Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Röportaj bal gibi edebiyattır
Esme Aras Yaz'Ankara adlı kitabında, Ankara'yı yaşayarak yazmış yazarlarla röportajlara yer veriyor tabii edebiyatı odağına alarak. “Kolay yazabiliyorlar mı, sessizlik mi arıyorlar yoksa yalnızlık mı? Belki de kimsesizlik…” Tutkulu okurun yazara sorularıdır bunlar. Bir de “Nerede yazdıkları?” sorusu var, “Nereyi?” sorusuyla beraber. Elbette bir şehirdir bu, edebiyatçıların da başka bir şey ummadan arkasından gelecek olan. Esme Aras da “merak”ına yenilerek Ankara’da yazmış ya da Ankara’yı yaşayarak yazmış, ömrünü bu kente vermiş, hayatının bir dönemini burada geçirmiş yazarlar ile edebiyat ve kent kültürü üzerine röportajlarını bu kitapta bir araya getiriyor. Bu söyleşiler aynı zamanda bir tanıklık, sözlü tarih çalışması. Kentin kendisi bir hafıza mekânı; pek çok semti, kahvesi, lokantası, sineması, dükkânı ayrı ayrı birer anı durağı, geçmişin sığınağı. Mekânlar belleğimizi kışkırtır, anılar saklandıkları yerlerden fırlayıverir; bu söyleşilerde edebiyatçılar mekânları anımsatıyor, kaydediyor ve yaşamın yara izlerini işaret ediyor. Bu röportajlar bir dönemi, dönemin gündelik yaşantısını, kültürel dönüşümünü, toplumsal çalkantısını da belgeliyor tabii edebiyatı odağına alarak. Edebiyatçılar bu kez kendilerini anlatıyor. “Röportaj bal gibi edebiyattır.” Esme Aras, Marmara Üniversitesinde başladığı yüksek öğrenimine Ankara Üniversitesinde devam etti ve iletişim fakültesinden mezun oldu. Birharf.net’in açmış olduğu, Ankara konulu nesir yarışmasında Emprime Elbiseli Kadın: Ankara başlıklı yazısı mansiyona; 5. Sarıyer Edebiyat Günleri öykü yarışmasında Gölgesi Kaldı adlı öyküsü seçici kurul özel ödülüne değer görüldü. TRT Kent Radyo Ankara, TRT Radyo 1-Edebiyat Adası, TV 6-Ankara İpek Yolu, Kanal B-Kitap Dünyası programlarına konuk olarak katıldı. 2012-2018 arasında Hürriyet gazetesi Ankara ekine edebiyat röportajları hazırladı. Egeli Kadın Yazarlar Platformu (EKYAZ) üyesi olan Esme Aras, hâlen Ankara’da yaşamakta ve yazı çalışmalarını burada sürdürmektedir. YAZ'ANKARA Esme Aras H2O Yayınları, 2021 384 s.
- Petrol krizi, ekoloji, küresel ısınma ve gezegenimiz
Gerçek ve güncel bilimsel bilgilere dayanan Yedinci Mühür adlı roman, petrol krizi, ekoloji, küresel ısınma ve gezegenimizin geleceğini tehdit eden politik ve ekonomik çıkarlar gibi önemli çağdaş temaları ele alıyor. Antarktika’da bir bilim adamı öldürülür ve Interpol, cesedin yanına bırakılan nottaki kutsal bir sır olan iki bin yıllık bir gizemi, 666 sayısını deşifre etmesi için Tomás Noronha’yla temasa geçer. Bu numarayı çevreleyen gizem, Kodeks 632 ve Tanrı’nın Formülü romanlarının ünlü araştırmacısı Tomás’ı, insanlığın en korkutucu anı olan Kıyamet’le yüzleşmek üzere, Portekiz’den Sibirya’ya, Antarktika’dan Avustralya’ya uzanan nefes kesici yeni bir maceraya sürükleyecektir. Gerçek ve güncel bilimsel bilgilere dayanan bu roman, petrol krizi, ekoloji, küresel ısınma ve gezegenimizin geleceğini tehdit eden politik ve ekonomik çıkarlar gibi önemli çağdaş temaları ele alıyor. Okurların, başından sonuna kadar elinden düşüremeyeceği muhteşem bir gerilim kitabı olan Yedinci Mühür hepimizi yakından ilgilendiren acı gerçeklerden yola çıkılarak kaleme alınmış, uluslararası entrika ve komplolarla dolu bir roman. Portekizli gazeteci, yazar ve halen Yeni Lizbon Üniversitesi’nde gazetecilik üzerine dersler veren bir akademisyen olan José Rodrigues dos Santos 1964’te Mozambik’te doğdu. Uzun yıllar BBC ve CNN için Güneydoğu Asya, Güney Afrika, Ortadoğu, Balkanlar ve Kafkasya gibi çatışmaların bol olduğu bölgelerde savaş muhabiri olarak çalıştı ve Portekiz Ulusal Televizyonu’nda ana haber programı sunuculuğu yaptı. Yaklaşık üç milyon kitap satışıyla Portekiz’in en çok satan yazarları arasında yer alan dos Santos’un kitapları on sekiz dile çevrildi. Uluslararası alanda çoksatanlar listesine giren Tanrı’nın Formülü 2012’de Dublin Edebiyat Ödülleri IMPAC’e aday gösterildi. YEDİNCİ MÜHÜR José Rodrigues dos Santos Pegasus Yayınları, 2021 Çeviri: Ebru Sarıkaya Balabanovic 496 s.
- Öykü: Anten
“Babam gibi tüm gücümle eğlendirebilseydim tüm insanlığı, yine de üzer miydiniz beni?” Defne Karadağ Baş ucunda duran çekmeceli dolabın üstündeki kostüme gözü takıldı. Sarı ve siyah... Sonra, kendine doğru kostümden sarkan bir çift antene. “Ne çirkin şey şu meret.” homurdandı yattığı yerden. -Kostümü yıkadın mı Hayriye? -Yıkadım anam yıkadım, şu Tijen Hanım’ın verdiği çiçek kokulu kolonyadan da döktüm üstüne bi güzel. Misler gibi oldu. -Arı çiçek kokar mı kız Hayriye? -Çiçeğe konmuyon mu anam? Ondan sinmiştir üstüne. Karıkoca birbirlerinin omuzlarını, kollarını hafif hafif yumruklayarak gülüştüler. Hayriye, kocasına tek takım elbisesi olan fersude görünümlü on beş yıllık damatlığını uzattı, gözleri ışıl ışıldı. Tahsin, bir memura yakışan her hamleyi art arda sıraladı. Saçlarını yana doğru taradı, kravatını sıktı. Siyaha çalan rengi atmış suni deri çantasına, karısının uzattığı kostüm poşetini sıkıştırdı. Evden çıkmadan, uyuyan güzeli, kızı Feride’yi ve Ninja kafa, fırıldak oğlunu oda kapısından bir süre izledi. Her sabah yapardı bunu. Onları utandırmadan geçen her güne, en koyu uykularında izlerken şükrederdi. Memur Tahsin Bey’di o. Kimseleri incitmeden, hak yemeden, vatandaşı üzmeden, amirine yaranmak için mide bulandıran dönüşlerden uzak durup rüşvet vereni gözünden çıkan şimşeklerle olduğu yerde rezil rüsva eden... İşte tam da böyle olduğu için boyu uzamamış bir de git gide kısalmıştı ya! Mesai arkadaşları almış başını gitmiş, apartman dairelerinde, kaloriferli evlerde, temiz sokaklarda yaşamaya, gönül genişliğine, cep ferahlığına nail olmuşken; o, terfi de neymiş sürülmüştü yıllarını verdiği, doğup büyüdüğü ilçeden; koca yutaklı bir canavara benzeyen bu ile; İstanbul’a. Bacalardan çıkan dumanların sis gibi kapladığı sokağında, yavaş yavaş yürüdü; altı aşınmış ayakkabılarının canını yakan batışlarına inat. Hesabı her gün aynıydı, hiç şaşmazdı; saat dörtte Küçükçekmece'deki vergi dairesinden çıkıp kan ter içinde trenle, Bakırköy’deki ajansa yetişmek için zamanla yarışırdı. O gün program ne ise ona uyardı; arı kostümünü giyer, ara sokaklardaki mağazaların açılışlarına, bazen Taksim’de broşür dağıtımına, yeni yeni peydah olmuş alışveriş merkezlerinin şenliklerine, doğum günü partilerine katılır, soytarılığın âlâsını yapar, evinin günlük ekmeğini, meyvesini alacak kadar kazanırdı. Molalarda, Samsun sigarasını tüttürürken en içli düşünceleri dumanına gömüp var gücüyle üflerdi; “Bugün de soytarılığın hakkını verdin Tahsin Efendi, kim tutar seni!” Katıldığı şenliklerde, açılışlarda, partilerde bazen tanıdık birilerine denk gelir, eli ayağı birbirine dolaşır, sesi kısılır, yerin dibine girerdi. Sonra kimsenin kendisini tanıyamayacağını hatırlar, o rahatlamanın hemen akabinde; parmak uçlarına kadar boşalan ter ile insanları eğlendirmeye devam ederdi. Bu kaygılı, dumur yaratan anlık tepinmeler onu yorsa da mecburdu, bu koca şehirde ayakta kalmanın başka yolu yoktu. Bulamamıştı... Kızının bu şehre geldikten sonra ne oldum delisi olduğunun farkındaydı. Oğlu da sınıf arkadaşlarına özenmeye, yavaş yavaş isyan bayraklarını evin sağına soluna asmaya başlamıştı. Eşi Hayriye’nin “Sen utanılacak ne yapıyon ki herif, insanları güldürmenin nesi rezillikmiş?” diyerek sırtını sıvazlaması da kurtarmıyordu onu; bu sancılı düşüncelerin, ürkülerin içinden. Öğrenecek olurlarsa onların yıkıcı tepkilerini tahmin edebiliyordu. Kendisi de yakıştıramıyordu bu tuhaflığın bir parçası olmayı, bu nedenle onlara kızmıyordu; Ah bir öğrenecek olursa çocukları, eşrafı; arı kostümü ile vızıldaya vızıldaya tepinen bu koca herifin nesine saygı duyacaklardı ki? O antenleri sallana sallana, kanatları yelleye yelleye, insanların arasında sözde uçuşan, bal toplayan bu aptal arı kılıklı koca adamın neyine ha? Neyineydi saygı!” Doğruluktan şaşmayanın, yanlışlar peşini hiç bırakmaz. En izbe yere saklansa da insan, eliyle koymuş gibi bulur. Dirlik vermez ki dürüstlük para etsin. Etmez. Yırtıcı bir hayvan gibi, ağzından salyaları aka aka; leş yiyici sırtlan, akbaba gibi kokusunu alır da üşüşürler insanın tepesine. İnsanlığın gerektirdiklerini yaptığı için yerinden edilen bu dağ gibi adam da; hayvan taklidi yaparak insanları bir anlığına da olsa eğlendirerek savaşmayı seçmiş, bu canavarın midesinde yer edinmeye çalışıyordu aslında... Hafta içleri ajansın gönderdiği işlere ayak uydurması da çocuklarını idare etmesi de pek zor olmazdı ama iş hafta sonu temaşasına geldi mi, işte orada boğazlanır gibi bir darlığın içine düşerdi. Öyle ya; memur adamın hafta sonları daireye gittiği, nerede görülmüştü? Mecbur; yinelenen, değişen yalanların içinde tepinirken bulurdu kendini. -Bu pazar, bir sübyanın soytarısı olacam Hayriye, doğum günüymüş veledin. -Çocuğu sokma sakın, e mi herif. Hayriye; her zamanki gibi eşi gülsün diye, latife ediyor, dudağının yanından da olsa usulca gülmesine razı oluyordu. -Bu defa arı değil be Hayriye, kaplumbağa olacakmışım. Onu da olurum elbet, o da benim gibi sırtında taşımıyor mu evini? -İyi ya işte, sevinsene herif; kurtulmuşun şu zıpzıp antenlerinden, sevmiyodun ya onları. Vızıldamak da yok bak. -Yok, bu defa hiç ses yok... Osman da tavşan olacakmış, tavşan... İlk defa, elinde kostüm poşeti olmadan çıktı o gün evinden. İlk defa Hayriye’den gizlemişti nasıl bir şekle bürüneceğini. Kaplumbağa gibi asil bir hayvanın yerine geçeceğini zannetse yeterdi. Ona -karısına- maymun kılığına gireceğini nasıl söyleyebilirdi? Gururu ilk kez eşi ile arasına görünmez, sertçe bir duvar örmüştü. Evlendikleri zaman caka satmıştı köyünde Hayriye, e boru mu, memurdu kocası. Ya şimdi? “Maymuna çevirdi bu şehir seni, yaaa Tahsin Efendi!” Çocukların arasında, hiçbirinin yüzüne dahi bakmadan, ellerini yumruk yapıp bacaklarının arasına sokup çıkardı, sokup çıkardı. Bu hareketi defalarca zıplayarak tekrarladı. Çıkardığı tuhaf seslerle coşan çocuklar, orasını burasını mıncıklamayı da ihmal etmedi. Bir tek, fıstık atmamışlardı Tahsin’e... Parti sona erdiğinde, kendini evin banyosuna attı. Aynadaki maymuna uzunca baktı, bir maskara olmanın verdiği ızdırabı, midesine çöreklenen bulantıyla hissetti. Midesi delinircesine kustu, kustu. Elini yüzünü yıkayıp kazandığı para ile çocuklarına çekeceği balık ziyafetini hatırladı. Elinde tuttuğu kostümün başı; maymun kafası ile parti evinin banyosundan hızlıca çıktı. Ardından seslenen titrek ve tanıdık sesle olduğu yerde mıhlanmış gibi kaldı. “Baaaaba!”
