top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • 13. İTEF - İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali başlıyor

    İTEF-İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali, 1-5 Haziran 2021 tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleşecek. Festivalin bu yılki teması "Bulutların Üstünde Edebiyat". İTEF 2021-Bulutların Üstünde Edebiyat, 1-5 Haziran’da tamamen çevrimiçi olarak edebiyatseverlerle buluşacak. Ayrıntılı program için www.itef.com.tr sayfasına göz atabilirsiniz. İTEF 2021-Bulutların Üstünde Edebiyat'ın ilk durağı ise Norveç. Dilek Başar’ın dilimize kazandırdığı ve Siren Yayınları’nın yayımladığı Miras adlı kitabın yazarı ve Norveç edebiyatının en önemli seslerinden biri olan Vigdis Hjorth, bir aile portresinin arka planını resmederken gerçeklere dayalı travmatik bir geçmişin hikâyesini anlatıyor. Festival'in açılış etkinliğinliği 1 Haziran 2021 Salı günü 20.00’de ekranlarda olacak. Etkinliğe İTEF’in internet sitesinden ücretsiz kayıt olabilir, ardından kayıtta belirtilen e-posta adresine gelen bağlantı ile Zoom üzerinden söyleşiye katılabilirsiniz. Türkçe ve İngilizce dillerinde dinlenebilecek söyleşilerde, simültane tercüme yapılacaktır. Etkinliği aynı zamanda İTEF'in Instagram ve YouTube hesaplarından da canlı olarak izleyebilirsiniz.

  • John le Carré'den son bir roman

    12 Aralık 2020'de aramızdan ayrılan, casusluk romanları deyince akla ilk gelen isimlerden olan İngiliz yazar John le Carré'nin ölümünden önce tamamladığı son romanı Silverview Ekim ayında yayımlanacak. Tür olarak casusluk romanlarını adeta yeniden yaratan, karmaşık olay örgülerini ve iç çatışmaları incelikli bir edebi dille okunabilir masallara dönüştüren John le Carré'nin hayranlarına yayınevi Viking'den bir müjde var. Yazarın ölümünden önce tamamladığı ancak yayımlanamamış son romanı Silverview 14 Ekim 2021'de satışa sunulacak, böylece John le Carré doksanıncı doğum gününde okurlarıyla buluşacak. Silverview, Londra'daki prestijli işini ve yüksek mevkileri bırakıp İngiltere'nin küçük bir sahil kasabasında bir kitabevi açan Julian Lawndsley'in hikâyesini anlatıyor. Kasabanın tepesindeki Silverview malikânesinde yaşayan Polonyalı bir göçmenin kitabevine gelerek hem işiyle hem de hayatıyla fazlaca ilgilenmesi Julian'ın huzurunu kaçırır. Bir süre sonra uluslararası bir bilgi sızdırılacağı konusunda uyarılan Londralı casus şefinin yolu da Julian'ın kitabevine düşecektir. Viking'in yaptığı açıklamaya göre "masumiyet ile tecrübenin, kamu göreviyle şahsi değer yargılarının çatıştığı" Silverview'da John le Carré, "sevdiğimiz insanlara gerçekten ne borçluyuz sorusuna cevap arıyor."

  • Kazuo Ishiguro’nun Nobel’den sonraki ilk romanı Türkçede

    Yaşayan en önemli yazarlardan Kazuo Ishiguro’nun Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandıktan sonra yayımlanan ilk romanı Klara ile Güneş, Yapı Kredi Yayınları’ndan çıktı. Ishiguro, Klara ile Güneş’te, yeni teknolojilerin etkisiyle köklü değişimler geçirmiş bir toplumda yaşanan, sevgi, umut ve fedakârlığa dair unutulmaz bir hikâye anlatıyor. “Güneş her zaman bize ulaşmanın yolunu bulur.” Sıra dışı gözlem yeteneğine sahip bir yapay zekâ olan Klara, kendisi gibi “Yapay Arkadaş”ların satıldığı mağazadaki yerinden insanları izleyip dış dünyayı öğrenmeye çalışır, onu yeni evine götürecek o özel çocuğu sabırla bekler. O çocuk nihayet çıkageldiğinde, Klara kendini ezici kaygılar ve kırılgan umutlarla dolu bir dünyada bulacak, sarsılmaz bir adanmışlıkla bağlandığı Güneş’in yardımıyla bir mucizeyi gerçek kılmaya çalışırken insan denen canlıyı bütün zaafları ve çelişkileriyle tanıma fırsatı bulacaktır. Arka Kapak'tan: “Klara ile Güneş dingin duygusal yoğunluğu sayesinde Ishiguro’nun büyük bir düzyazı üslupçusu olarak yerini sağlamlaştırıyor.” Evening Standard “Beni Asla Bırakma’yı sevenlere göre bir roman: O kitabın DNA’sındaki duygusal açıklık, kendimizi dışarıdan görebilme niteliği ve insanlığa dair ‒tam olarak iyimser denemese de‒ şefkatli, dokunaklı ve hakiki bakış burada da mevcut.” The Times “[Kazuo Ishiguro] büyük bir duygusal güce sahip romanlarında, dünyayla bir bağlantımız olduğu yanılsamasının altında yatan dipsiz uçurumu açığa çıkardı.” 2017 Nobel Edebiyat Ödülü’nün gerekçesinden KLARA İLE GÜNEŞ Kazuo Ishiguro Çeviren: Lâle Akalın YKY, 264 s. İstanbul, 2021

