, Türkçeye Gizem Şakar marifetiyle çevrilen Bir Türk Kıvılcım, okuyanların hâlâ birbirlerine mutlulukla bahsettiği İçimdeki Müzik kıvamında bir anlatı. 11 yaşındaki Addie, kitabın asıl kahramanı. Yaşadıkları kasabada bir zamanlar büyücülükle suçlanan ve ‘cadı’ olarak adlandırılan ve zamanla öldürülen kadınların varlığından haberdardır. Aslında bu sözde cadılar; yukarıda da değindiğimiz gibi insan beyninde normalleşme, öğrenme, dikkat ve diğer zihinsel işlevleri etkileyen farklılıkların patolojik olmadığını savunan bir konsept olan ‘nöroçeşitlilik’ sahibi bireylerdir. Kendisi de benzer yetiye sahip olan kahramanımız, keskin empati yeteneği sayesinde onların anısına sahip çıkmaya karar verir. Doğru bildiklerinden asla vazgeçmeyerek! Sosyal medyalı zamanlarda, Orta Çağ cadıları muamelesi gören kadınların sesine ses ilave eden ve farklılıkları olan kişilerin de hikayesine değindiğinden bu roman, tarihsel background barındıran ve bence oldukça devrimci bir eylem. “Senin Beynin Çok Büyük, İçinde Her Şeye ve Herkese Yer Var” Anlatının diline dönersek; sadece kendisi gibi otistik ablası, Addie’nin hissettiklerini ve yaşadıklarını gerçekten anlar. Burada araya girip şu bilgileri paylaşmam gerekiyor: Bir Tür Kıvılcım, bugüne kadar on iki ülkede yayımlandı. Ve şimdiye kadar Blue Peter En İyi Kitap Ödülü ve Waterstones Çocuk Kitapları Ödülü’nün de dâhil olduğu birçok saygın armağana layık görüldü. Öyle ki neredeyse tüm dünyada ilgiyle okunan kitap, BBC İngiltere tarafından televizyon serisi olarak yayınlanacak. Kendisi de otizmli olan yazar Elle McNicoll, farklı çocukların hayatta birçok şeyi başarabileceklerini, cesaret ve ilham verici bir dille anlatıyor ki bu çaba her türlü alkışı hak ediyor olmalı zannımca. Yine hikâyenin Addie’nin gözünden anlatılması, otizmli bir çocuğun yaşadığı zorlukları anlamayı kolaylaştırıyor, okurların empati geliştirmelerini sağlıyor. Önyargıların insan ilişkilerine etkileri hakkında düşündürüyor. Parantezi kapadıktan sonra şu soruyu soralım: Peki Addie, kasabasındaki insanların ona karşı bakışına meydan okuyup geçmişte öldürülen kadınların itibarının iade edilmesi için verdiği mücadeleden galip çıkabilecek midir? Sayfaları çevirirken; onunla birlikte sonuca ulaşmak için siz de emek veriyorsunuz sanki. Ve bu birliktelik hâli oldukça sahici, samimi ve kendiliğinden oluyor. Kitaptaki şu diyalog, gündelik hayatın telaşı ve karmaşasında, bir Gülten Akın mısrası gibi konuyor. Hani şair, “Ah, kimselerin vakti yok/Durup ince şeyleri anlamaya” diyor ya, öyküdeki konuşma da biraz böyle sanki: “Keşke herkes gibi olsaydım.” “Hayır, öyle olmak istemezsin.” diyor anında. “Hayır Addie. Diğer insanların zihinleri küçüktür. Senin beynin çok büyük. İçinde her şeye ve herkese yer var. Diğer insanlar gibi olmak istemezsin.” “Doğru Bildiklerin İçin Mücadeleden Vazgeçme!” Özetle, Bir Tür Kıvılcım, Addie’nin yaşadığı sorunları ve uğradığı zorbalığı okurlarla paylaşırken aslında uygun bir eğitim, sevgi ve anlayış ile otizmli bir çocuğun da herkes gibi bir hayat sürebileceğini gösteriyor. Engelli bireylerin aileleri, arkadaşları ve öğretmenleriyle olan ilişkilerini incelikle anlatıyor. Korkularımızla yüzleşmenin önemini vurguluyor. Akıcı bir dile ve güçlü bir anlatıma sahip. Cadılara bir nevi iadei itibar eden son bölümdeki şu sahne sizce de çok güzel değil mi: “Juniper’la gurur duyuyorum. Burada yaşamayı her zaman sevmişimdir. Herkesin sizin kim olduğunuzu, ailenizin kim olduğunu bilmesini her zaman sevmişimdir. İnsanların köyü yaşanacak, hoş bir yer hâline getirmeyi önemsemelerini seviyorum. Juniper artık iyi. Sadece hoş değil. İnsanlar alkışlıyor ve fotoğraflar çekiyor. Aileme el sallayıp yolun sonunda bekleyen Audrey ile buluşmak için koşarak oradan uzaklaşıyorum. Kurabiye pişirmek ve Cadılar Bayramı kostümlerimizi hazırlamak için onun evine gidiyoruz. Ayrıca Audrey’nin büyükanne ve büyükbabasını ziyaret edebilmesi, benim de akvaryumu görebilmem için bir Londra gezisi planlıyoruz. Cadılar Bayramı’nda akşamki rotamızı çoktan planladık: Yani hangi evlere uğramayacağımızı ve en iyi ikramları hangilerinin vereceğini. Elbette cadı kılığına gireceğiz.” Evet, son söz ve yazarın mesajı açık aslında: doğru bildiklerin için mücadeleden vazgeçme, bu uğurda kimseye boyun eğme! BİR TÜR KIVILCIM Elle McNicoll Timaş İlk Genç Yayınları, 2022 Çeviri: Gizem Şakar