- Şaşırtıcı, görkemli ve derin: Javier Marías romanları
Javier Marías, tüm kitaplarında aynı üslup ve benzer kurguları kullanıyormuş gibi görünse de her kitabında insanın ve toplumun saklanan gerçeklerini açığa çıkaran bir yazar olarak okurun karşısına çıkmayı başarıyor. Doğuş Sarpkaya Bazı yazarlar, edebi yolculukları boyunca belirli bir güzergâhı takip eder. Üslupları, merkezî temaları ve karakterleri birbirine benzeyen bu yazarlar sanki hep aynı şeye işaret eder gibi görünür. Aceleci şekilde kendi üslubuna sıkıştıkları ya da konfor alanı yarattıkları yorumları yapılan nitelikli yazarlarsa her seferinde niyetlerinin ötesine taşan güçlü eserler kaleme almayı başarır. Dostoyevski’nin üslubunun İnsancıklar’dan Karamazov Kardeşler’e kadar ne kadar değiştiği üzerine düşünelim mesela. Ya da Balzac’ın, Stendhal’in, Tolstoy’un eserlerini… Her romanlarında farklı konulara işaret etseler de üslup, merkezî tema ve karakterlerin tümüyle değiştiğine dair bir izlenim edinmeyiz bu yazarların eserlerini okurken. Bu sadece klasik eserler için geçerli bir durum değil. Çağdaşımız olan nitelikli yazarlar içinde de her eserinde benzer yönelimlerle hareket ettiğini hissettiren pek çok örnek mevcut. Günümüzde üslubunu mükemmelleştirme yolunda ilerleyen, ana karakterlerini aynı tarz kişilerden seçen ve her seferinde okurunu şaşırtmayı başaran yazarlarından biri kuşkusuz Javier Marías’tır. 1986’dan bu yana yayımlanan romanlarının kahramanları çevirmen olan, uzun cümle ve paragrafları, cümlelere eşlik eden dozunda bir ironi ve mizahı, en sonu merkezî temayı ıskalamayan çerçeve öykülerle sarılı bir yapıyı kullanan yazarı, yazı hayatını kolaylaştırmakla ya da kendini tekrar etmekle suçlamanın aklımızdan geçmemesi şaşırtıcı değil. Çünkü Marías, her seferinde düşünülmesi güç bağlantılar kurarak ve bu bağlantıları okurken gevşekmiş gibi görünen bağlarla sıkıca örerek okurunu şaşırtmayı başarıyor. Üslubun Belirginleşmesi Bu durumu sadece ustalık dönemi eserleri olan Yarınki Yüzün serisi ve sonrasında yazdıklarında değil, ilk romanı sayabileceğimiz Duygusal Adam ve geçtiğimiz günlerde yayımlanan Tüm Ruhlar eserlerinde gözlemlemek mümkün. Tüm Ruhlar, yazarın, Beyaz Kalp’in yarattığı popülerlik ve görünürlükten önceki kitabı olması açısından dikkat çekici bir eser. Aynı zamanda Duygusal Adam ile yerleşmeye başlayan üslubun nasıl gelişmeye başladığını anlamamız için kilit rol oynayan bir kitap. Tüm Ruhlar’ın isimsiz anlatıcısı Oxford’a iki yıl ders vermek için gelmiş olan bir İspanyolca öğretmeni ve çevirmendir. Anlatıcının Oxford’da geçirdiği iki yıl, tüm hayatında ona yol arkadaşlığı edecek ruhlar kazandıracaktır. Akıl hocası eşcinsel Cromer-Blake, eski bir MI5 ajanı da olan bilge Profesör Toby Rylands, anlatıcımızı unutulmaya yüz tutmuş yazarları takip eden bir kitap kulübüne üye yapan Alan Marriot ve aslında bütün hikâyenin merkezinde olan gizemli, çekici ve evli Clare Bates bu ruhlar içinde özel bir yere yerleşecektir. Anlatıcımızın ruhlar ile ilişkisini okurken aynı zamanda geçmişte yaşanan talihsizliklerin bugünü nasıl şekillendirdiğini de anlamaya başlarız. Tüm Ruhlar, Marías’ın sonraki kitaplarında sıklıkla karşılaşacağımız konuların, karakterlerin prototipini de taşıyor. MI5 için çalışan Oxford hocaları konusu daha sonra Yarınki Yüzün’ün merkezine de yerleşir mesela. Geçmişte yaşanan bir olayın bugünün ilişkilerini belirleme gücü hemen tüm romanlarında karşımıza çıkar. Yazarın Mesafesi Örneğin Yarınki Yüzün, bu anlamda yazarın karakteristik özelliklerini en net gözlemlediğimiz kitap olarak dikkat çeker. Romanın ana karakteri Jamie Deza, insanların gelecek potansiyellerini öngörme yeteneğine sahip bir çevirmendir. Oxford’da tanıştığı bir profesör onun bu yeteneğini fark eder ve MI5 için çalışmasına ön ayak olur. Deza, artık insan davranışları çevirmeni olarak İngiliz Gizli Servisi’ne hizmet edecektir. Yarınki Yüzün, kısa özeti buymuş gibi görünse de şimdi ile geçmiş arasında gidip gelen, geçmişin günahlarıyla bugünün yüzeyselliği arasında salınan bir anlatıdır: İspanya İç Savaşı ve İkinci Dünya Savaşı’nda yaşananları ele alırken, insanın kötülüğünün sınırsızlığının üzerine düşündürür. Geçmiş ile şimdi arasındaki gerilimin her daim canlı tutulduğu anlatı, evrensel bir varoluş sorgulamasına kapı aralar. Tüm Ruhlar’da yetkin bir örneğini okuduğumuz, Yarınki Yüzün’de en etkileyici hâline kavuşacak olan Marías’ın kurgusu ve üslubu okuru sürekli roman yazımı üzerine düşünmeye ittiği için dikkat çekicidir. Marías’ın romanlarını okurken sürekli yazarın mesafesi üzerine kafa yormak zorunda olduğunu hisseder okuyucu. Metin ve karakterle mesafesini koruyan yazarın, anlatıya okuyucuyu da dahil ettiğini, bu şekilde okuma deneyiminin demokratikleştiğini savunan kuramları hatırlayalım. Marías’ın Tüm Ruhlar’da isimsiz anlatıcı, Yarınki Yüzün’de Jamie Deza, Beyaz Kalp’te Juan aracılığıyla soluk almadan yaptığı yorumlarla bu mesafeyi oldukça daralttığını söyleyebiliriz. Böyle bir daralma metnin değerinde bir düşme yaratmıyor. Yazarın sesinin baskın olmasının büyük bir tehdit olarak algılanmasına bir cevap niteliğini taşıyor Marías romanları. Marías, hikâyelerin nasıl dramatize edileceği, bölümlerin nasıl sıralanacağı, bir olaydan başka bir olaya geçerken nasıl bir yöntem izleneceği konularındaki hâkimiyetini tüm roman boyunca koruyarak okuyucunun oyuna katılmasını, hikâyenin akışına dair tahminlerde bulunmasını, dahası hikâyeye yön veriyormuş hissini yakalamasını da engeller. Marías’ın ana karakterlerinin başına sıklıkla gelen şey, okurunun da başına gelir. Konuşmaları kendi istediği gibi yönlendiren insanlarla diyalog kurar yazarın ana karakterleri. Diyalogun iplerini elinde tutan, istediği zamanlarda konuşmayı farklı yönlere döndüren, sonra oradan asıl konuya geri dönen, anlattıklarını ayrıntılandıran, diyalogun bir batağa sürüklendiğini hissettiğiniz anda sizi şaşırtacak bir bağlam kuran karakterler yaratır Marías. Romanın üslubu ve biçimi de bu karakterlerin kişilik özellikleriyle şekillenir. Konuşulanın Gücü Tüm Ruhlar’da ilk örneklerinden birini gördüğümüz şeylerden biri de Marías’ın konuşulanın gücüne yaptığı vurgudur. Tüm konuşmalar uzun yorumlarla birlikte aktarılır. Anlatıcının Cromer-Blake ile Clare Bates hakkında bir şeyler öğrenmeye çalıştığı sohbet ve kitabın düğümünü çözen son sayfalardaki anlatıcı-Clare Bates diyalogu bu açıdan tipiktir. Anlatıcının konuşulanlardan anlamak istediği, anladığı ve anlatılmak istenen arasında bir köprü oluşturur bu yorumlar. Ayrıca bu yorumlar aracılığıyla bireyin aslında gizlemeye çalıştığı yönlerine dair de fikir edinir okuyucu. Anlatıdaki karakterler de bu diyaloglar sırasında derinleşirler. Marías’ın tüm romanlarında karşılaştığımız bu durumu Beyaz Kalp’in bir pasajında özetler. Üstü örtülen, hatırlanması istenmeyen şeyleri ortalığa saçan şey dildir: “Kulağımıza bir şeyler fısıldayan dil de öpülmek istemiyor görünen birini ikna eden ilk öpücük gibidir; bazen direnişi kıran ne gözlerdir ne parmaklar ne de dudaklar; sadece dildir, boşluk kollayıp savunmasız bırakan, fısıldayıp öpen, neredeyse zorlayan. En tehlikelisi dinlemektir, bilmek, öğrenmek, haberdar olmak; kulakların da tıpkı gözler gibi istendiğinde telaffuz edilen şeye hemen kapatılabilen kapakları olmalıydı; söylenmekte olanı dinlemekten kaçınılamaz, hep fazlasıyla geç kalınmış olur.” Yazar her seferinde gerçek bir çelişki ile karşı karşıya bırakır okuyucuyu: yalanın içinde, sırlarla sarmalanarak mı gerçeklerin ağırlığını taşıyarak mı yaşanmalıdır? Tüm Ruhlar’ın Handikabı Tüm Ruhlar, bu soruların ilk kez sorulmaya başlandığı kitap olarak ilgiyi hak ediyor. Fakat, Javier Marías’ın daha sonra yayımlayacağı romanlarına göre daha zayıf bir hikâye ile karşılaşıyoruz Tüm Ruhlar’da. Marías’ın edebiyatının asıl gücü, romanın tüm bileşenlerini kusursuz bir uyum ile bir araya getirmesinde yatar. Tüm Ruhlar’da ana karakterin çatışmasının –ülkesine döneceği için yasak ilişki yaşadığı kadından ayrılmak zorunda olması– yeterince desteklenmediğini hissediyorsunuz. Bu da ister istemez diğer karakterlerin derinleşmesinin önünü tıkıyor. Marías’ın daha sonraki romanlarında karakter ile geçmişi arasındaki bağı daha sıkı kurarak geçmişte yaşanan ve bugünü belirleyen olayın bireysel ve toplumsal yansımalarını betimleyerek aşacağı bu sorun, acemilik dönemi eserinin eksiklerinden biri olarak göze çarpıyor. Sonuç olarak Marías, tüm kitaplarında aynı üslup ve benzer kurguları kullanıyormuş gibi görünse de her kitabında insanın ve toplumun saklanan gerçeklerini açığa çıkaran bir yazar olarak okurun karşısına çıkmayı başarıyor. Marías’ın bunu kimi yorumcuların “Proustyan” bulduğu, benim “19. yüzyılın mirasını takip” şeklinde ifade ettiğim bir anlatım biçimiyle başarıyor. Uzun cümle ve paragrafların, kontrollü bir şekilde sarkan bölümlerin, alakasız görünen çerçeve öykülerin sonunda sıkı bir kurmacayla birbirine geçişerek güçlü bir esere dönüşüyor. Bu tercih ister istemez okuyucusunu sürekli konsantre olmaya çağıran, sürekli düşünüp kurulan bağlantıları atlamamasını isteyen bir yazarla karşı karşıya olduğumuzu hatırlatıyor. Uzun cümle ve paragrafların okuru yoracağı ve metinden uzaklaştıracağı ön yargısını kıran bir anlatımı var Marías’ın. Hem bu kadar çok şey talep edip hem de bu kadar sürükleyici olmayı başarması Marías’ın başarısının anahtarı. TÜM RUHLAR Javier Marías Çeviren: Neyyire Gül Işık Yayınevi: YKY, 2020. BEYAZ KALP Javier Marías Çeviren: Yayınevi: YKY, 2016. YARINKİ YÜZÜN, CİLT 1: ATEŞ VE MIZRAK Javier Marías Çeviri: Roza Hakmen Yayınevi: Metis, 2011. YARINKİ YÜZÜN, CİLT 2: DANS VE RÜYA Javier Marías Çeviri: Roza Hakmen Yayınevi: Metis, 2011. YARINKİ YÜZÜN, CİLT 3: ZEHİR, GÖLGE, VEDA Javier Marías Çeviri: Roza Hakmen Yayınevi: Metis, 2012. Bu yazı daha önce Kitap Eki Dergisi’nin 2. Sayısında yayımlanmıştır.