  • Murathan Mungan'dan yeni bir şiir seçkisi: Aile Albümü

    Murathan Mungan’ın eski ve yeni kuşaktan 80 şairin 127 şiirini seçerek oluşturduğu kitabı Aile Albümü, Metis Yayınları’ndan çıktı. Seçkide yer alan şiirlerin ortak özelliği kişiyi eksen alması ve bir anlamda vesikalık denebilecek şiirler olması. Kitaptaki kimisi çok bilinen kimisi ise biraz karanlıkta kalmış şiirler kendi dönemsel özellikleri ve temsil kabiliyetleriyle başka bir ışık altında yan yana getirilmiş bir edebi portreler galerisi oluşturuyorlar. İlhan Berk, Ergün Günçe, Gülten Akın, Deniz Durukan, Orhan Veli, Metin Eloğlu, Tuna Kiremitçi, Enis Batur, Cahit Irgat, Orhan Alkaya, Melih Cevdet Anday, Aile Albümü'nde yer alan şairlerden bazıları. “Bu seçki sizde kucağınıza aldığınız bir ‘aile albümü’ hissi uyandırsın istedim; kendi hayatınızdan, yaşadığınız kentlerden, oturduğunuz mahallelerden, büyüdüğünüz sokaklardan tanıdık gelecek yüzlerin, hayatların, açık ya da örtülü varlığını sezdiren hikâyelerin içinde yer aldığı, ‘tasvir edilen’ kişileri gözünüzde canlandırabileceğiniz şiirlerden oluşan ‘aile boyu’ bir albüm yapmak istedim. Farklı bir prizmayla geçmişten günümüze, dedelerden, ninelerden torunlara iz düşüren bir soy ağacı, simli bir şiir tarihi… Ömrü yıllara, zamanlara dağılmış şairler ailesinin bir albümü.” (Murathan Mungan)

