• YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook
Ara

Kadınlar kalemi eline aldığında, semizotları boy verir


"Karşımızda bir soru var: Kadınlar her geçen gün sayısı artan tökezleticilere rağmen nasıl yazacak?

Elbette, yaşanan her anın, her örselenmenin, tökezlemenin, salgın da dahil, bir hikayesi var. Soru şu ki, bunları kim yazacak? Sorumu daha açık sorayım. Tükenmişlikle karşı karşıya olan bir çalışan kadın eline kalemi alabilecek mi? Kendine ait bir dünyada yaşayamazken, kendine ait bir oda bulabilecek mi?"

Covid salgınından bitmeyen şiddet salgınına, bir iki tokattan geçip hayatı ve kalemi eline alanlara, semizotlarından eko-feminizme... Ayşegül Tözeren yazdı.

Ayşegül Tözeren

İnsanlar, yüzyıllardır, doğaya etkileri arttıkça, bu çağın antroposen, insan merkezli olacağını ilan etmişlerdi. Yaşadığımız her gün yeni bir bilgi fırtınasına maruz kalıyorduk, teknoloji günden güne ilerliyordu. Hızlanıyorduk, çok hızlanıyorduk!... Daha çok seyahat ediyor, daha çok denizaşırı yolculuk yapıyorduk, ayak izlerimiz dünyanın her yerindeydi. İktisadi akıl sonsuzlaşırken, offshore bir insanlığa doğru ilerliyorduk. Köklenmenin anlamı yoktu, şimdi ve her yerde olmalıydık. Biz hükümran avcılardık, avsa bizim dışımızdaki her şeydi.



Umay Umay’ın şiiri gibiydi hayat. Ancak “bizi çok kazanırsak affediyorlardı.”


Sonra dünya birden durdu.


Dünya bundan yaklaşık bir yıl önce, geçtiğimiz Mart ayında, iyimser bir ifadeyle, geçici olarak kapandı. Dünyanın “hükümranı” görkemli insanlığı Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Tedros’un deyimiyle aşağılayan, ufacık bir virüstü. Virüsün bulaş zincirini kırmak için evlerimize kapanırken, balkonlarımıza ektiğimiz semizotları boy verdi, aldığımız onca giysinin pek de kıymeti kalmadı, aslında paranın da eskisi kadar kıymeti yoktu. Daha zengin olan, daha çok tuvalet kâğıdıyla evde sıkılıyordu.

Umay Umay’ın şiiri gibiydi hayat. Ancak “bizi çok kazanırsak affediyorlardı."

Küresel salgın bir anda dünyanın tavanına asılı spot ışıklarını açıverdi. Örtük olan hakikatin bulunduğu sandık açıldı. “Eski normalde” her ne varsa, en cart rengiyle görünmeye başladı (Cart rengi gibi bir ifade kullanıp, herhangi bir düşünürden alıntı yapmayı seçmediğim için okurdan özür dilerim, ama öyle). 2020 yılındaki 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Gününde yapılan açıklamaya göre 327 günde en az 253 kadın öldürüldü, en az 715 kadın şiddete maruz kaldı. Öldürülen kadınların %65’i eş, eski eş, sevgili tarafından; %48’i kendi evlerinde öldürülmüştü. Milenyumun küresel salgınına dair bir roman yazılacak olsa sanırım, Kolera Günlerinde Aşk’ta olduğu gibi anlatılacak bir “aşk” bulmak güç olur.


Birleşmiş Milletler Kadın Birimi’nin yaptığı araştırmaya göreyse, pandemide şiddet gördüğü için çağrı merkezine gelen aramalar 5 kat artmış. Yaşadığımız coğrafyada bundan yedi yıl önce yapılan bir araştırmada, kadınların yüzde seksen dokuzunun şiddet gördüğünde hiçbir yeri aramadığını söylüyordu. Bunu okuduğumda Duygu Asena’nın tam kırk yıl önce yazdıkları aklıma geldi. Yazının başlığı “Kadın Döven Zavallılar”dı:


“Toplumumuzda –gelişmiş ülkelerde bile- dayak yiyen kadınların sayısı inanılamayacak kadar fazla. Ama Almanya ve Fransa gibi gelişmiş toplumlar dayak yiyen kadınların barınmaları için özel dernekler, evler kurmuşlar. Bu bile önemli bir aşama. Bizdeyse durum çok farklı, filmlerimizden tutun da, gerçek yaşamımızdaki örneklere kadar yoğun bir kalabalık, dayak atmayı ve yemeyi hiç yadırgamıyor. Demek ki “dayak yiyen kadınlara yardım dernekleri”nin işe başlamasının yadırganma olasılığı çok fazla. Hiç ummadığım düzeyde bir kadın, birisinden söz ederken, “Şekerim kocası dövüyormuş, bir-iki tokat hadi neyse, yüzü gözü çürüyor kadıncağızın” diyebiliyor. “Bir iki tokat neyse”… Lafa bakın… Acı gerçeğe bakın. Bir-iki tokadı doğal karşılıyor kadın…” Bu sözcüklerin neredeyse üzerinden bir ömürlük zaman geçti, bu algının tamamen değiştiğini belirtmek, kendimizi kandırmak olur. Milyonlarca kadın halen, erkeklerden fiziksel ve psikolojik şiddet görmeye devam ediyor. Duygu Asena gibi yıllar içinde çoğalan sayıda kadın da, kız kardeşlerinin kulağına, şiddetin hiçbir türlüsünün doğal olmadığını söyleyerek, “itiraz et!” diye f