- Beyin paraşüt gibidir, açılmadıkça çalışmaz.
Pozitif psikolojinin en son verilerinin ışığı altında hazırlanan Beynin Mutluluğa Ayarlanması, mutluluk yolculuğuna çıkmak isteyenlere, gerçekleşmesi mümkün bir vizyon sunuyor. Yazar herkesin beynini bilgece kullanmasına katkı sunacak bir eserle karşımıza çıkıyor. Aynı zamanda, mutlu olmaya karar verdiğimiz zaman, beynimizin mutlu olacak yolu bize gösterdiğine ve mutlu edecek şeyleri de arayıp bulduğuna dikkat çekiyor. Beynimizin yenilik arayışında olan ve öğrenen sosyal bir organ olması nedeniyle bozulmaması için uyarılması gerekmektedir. Beynin uyarılmasıyla ölçülebilir yapısal değişiklikler oluşur, yeni beyin hücreleri gelişir ve yeni nöron bağlantıları ortaya çıkar. Beyin paraşüt gibidir, açılmadıkça çalışmaz. Zihnimizden geçen her düşünce, duygu ve davranışlar beynimizi değiştirir. Beynin Mutluluğa Ayarlanması kitabı yıllarını mutluluk çalışmalarına vermiş bir araştırmacının gözünden şu ana konuları içeriyor: Mutluluk neden önemlidir? Beyin mutluluğa nasıl programlanır? Yüksek bilince nasıl ulaşılır? Farkındalık kişiyi neden mutlu kılar? Beynin esnekliği ve uyum sağlama yeteneği (Nöroplastisite) neden önemlidir? Nörolojik bağlantı ve alışkanlıklar nasıl oluşur? Üretici sevgiden mutluluğa nasıl ulaşılır? Akış yaşantısı neden mutluluk üretir? “Beynimizi mutlu olma yolunda eğitebiliriz. Öğrendiğimiz her yeni bilgiyle beynimiz değişir. Bu yüzden Beynin Mutluluğa Ayarlanması kitabını okuyup bitiren her kişinin beyni, okumadan önceki durumundan farklı olacak ve mutluluk oluşturacak şekilde yeniden yapılanacaktır,” Zülfikar Özkan 1952 yılında Gümüşhane’de doğdu. Kişisel ve sosyal gelişim konularında birçok konferans veren Özkan, aynı zamanda birçok kuruluşta yöneticilik yapıyor. Yazar Anne – Baba Kitaplığı, Başvuru kitapları ve diğer kategorilerde eserler yazmıştır. Ayrıca çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlanmış çok sayıda makalesi vardır. BEYNİN MUTLULUĞA AYARLANMASI Dr. Zülfikar Özkan Pozitif Yayınları, 2021 392 s.
- Okuduklarımız karakterimizi şekillendirir
Kenneth Oppel'in yaratıcılık, depresyon, dostluk gibi temaları içeren romanı Obur Mürekkepçik, Sydney Smith’in çizimleriyle kitapkurtlarını bekliyor. Heyecan ve duygu dolu bir hikâyenin içine girmeye hazır mısınız? Unutmayın; okuduklarımız karakterimizi şekillendirir. Yaratıcılık, depresyon, dostluk gibi temalarla zenginleşen bu roman ve Sydney Smith’in çizimleri kitapkurtlarını besleyecek nitelikte! O gece olanları evin kedisi dışında kimse görmedi... Bir mürekkep lekesi, kendini eskiz defterinin sayfalarından koparıp çıkardı. Acıktıkça kitaplarla beslendi. Yalayıp yuttuğu roman karakterlerine benzedi. Obur Mürekkepçik’in önemli görevleri de vardı. Ethan’a nasıl çizim yapılacağını öğretmeli, Ethan’ın ünlü bir çizer olan ama ilhamını kaybeden babasına yardımcı olmalı ve her birinin kalp kırıklıklarını onarmalıydı. Kenneth Oppel, Port Alberni'de doğdu, çocukluğunu Victoria, British Columbia ve Halifax, Nova Scotia'da geçirdi.Ayrıca Newfoundland ve Labrador, İngiltere ve İrlanda'da yaşadı. Oppel, 1985'te ilk kitabı Colin's Fantastic Video Adventure'ı St. Michaels Üniversitesi Okulu'ndayken yazdı. Silverwing roman serisi için dört kitap yazdı: Silverwing, Sunwing, Firewing ve Darkwing. Ayrıca Airborn (2004), Skybreaker (2005) ve Starclimber (2008) dahil olmak üzere Matt Cruse destanı yazdı. Oppel, İngiliz çocuk edebiyatı alanında 2004 Governor General's Literary Award, American Library Association'dan Printz Honor Award (her ikisi de Airborn için) ve The Times Çocuk Romanı ) Amerikan Kütüphane Derneği tarafından Genç Yetişkinler) ödüllerini kazandı. OBUR MÜREKKEPÇİK Kenneth Oppel Kırmızı Kedi Çocuk, 2021 Çeviri: Rengin Arslan 320 s.
- Sözleşme toplumsal adaleti arıyor
Belma Fırat'ın serbest felsefi kurmaca türünde kaleme aldığı ilk romanı Sözleşme, çıktı! “Şimdi gözlerimizi kapatıp düşünelim. Bizi duyularımızdan, doğa yasalarına olan nedensellik bağlarımızdan kurtarabilecek saf bir bilinç durumuna geçebilseydik ve salt düşünen varlıklar olarak bir araya gelip, fiziksel koşullarımızdan, bedensel arzularımızdan, her türlü maddi istek, dürtü ve hırslarımızdan bağımsız ve tarafsız şekilde herkes için, tüm insanlık için geçerli olabilecek evrensel yasalar üzerinde uzlaşabilir miydik? Böyle bir uzlaşmayı, birlikte yaşamanın kurallarını belirleyen bir toplumsal sözleşmenin temeli yapabilir miydik” Bilimsel bir buluş eşliğinde gerçekleşmesi istenen adil toplum sözleşmesi için bir deney topluluğu oluşturulur. Deney hafızanın, dolayısıyla kimliğin geçici süreyle silinmesini sağlayan bir aparatla gerçekleşir. Deneyin amacı “geçici hafıza kaybı durumunda sözleşme yapmanın mümkün olup olmadığını araştırmak” diye tanıtılır. Deneyin anlatıldığı seminerde tanışan Özgür, Hayat, Cihan ve Eylem’se tutum, düşünce ve seçimleriyle okuru etik bir tartışmaya davet eder. Sözleşme toplumsal adalet meselesini sorunsallaştıran felsefi kurmaca bir metin. Bilimkurgudan yola çıkıp daha çok hakikatin kaybına dikkat çeken, manipülasyon perdesini işaret eden, pek çok filozofun ve düşünürün metinlerine gönderme yapan bir roman. Sözleşme toplumsal adaleti arıyor. Herkes için adaleti sağlayan, ana bileşenleri düşünce ve inanç özgürlüğü, toplumsal cinsiyet eşitliği olan bir toplum sözleşmesi yapmanın mümkünlüğünü tartışıyor. Denemenin konusu olabilecek bir temayı Belma Fırat kurmaca yoluyla kaleme alarak edebiyatla felsefeyi aynı metinde buluşturuyor. Belma Fırat, ODTÜ Ekonomi Bölümü mezunu. ODTÜ Oyuncuları bünyesinde oyunculuk ve dramaturji çalışmalarında bulundu. İlk yüksek lisansını ODTÜ Ekonomi Bölümünde, ikinci yüksek lisansını Boğaziçi Üniversitesi Felsefe Bölümünde tamamladı. MSGSÜ Felsefe Bölümünde doktora derslerine devam etti. Edebiyat dergileri ve öykü seçkilerinde, öykü, edebiyat incelemeleri ve denemeleri yayımlandı. Kaos GL’nin Kadın Kadına Öykü Yarışması’nda 2012 yılında üçüncülük, 2014 yılında birincilik ödüllerini aldı. Sırayla, Alışın Buradayız (2014), Kuyuda (2016), Bugün Anne Gibi Değilim (2018) adlı öykü kitapları yayımlandı. Kuyuda, 2016’da Antalya Edebiyat Günleri’nde Muratpaşa Öykü Ödülü’ne layık görüldü. Sözleşme, serbest felsefi kurmaca türünde kaleme aldığı ilk romanıdır. SÖZLEŞME Belma Fırat Nota Bene Yayınları, 2021 96 s.