  • Modern yalnızlığın felsefesi: Bu benim yalnızlığım

    "Yalnızlığın Felsefesi, yalnızlığın özüne inmemizi sağlarken, başkalarıyla ilişkimiz üzerine düşünebileceğimiz ve onlara gerçekten ne kadar ihtiyacımız olduğunu hissedebileceğimiz bir alan yaratıyor." Aynur Kulak, Korkunun Felsefesi, Sıkıntının Felsefesi ve Hayvanları Anlamak gibi kitaplarıyla tanıdığımız Norveçli filozof Lars Svendsen'in Türkçeye yeni çevirilen çalışmasını değerlendirdi. “Karakter dışında her şey tek başınalıkta kazanılabilir.” Stendhal Lars Svendsen kitabı Yalnızlığın Felsefesi, “Yalnızlık hakkında bildiğimi düşündüğüm neredeyse her şey yanlış çıktı,” cümlesiyle başlıyor. Yalnızlık kavramı, içinde netlik barındıran kavramlardan biri. Svendsen’in cümlesini okuduktan sonra kitaptan kafamı kaldırıp düşünmeye başlıyorum bu yüzden. Bir sorun mu var? Bu arada kitabın kapağına ve adına göz gezdirirken dikkatimi çeken bir şey yeniden aklıma geliyor. Kapağa dönüyorum. Kitabın adı, evet! Bir tuhaflıktan veya bir sorundan ziyade yalnızlık adına bir anlam farklılığı var sanki. Kitabın adı felsefi açıdan ve konu olarak sıkça işlendiği şekliyle Yalnız(lık) Felsefesi değil; Yalnız(lığın) Felsefesi. Bu kitapta yalnızlık ile ilgili şimdiye kadar yazılanlardan farklı olarak, yalnızlık konusunu içeren değil, yalnızlığa “ait” olan bir şeyler var sanki. Yalnızlık bize ait olan tek duygu olabilir mi? Tabii ki, elbette. Aynen, yalnızlık kavramının net tanımları içermesi gibi yalnızlığın duygusu da nettir ve kişinin kendisini ait hissetmesiyle ilgilidir. Bağlılıktır bu, -bağımlılık değil- ve durumun böyle olması da –maalesef- onu ya çok sahiplenmemize ya da ondan çok korkmamıza sebebiyet verir. Ezcümle, net bir şekilde her şeyiyle sadece bize ait olan fakat bütünüyle sahip olduğumuz halde paylaşamadığımız ya da paylaşmak istemediğimiz şeyin adı da olan yalnızlık senfonimiz üzerine söylenecek çok şey var. Buyurun başlayalım. Sosyal bir varlık olarak yalnızlık İnsan sosyal bir varlıktır. Ve tam da bu yüzden, yalnızızdır. Ne kötü değil mi? Fakat hemen ardından bizi kendi köşemize değil de ters köşeye götüren soru ile yüzleşmemiz gerekebilir: Kötü mü gerçekten? Yalnızlığın özünü kavrayabilmek adına yüzleştiğimiz bu soru her kavram ve duygunun popülerleşmesi meselesine götürüyor bizleri. Yalnızlık konusunda da her şey, her kavram ve herkes popülerleşti. Bir tek şey hariç, yalnız olarak orada duran kişi çağı ne olursa olsun popülerleşmedi. Mevzu tüm bunların iyi olması veya kötü olması değil aslında, konunun özünü kavramak önemli, yalnızlığı yani. Lars Svendsen bu yüzden sekiz bölümden oluşan Yalnızlığın Felsefesi kitabının ilk bölümünü Yalnızlığın Özü olarak belirliyor ve konuya buradan bir giriş yapıyor. Svendsen ilk olarak, yalnızlığın tam olarak ne olduğunu, kimlere tesir ettiğini, yalnızlık hissinin neden doğduğunu, neden kolayca geçmeyip sonra da kaybolduğunu, hem bireyler hem toplum olarak yalnızlıkla nasıl ilişkilenebileceğimizi keşfetme girişimleri üzerinden ele alıyor ve kitabın odak noktalarını da bu yapılar üzerine yerleştiriyor. Yalnızlığın bir duygu olduğunu akılda tutmanın önemli olduğunu çünkü sık sık başka olgularla karışabileceğini vurgulayıp, “bilhassa tek başınalıkla” diyen Svendsen, yalnızlık ve tek başınalık ayrımının itinayla yapılması gerekliliğine dikkat çekiyor. Üzerinde durulan bu fark/ayrım çok önemli, zira tek başına olmak ile yalnız olmak mantıksal ve deneyimsel açıdan birbirinden bağımsız Svendsen’e göre. Tek başına olmak temelde sayısal ve fiziksel bir terimdir, bir kişinin başkalarıyla çevrili olmadığı olgusundan daha fazlasını belirtmez ve tek başınalık bir olgunun olumlu mu olumsuz mu olduğu konusunda herhangi bir değerlendirme yapmaz. Yalnız ise daima değer yüklüdür ve çoğunlukla olumsuz hallerde ifadesini bulur. Bu sebeple, “tek başına olmaktan zevk aldığımızı” söyleriz ve bu durum “yalnız” kavramı karşısında tek başına olmanın sahip olmadığı duygusal boyutu içermesiyle ironiktir. Bazen çok yalnız hissedersin Hissetmenin tınısı zayıfmış gibi gözükse de yanından öylesine geçip gidemezsiniz. Yalnızlık hissi de buna izin veren bir duygu değildir zaten. Bunca kalabalık içinde bu hisse kapılmanın çaresizilğini de deneyimler insan. Yalnızlık her sosyal mekânda ikamet eder, diyor Svendsen. Bir deneyimi başkasıyla paylaşsak bile