  • Koş Sokrates koş!

    Mehmet Fırat Pürselim, 2017 Orhan Kemal Öykü Ödülü ve 2017 Türkan Saylan Sanat Ödülü alan Akılsız Sokrates kitabındaki öykülerde kurguyla gerçeği incelikle harmanlıyor. Akılsız Sokrates, tekrar tekrar okunması gereken, kalıcı bir eser olarak yolculuğuna devam ediyor. “‘Bir çocuğumuzun olacağını bilmek, seni mutlu eder, beni gene eskisi gibi seversin sanmıştım. Yanılmışım… Çocuğumuzun fotoğrafının üzerinde sigara söndürecek kadar benden nefret ettiğini bilmiyordum. Öğrendim. Merak etme, başına dert olmayacağız. Önce doktora sonra avukata gidiyorum. Not: Kendine kötü bak. Allah belanı versin.’ Çöpün içinde, ultrason fotoğrafını buldum. Parçaları birleştirerek hastanenin adını öğrendim. Evden fırlayarak çıktım, ‘Koş Sokrates koş!’ diye Kordon’da bağırarak fuleli bir koşu tutturdum.” Hayat sürekli bir çizik daha atarak geçmesini bekliyor insanın. Gülerek, yenilerek, bir daha başlayarak, başlamaya fırsat bile bulamayarak geçip gidiyoruz ondan. Biri ötekine benzeye benzeye, öteki berikine inatla benzemeyerek yaşıyor hikâyesini. Ama ne yaparsak yapalım, hepimizin üzerinde hayattan bir çizik izi. Mehmet Fırat Pürselim, 1975 yılında Antalya'da doğdu. Üsküdar Anadolu Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Halen serbest avukatlık yapmaktadır. İlk kitabı Hayat Apartımanı, 2012 Naim Tirali Öykü Ödülü’ne layık görüldü. Çocuklar için hazırladığı Doğa Öyküleri serisinin ilk kitabı Flamingo Çocuk 2013 Mayıs ayında çocuklarla buluştu. İlk romanı Emanetimdeki Hayatlar 2014 yılı Haziran ayında yayınlandı. BirGün Kitap, Sol Kitap, Evrensel Gazetesi, BirGün Gazetesi, Yeşil Gazete ve çeşitli dergilerde kitap incelemelerine ve edebiyata ilişkin yazıları yayınlandı. Uzman Tv’de kitap tanıtımı programları yaptı. AKILSIZ SOKRATES Mehmet Fırat Pürselim İthaki Yayınları, 2022