- Öykü: Darmaduman Çekirdek
Ben acıyı romanlardan, filmlerden değil tam yerinde öğrendim doktor. Çekirdek ailede. Çitlene çitlene parçalanan, dağılan, tuzu boğaz yakan o küçücük kurumda. Öznur Babur “Herkes kendi yolunu izler. Kiraz vermiyor diye incir ağacını azarladığın oldu mu? Öyleyse sus!” N. Kazancakis İntiharı kaç kez denedim? Sanırım çok kez. Ama hiçbiri derdime çare olmadı baksanıza. Oysa ne çok istedim yarı da olsa ölü olmayı. Sesler dinsin istedim. Bütün sesler. Evrendeki bütün sesler; sela okuyan hocanın sesi, tekerleğin asfaltta çıkardığı o çığırtkan ses, ağlayan bebeklerin sesi, babamın kafamda kırdığı şişelerin sesleri, havlayan köpeklerin hatta ötücü kuşların ve anası ölmüş gibi miyavlayan kedilerin. Onlarınki ölmedi belki ama benimki öldü. Babam baltayla yardı kafasını. Ne kolay çıkıyor ağızdan. O gün de okuldan henüz çıkıp gelmiştim eve, salonun orta yerinde, önce annemin beyni akmıştı eskimiş halıya ardından benim midemde ne varsa. O gün bıraktım okulu. Katilin oğlu okusa ne okumasa ne. Ben acıyı romanlardan, filmlerden değil tam yerinde öğrendim doktor. Çekirdek ailede. Çitlene çitlene parçalanan, dağılan, tuzu boğaz yakan o küçücük kurumda. Bir annem vardı; ayyaş, işsiz güçsüz, küfürbaz bir babam, bir de dünyanın en güzel mavisini gözlerinde taşıyan bahtsız ablam. Bilirsiniz siz de, lanetin en önemli özelliği sürdürülebilir olması. Annemin talihsizliği kızında da devam etti. Ablam da uğursuzun, hayırsızın affedersiniz ama şerefsizin tekiyle evlendi gitti. Elbette kendi isteğiyle olmadı. Sattı babam. Bir eşya gibi, evde fazlalık bir koltuğu ikinci elden satar gibi. Tuhaf mı geldi, inanın ablamı sattığı paradan daha fazla tutan koltuklar var şu dünyada. Ben ne yapabilirdim, yapma etme demekten başka. On dikiş attılar kafama, bakın şu gözlerinizin gidip geldiği şu üzerinde saç bitmeyen yer var ya, babamın eseri. İki de dişim gitti, tekmili birden gitseydi de ablam gitmeseydi. İnsan zamanla unuturmuş doktor, söylesenize unutamadığıma göre ben neyim? Babam, “Erkek misin sen?” derdi “karı kılıklı seni”. Bana dedikleri zerre koymazdı da zavallı anneme dedikleri, yenilir yutulur gibi değildi. Dayakları hiç gün sektirmezdi, ola ki içip içip sızdıysa anca o zaman rahat nefes alırdı kadıncağız. Biliyorum, sizin de aklınızda aynı soru: Ben erkek miyim? Değilim ama kız da değilim. Siz de görüyorsunuz ki yüzüm biraz kızcadır benim. Şu ince sivri burnum, ağzım, bir erkeğe nazaran az ve şekilli kaşlarım, annemden aldığım derin gamzelerim, narin vücudum ve kemiksiz parmaklarımla soy sop sürdürebilecek bir erkek değildim, değilim yani. Ama erkeğim de. Kafanız karışmamıştır umarım. Gerçi siz okumuş etmişsiniz, tüm karışıklıkları çözecek yolları kitaplardan, hocalardan öğrenmişsiniz. Ama size şunu söyleyeyim doktor, bir insanı çözdüm sanırsın ya, işte asıl orada başlar düğüm. Annemin ölümü, bir şeyleri uyandırdı bende. Olmayan şeyleri görmeye başladım. Olmadıklarını biliyordum ama öyle gerçeklerdi ki, öyle var gibiydiler ki inandım olduklarına. Sağ omzumdaydı biri, baştan aşağı bembeyazdı kar gibi. Sol omzumdaki kömür karasıydı diğerinin aksine. Onları ilk gördüğüm zaman, annemi evin bodrumuna gömdüğümüz ve baba dediğim adamın annemin üzerini betonla kapladığı o geceydi. Ah doktor, sanırım bundan daha korkuncunu işitmedi kulaklarınız. Söylediklerim maalesef doğru. Gömdük, birlikte gömdük hem de. Nasıl itaatsizlik edebilirdim ki ona? Kibrit çöpü gibiydim, zayıf, güçsüz ve toy. Kibrit çöpleri bir gün yanarlar ama. Ben de yandım ama sonra, biraz daha sonra. Kendimi de yakarak üstelik. Ne diyordum; bodrumdaki işimiz bittiğinde babam zıkkımlanmaya gitti, beni de sıkı sıkı tembihledi, en ufak bir şey söylersem birilerine ölmekten beter edermiş beni. Ederdi biliyordum, daha önce de etmişti, insanlar yorganlarını çekmiş uyurken, o sobanın odunuyla döverdi beni. Sebepsiz yere. Hiç unutmam, bir gün okuldan gelmişim eve, ağlayarak koşa koşa, oğlanlar alay etmişler benle, utandırmışlar herkesin gözü önünde ne erkekliğim kalmış ne kızlığım, daha neler neler… O halde girdim eve, koştum anamın şefkatli kucağına. Ben anlatırken kalkmış duymuş anlattıklarımı. Aldı eline odunu, vurmadık yerimi bırakmadı. Anam kadıncağız beni korumaya çalıştıkça o da nasiplendi dayaktan. Öyle acı çekiyordum ki ölmeyi diliyordum, dayaktan ölmeyi, odunu kafama vurmasını ve oracıkta ölmemi. Nereye vuracağını biliyordu, öldürmek değildi amacı süründürmekti. O gün kestim bileklerimi, yanlış kesmişim ki ölmedim, bir de anam hastaneye yetiştirince… O günden sonra bir süre kesmişti dayakları. Bağırmıyordu da. Sevineceğimiz yerde korkuyorduk annemle. Sessizliği fırtınanın habercisi gören denizciler gibi, biliyorduk ki bu sessizlik hayra alamet değil. Güzel günler çabuk geçermiş, bizimki de geçti. Siyah’la Beyaz’ın hikayesini daha çok anlatmalıyım size. İnanmasanız da dinleyin, günün birinde bir başka hastanızdan onları duyacağınıza eminim. Varlar çünkü. Ve biliyorum görevleri tek bana görünmek değil. O korkunç günün gecesinde, yatağımda uzanmış düşünürken ve kıyısından da ağlarken duydum onları. Çok korktum tabii. Sesin omuzlarımdan geldiğine bir türlü ikna olmadı beynim. Önce sadece uğultuydular. Yavaş yavaş görünür olmaya başladıklarında aklımı yitirdiğimi düşündüm. Gördüğüm hiçbir şeye benzemeyen bu şeyler de neydi? El kadardı boyları. Sivri kulakları vardı, gözleri zeytin gibi irice ve siyah, ağızları genişçe ve burunları yok. Belki de vardı, varsa bile iğne deliği kadar olmalıydı. Elleri ve ayakları vardı ama parmakları yoktu. Cisimleri vardı ama ağırlıkları yoktu. Omzumda iki tüy taşısam anca onların ağırlığına eşit olurdu. Bu tuhaf yaratıklar nereden, nasıl ve niçin gelmişti? Gerçekten varlar mıydı yoksa hayal mi görüyordum? ‘Merhaba’ dediklerinde küçük dilimi yutacaktım. Konuşuyorlardı. Tarifsiz bir korkuyla kim olduklarını sordum. Siyah olan başladı söze “Bize” dedi “eşlikçi, rehber, kılavuz istediğini diyebilirsin. Biz seniz.” Düşünebiliyor musunuz? Ben olduklarını söylediler. Ne demekti ki bu? Sordum, her insanın içinde oranları farklı olsa da iyilik ve kötülük bulunduğunu söylediler. Onlar da benim içimden çıkmışlardı dışıma. Benim görevimse oranlarını bulmamdı. Gözlerinizi kıstığınıza göre sanırım çıkamadınız işin içinden. İnanın ilk duyduğumda ben de anlamadım ama tam elli dokuz gece yanımda kaldılar, omuz başlarımı tuttular ve o sürede ne için burada olduklarını ve dahası neden bana geldiklerini anlamış oldum. Siz de anlayacaksınız. Ama önce her şeyi, beynimi kemiren, kalbimi sıkan ne varsa anlatmalıyım size. Ne de olsa Tekin abi aracı oldu, arkadaşınızmış, alanınızda çok iyiymişsiniz, bana ederse anca siz yardım edermişsiniz. Hem ücretinizi de o ödedi, bana da anlatmak düştü işte. Tekin abiyi severim sayarım. Çok iyiliği dokunmuştur bana, bana ve diğerlerine. Sokak çocuklarına yani. Şu kılığımla pek benzemiyorum değil mi sokak çocuğuna? Hoş artık çocuğa da benzemiyorum, yirmi yaşında çocuk mu olur? Sağ olsun Tekin abi berbere gönderdi, o ödedi elbet. Sonra üstüme başıma aldı bir şeyler. Karnımı da doyurdu buraya gelmeden. Gittik bi’ esnaf lokantasına. “Ne yersin Kadir?” dedi. İçimden güldüm, dışımdan “Sen ne yersen ondan abi” dedim. İçimden niye güldüğümü söyleyeyim, neticede taze fasülye komik bir şey değil. Komik olan ne biliyor musun doktor? Kadir kim? Kadir kim, Kadir? Yok vallahi, ben değilim. Ben Kadir değilim. Ama isterdim Kadir olmayı, isterdim Kadir gecesi doğup ömrüm boyunca şanslı olmayı. Talihin karası geldi bize. Anamız adımızı Onur koydu da ne oldu? Ellerimle gömdüm anamı, benim şefkatli, gözleri boncuk, elleri nasır, kalbi tiftik tiftik olmuş anamı. Kanı bulandı halıya, sanmayın ki halıya, gözüme bulandı, ellerime, paçalarıma sonra, tırnak diplerime; ruhuma doktor. Baştan ayağa kan oldum. Nefret oldum. Katilin oğlu oldum. Öksüz oldum yetim olmayı dilerken. Duydunuz işte, önünüzdeki kayıtta Kadir yazıyor hani, Onur benim adım. Onursuz ama Onur işte... Annem öldükten sonra değiştiğimi söylemiştim doktor. Doğru, çünkü ortam değişmişti, önce ablam bir daha dönememek üzere gitmişti, ardından annem ölmüştü. Ayyaşla ben kalmıştım işte. İnsan anasının beynini yerde görünce delirmiyormuş doktor, değişiyormuş, dönüşüyormuş. Delirmek isterdim ama. O zaman acı çekmezdim sanıyorum. Kaçıp gitmek istedim ama gidemedim doktor. Korkaktım çünkü. Bir de annemi bırakamazdım bensiz, ölü de olsa, bodrumda soğuk betonun altında yatıyor da olsa gidemezdim onu bırakıp. Hem benim de ona ihtiyacım vardı. Nefesi, kokusu hâlâ evdeydi ve biliyordum ruhu da evdeydi. Beni babamın ellerine bırakıp gitmezdi çünkü, gidemezdi ki. İnsanlar biliyorsunuz doktor, gerekmediği zamanlar fazla meraklı olurlar. Komşular da oldular. Öyle çok görüştüğü yoktu annemin. Nasıl olsun? Utanırdı insan içine çıkmaya, temizliğe giderdi arada gözü morarmadığı vakitler işte. Sorduklarında söylemem için tembihlemişti babam; hasta bir akrabamızı ziyarete gitmişti annem. Biraz ona bakıp dönecekti. Bu yalana inanmayı öyle çok istedim ki. Keşke yaşasa da dedim bir yıl gelmese, o hasta akrabamıza baksa. Ama yaşasa. Bir akşam, küt küt çaldı kapı. Ablam kaçmış koca evinden. Oğlanla birlikte. İki yaşlarındaydı galiba. Neyse, geldi eve. Yüzü gözü dağılmış, mosmor. Hemen içeri aldım onu. Koltuğa oturttum. Ağlamaktan helak olmuştu, sesi çıkmıyordu. Odama gidip kalem, kağıt ne buldumsa küçüğün önüne koydum. O onlarla oyalanırken ablama neler olduğunu sordum. Anlatabildiğini anlattı, anlatmasına gerek de yoktu esasında, şişmiş yüzü her şeyi anlatıyordu. Gittim su getirdim mutfaktan. Yudum yudum içti. O sırada girdi içeriye babam olacak adam. “Ne işin var kız senin burda, kocan nerde?” gibi bir şeyler söyledi, söylendi, bağırdı çağırdı en sonunda kocasını aradı gelsin ablamı alsın diye. Ablam ne kadar dil döktüyse de gitmemek için babama, elleriyle teslim etti kızını ve torununu, kendisi gibi ayyaş ve şerefsizin teki olan o adama, enişteme yani. Çok sürmedi, geldi ablamın ölüm haberi. İç kanamadan öldü dediler, doktor beyin kanaması dedi. Biliyordum ki koca dayağıydı, ne merdivenden düşmesi. Babam hiç oralı olmadı, sanki ölen kendi kızı değildi. Kalbi yoktu adamın. Vicdanı, merhameti, sevgisi yoktu. Bir damla gözyaşı yoktu gözünde. Ben ağladım ama. Günlerce gecelerce ağladım. “Karı kılıklı” dedi, devam ettim ağlamaya, “erkek ol bak yoksa…” dedi ağladım, “senin gibilerin sonu…” dedi hiç susmadım ağladım. Ablama ağladım ama. Yoksa onun ağzından çıkanlar acıtmıyordu artık canımı. “Senin yüzünden öldü ablam” dedim, bir gün. “Ablanın yanına mı gitmek istiyon ha?” deyip bir tekme savurdu bana, duvara yapıştım sinek gibi. Evet evet, sinek gibi, kanım, yağım, izim çıktı duvara. O günden sonra kapandım odama. Kaç gün öylece kaldım bilmiyorum. Siyah’la Beyaz, hani omuz başlarımı tutan şu acayip yaratıklar, yalnız bırakmadılar beni. Siyah hep kötü şeylerden bahsediyordu; Beyaz ise onun aksine iyi şeyleri anlatıp duruyordu. Birbirlerine pek saygıları yoktu. Bazen aynı anda konuşuyorlardı da ikisini de anlayamıyordum. Kulağımın içinde vızıldayan arılar gibiydiler. “Öldür gitsin” dedi Siyah, “sana da yazık”. “Sakın” dedi Beyaz “Sen katil değilsin.”