bir deneyimin sadece bize ait olan ve asla bütünüyle aktaramayacağımız yanları vardır. Bu yüzden Sevendsen kitabın son dört bölümünü, Yalnızlık, Dostluk ve Sevgi; Bireycilik ve Yalnızlık; Tek Başınalık; Yalnızlık ve Sorumluluk başlıklarından oluşturmuş. Kitabın son dört bölümünde öne çıkan temel nokta şu: İnsan, “Ben” yapısı içerisinde, aile içinde, sosyal ortamında, arkadaşlık, dostluk ve aşk ilişkisi içinde kendini nasıl hisseder ve yalnızlık duygusu ile birlikte kendini nereye konumlar? İnsanın “Ben” yapısı kesinlikle çok zorlayıcıdır ve bizler bu “Ben”i edebi metinler içerisinde de sıkça okuruz. Lars Svendsen bu noktada varoluşçu akımın teorisyenlerinden Karl Jasper’in çalışmalarından örnek vererek ilerliyor: “Karl Jasper’in felsefesinin merkezi kavramlarından biri yalnızlıktır. “Ben” olmak yalnız olmak anlamına gelir, diye yazar. Her kim “Ben” derse bir mesafe tesis eder, kendisinin etrafında bir daire çizer. Yalnızlık çalışması Ben’in çalışmasıdır. Yalnızlık ancak bireylerin olduğu yerde vardır. Bununla birlikte, bireylerin olduğu yerde, hem bireysellik arzusu (ve eşliğinde yalnızlık özlemi) hem de bireyliğin yarattığı ıstırap (ve eşliğinde yalnızlıktan kurtulma özlemi) vardır. İnsan onu hem rahat yalnız bırakılmaya hem de başkalarıyla derin bir aidiyet paylaşmaya iten içsel bir çelişki taşır. Jasper’e göre hem başkalarından ayrık olma bilincine hem de karşılık olarak iletişim yetilerimize ayrılmazcasına bağlıdır.” Bazen çok yalnız hissederiz evet, çünkü ayrılmamacasına bağlı olduğumuz şeyler, “Ben”ler bize böyle hissettirir. Bireycilik de burada devreye girer ve sorular art arda gelir. “Ben” ve “Birey” insanı bencilliğe sürükleyen bir yalnızlık duygusundan mı gelir? Özellikle içinde bulunduğumuz çağ düşünüldüğünde yalnızlık cemaat kültürünün altının oyuluşuna yenik mi düşüyor yoksa? Ya da daha önemli bir soru olarak yalnızlık özellikle modern ve geç modern bireye musallat olmuş bir duygu mudur? Liberal birey nedir? Svendsen, bir yer ve zamanda birden, öylece ortaya çıkmamıştır ve hala gelişmektedir der liberal birey için ve deva eder: “Ulrich Beck şöyle yazar: “Tam gelişmiş modernliğin temel figürü tek kişidir. (single person)” Ya da başka bir deyişle “birey” Liberal birey tarihsel bir gerçekliktir.” Çağımızda gelişen ve gelişmeye devam eden yalnız birey “özel biri” olmalıdır. Aynı Nietzche’nin şu cümlesiyle ifade ettiği gibi diyor Svendsen: “Olduğun kişi haline gelmelisin.” Salt bir liberal birey değil, kendini şekillendirmiş bir kendi olma hali. Bu anlamda liberal birey edebiyat türlerinin konusu olmuştur. Yalnızlıkla cebelleşirken kendine yabancılaşan kurmaca karakterler 20. Yüzyılın edebi gündemini oluşturmuştur. Bu senin yalnızlığın Yalnızlığın Felsefesi, yalnızlığın özüne inmemizi sağlarken, başkalarıyla ilişkimiz üzerine düşünebileceğimiz ve onlara gerçekten ne kadar ihtiyacımız olduğunu hissedebileceğimiz bir alan yaratıyor. Günümüzün ultra modern insanının yalnızlığını kitap kapağında sarkan kulaklıktan tanıyoruz mesela. Çünkü o kulaklığı takarak diğerleri ile muhatap olmayacağımızın sinyalini vererek çıkıyoruz her sabah evden. Korkunun Felsefesi (Redingot Yayınları), Kötülüğün Felsefesi (Redingot Yayınları), Sıkıntının Felsefesi (Bağlam Yayınları) ve Hayvanları Anlamak (Redingot Yayınları) kitaplarıyla tanıdığımız Lars Svendsen tüm kitaplarını tavsiye ederim. Ve tabii ki değinmeden bu yazıyı bitirmeyeceğim, Lars Svendsen’in Kötülüğün Felsefesi hariç tüm kitaplarının çevirisinde imzası olan Murat Erşen’e, dipnot kısımlarına varana kadar yapmış olduğu ince işçilikle dolu, detaylı, temiz, nitelikli çevirisi için teşekkür etmek isterim. Norveçli bir filozof olan Lars Svendsen neredeyse marka değeri taşıyan Norveç Yalnızlığı üzerinde de duruyor elbet ve yalnızlık üzerine her çağda geçerli olacak şu cümlelerle bitiriyor kitabı: “Başkalarının sizi tanımasına o kadar da bağımlı olmayacağınız ama aynı zamanda başkalarını arayıp bulacağınız ve kendinizi onlara açacağınız şekilde kendinize bel bağlamayı öğrenmek suretiyle yalnızlık azaltılabilir. Yine de yalnızlık zaman zaman tokat gibi çarpacaktır. Bu sorumluluğunu almanız gereken bir yalnızlıktır. Çünkü her şeye rağmen bu sizin yalnızlığınızdır.” YALNIZLIĞIN FELSEFESİ Lars Svendsen Çeviren: Murat Erşen Redingot Yayınları, 216 s. İstanbul, 2021.