  • Yunus Emre Edebiyat Armağanı Öykü Yarışması başvuruları başladı

    Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve Porsuk Kültür iş birliğiyle düzenlenen Yunus Emre Edebiyat Armağanı Yarışması 2022'de öykü dalında düzenleniyor. Yarışmaya katılan öyküler arasından seçeceği 7 öykü, yarışma sonrasında basılacak olan Yunus Emre edebiyat armağanı öykü seçkisi kitabında yer alacak Yunus Emre Edebiyat Armağanı Yarışması, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve Porsuk Kültür iş birliğiyle ilk kez 2021 yılında şiir dalında gerçekleştirilmiştir. Her daim şehrimizle anılan, Anadolu'da türkçe şiirin öncüsü, tasavvuf ve halk şairi Yunus Emre'nin adını bir edebiyat armağanıyla yaşatmak ve edebiyatımıza yeni eserler katmak amacıyla hayata geçirdiğimiz bu özel yarışmayı, bu yıl da öykü dalında hayata geçiriyoruz. Ödül alacak ilk üç öykü ile birlikte, değerli jüri üyelerimizin yarışmaya katılan öyküler arasından seçeceği 7 öykü, yarışma sonrasında basılacak olan Yunus Emre edebiyat armağanı öykü seçkisi kitabında yer alacaktır. YARIŞMA KATILIM KOŞULLARI 1. Yarışmaya jüri ve birinci derecede yakınları katılamazlar. 2. Yarışmanın konusu; “SERBEST” olarak belirlenmiştir. 3. Yarışmaya katılacak hikâyenin daha önce hiçbir yarışmada ödül almamış ve herhangi bir yerde (basılı olarak) yayınlanmamış olması gerekmektedir. 4. Bir yazar, yarışmaya tek bir hikâye ile katılabilir. 5. Hikâye Türkçe’nin dil ve yazı kurallarına uygun olmalıdır. 6. Gönderilen hikâyenin uzunluğu 7000 kelimeyi aşmamalıdır. Daha uzun hikâyeler değerlendirme dışı bırakılacaktır. 7. Hikâye gönderen yarışmacının isim ve soy isim bilgileri hikâye metninde kesinlikle yer almayacak olup, sadece başvuru kısmında yer alabilir. 8. Katılım mahlasla (takma isimle) olmalıdır. 9. Başvurular edebiyatarmagani@eskisehir.bel.tr e- posta adresinden yapılacaktır. 10. Yarışmada ödül kazanan hikâyenin her türlü yayın hakları Porsuk Kültür Yayıncılık ’a aittir. 11. Yarışmaya katılan hikayelerden dereceye girenler veya yayınlanması uygun görülenler, ek bir telif hakkı iznine gerek kalmaksızın, bir kitapta toplanacaktır. 12. Son başvurular 29/04/2022 günü saat 24.00’ de sona erecektir. 13. Yarışma sonuçları Mayıs 2022 ayı içinde açıklanacaktır. 14. Ödül töreni tarihi daha sonra internet sitesinde veya ulusal ve yerel basında ilan edilecektir. 15. 18 yaşını doldurmuş, Türk vatandaşları katılabilir. Yarışmaya katılımların sona eresiyle, 15 Mayıs 2022’de sonuçları açıklamak üzere, hikâyeler arasından dereceye girecek olanların değerlendirilmesi gerçekleştirilecek. Dereceye girerek, ödüle layık görülecek hikâyeleri seçecek kurul, Öykücü Cemil Kavukçu, Öykücü Ethem Baran, Öykücü-Romancı Engin Topuz, Prof. Dr. Oktay Yivli, Prof. Dr. Ayşe Demir ‘dir. Ulusal çapta düzenlenen ve hikâye konusunun ‘serbest’ olduğu ödüllü yarışmada dereceye giren; birinciye 3.000 TL, ikinciye 2.500 TL, üçüncüye 2.000 TL olmak üzere toplamda 7.500 Türk Lirası, yarışmacıları destek ve teşvik için takdim edilecektir.