. “Ama katilin oğluyum” dedim “Aynı şey değil” dedi “hem senin fıtratına ters. Narin yaratılmışsın sen.” Siyah, kahkaha attı bu söze. “Ne olmuş narinse? Almasın mı gariban anasının, zavallı ablasının intikamını? Sana kalsa her gün dayak yesin!” Sesleri iyice yükselmişti. Siyah’ın öfke kontrol sorunları vardı muhtemelen. Sakin olmasını söyledim. “Bana akıl vereceğine…” dedi, sonra sakin olmaya çalışarak “Bak” dedi “sen onu dinleme. Onun var oluş amacı bu. Hep iyilikten bahsetmek. İyilik kazanır. Sen iyi ol, herkes iyi olur. İyilik yap denize at. Hatta sana taş atana sen ekmek at… bla bla… Yok öyle bi’ dünya! Sana taş atana ekmek atarsan o taşla yararlar kafanı. Bak, annen hep sizin için katlanmadı mı içerdekine? Biraz cesareti olsaydı, alıp gitseydi sizi...” dedi, kestim lafını. “Nereye gidecekti, sahip çıkanı mı vardı?” dedim. Öyle bir laf dedi ki işte düğüm tam o anda atıldı kalbime. En derine. ”Sen yanındaydın da sahip mi çıktın? Baban olacak adam, beynini saçtı halıya!” Haklıydı, düşünebiliyor musun doktor, o tuhaf yaratık haklıydı. Sahip çıkamamıştım dirisine de ölüsüne de. “Haklısın polise gitmeliyim, ne olacaksa olsun” dedim, “Kim veriyor sana bu aklı, Beyaz mı yoksa?” dedi “Hapiste onu beslerler be! Şimdi iyi dinle beni, hem intikamını alacaksın hem ondan kurtulacaksın” dedi. Ses etmedim; dinledim dikkatlice. Bir ara diğer omzuma baktım, Beyaz yerinde yoktu. O günden sonra daha da görmedim zaten; Beyaz dönmemek üzere gitmişti. Biliyorum kızgındı bana, yok kızgın değil de kırgındı belki, kızamayacak kadar narindi fıtratı! Siyah, hiç susmadan konuşmaya devam etti günlerce. “İnsan günahının kefaretini yanarak ödemiyor mu? Bırak ödesin kefaretini!” dedi bir gün. “Evi yakmamı mı söylüyorsun?” dedim. Cevap vermedi de tısladı dişlerinin arasından. Ah doktor, bir görmeliydiniz o dişleri, bileylenmiş bir bıçak gibi keskin ve sivriydiler. Etime geçse, kanlar içinde kalırdım. Ama ruhuma geçirdi dişlerini. Kanla, öfkeyle, nefretle bileyleyip keşkinleştirdi narin yerlerimi. Aklıma girdi. Yakacaktım o adamı. Liflerine ayrılacaktı, kemikleri çatlayacak, saçları eriyecek, kavrulacaktı. İçimdeki yangın belki de öyle sönecekti. Zil zurna sarhoştu bir gün -hoş hangi gün değildi ki! Çıktım karşısına, annemi neden öldürdüğünü sordum. “Neden?” dedim “Adam oldun da hesap mı soruyon karı kılıklı!” deyip yürüdü üstüme. “Ablamı da sen öldürdün!” dedim, “Kes lan sesini!” diye bağırdı. Gözleri çakmaktaşına döndü. Ben de çaktım kibriti. Kaldı alevlerin içinde. Evet, yaktım onu doktor. Ben yaktım. Bilerek ve isteyerek, delice bir arzuyla üstelik. Akılsız almamıştı kokuyu. Nasıl alsın? Ölmüştü duyuları. İşte doktor, koltuklara, perdelere, halıya en çok da halıya boca etmiştim gazı. Tutuştu karşımda. Çırpındı, alevler sardı her yanını. Ben de yandım. Bakın kolum nasıl kavruk. Korkmayın, iğrenmeyin n’olur yandım diye. Yandım ve arındım ben. O arınmış mıdır sizce doktor, kul ateşi yeter mi onu arındırmaya? Yangın diyordum doktor, o çığlıklar içinde yanarken eti ve yağıyla, ben acılar içinde kaçıyordum oradan. Arkama bakmadan kaçtım, kaçtım bir daha dönmemek üzere, anacığıma veda bile edemeden. Helallik alamadan. Betonuna dokunamadan… İnsanın ciğeri kavrulurken gözünden bir damla yaş akmaması nedir bilir misin doktor? Sakın göz kuruluğu falan deme. İnancımı kaybettim doktor, sorma gerisini. Hep Siyah’ın, hep onun yüzünden. Bırakmadı peşimi. Ne dediyse onu yaptım. Kaç dedi kaçtım, çal dedi çaldım. Ölmek istemekle ölünse keşke! Nasibinde yoksa ölemiyorsun bile doktor. Atladım denize, balıkçının biri kurtardı beni. “Ne derdin var oğlum?” dedi. Yüzüme dikkatli bakınca anlamış gibi derdimi “Git hadi, Allah versin devanı”… Ne vardı yüzümde doktor, çıkmayan ne vardı, biraz sakalım olsaydı da örtseydi şu dışımdaki kızı. “Karı kılıklı seni!” Öyleydim ya. Annem bile güzel oğlum diye severdi beni. Geçti gitti doktor… Bir gün de atladım arabanın önüne, asfalta yapıştım yok, yine ölmedim. Ölemedim. Götürdüler hastaneye. Sardılar, sarmaladılar, al iç dediler, iğneler, serumlar… Kimsen yok mu dediler bir de. İlaçlardan ve iğneden önce. Yok dedim. Tüh demediler ama. Üzülmediler bana. Bu şehir, bu koca şehir yadırgamadı kimsesizliğimi. Ama ödedim her şeyin diyetini. Güzelliğimin diyetini. Yanlış bedende olmanın diyetini. Alaycı bakışlarla, kırıcı sözlerle, taşlarla, sopalarla ve ellerle. Ödedim. Bazen ablam geliyor aklıma, kendi çaresiz değilmiş gibi sarar sarmalardı çocukken. Ne zaman büyüdük, ben ne zaman katilin oğlu, ne zaman katil, ne zaman hırsız oldum? Niye oldum? Ben neden doğdum doktor söylesene? Doğmak acı çekmek mi doktor? Öyleyse ben her gün doğuyorum, tekrar tekrar. Tekin Abi, dedi ya bana, “Bizim doktora git” diye. “Ödedim ben” dedi, “Git konuş, anlatmak istediğin, seni yiyip bitiren ne varsa, git konuş, rahatlarsın!”. “Olmaz Tekin Abi” dedim “sonra polise gider. Tutuklarlar beni.”. “Neden, ne yaptın ki?” dedi. Demedim katil olduğumu. Korksun istemedim benden. Arada karnımı doyuruyordu, halimi hatrımı soruyordu, giysi getiriyordu, ilgileniyordu benimle. “Hani yapmışızdır bir iki hırsızlık falan” dedim. “Korkma” dedi “Doktorlar yemin ediyorlar, hastaların sırlarını kimseye söylemeyeceğiz diye. İçin rahat olsun.” Ben de geldim işte. Şimdi size, bunları anlattım ya inanın nasıl rahatladım. Polise gitmeyeceğinizi biliyorum, Tekin Abi öyle söyledi. Ben de güveniyorum size. Sessizliğiniz huzur veriyor. Seslerden nefret ettiğimi söylemiştim değil mi? Doktor, Siyah’la son konuşmamızı anlatayım mı size? Gitmesini istediğimi söyledim. Gitmesini ve bir daha dönmemesini. Kavgaya tutuştu benle. “Şimdi buradaysan benim sayemde. Benle inatlaşacağına al şu tornavidayı da sakla cebine. Bakarsın lazım olur.” dedi. Yine o dedi ve ben yine denileni yaptım. Evet evet, hâlâ üzerimde… … “Abi, ne işimiz var kimsesizler mezarlığında? Allah için doğruyu söyle, hiç korkmaz mısın sen?” “Ne korkacam, gülmeye geldik oğlum buraya.” “Ne konuşuyor sence abi, öyle mezarla falan.” “Ne bileyim ne konuşuyor? Kimseye söyleyemem deyince buraya getirdim işte. Ölülerle konuşsun dursun, hem onlar ses de çıkarmaz.” “Abi, sen taktın bu çocuğa. Yedirmeler, içirmeler, giysiler falan. Anlayalım.” “Zevzeklik etme. Sen getirdin mi dediklerimi?” “Getirdim abi. Getirdim de önce benim şu parayı verseydin.” “Verecez dedik ya! Sen de amma paragöz çıktın.” “Yok abi ondan değil de… Bu işi pek gözüm tutmadı be abi! Delidir falan ama yazık be abi, güzelim oğlana.” “Ne oğlanı be! Bak şimdiden bozuk atacaksan olmaz bu iş. Sonra patrona sen hesap veririsin benden söylemesi.” “Aman gözünü seveyim abi, patrona duyurma sakın. Tamam, ne yapacaksak yapalım. Bir an önce bitsin şu iş.” “Bitsin tabi ya. Ben meraklı mıyım her gün bu meczupla uğraşmaya? Patrona karşı çıkmak neymiş iyice bi’ öğrensin bakalım.” “Abi, adamı yaralayacağız, öldürme yok değil mi?” “Karışık biraz. Ölüp ölmeyeceğini bilemem. İlk olacak benim için de.” “Ne yapacağız ki abi?” “Yüzünü kazıyacaz Adil, yüzünü kazıyacaz. Madem o güzellikten nasiplenmek yok, sök al suratını dedi patron.” “Vay cani.” … Biliyor musun doktor, insan en çok yakınından yara alırmış. Kesilmiş kollar, kırılan kemikler, sıkışan parmaklar tedavi oluyor da insan ruhu nasıl temizleniyor yaralarından desene bana doktor? Eskiyi çıkarıp yerine yeni bir ruh mu takıyorsunuz eşya gibi, eskinin tozunu mu alıyorsunuz toz yutmuş bir ev gibi, eskiyi cilalıyor musunuz yoksa bacaklarını kurtların kemirdiği bir sandalyeyi cilalar gibi? Ben neyim doktor, ben bir katil miyim, yoksa katile göz yuman mı, kurbanı koruyamayan mı, söylesene neyim ben, kimim ben? Ne kadarım Kadir, ne kadarım Onur? Ne kadar beyazım, ne kadar siyah? Oranım ne benim doktor? Kaçta kaç eder bu güzel oğlanın kara talihi? Tekin Abi, öldürecek beni. Dedim ya, yakınmış gibi yaklaşanlardan o da. Yaralamak için fırsat kollayanlardan. Siyah bir bir anlattı duyduklarını, o gayya kuyularında yanasıca patronlarına yüz vermedim diye, alacaklar yüzümü. Ama vermeyeceğim yüzümü. Bak göreceksin, lanetim olan bu yüzümü çekip alamayacaklar benden. Yüzümü balıklara saklayacağım. Keskin dişli balıklara, kanla beslenen iştahlı balıklara ve tüm balıkçıların uyuduğu sırada. Bir gün doktor, bir gün… … İki adam giriyor mezarlıktan içeri. Kimsesizler mezarlığında bir mezar başında, derdini bir ölüye döken gencin yanına yaklaşıyorlar usulca. Biri tutmaya çalışırken talihsiz genci, biri de yere yatırmaya çalışıyor, toprağın üstüne. Arka cebinde sapı parlayan bir bıçak taşıyor. Boğuşuyorlar. İkisi tüm kuvvetleriyle oğlanı yatırmaya çalışıyor. Oğlan tüm gücüyle çırpınıyor. Diğerinin “Tekin abi, böyle olmayacak” dediği adam çıkıyor, göğsüne oturuyor oğlanın. Ellerini boynuna doluyor bir yılan gibi, sıkmaya başlıyor. Sıkıyor, sıkıyor, oğlanın gözleri yuvalarına sığmıyor. Yüzü kızarmaya, morarmaya başlıyor zavallının. Son bir gayretle cebine atıyor elini. Bir şey, bir demir parçası, ay ışığında parlayan bir tornavida çıkarıyor saniyeler içinde, boğazını sıkan adamın gözüne saplayıveriyor korkusuzca. Adamın gözü yumurta gibi akıyor üstüne. Çığlıkları uluyan çakalları andırıyor. Gencin boynuna doladığı ellerini şimdi kendi yüzüne kapatmaya çalışıyor, çatala batırılmış zeytin gibi saplı kalıyor gözü tornavidaya. Zeytin acı çekmese de adam çekiyor, öyle inliyor ki mezarlık sakinleri kendileri gibi inleyen bu adamın günahının ne olduğunu merak ediyor. Diğer adam topuklarına vura vura kaçıyor. Kara