  • Ayrıntı Dergi'nin 37. sayısı çıktı

    Yakın bir geçmişe kadar girdiği her seçimden istediği sonuçla çıkan ve kazandığı sandık zaferlerini tek adam rejimini dayatmanın bir aracı olarak kullanan AKP, artık bu silahını kaybetmiş görünüyor. Yerel seçimlerde uğradığı ağır yenilgi ve derinleşen ekonomik krizin etkisiyle seçmen kitlesinde yaşadığı büyük erozyon, seçimleri AKP açısından ihtiyaç durumunda kullanılacak bir çıkış kapısı olmaktan çıkarttı. Bu durumun farkında olan siyasi iktidar, 2023’e giderken, kendi istediği şartlar altında, kendi istediği rakiplerle yarışabileceği bir seçim düzeneği hazırlamaya çalışıyor. Bu süreçte AKP, bir yandan HDP’yi seçim dışı bırakmak, CHP’nin seçmen kitlesinde yarılmalar yaratmak, İYİ Parti’yi Millet İttifakı’ndan koparmak, kendisinden ayrılan partilerin etkinliğini sınırlamak gibi siyasal adımlar atarken, diğer yandan da Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi, ittifak yapılarının yeniden düzenlenmesi, seçim barajının düşürülmesi, % 50+1 zorunluluğunun kaldırılması gibi yasal düzenlemeler için çeşitli çalışmalar yürütüyor. Toplumsal desteğini iyiden iyiye kaybeden AKP, iktidarını sürdürebilmek, ittifak yapısını muhafaza etmek ve kendi kitlesinde bir dağılmayı önleyebilmek için muhalefeti kriminalize etmeyi ve sokak hareketlerini şiddet yoluyla bastırmayı tek çıkar yol olarak görüyor. Siyasi iktidarın uyguladığı baskı politikalarıyla boy ölçüşebilecek düzeyde güçlü bir toplumsal hareketin olmaması, salgın koşullarının kitlesel bir sokak siyasetinin olanaklarını kısıtlaması, ana muhalefetin sürekli seçimleri adres gösteren stratejisi ve AKP’nin sandıkta yenilebilir olduğu duygusunun güçlenmesi gibi nedenlerle siyasi partilerin görece öne çıktığı bir dönemden geçiyoruz. Ayrıntı Dergi 37. sayısında, içinden geçtiğimiz dönemin dinamiklerini ve olanaklarını daha iyi anlayabilmek için Türkiye’deki siyasi partiler merkeze alan bir dosya hazırladı. Dinçer Demirkent ve Onur Yıldız’ın editörlüğünde hazırlanan dosyada demokratik katılım ve mücadele biçimi olarak siyasal partilerin politik temsilleri, işlevleri ve işleyişlerini, bizatihi bu pratiklerin içinde yer alan isimlerin deneyimleri ve yorumları ışığında ele alınmaya çalışıldı.

  • Ahmet Ümit’in yeni romanı 15 Haziran’da raflarda

    Ahmet Ümit’in Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkacak olan yeni romanı Kayıp Tanrılar Ülkesi, polisiyeyi, arkeolojiyi ve mitolojiyi harmanlıyor. “Babasız çocuklar tanrıya sığınırdı ama o, tanrı olmayı seçti" Berlin’de cinayetler işleyen becerikli bir katil. Zeus’un ağzından parşomenlere, insan kanıyla enfes destanlar yazan bir şair. İşlediği cinayetlerle unutulmuş tanrıları yeniden uyanmaya çağıran bir çılgın. İnsanlardan nefret ettiği için, Tanrı olmaya kalkışan bir ölümlü. Babasıyla hesaplaşmak için Olimpos’a çıkmaya hazırlanan bir çocuk... Kayıp Tanrılar Ülkesi, Avrupa’nın en renkli, en kaotik, en çarpıcı kentlerinden biri olan Berlin’de başlayıp, Anadolu’da antik Pergamon kentinin surlarında son bulacak soluk soluğa bir serüven.