  • Öykü: Kadın

    “Kentin tüm kirini sadece bu taşların temizlemesini beklemek, ahmaklık olur.” İnan Palancı Kadından ayrılan ve eve kapanan adam, rüyasında uyandığı zaman sarı saçlı kadın, caddenin karşısında duran altı pirinç halkaya altı patlarla ateş ediyordu. Sonra bu kadının bir başka gölgesi, deniz kenarında sesini açmaya çalıştı. Onun çevresinde kocaman bir halka oluşturan adamlar ise, döndürülen beyaz bidonun içindeki benzini sırayla içip naralar atmaya başladı. Onlar naralar atarken üzerinde güzel, sarı bir abiye olan bir başka kadın, çıplak ayaklarıyla genişçe bir caddenin tam ortasında durdu ve çevresinde akan insan kalabalığını izlemeye başladı. O, akan kalabalığı izlerken kanlar içinde yatan Kızıl Rahip, üç katlı bir tavernanın çatı katında, elindeki yarı otomatik tüfeği, sarılar içindeki bu kadına doğrulttu. Caddenin ortasında duran ve çıplak omuzlarına değen iri, çirkin ellere aldırış etmeyen kadın, parlak kaldırım taşlarına bakarak “Kentin tüm kirini sadece bu taşların temizlemesini beklemek, ahmaklık olur,” dedi. Elinde daha bir görünür olmaya başlayan kemanı çalmaya başladı. Bu esnada Kızıl Rahip yarı otomatik tüfeğinin nişangâhından onu izlemeye devam etti. Kızıl Rahip, onu izlerken üzerinde tek tük sarı kıllar bulunan tombul ve yağlı bir el, karanlık bir köşede durup kadının çıplak ellerine ve ayaklarına baktı. El bu elleri ve ayakları parçalama umudu ile sarı ve çirkin bir tarantula gibi hareket ederken kadın keman çalmaya devam etti. Ardından çatı katında notalar yükselmeye ve başta Fa olmak üzere tüm notalar, bu elin çevresinde daireler çizmeye başladı. Onlar, daireler çizerken bir silah sesi duyuldu. Hayal gücü güçlü tarantula, gövdesinden kaldırım taşları arasına sızan koyu yapışkan sıvı nezaretinde son kasılmalarını yaşarken tüm cadde derin bir sessizliğe boğuldu. Kadın başta Fa olmak üzere kar taneleri gibi yükselen notaların nezaretinde ve kadifemsi mavi-beyaz ışığın etkisi altında gövdesini hareket ettirerek tutkulu bir şekilde keman çalmaya devam etti.

  • Çevrimiçi iletişimin kodlarına dair bir kılavuz

    Erica Dhawan'ın dijital iletişimde nelere dikkat etmemiz gerektiğine odaklanan kitabı Dijital Beden Dili Mart 2022'de okurlarıyla buluşuyor. Dünya değişiyor. Dijitalleşme pandeminin de etkisiyle etrafımızı hızla kuşatıyor. Pandemi bitse de artık dünyanın bu yeni dijital iletişime yoğunlaşacağıysa aşikâr. Bu dünyada kendimizi doğru bir şekilde ifade etmek için ne yapmalıyız? Net ve güvenilir bir iletişim kurduğumuzu düşünürken aslında hangi yanlışları yapıyoruz? İletişim uzmanı Erica Dhawan, dijital dünyada vücut dilinin eskisi kadar önemli olduğunu savunuyor. Peki ya bu, gerçeği yansıtıyor mu? Dijital Beden Dili cinsiyetler, nesiller ve kültürler arasında geleneksel vücut dilinin yerini alan yeni sinyalleri ve ipuçlarını deşifre etmek için yapılan son araştırmaları ilgi çekici hikâyelerle sentezleyerek okura sunuyor. Dijital iletişimde nelere dikkat etmemiz gerektiğini konferanslardan, görüntülü toplantılara, günlük e-postalardan, anlık mesajlara ve online görüşmelerine kadar pek çok olası ortam, mecra ve yöntemi mercek altına alıyor; sürekli değişen bu dünyada iletişim kurduğumuz insanlara güven ve netlik sağlamak için türlü iç görü ve çözüm önerilerinde bulunuyor. Erica Dhawan, çalışan ekiplerinin, müşterilerin ve müşterilerin bağlantılarını hızlandıran küresel bir danışmanlık şirketi olan Cotential'ın Kurucusu ve CEO'sudur. Açılış konuşması, eğitim ve danışmanlık yoluyla, iş liderlerine ve şirketlere müşteriler ve müşteriler için artan değer yaratmak, sürdürülebilir sonuçlar sağlamak ve gelecekteki küresel rekabet gücünü sağlamak için yenilikçi stratejiler öğretiyor. DİJİTAL BEDEN DİLİ Erica Dhawan Timaş Yayınları, 2022 Çeviri: Zeynep Sena Sökmen

bottom of page