bir yaratık peyda oluyor gencin sol omzunda. “Gördün mü, beni dinledikçe hayatta kalacaksın. Hadi gidelim buradan.” Gidiyorlar, acılar içinde kıvranan adamı, gencin doktor bilip konuştuğu ama esasında bir insan tacirinin yattığı mezar başında bırakarak. “… Yarım işler, yarım konuşmalar, yarım günahlar, yarım iyilikler... Sonuna kadar git be insan!” N. K. Sıvası dökülmüş duvarlarına ölümün taze kokusu sinmiş bir evin dünyalar güzeli oğlu uyandı uykusundan. Sanki yıllardır uykudaymış gibi, gerinerek uyanıyor, açıyor sıkışan kaslarını. İçinde sonbahara yaraşır bir burukluk taşıyor aynı diplerini küflerin tuttuğu evin duvarları gibi. Çıkıyor odasından. Küçük koridorda bir boy aynası, paslanmış, lekeli ve çatlamış. Yüzüne bakıyor, elleriyle yokluyor yüzünü. Her şey yerli yerinde ve bir tane bile tüy bitmemiş, öyle pürüzsüz. İçeri geçiyor, iki çekyatlı küçük odaya. Odaya açılan mutfaktan yemek kokuları geliyor, patates yemeği pişiyor, az kıymalı, bol pirinçli. Bir tuhaf oluyor oğlan. Tanıdık bir hisse beklenmedik bir zamanda yakalanmış gibi, bir korku sarıyor kalbinin zarını. Yavaş yavaş atıyor adımlarını. Mutfağa gidecek. Gidiyor, mutfak kapısının eşiğinde duruyor ve onu görüyor. Gördü onu. Annesini. Babasının baltayla kafasını yardığı, birlikte evin bodrumuna gömdükleri annesini. Tüm dünyasını. Ocakta yemeğin tuzuna bakıyor kadıncağız. Gencin ise kan şekeri düştü düşecek. “Anne!” diyor, “Anne… Anne… Anneee!” Kadın yüzünü dönüyor oğlana… “Uyandın mı annem? Annesinin güzeli, gel gel acıkmışsındır şimdi sen. Geç de yemek koyayım.” “Annee?” diyor genç, bir ölünün mezarından kalkıp gelmesini anlamaya çalışıyor. Anlayamıyor. “Oğlum, ne duruyorsun girsene içeri.” diyor kadın. “Anne sen ölmüştün… Anne… sen ölmüştün… Babam baltayla…” “Şişşşt, sus. Ne dedim ben sana? Öyle uluorta konuşmak yok. Unutacağız ikimiz de. Bundan sonra ana-oğuluz. Artık ağlamak yok.” Kadın, büyük ikramiye kendi biletine çıkmış gibi bir sevinç içinde, oğlansa dünyayı keşfetmeye çalışan iki yaşında bir çocuk. “Anne, babam nerede?” diye soruyor oğlan. Annesi mezarından kalkıp geldiyse babasının kalkıp gelme ihtimali korkutuyor gözünü. “Suss aaa. Ne dedim oğlum ben?” Kadın elindeki kaşığı tezgaha bırakıp oğlanın yanına iyice sokuluyor. Sessiz ve tane tane döküyor kelimeleri oğlunun kulağına. “Nerede olacak, bodrumda. Betonun altında yatıyor geberik.” Oğlan tir tir titremeye başlıyor, veremli gibi öksürüyor, astımlı gibi nefes alıyor ve bir deli gibi gülüyor. “Neyin var oğlum, ne bu hâl?” Oğlan sarılıyor annesine. Kollarını annesinin sırtına kenetliyor, öyle sıkıyor ki kadıncağız neredeyse boğulacak. “Onur, dur oğlum, aa ne öyle hasret giderir gibi? Geceden sabaha anneni mi özledin? Oğlan ağladı ağlayacak. Suratıysa sırıtmaya devam ediyor. Gözleri ve ağzı ne kadar tezatsa içiyle dışı o kadar bir. Darmaduman. Kadının kulağına fısıldıyor oğlan. “Bodrumdaki… nasıl oldu… kim yaptı…?” Annesi oğlunu oturtuyor sandalyeye. Karşısına bir sandalye de kendisi için çekiyor. “Oğlum, evladım, baltayla… hani beni çok dövmüştü… hani duvara vuruyordu başımı… Girdin ya içeri baltayla. Yeter be diye bağırdın ya. İki kaşının arasına indiriverdin ya. Korkutma oğlum beni. N’oluyor sana? “Anlat… Durma anlat hadi.” “Neyi anlatayım, sonra bodruma gömdük işte. Daha da inmedim ben aşağı. Sen, üzerini betonla kapladım anne, korkma, dedin. Komşular sorarsa İstanbul’da hastaneye yattı deriz, dedin ya.” “Ablam nerde?” “Onur, ciğerimi dağlamak için mi yapıyorsun oğlum? Öldü ya ablan, o şerefsiz enişten…” “Ya Tekin abi?” “Oğlum senin ne işin olur o adamla? Sen uyurken geldi, uyanınca beni bulsun dedi. Sana iş mi ne bulmuş. Oğlum, o adam için pek iyi şeyler duymadım ben. Türlü türlü şeyler diyorlar. Uzak dur ondan oğlum, e mi?” “Merak etme anne sen, sen yaşıyorsun ya, bundan sonra her şey bambaşka olacak. Bak göreceksin.” “Yaşıyorum ya. Bundan sonra kimse bizi üzemez annem.” Kadın kalkıp kucaklıyor oğlunu. Tabak çıkarıyor dolaptan, dumanı üstünde yemekten dolduruyor tabağa. “Ye hadi” diyor. “Bu saatte uyanınca kahvaltı olmaz daha.” Oğlan yemeğini yediği gibi dışarıda alıyor soluğu. Hâlâ hatırlayamıyor bazı şeyleri ama “Olsun” diyor, “Annem yaşıyor ya, dünya yansa ah etmem.” Gidiyor Tekin abisinin onu beklediği boş arsaya. Biliyor orada olacağını. Çünkü biliyor kirli işler uluorta yapılmaz. Ve biliyor Tekin abi, güvenilecek bir adam değil. Hakkında söylenenleri o da duydu. Güzeli severdi Tekin abi, herkes gibi ve herkesten fazla. Zayıfı da severdi, kimsesiz ve güçsüzü. Deliyi ve safı. Güzelliğini bir lanet gibi yüzünde taşıyan genç, adamın inine girdi sonunda. Yalnızdı adam. Elinde para destesi, itinayla sayıyor. Oğlanı görünce sırıtıyor. Bırakıyor desteyi masaya. Oturmasını söylüyor şöyle yamacına. Yanaşıyor oğlan. Bir çığlık duyuluyor sonra, öyle bir çığlık ki kargalar mısırları bırakıp kaçıyorlar telaşla, karıncalar yuvalarına sığışıyor, böcekler taş oyuklarına saklanıyor. Çığlık inlemeye, küfre, tükürük ve tere, kana ve idrara en çok da talihsizlerin dualarına karışıyor. Yumurta gibi düşüyor yuvasından göz. Çatala batırılmış zeytin gibi, irisinden patlıyor. Adam acılar içinde kıvranırken daldan bir zeytin daha düşüyor yere, belki de beton zemine, patlayarak ve ufalanarak belki de. Bunu kimse bilmiyor, gökte süzülen leş yiyiciler dışında. Oğlan dev bir kahkaha savuruyor, tarlakuşu gibi süzülüyor, kolları iki yana açık kanat çırpıyor. İki göz ve kalbe saplanmış bir tornavidanın muhasebesini yapıyor deli aklıyla: Onlarca çocuk. Az ileride ceviz ağacı altında sülfürden kendinden geçmiş iki karaltı bekliyor onu. Kalbi oraya uçmasını söylüyor. Cevizin dibine konuyor usulca. Tanıyor onları. Siyah ve Beyaz bunlar. Siyah olan atlıyor omzuna. “Aferin” diyor “iyi iş çıkardın. Beyazsa “Yöntemini doğru bulmasam da sonucu güzel.” Siyah “Ha şöyle” diyor Beyaz’a “Sen de öğreneceksin doğru yolu.” Beyaz kafası karışmış gibi bakıyor zifiri karanlığa. Atlıyor gencin omzuna o da. Birlikte eve doğru yol alıyorlar. Üstü başı kan içinde oğlanı görenler, giriyorlar oyuklarına. “Ağlayamıyorsun ama içini sel basmış. İçin deprem, için katliam, için kıyamet…” N. K. Duvarlarını küften beneklerin sardığı odasında gözlerini açtığında uzun ama rahatsız bir uykunun getirdiği baş ağrısıyla kıvranıyordu. Bir iki lokma bir şey yiyip ağrı kesici içse düzelirdi belki. Yataktan kalkıp mutfağa doğru sürüdü bacaklarını. Rahatsız edici bir koku vardı evde, şu gözlerini bir açabilseydi. Duvarlara tutuna tutuna nihayet buldu mutfağı. Eşikten adımını tam atmıştı ki ayağı takıldı bir şeye. Eğildi, baktı, görmeye çalıştı. Gördü, kendisiydi yerdeki. Kolları ateşten kavrulmuş, o güzelim saçları erimişti. Gözlerini ovuşturdu, uykusu dağılsın diye. Sarhoş gibi hissediyordu kendini. Görüyor ama gördüğünü anlamlandıramıyordu. Nasıl yerde bir ölü gibi yatıyor olabilirdi diri ve ayaktayken? Tekrar koridora çıktı. Duvarları o zaman fark etti. Her yer kapkaraydı, is ve duman içindeydi. Hemen annesi geldi aklına. Seslendi, bağırdı, feryat etti sesine karşılık alamadı. Korkudan yüreği ağzına gelse de indi bodruma. Annesinin yaşaması için dualar etti usulca. Yerde, beton zemine uzanmış, küle dönmüş anasını gördü, midesi fırladı ağzından. Kustu safralarını. Güçlükle yanaştı yanına. Ayaklarının altında bir dengesizlik hissetti, baktı yere. Anladı, unuttuğunu hatırladı, betonun altındaydı babası. Okuldan eve geldiğinde annesini elinde baltayla bulmuştu, babasıysa kanlar içinde yere devrilmiş. Annesini sakinleştirdikten sonra oturup plan yapmış ve birlikte evin bodrumuna gömmüşlerdi cesedi. Ertesi gün üzerini betonla kapladıklarında annesi korkudan ağlamaya başlamış, o da “Soranlara İstanbul’da hastanede yatacak, bırakacak içkiyi dersin, sonra da çekip gideriz buralardan” demişti. Dinlemişti oğlunu kadın. Bırakmıştı ağlamayı. Soranlara da oğlunun dediklerini söylemişti. Hatırlıyordu bunları, evet evet her şey böyle olmuştu. Ama yangın nasıl çıkmıştı? Yangına dair hiçbir şey hatırlamıyordu. Çıktı bodrumdan. Sigortayı kontrol etti, normal görünüyordu. Oradan çıkmamıştı yangın. Mutfağa geçti, gazı kontrol etti. Bir sorun var gibi durmuyordu. Açtı camları. Yanık kokusu yakmıştı ciğerlerini. Gözü bir an açık camdan karşıdaki mısır tarlasına kaydı. Tarlanın hemen önünde bir adam, elindeki bidonu havada sallıyordu. Tanıdı adamı. Oğlana göründükten sonra insan boyundaki mısırların arasına karışan Tekin abiden başkası değildi. O mu yakmıştı evi? Annesini o mu öldürmüştü? Gözü döndü güzelliğini bir lanet gibi yüzünde taşıyan oğlanın. Açtı çekmeceleri, dağıttı dolapları. Bir tornavida geçti eline, fırladı mutfaktan doğru mısır tarlasına. Çatala batırılmış iki zeytinle aynı kaderi yaşayacaktı katilin gözleri. Mısırların arasında koşarken bir kaplumbağaya takıldı, düştü yere. Kalkmaya çalışırken duydu Siyah’ı: “Şimdi değil, gece çökünce… Tarlada değil mezarlıkta… Şimdi doğruca eve… Zamanı gelince…” Elinde boş gaz bidonuyla mısırların arasında koşturan adam, durdu. Dikkat kesildi, ses yoktu. Gelmiyordu peşinden. Nefesi kesilmişti, az soluklandı. “Sen istedin” dedi içinden. “Patron seni uyarmıştı.” “İnsan, uçurumun kenarına varmadan kanatlanamaz.” N. K. Mermer tenli, dolgun dudaklı, hokka burunlu bir güzel oğlan, masallara yaraşır güzelliğiyle uyandı uykusundan. Ama bir saraya değil derme çatma bir evin küf kokulu odasına. Gözlerini ovuşturdu, kristalleri parlatır gibi. Bir ses duydu oğlan, odaya baktı kimseler yoktu. Tekrar duydu aynı sesi. Sağ omzunda bir yaratık belirdi ardından. Kar beyazı hem korkutucu hem sevimli yaratık “Uyan” dedi, “Aynı cehennemi yaşamak istemiyorsan dediklerimi yapmalısın. Ama acele etmeliyiz.” Oğlan, konuşan yaratığı şaşkınlıkla izlerken devam etti yaratık. “Beni hatırlamakla vakit kaybetme. Siyah her an gelebilir. Bu döngüden kurtulmana yardım edeceğim ama ne söylersem söyleyeyim itiraz etmeden dediklerimi yapacaksın. Kabul mü?” Oğlan, hiçbir şey anlamamıştı ama anlaşılan çabuk karar vermesi gerekiyordu “Kabul” dedi. Beyaz yaratık zafer kazanmış gibi gülümsedi. “Bodrumda iki ceset var. Maalesef ki ikisini de sen öldürdün. Aynı cehennemi tekrar tekrar yaşaman için Siyah seninle oyun oynuyor. Ondan tek bir şekilde kurtulabilirsin. O da ölerek.” “Gerçekten ne dediğini anlamıyorum. Kendimi öldürmemi mi istiyorsun?” dedi oğlan. “Evet” dedi