  • Duygu Asena Roman Ödülü Nermin Yıldırım'a verildi

    Türkiyede kadın özgürleşmesinin ikonlaşmış isimlerinden gazeteci-yazar Duygu Asena’nın anısına verilen Duygu Asena Roman Ödülü bu yıl ‘Ev’ adlı romanıyla Nermin Yıldırım’a verildi. Doğan Kitap’ın Duygu Asena'nın anısını ve fikirlerini yaşatmak için her yıl düzenlediği ‘Duygu Asena - Kadının Hâlâ Adı Yok Roman Ödülü’ sonuçlandı. Doğan Hızlan başkanlığında online olarak toplanan Asuman Kafaoğlu Büke, Filiz Aygündüz, İhsan Yılmaz, Sibel Oral ve Elif Tanrıyar’dan oluşan seçici kurul, Nermin Yıldırım'ı Ev adlı eseriyle ödüle değer gördü. Jürinin ödül gerekçesi şöyle: “İlk romanı Unutma Beni Apartmanı’ndan itibaren hikâyelerini kişisel ve toplumsal bellek ekseninde kuran Nermin Yıldırım, son romanı Ev’le edebiyattaki duruşunu koruyarak kurgu ve dildeki maharetini bir üst çıtaya taşımıştır. Yarattığı karakteriyle dikkat çeken Ev, roman kahramanın varoluş yolculuğunu tüm okurlar için empati kurabilecekleri bir serüvene dönüştüren başarılı bir roman. Yıldırım, kadın roman kahramanlarına yaptığı yoldaşlıkla onları toplumsal normlara sıkışmış halleriyle işlemenin aksine kahramanları aracılığıyla okura zorlanarak dahi olsa açacağı kapıları, gidecek yolları göstermekten çekinmiyor. Duygu Asena ismiyle yan yana gelmesinden mutluluk duyduğumuz Nermin Yıldırım’a, Türkçe edebiyata verdiği emeği için teşekkür ediyor, edebiyatıyla kadın olmanın her halini ele alarak yürüdüğü bu yolda Duygu Asena Roman Ödülü’nü oybirliği ile verdiğimizi açıklamaktan sevinç duyuyoruz.” Yıldırım, ödülünü Mor Çatı'ya bağışladı Nermin Yıldırım ise duygularını şu şekilde dile getirdi: “Edebiyatı ve kız kardeşliği kendine ev bellemiş biri olarak, bu ödülün benim için manası çok büyük. Kalemimi, hayatını kadın mücadelesinin görünür kılınmasına adamış olan Duygu Asena’nın kıymetli adıyla onurlandıran değerli jüri üyelerine, Doğan Kitap’a ve elbette tüm okurlara gönülden teşekkür ediyorum. Bu ödülün manevi karşılığını ömrüm boyunca kalbimde taşıyacağım ve ona layık olmaya çalışacağım. Ödülün maddi karşılığını ise şiddet gören kız kardeşlerimle dayanışmak için - evvelce sevgili Gaye Boralıoğlu’nun da yaptığı gibi- Mor Çatı Vakfı’na bağışlıyorum. Bazen sesler kısılmış, umutlar azalmış, karanlık her yanı sarmış gibi görünebilir. Ama kitaplara, dayanışmaya, tünelin ucundaki o muazzam ışığa ve el ele yürüyerek muhakkak aydınlığa çıkacağımıza canı yürekten inanıyorum. İnanıyorum.”

  • Aç Tırtıl'ın yazarına veda

    Bütün dünyada hem çocukların hem de büyüklerin gözdelerinden Aç Tırtıl kitabının yaratıcısı Eric Carle, 23 Mayıs'ta, 91 yaşında hayatını kaybetti. Kariyerine The New York Times'da çizer ve grafiker olarak başlayan Eric Carle, kısa süre içinde çocuk kitaplarını resmetmesi için teklifler almaya başladığında kendi öykülerini yazacak ve çizecek cesareti buldu. Kolaj, kâğıt katlama ve kumaşla yarattığı yenilikçi görselleriyle çocuk kitapları alanına yepyeni bir soluk getiren Carle, asıl şöhretini 1969 yılında yayımlanan Aç Tırtıl (The Very Hungry Caterpillar) kitabıyla kazandı. Günümüzde çocuk edebiyatının mihenk taşlarından biri olarak kabul edilen bu kitap yetmişten fazla dile çevrildi, baskı sayısı ise yüz milyonu çoktan geçti. Tüm zamanların en çok satan kitapları listelerinin de değişmez başlıklarından biri olan ve Türkiye'de Mavibulut Yayıncılık tarafından yayımlanan Aç Tırtıl, zamanına göre cesur sayılabilecek tasarımı, parlak renkleri, basit ama ilgi çekici hikâyesiyle elli yıldır çocukları büyülemeyi sürdürüyor. Tırtılın yiyeceklerde açtığı delikleri takip ederek kelebeğe dönüşümünün hikâyesini anlatan bu eşsiz kitap, Carle'nin ardından da çocukları büyütmeye devam edecek.

  • Orhan Pamuk, İzmir Sanal Kitap Günleri’nde

    Orhan Pamuk, Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkan yeni romanı Veba Geceleri’ni konuşmak üzere İzmir Sanal Kitap Günleri’nin konuğu oluyor. Pamuk, 30 Mayıs Pazar günü saat: 15:00 – 16:00 saatleri arasında yapılacak çevrimiçi etkinlikte akademisyen – yazar Erkan Irmak’ın sorularını yanıtlayacak. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin edebiyat, sanat ve felsefe üretimini okura ulaştırmak için düzenlediği İzmir Sanal Kitap Günleri, İZFAŞ ve Kültür ve Sanat Dairesi Başkanlığı işbirliği, Yayıncılar Kooperatifi ve İstanbul Kitapçısı desteğiyle düzenleniyor. Ayrıca Ataol Behramoğlu, Aylin Balboa, Ayşe Kulin, Birhan Keskin, Ece Temelkuran, Ercan Kesal, Figen Şakacı, Hüseyin Yurttaş, Mavisel Yener, Nermin Bezmen, Sema Kaygusuz, Şükrü Erbaş, Zülfü Livaneli gibi isimler de fuar çerçevesinde düzenlenecek çevrimiçi söyleşilere katılıyorlar. İzmirTube üzerinden canlı yayınlanacak olan İzmir Sanal Kitap Günleri 28 – 30 Mayıs tarihleri arasında yapılacak.

  • En çok tanrıya küsmüş gibi...

    Dil, bizden bağımsız bizi sarmalayan doğa gibi işliyor Oegstgeest’e Dönüş'te ve bir edebiyat şölenine dönüşüyor. Tam anlamıyla otobiyografik, din-doğa, baba-oğul çatışmasına odaklanan bu roman, Hollanda edebiyatının dört büyüklerinden birini tanımak için şahane bir fırsat olabilirmiş, ama olmamış! Gözden Kaçanlar'da bu hafta Jan Wolkers var. Hastalandığında, kökü oynadığında, yerini artık sevmediğinde, beklediği rüzgarlar gelmez, istediği yağmurlar artık yağmazken, bir şeyler onu çok ama çok incitmişken ya da kim bilir başka hangi nedenlerden, içine kapanırmış ağaçlar. Dünyaya dokunmak için uzanan dallarından, yapraklarından vazgeçer, gövdelerinin içine içine doğru yeni dallar, yeni yapraklar çıkarırlarmış kararsız, sanki içlerinden başka ağaçlar, başka hayatlar çıkarmak istiyorlarmış gibi…Bundan da çok emin değillermiş gibi…Yaşamla ölüm arasında, insana göre incecik o tereddüt anında yaşarlarmış… Yaprakları içe içe kapanan, yaşamla ölüm arasındaki sonsuz tereddüt anında yaşayan o ağaçlar gibi yazan bir yazar… Hollanda edebiyatının en büyük isimlerinden. Biz onu tüm dünyada epey sansasyon yaratan, son derece kışkırtıcı Türk Lokumu adlı romanıyla tanıyoruz. Şimdi karşımıza Oegstgeest’e Dönüş'le çıkıyor. Dallarını neden öyle içe doğru uzattır gibi yazdığını, neden bir ağaç gibi içe kapandığını açık eden otobiyografik romanıyla… Avrupa'nın bilinçaltı Jan Wolkers otobiyografik öğeleri kullanmayı seven bir yazar. Ancak Oegstgeest’e Dönüş bunun biraz daha ötesinde bir roman. Yazarın doğup büyüdüğü yere, ailesinin yanına geri dönüşünü anlatıyor. Kahraman adıyla sanıyla Jan, mesleği yazarlık, onun babası da tıpkı yazarın babası gibi bir bakkal ve koyu dindar. Jan, çocukluk ve ergenlik yıllarının algısı eşliğinde bugünden geçmişe doğru bakıyor. Uyumsuz, asi, eskilerin deyimiyle ateş gibi bir oğlan çocuğu yatıyor geçmişinde. Ve onu ısrarla yanlış budamaya çalışan, bilinçli olmasa da sakatlamaya çalışan ataerkil, koyu Kalvinist, çok çocuklu bir aile, bir sosyal düzen… Üzerine ekonomik buhran ve İkinci Dünya Savaşı da eklenince, Jan’ın geri dönüşü Avrupa’nın bilinçaltı tarihiyle sarsıcı bir yüzleşmeye dönüşüyor. Cinsellik, ölüm, inanç ve otoriteyle çatışma üzerine sakınmasız yazmayı seven bir edebiyatçı Jan Wolkers. Kahramanımız Jan da, ilk cinsel deneyimini bir erkek arkadaşıyla yaşıyor, en çok böceklere işkence yapmayı seviyor, ona benimsetilmeye çalışılan dini duygulara karşın haince işler çevirmekten zevk alıyor. Yüzü tamamen doğaya dönük Jan’ın, Dili ve yüreği de öyle ancak ataerkil sistem içinde ve dinin baskısıyla, doğanın kötücül, vahşi ve tekinsiz bölgeleri kalıyor ona. İçindeki doğal denge, dinle ve kültürle karşılaştıkça, baskılandıkça şeytani bir hal alıyor. “Ama babamın dediği gibi, başıma hep de felaket gelmiyordu. Sinirlerimin derimin altında bir hayvanınki gibi titrediği öyle sakin ve ahenkli günler de vardı. Ben de başka türlü olmasını öyle çok istiyordum ki. Ama tıpkı babamın sık sık İncil’den okuduğu gibi, ben iyi olanı yapmak isterken, karşımda hep kötülük vardı. Esasında, bir uç durumdan öteki uç duruma düşüyordum. Evdeki iyi ortamı kinci bir içine kapanıklıkla bozan bir şeytandım. Ya da bir melektim. Okuldan dönünce anneme bütün işlerinde yardım ederdim. Kapı eşiğini siler, bahçeyi tırmıkla düzeltirdim. Kötü bir söz söylenmeden bir bayram veyahut bir doğum günü geçirilirse, yatağa gitmeden önce annemle babama iyi geceler öpücüğü verip sarılarak, ‘Bugüne şükürler olsun’ demekten sonsuz mutluluk duyardım. Ama kapının arkasında durup benim hakkımda bir şeyler konuşup konuşmadıklarını dinlemeden de duramazdım.” Jan, kendi elleriyle yarattığı dini kurallar, sosyal düzen ve kültür karşısına tüm doğallığıyla çıkan insan bilincinin ve bilinçaltının acıklı bir temsili. Romanın daha ilk cümlesinden anlıyoruz bunu. Yazar çocukluk algısı üzerinden giderek derinleşen bir dille içini döküyor sanki. Herkese, her şeye, en çok da insanla doğanın arasını açan tanrıya, küsmüş gibi… Jan Wolkers’ın en büyük başarısı belki de bir oğlan çocuğunun dilini ve algısını an be an doğanın içinde inşa edebilmesi. Dil, tıpkı içimizde ve dışımızda bizden bağımsız bizi sarmalayan doğa gibi işliyor Oegstgeest’e Dönüş'te ve bir edebiyat şölenine dönüşüyor. Tam anlamıyla otobiyografik, din-doğa, baba-oğul çatışmasına odaklanan bu roman, Hollanda edebiyatının dört büyüklerinden birini tanımak için şahane bir fırsat.