beyaz yaratık. “Merak etme, tekrar uyanmana yardım edeceğim. Şimdi şu tavandan sarkan ipi görüyor musun?” Evet, dedi oğlan korkarak. “Şimdi o ipe asacaksın kendini.” İyi de asarsam ölürüm, dedi oğlan. “Siyah’tan kurtulman için tek çaren bu.” Oğlan kalktı yataktan. Kendisi için hazırlanmış ipe baktı. Hatırlamadığı ama bodrumda olduğuna inandığı iki cesedi düşündü. Büyük ihtimal annem ve babam dedi içinden. Onları öldürdüm demek. Beyaz yaratık kendisine ne söylediyse yaptı, narin boynunu geçirdi ilmeğe. Mutfaktan yükselen yumurtalı ekmek kokusu kapının altından girdi içeri. İpte sallanan güzel oğlanın burnunun ucuna kondu usulca. Yeni soğumaya başlayan burun almadı kokuyu. Koku dargınca döndü mutfağa. Ayak sesleri geldi koridordan, kapının önüne geldiler sonra. Durdu ayaklar. Ayakların sahibi açtı kapıyı. İpte salınıyordu güzel oğlu odanın tam ortasında. Bir çığlık koptu ciğerinden kadının. Ardından bir tane daha. Bir başka ayak sesi geldi koridordan. Kapı önünde durdu o da. Baktı içeri. Kız oğlu, salınıyordu ipte ve o akşamdan kalma bir ağızla dolu dolu küfretti oracıkta. Kadın koştu içeri, çekip almaya çalıştı oğlanı. Adam kılını dahi kıpırdatmadı. Kadın yatırdı oğlanı yatağına. İçinde bir damla nefes kalmış mı diye parmağını tuttu burnuna. Yoktu, nefessizdi, soğumaya dönmüştü ve sertti. Adam donmuş gibi izliyordu. Kadın “ölmüş” dedi dudaklarının arasından. Adam bir küfür daha savurdu. Kadın fırladı odadan. Adam girdi içeri. Geldi oğlanın başucuna. Dürttü eliyle. “Kalk lan, numara yapma, yedi ceddini… tamamlayamadı sözünü, eli kafasına gitti, şakağından süzülen kan gözüne girdi. Döndü arkasını. Yirmi beş yıllık karısı, içki şişesini kırmıştı kafasında. Elinde şişenin kalan yarısı, burnundan soluyordu. Başı döndü, gözleri kararmak üzereyken bir ses duydu. “Sapla gitsin boğazına, hak etti deyyus” Ağzını tam açacaktı ki kanlar fışkırdı boğazından. Yığıldı yere. Siyah yaratık, çilekeş kadının sol omzuna çökmüş “Üzülme” diyordu, “Şimdi git bir mezar kaz.” Kadın denileni yaptı. Betonun altında sakladı adamı ve soranlara dedi ki “İstanbul’a gitti, tedavi olmaya.” Oğlanın intiharı pek hoş karşılanmadı zira kendi canına kast edenin namazı kılınmazdı, kadın yalvardı yakardı razı oldu sonunda hoca. Birkaç kişi cemaat oldular da kıldılar namazını. Mezarlıkta uzaktan izliyordu cenazeyi Tekin abisi. Aradı patronu, konuştu “Patron, senin oğlan asmış kendini.” Kapattı telefonu. Cenazeyi izledi nasıl olsa zamanı vardı. Akşam patronun huzuruna çıktığında gözlerinin iki zeytin gibi tornavidaya saplanacağını bilebilseydi, cenazeyi izleyeceği yerde şehri terk ederdi kuşkusuz. “…insanız affet.” N.K. Yaşamayı kaç kez denedim? Sanırım çok kez. Ama hiçbiri derdime çare olmadı baksanıza. Oysa ne çok istedim yarı da olsa yaşıyor olmayı. Kavgalar dinsin istedim. Bütün kavgalar. Evrendeki bütün kavgalar, bir kadınla bir adamın kavgası, çocukların kavgası, iyiyle kötünün kıyamette son bulacak kavgası, zenginin bitiremediği fakirin bulamadığı o ekmeğin kavgası, insanın insanla kavgası, anamla babamın kavgaları, en çok derime işlemiş, ruhuma işlemiş bir kadın ve bir erkeğin kavgası. Hiçbiri bitmedi belki ama benimki bitti. Kendim urgana serdim boynumu. Ne kolay çıkıyor ağızdan; o gün de, annem kahvaltıyı hazırlarken üstelik, odamın orta yerinde, önce benim ölümüme şahit oldu küflenmiş duvarlar ardından zavallı anacığımın katlettiği babam olacak adamın ölümüne. O gün bıraktım hayatı. Ruhunu satan, yaşasa ne yaşamasa ne. Ben çaresizliği romanlardan, filmlerden değil tam yerinde öğrendim Tanrım. Çekirdek ailede. Çitlene çitlene parçalanan, dağılan, tuzu boğaz yakan o küçücük kurumda. Gerçeği, yalnızca gerçeği sen biliyorsun Tanrım; bana merhametinle muamele et, affet!
- Seda Ateş ile Editörlük Çalışmaları "Editörlüğe Giriş"
Kultura Litera'daki Seda Ateş ile Editörlüğe Giriş Çalışması başlıyor. Dört ayaktan oluşan bir dizi editörlük çalışmasının diğer ayakları: Yeni medya/içerik editörlüğü, kendi kendinin editörü olmak ve çeviri editörlüğü. Kitabın yazardan okura yolculuğunda editör diye bir durak var. Peki bu editör tam olarak ne iş yapar? Bu çalışma editörlük mesleğinin tanımından başlayarak bir metnin okura sunulmaya hazır hale gelmesini ele alıyor. Taslak metni okurken dikkat edilecek şeylerden; hikâyeyi, kurguyu, karakterleri nasıl ele almak gerektiğinden; yazarla doğru ve dengeli bir iletişim kurmanın inceliklerinden; editörün eksikleri tamamlayıp fazlalıklardan kurtulurken yazarın cümlelerine ne ölçüde müdahale edebileceğinden bahsedilecek. Bu çalışmanın sonunda örnek bir metni inceleyip sık yapılan yanlışlara, anlam ve tutarlılık sorunlarına göz atılacak. Seda Ateş ile Editörlüğe Giriş Çalışması dört ayaktan oluşan bir dizi editörlük çalışmasının ilk adımı. Yeni medya/içerik editörlüğü, kendi kendinin editörü olmak ve çeviri editörlüğü bu dizinin diğer ayakları. Derslere tek tek katılabileceğiniz gibi bütün programı da takip edebilirsiniz. Derslerden herhangi birine katılmak için diğerlerine katılmak ya katılmış olmak zorunluluğu yok. Kaçırdığınız dersleri geriye dönük olarak sitedeki kayıt bölümünden satın alarak da izleyebilirsiniz. *Seda Ateş ile Editörlük Çalışmaları Editörlüğe Giriş 19 Aralık Pazar 21.00 *Seda Ateş ile Editörlük Çalışmaları Kendi kendinin editörü olma 23 Ocak Pazar 21.00 *Seda Ateş ile Editörlük Çalışmaları Çeviri editörlüğü 20 Şubat Pazar 21.00 *Seda Ateş ile Editörlük Çalışmaları İçerik editörlüğü 20 Mart Pazar 21.00 Seda Ateş, çevirmen ve editör. Boğaziçi Üniversitesi'nde okumuştur. Uzun yıllar Robinson Crusoe Kitabevi'nde çalışmıştır. Çeşitli dergilere ve kitap eklerine yazılar yazmış, çeşitli yayınevleri ve sanat kurumları için çevirmenlik ve editörlük yapmıştır. Londra'da yaşamaktadır, şimdilerde çevirmenlik, yazar danışmanlığı ve yazar temsilciliği yapmaktadır. Ateş, Litera Edebiyat’ın da yayın kurulunda yer almaktadır. Saat ve Yer 19 Aralık 2021 Saat 21:00 zoom Kayıt için www.kulturalitera.com
- 221B İngilizce olarak tüm dünya okurlarıyla buluşuyor
Türkiye’nin ilk ve tek, dünyanın sayılı polisiye dergilerinden 221B, 6. yaşını yılda üç defa yayımlanacak online İngilizce edisyon ile kutluyor. 221B İngilizce edisyon, dedektif figürünün edebiyat, sinema ve televizyondaki evrimini irdeleyen kapak dosyası daha birçok şahane makale, röportaj ve öyküyle tüm dünyada okurlarıyla buluşuyor! Bron/Broen dizisinin senaristi Hans Rosenfeldt, Şantaj dizisi ve Görünmeyen Misafir gibi filmleriyle bilinen İspanyol yönetmen Oriol Paulo ve romanları tüm dünyada ilgiyle okunan Jo Nesbo ile gerçekleştirdiğimiz özel röportajlar ile birlikte; Polisiye alanında önemli çalışmalarıyla bilinen, The Guardian yazarlarından Barry Forshaw, İrlanda'dan Ian Campbell Ross, İtalya'dan Valentina Re, Amerika'dan George Grella da dahil olmak üzere Türkiye, Avrupa ve ABD üniversitelerinden alanında yetkin akademisyenler ve yazarlar değerli makaleleriyle bu özel sayıda yer alıyor. Dünyada polisiyenin nabzını tutan 221B, İngilizce Edisyon ile Magzter'da yayında! İki ayda bir yayımlanan polisiye kültür dergisi 221B, ilk sayısıyla Ocak 2016'da okurlarla buluştu. O günden bugüne, dolu dolu 35 sayıyla Türkiye'de polisiyenin nabzını tutmaya devam eden 221B, sadece Türkiye'de değil, tüm dünyada polisiyenin merkez üssü haline geldi. 221B, sadece bir polisiye edebiyat dergisi değil; bir polisiye kültür dergisi. Uluslararası ve yerli polisiye edebiyat, film, dizi, akademik araştırmalar, kitap incelemeleri, çizgi romanlar, yazar röportajları ve elbette kısa öyküler 221B'nin vazgeçilmez içeriklerini oluşturuyor. Polisiye, her geçen gün dünyanın her yerinde daha geniş bir okuyucu ve izleyici kitlesine ulaşıyor. Fakat başka ülke ve kültürlerin polisiyelerini ne kadar iyi biliyoruz? Dilimize çevrilen veya İngilizce okuyup izleyebildiğimiz eserler dışında başka kültürlerde, başka ülkelerde hangi polisiyeler okunuyor veya izleniyor? Yabancı ülkelerden yetenekli polisiye yazarları dünyanın çeşitli ülkelerinde polisiye okurlarıyla nasıl buluşabilir? Polisiye alanında araştırma yapan önemli akademisyenlerin dünyanın her yerinden polisiyeye ilgi duyan insanlara ulaşmasını nasıl sağlayabiliriz? Tüm bu soruları göz önünde bulunduran 221B ekibi, yılda üç defa okurlarla buluşacak olan 221B İngilizce edisyonu çıkarmaya karar verdi. Ve ilk İngilizce sayımız tüm dünyadaki okurlarla buluşmaya hazır! Yeni İngilizce sayımıza yakından bakalım: Bu sayımızda, dedektif figürünün edebiyat, sinema ve televizyondaki evrimini irdelemek istedik ve bu konuda detaylı bir dosya konusu hazırladık. Alessandra Calanchi polisiye romanlarda ve öykülerde dedektifin evrimi üzerine bir makale kaleme alırken, George Grella televizyonda ve sinemada dedektif karakterinin evrimi hakkında bir makale yazdı. Peki ya gelecekte bizi neler bekliyor? Mesut Demirbilek, suç kavramının ve polisliğin gelecekteki biçimlerini ve tüm bunların geleceğin polisiyesindeki yerini yazdı. Son olarak Valentina Re, çağdaş İtalyan kadın dedektifler hakkında bir makale kaleme aldı. Dosya konumuz dışında da okurlarımız için harika makalelerimiz var. Ian Campbell Ross, İrlanda'da polisiyenin gelişimi hakkında kapsamlı bir yazı kaleme aldı. Barry Forshaw, keyifli yazısında Alfred Hitchcock ve Patricia Highsmith ile nasıl tanıştığını anlattı. Cynthia Schmidt-Cruz, polisiyenin yeni bir alttürü olan "Anne Odaklı Polisiyeler"i incelediği bir makale kaleme aldı. Henüz bitmedi! İlk İngilizce edisyonumuzda, Hans Rosenfeldt, Oriol Paulo ve Jo Nesbo ile gerçekleştirdiğimiz özel röportajlara yer verdik. Doruk Tatar ilgi çekici makalesinde Türkiye'de casus edebiyatının durumunu detaylarıyla anlattı. Fulya Turhan, kurgusal dedektiflerin gastronomik tercihlerini incelediği köşesinde tüm zamanların en ünlü kurgusal dedektifi Sherlock Holmes'ü konuk etti. Onur Bayrakçeken ise, kurgusal dedektiflerin müzikal tercihlerini incelediği köşesinde Baltacı Katil'in gölgesindeki New Orleans'ın müzikal dünyasını inceledi. Özlem Özdemir, Maj Sjöwall ve Per Wahlöö'nün yarattığı Martin Beck karakterini ve bu serinin 55 yıl sonra bize neler anlattığını yazdı. Damla Yazıcı, Suat Duman'ın Rakun romanı hakkında bir inceleme kaleme aldı. Polisiyemizin güçlü isimleri Suat Duman, Çağatay Yaşmut ve Ercan Akbay da kısa öyküleriyle yeni İngilizce sayısında!
- Can Yayınları'nda Aralık ayı
2010 Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi Heinrich Böll'den Nehir Kıyısı Kadınları; Rita Guibert'ın, Neruda, Borges, Asturias, Paz, Cortázar, Márquez ve Infante'yle yaptığı söyleşilerin yer aldığı Yedi Ses; Reyhan Karaarslan'dan Göz Güneşe ve birçok yeni kitap aralık ayında okurlarla buluşuyor. Heinrich Böll: Nehir Kıyısı Kadınları Geçen zaman, eski yozlaşmışlıkların izini silebilir mi? Nehir Kıyısı Kadınları, savaş sonrası Almanya'sında diyaloglar ve monologlar üzerinden bu soruya yanıt arıyor. Heinrich Böll'ün hayattayken yayımladığı bu son roman, Nobelli yazarın ülkesinin tarihi ve karakteriyle son kez hesaplaşması. Heinrich Böll'ün son romanı okuru 1980'li yıllara, Bonn'da Ren Nehri kıyısındaki seçkin villalara götürüyor. Politikacıların, bankerlerin, aristokratların yaşadığı bu evlerde bu kez başroller ipleri elinde tutanlarda değil, iktidar oyunlarını ve entrikalarla dolu bir dönemi sorgulayan eşlerinde ve sevgililerindedir. İşledikleri suçları ve yolsuzlukları halktan büyük bir beceriyle saklayan aristokratlarla, geçmişteki suçlarının üstünü örterek liberal Almanya'ya uyum sağlayan eski Nazilerle, yozlaşmış bir düzenin maskeli aktörleriyle hesaplaşan Nehir Kıyısı Kadınları, savaş sonrası siyasetin karanlıkta kalan köşelerine ayna tutarken okuru etik bir hesaplaşmaya da davet ediyor. Rita Guibert: Yedi Ses Latin Amerika'yı oluşturan ülkelerin yıllarca birbirinden farksız görülmesinden ve Latin Amerika edebiyatının belli başlı imgelerle kısıtlanmasından bıkan Rita Guibert Yedi Ses'te, Neruda, Borges, Asturias, Paz, Cortázar, Márquez ve Infante'yle yaptığı söyleşilerle hem kıtalararası hem de kültürlerarası uçurumu kapatmayı amaçlıyor. Reyhan Karaarslan: Göz Güneşe Bellek, hatırlama, unutma gibi temaları işleyen Göz Güneşe'nin başkahramanı yaşlı bir kadın; bir bakımevinde ölüm kalım savaşı verirken unuttuğu anılarının yerine yenilerini yaratarak hayata tutunuyor. Anı kırıntıları ve çağrışımlara bakımevinde yaşananların eklemlenmesiyle ilerleyen bu çok katmanlı romanında Reyhan Karaarslan, "Nasıl varlığa geliriz?" ve "Nasıl varlıktan çekiliriz?" gibi zorlayıcı meseleleri irdeliyor. Müge İplikçi: Transit Yolcular Çağdaş edebiyatın usta yazarlarından Müge İplikçi, bu kitabında gitme ve kalma eylemini, yaşam yolculuğunu kurguyla harmanlıyor. Öykülerinde yazgılarından kaçmaya çalışan sıra dışı kadınları ele alırken aynı zamanda bu ortak mücadeleden doğan dayanışmalarını zarif bir kalemle anlatıyor. Birbiriyle bağlantılı olan bu hikâyeler, kesişen ve iç içe geçen hayatlar ayrılıp birleşen tren rayları gibi önümüze seriliyor. "Bütün yolculukların bir oyun ve hareket etmek fiiline endeksli bir macera olduğuna inanıyorsanız, gitmemenin de aynı dokuya sahip olduğunu keşfedersiniz kısa bir süre sonra. Gitmemek de bir oyundur aslında, içinde hareket etmek yerine durmak fiilini barındıran." Kısa Miras'ta Bu Ay Kuşakları etkilemiş romanlar, ufuk açıcı öyküler, ezberlere kazınmış şiirler… Gazetelerde kalmış söyleşiler, gezi yazıları, denemeler, makaleler… Edebiyatımızın farklı dönemlerinden, iz bırakan metinler Kısa Miras'la bir araya geliyor. Ahmet Mithat Efendi: Evlilik, Gençlik Evlilik Modern edebiyatımızın kurucularından Ahmet Mithat Efendi'nin büyük eseri Letaif-i Rivayat'ın en acıklı öykülerinden "Evlilik" ile on beş kıssadan hisse bir arada. Gençlik Ahmet Mithat Efendi'nin en eğlenceli öykülerinden "Gençlik", yazarın anlatım gücünü gösteren kısa ama güçlü bir metin. Muallim Naci: Ömer'in Çocukluğu Muallim Naci'nin, sekiz yaşına kadarki anılarını son derece içten bir dille anlattığı Ömer'in Çocukluğu, yayımlandığı 1890'dan beri tüm okurlarını gülümsetmeye devam ediyor.
- Milliyet Sanat'ın Aralık sayısı çıktı
Adele ve “30” albümü, Defne Kayalar ve yeni projeleri, Heykelde Yeni Keşifler Yarışması’nın sergisi, İstanbul’un yeni sahnesi Bahçe Galata, Pınar Kür ve 45 yıllık edebiyat aşkı, Komet ve yeni “Resim Sergisi” ve çok daha fazlaı, Milliyet Sanat'ın Aralık sayısında. Milliyet Sanat’ın Aralık 2021 sayısında okurları, Adele’in altı yıl aranın ardından dinleyiciyle buluşan yeni stüdyo albümü “30”; yeni projelerinin heyecanını yaşayan Defne Kayalar’ın Asu Maro ile söyleşisi; Milliyet Sanat’ın bu yıl ikincisini düzenlediği Heykelde Yeni Keşifler Yarışması’nın kazananları ve bu ay Cemil Molla Köşkü’nde görülebilecek sergisi; İstanbul’un yeni sahnesi Bahçe Galata ve ilk oyunu “Nora 2” üzerine Tülin Özen, Tansu Biçer ve Saim Güveloğlu ile röportaj; Pınar Kür ile edebiyatta geride bıraktığı 45 yılın sohbeti; Komet ile iki yılda çizdiklerini bir araya getirdiği “Resim Sergisi” üzerine bir söyleşi gibi dolu dolu birçok içerik okurları bekliyor. Yılın son sayısının kapağında okurları Milliyet Sanat dergisinin, genç sanatçıları desteklemek ve heykelin görünürlülüğünü artırmak amacıyla bu yıl ikincisini düzenlediği Heykelde Yeni Keşifler Yarışması karşılıyor. Jüri tarafından belirlenen 10 eserin öyküleri dergide yer alırken eserler, Kemer Country Club’ın ardından aralık ayında Mesa Holding’e ait Cemil Molla Köşkü’nde sergilenecek. 80. yaşını kutlayan sanatçı Komet, Dirimart’ta gerçekleşen ve son iki yılda yaptığı resimlerinden oluşan “Resim Sergisi”ni; Olgaç Artam Türkiye’de müzayedeciliğin öncü kurumlarından Artam Antik A.Ş.’yi ve kuruluşunun 40. yılında izleyiciyle buluşturduğu “Tuvallerde İstanbul” başlıklı özel sergiyi anlatıyor. Türkiye’nin güncel sanat yaşamına dair daha birçok farklı haber ve yazıl plastik sanatlar sayfalarında okurları bekliyor. Asu Maro, Milliyet Sanat Aralık 2021 sayısının Ayın Söyleşisi bölümünde, oyunculuk kariyerinin en parlak dönemini yaşayan Defne Kayalar’ı ağırlıyor. Dijital platformlarda peş peşe yayına girecek dizileriyle birbirinden çok farklı karakterlerle dolu bir yıla hazırlanan Kayalar, ailesine ve yaşamına dair de içtenlikle konuşuyor. Derginin sinema sayfalarında Steven Spielberg’in 60 yıl sonra yeniden beyazperdeye aktardığı “Batı Yakası’nın Hikâyesi”ne; “Matrix” serisinin dördüncü filmi “The Matrix Resurrections” vesilesiyle tüm seriye, Wes Anderson’ın yeni filmi “Fransız Postası”na dair detaylı incelemeler yer alıyor. Yönetmen Tufan Taştan ve oyuncu Barış Falay’ın “Sen Ben Lenin” filmini anlattığı sayfalarda, “Karanlık Kız” filmiyle bu kez yönetmen olarak sinemaseverlerin karşısına çıkan yetenekli oyuncu Maggie Gyllenhaal da mercek altına alınıyor. Milliyet Sanat Aralık 2021 sayısının müzik sayfaları, Berlin müzik sahnesinin iki önemli kadın müzisyeni, Ah! Kosmos ve Hüma Utku’nun röportajıyla açılıyor. Egemen Limoncuoğlu’nun yeni sanatçıları ve albümleri, Naim Dilmener’in müzik gündemini değerlendirdiği sayfalarda, Adele’in altı yıl aradan sonra çıkardığı ve hayata dair yeni bakış açısını sözlere döktüğü yeni stüdyo albümü “30”un kapsamlı bir değerlendirmesi de yer alıyor. Prömiyer yapmaya hazırlanan “Timsah Ateşi”nin oyuncuları Funda Eryiğit, Hazar Ergüçlü ve Kubilay Tunçer; kapılarını “Nora 2” oyunuyla açan, İstanbul’un yeni sahnesi Bahçe Galata’yı ve oyunu anlatan Tülin Özen, Tansu Biçer ve Saim Güveloğlu; Studio Oyuncuları’nın yeni oyunu “Aşınma”nın yazar-yönetmeni Şahika Tekand ve oyuncusu Yiğit Özşener; sahneye uyarlanan “Ağaçtaki Kız” romanının yazarı Şebnem İşigüzel, yönetmeni İlksen Başarır ve oyuncusu Ahsen Eroğlu söyleşileriyle Milliyet Sanat sayfalarına konuk oluyorlar. Sahne sanatları sayfalarında ayrıca, Monica Bellucci’nin ilk kez canlı olarak seyirci karşısına çıktığı ve 14 Aralık’ta Zorlu PSM’de sahnelenecek “Maria Callas: Mektuplar ve Anılar” adlı oyun üzerine bir yazı da okurları bekliyor. Cesur kalemiyle, roman, öykü ve çevirileriyle edebiyatımıza 45 yıldır yön veren Pınar Kür’ün kapsamlı bir röportaj verdiği Milliyet Sanat’ın edebiyat sayfalarında İnci Aral yeni romanı Yukarlarda En Uzaklarda’yı, Deniz Yüce Başarır ise babası Kâmran Yüce’nin arşivinden yola çıkarak hazırladığı ve Kenter Tiyatrosu’nun kuruluşunu kaleme aldığı Perde Kapanmasa Görecektiniz’i anlatıyor. Edebiyat dünyasından daha birçok dikkat çekici haber ve röportaj, derginin sayfalarında okurlarla buluşuyor. Aralık 2021 sayısının podcast sayfasına ise yaklaşık yedi yıldır “Gerisi Hikâye” podcast serisiyle korku literatürü üstüne sohbetler geliştiren Beril Tetik, Demokan Atasoy ve Galip Dursun konuk oluyor.