  • Sagan'ın ilk romanının grafik roman uyarlaması Türkçede

    Fransız yazar Françoise Sagan'ın kültleşmiş ilk romanı Hoş Geldin Hüzün'ün grafik roman uyarlaması Damla Kellecioğlu çevirisiyle Türkçede. Fransız yazar Françoise Sagan'ın kültleşmiş ilk romanı Hoş Geldin Hüzün, on yedi yaşındaki Cécile'in zevk düşkünü hayatını, yetişkinlerle ilişkisini ve kuşak çatışmasını 1950'lerin ruhuna sadık kalarak, incelikle yansıtıyor. İlk kez okurla buluşmasından onlarca yıl sonra Frédéric Rébéna'nın grafik roman uyarlamasıyla yeniden gün yüzüne çıkan bu sürükleyici eser, kendi dönemi için uçarı ve hatta cüretkâr sayılabilecek bir hikâyeyi Fransız Rivierası'nın o meyvemsi ve deniz kokulu atmosferi eşliğinde sil baştan yaşatıyor. Hollywood'un efsane yönetmenlerinden Otto Preminger tarafından aynı adla sinemaya da uyarlanan ve Jean Seberg'in tutkulu oyunculuğuyla hafızalara kazınan eser, ''mutluluğu'' arayan yeniyetme bir kızın istemsiz kötülüğünün ardında yatan gerçeklere ve körelen vicdanına odaklanıyor. Çevirmeni Damla Kellecioğlu'nun gözünden Hoş Geldin Hüzün Côte d'Azur'ün yakıcı güneşinden uzaklaşıp gölgede soluklanmak isteyenler kendini yeni aşk maceralarına atıyor. Françoise Sagan'ın, yayımlandığı dönemde çok ses getirmiş eşsiz eserinin kitaptan alıntılarla şekillenen grafik roman uyarlaması, varsıl Fransız yaşamından öğeleri dünyanın her yerinde, her dönemde karşılaştığımız insanlık durumlarıyla ve kıskançlık, sevgi, öfke, intikam, vicdan azabı gibi duygularla harmanlıyor. Ergenliğini geride bırakmakla büyümeye direnmek arasında kararsız kalan kahramanımız Cécile'in, babasını ve babasının ilişkilerini yönlendirme girişimleri olay örgüsüne yön veriyor. Kadınların henüz toplumsal özgürlüğüne kavuşmamış olduğu, kürtajın yasal olmadığı bir Fransa'da, sınırları zorlayan ışıltılı bir yaşamdan çok renkli kareler izliyoruz. Hoş Geldin Hüzün Françoise Sagan Çeviren: Damla Kellecioğlu Desen Yayınları 2021, 104 s.

bottom of page